ശ്യാമാംകുരൈഃ സദാ വത്സ പൂജനം ചാതി ദുര്ല്ലഭമ് । പൃഥ്വീദാനസമം പുണ്യം ദൂര്വയാ പൂജനേ കൃതേ
പ്രിയനേ, ശ്യാമാകുരകളാൽ പൂജ എപ്പോഴും വളരെ ദുർലഭമാണ്; ദുർവയാൽ പൂജിച്ചാൽ ഭൂമി ദാനം ചെയ്തതിന്റെ തുല്യമായ പുണ്യം ലഭിക്കും.
അതോ വൈ നാസ്തി ലോകേഽസ്മിന്ദൂര്വായാഃ സദൃശം ഭുവി । തയാ വൈ പൂജനം കാര്യം വിഷ്ണുസായുജ്യമിച്ഛതാ
അതുകൊണ്ട്, ഈ ലോകത്ത് ദുർവയ്ക്ക് സമം ഭൂമിയിൽ ഒന്നുമില്ല; വിഷ്ണുസായുജ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ദുർവയാൽ പൂജ നിർവഹിക്കണം.
അതസ്ത്വം കുരുഷേ നിത്യം പൂജനം ദൂര്വയാ സഹ । യവാക്ഷതൈര്വിശേഷേണ പൂജനം കുരുഷേന വാ
അതുകൊണ്ട്, നീ എന്നും ദുർവയോടൊപ്പം പൂജ നടത്തണം; പ്രത്യേകിച്ച് യവവും അക്ഷതയും ചേർത്ത് പൂജ ചെയ്യണം.
പക്ഷേപക്ഷേ നൃപശ്രേഷ്ഠ വിധിവദ്ദ്വാദശീവ്രതമ് । യത്കൃതം തു മഹാരാജ മഹാപാപപ്രണാശനമ്
രാജശ്രേഷ്ഠാ, ഓരോ പക്ഷത്തിലും വിധിപ്രകാരം ദ്വാദശീ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം; മഹാരാജാവേ, അതു ചെയ്താൽ വലിയ പാപങ്ങൾ പോലും നശിക്കും.
മോക്ഷദം സുഖദം ചൈവ തഥായുഷ്യപ്രദം സദാ । ഏതദ്വിഷ്ണുവ്രതം പ്രോക്തം വൈഷ്ണവാനാം തു മോക്ഷദമ്
മോക്ഷവും സുഖവും എന്നും ദീർഘായുസും നൽകുന്ന ഈ വിഷ്ണു വ്രതം, വിഷ്ണു ഭക്തർക്കു മോക്ഷം നൽകുന്നവയിലൊന്നാണ് എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഗൃഹസ്ഥാനാം തു സുഖദം യതീനാം മുക്തിദായകമ് । സര്വരോഗാദിശമനം പവിത്രം കായശോധനമ്
ഗൃഹസ്ഥർക്കു ഈ വ്രതം സന്തോഷം നൽകുന്നു; സന്ന്യാസികൾക്ക് മോക്ഷം നൽകുന്നു. എല്ലാ രോഗങ്ങളും അശുദ്ധികളും നീക്കി, ശരീരത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.
വ്രതമേതച്ച കുരുഷേ നോ വാ ചൈവ നരാധിപ । ദശമീവേധരഹിതം കുരുഷേ ജാഗരാന്വിതമ്
രാജാവേ, നീ ഈ വ്രതം ആചരിച്ചാലോ ഇല്ലയോ, ദശമി തിഥി ഇല്ലാതെ ജാഗ്രതയോടെ ആചരിക്കേണ്ടതാണ്.
തുലസീപത്രനികരൈര്നിത്യം പൂജയസേ ഹരിമ് । ഗോപീചംദനജം പത്രം ഭാലേ വാ നൃപസത്തമ
നീ എല്ലാ ദിവസവും തുളസിയിലകളാൽ ഹരിയെ പൂജിക്കുന്നു; രാജാവേ, ഗോപീചന്ദനപൊടി അല്ലെങ്കിൽ ഇല നെറ്റിയിൽ ഇടുന്നു.
ധാരിതം സര്വലോകാനാം പവിത്രീകരണം നൃപ । അതസ്ത്വം ച ധാരയസേ ഗോപീചംദനസംഭവമ്
ഇത് ധരിക്കുന്നത് എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു, അതുകൊണ്ട് നീ ഗോപീചന്ദനത്തിൽ നിന്നുള്ളത് ധരിക്കണം.
ബ്രഹ്മഹാ ഹേമഹാരീ ച മദ്യപാനീ തഥൈവ ച । അഗമ്യഗോ മഹാപാപീ തഥാ ഹ്യനൃതഭാഷിതഃ
ബ്രാഹ്മണഹത്യ, പൊന്നു മോഷണം, മദ്യം കുടിയ്ക്കൽ, നിരോധിതരുമായി ചേർന്നത്, വലിയ പാപങ്ങൾ, കള്ളം പറയൽ—
തേ സര്വേ മുക്തിമായാംതി തിലകം ധാരണാദൃതാഃ । ബിഭര്ഷി കംഠേ നിത്യം ത്വം ധാത്രീഫലസമുദ്ഭവാമ്
ഇവരൊക്കെയും വിശ്വാസപൂർവ്വം തിലകം ധരിച്ചാൽ മോക്ഷം നേടും. നീ എന്നും കഴുത്തിൽ ധാത്രി ഫലത്തിൽ നിന്നുള്ള മാല ധരിക്കുന്നു.
മാലാം മുഖ്യായുതസമാം തുലസീപത്രസംഭവാമ് । ശാലഗ്രാമശിലായുക്താം ദ്വാരകായാം സമുദ്ഭവാമ്
പ്രധാനമായ ആയിരക്കണക്കിന് തുളസിയിലകളാൽ നിർമ്മിച്ച, ശാലഗ്രാമശിലയാൽ അലങ്കരിച്ച, ദ്വാരകയിൽ നിന്നുള്ള മാല.
നിത്യം പൂജയസേ ഭൂപ ഭുക്തിമുക്തിഫലപ്രദാമ് । പദ്മസംജ്ഞം പുരാണം വൈ പഠസേ പുരതോ ഹരേഃ
രാജാവേ, നീ എല്ലാ ദിവസവും ഭോഗവും മോക്ഷവും ഫലമായി നൽകുന്ന അതിനെ പൂജിക്കുന്നു. നീ ഹരിയുടെ സന്നിധിയിൽ പുരാതനമായ പദ്മപുരാണം പാരായണം ചെയ്യുന്നു.
ചരിതം ദൈത്യരാജ്യസ്യ പ്രഹ്ലാദസ്യ ച ഭൂപതേ । വാസരം വാസുദേവസ്യ സവേധം കുര്വതോ നരാന്
ദൈത്യരാജാവിന്റെയും പ്രഹ്ലാദന്റെയും കഥകൾ നീ പാരായണം ചെയ്യുന്നു, വാസുദേവന്റെ ദിനം എല്ലാ വിധാനങ്ങളോടും കൂടി ആചരിക്കുന്നു.
നിവാരയസി ഭൂപാല ശാസ്ത്രം ദൃഷ്ട്വാ പ്രയത്നതഃ । സവേധം വാസരം വിഷ്ണോര്യസ്മിന്രാഷ്ട്രേ പ്രവര്തതേ
ഭൂമിയുടെ രാജാവേ, നീ ശാസ്ത്രം ശ്രദ്ധയോടെ നോക്കി, വിഷ്ണുദിനത്തിന്റെ എല്ലാ വിധാനങ്ങളും നിന്റെ രാജ്യത്ത് പാലിക്കപ്പെടണം എന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നു.
ലിപ്യതേ തേന പാപേന രാജാ ഭവതി നാരകീ । വേധം ചതുര്വിധം ത്യക്ത്വാ സമുപോഷ്യ ഹരേര്ദിനമ് । കുലകോടിം സമുദ്ധൃത്യ വിഷ്ണുലോകേ മഹീയതേ
ഒരു രാജാവ് ഈ നാലു വിധത്തിലുള്ള ലംഘനം അനുവദിച്ചാൽ, ആ പാപത്തിൽ അകപ്പെടും, നരകത്തിൽ പോകും. എന്നാൽ ഹരിയുടെ ദിനം പൂർണ്ണമായി ആചരിച്ചാൽ, അനേകം തലമുറകളെ മോചിപ്പിച്ച്, വിഷ്ണുലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും.
ഗൌതമ ഉവാച- ശൃണു ഭൂപാല വക്ഷ്യാമി വൈഷ്ണവാഖ്യം മഹാവ്രതമ് । യം ശ്രുത്വാ പാപിനഃ സര്വേ മുക്തിമായാംതി തത്ക്ഷണാത്
ഗൗതമൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഞാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ മഹാവ്രതമായ വൈഷ്ണവവ്രതം പറയാം. അതു കേട്ടാൽ എല്ലാ പാപികളും ഉടൻ മോക്ഷം നേടും.
ദ്വാദശീസംഭവം പുണ്യം മയാ ഖ്യാതം ന കസ്യചിത്
ദ്വാദശി ദിനത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്ന ഈ പുണ്യവ്രതം ഞാൻ വെളിപ്പെടുത്തിയതാണ്; ഇത് മറ്റാരും അറിയുന്നില്ല.
വൈഷ്ണവോഽസി മഹാരാജ ഭക്തോ ഭാഗവതേ നൃണാമ് । വൈഷ്ണവം തു മഹാഗുഹ്യം തദ്വ്രതം ത്വം നിശാമയ
മഹാരാജാവേ, നീ ഒരു വൈഷ്ണവനാണ്, ഭാഗവതഭക്തനും മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമാണ്. ഇപ്പോൾ ഈ മഹാഗുഹ്യമായ വൈഷ്ണവവ്രതം ഞാൻ പറയാം.
ഉന്മീലനീ നാമ പുരാ ഭക്ത്യാ മേ മാധവേന തു । കഥിതാ സുപ്രസന്നേന താം തേ ഭൂപ വദാമ്യഹമ്
രാജാവേ, കാലം മുമ്പ് ഭക്തിയോടെ, സന്തോഷത്തോടെ മാധവൻ എന്നോട് ഉന്മീലനീ എന്ന വ്രതം പറഞ്ഞു. അതു ഞാൻ ഇപ്പോൾ നിന്നോട് പറയുന്നു.
ഏകാദശീ അഹോരാത്രം പ്രഭാതേ ഘടികാ ഭവേത് । ഉന്മീലനീ തു സാ ജ്ഞേയാ വിശേഷേണ ഹരിപ്രിയാ
പത്തൊമ്പതാം ദിവസം രാത്രി മുതൽ രാവിലെ വരെ ആചരിക്കേണ്ടത് ഉന്മീലനീ വ്രതം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്; ഇത് ഹരിക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയമായതാണ്.
ത്രൈലോക്യേ യാനി തീര്ഥാനി പുണ്യാന്യായതനാനി ച । കോട്യംശേ നൈവ തുല്യാനി മഖാ വേദാസ്തപാംസി ച
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലുമുള്ള എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും, പുണ്യസ്ഥലങ്ങളും, യാഗങ്ങളും, വേദങ്ങളും, തപസ്സും പോലും ഇതിന്റെ ഒരു ഭാഗത്തിനും തുല്യമല്ല.
ഉന്മീലനീ സമം കിംചിന്ന ഭൂതം ന ഭവിഷ്യതി । പ്രയാഗോ ന കുരുക്ഷേത്രം ന കാശീ ന ച പുഷ്കരഃ
ഉന്മീലനിക്ക് തുല്യമായതൊന്നും ഇതുവരെ ഉണ്ടായിട്ടില്ല, ഇനിയുമുണ്ടാകില്ല. പ്രയാഗം, കുരുക്ഷേത്രം, കാശി, പുഷ്കരം എന്നിവയൊന്നും ഉന്മീലനിയെപ്പോലെ അല്ല.
ശൈലോ ഹിമാചലോ നൈവ ന മേരുര്ഗംധമാദനഃ । ശൈലോ ന നീലനിഷധോ ന വിംധ്യോ നൈവ നൈമിഷമ്
ഹിമാലയം, മെരു, ഗന്ധമാദനം, നീല, നിഷധ, വിന്ധ്യ, നൈമിഷം എന്നീ പർവതങ്ങൾ ഒന്നും ഇതിന് സമം അല്ല.
ഗോദാവരീ ന കാവേരീ ചംദ്രഭാഗാ ന വേദികാ । ന താപീ ന പയോഷ്ണീ ച ന ക്ഷിപ്രാ നൈവ ചംദനാ
ഗോദാവരി, കാവേരി, ചന്ദ്രഭാഗ, വേദിക, താപി, പയോഷ്ണി, ക്ഷിപ്ര, ചന്ദനാ — ഇവയൊന്നും ഉന്മീലനിയെപ്പോലെ അല്ല.
ചര്മണ്വതീ ച സരയൂശ്ചംദ്രഭാഗാ ന ഗംഡികാ । ഗോമതീ ച വിപാശാ ച ശോണാഖ്യശ്ച മഹാനദഃ
ചർമണ്വതി, ശരയൂ, ചന്ദ്രഭാഗ, ഗണ്ടിക, ഗോമതി, വിപാശ, ശോണമെന്ന മഹാനദി — ഇവയൊന്നും തുല്യമല്ല.
കിമത്ര ബഹുനോക്തേന ഭൂയോഭൂയോ നരാധിപ । ഉന്മീലനീസമം കിംചിന്ന ദേവഃ കേശവാത്പരഃ
ഇതിൽ കൂടുതൽ പറയേണ്ടതില്ല, രാജാവേ. ഉന്മീലനിക്ക് തുല്യമായതൊന്നും ഇല്ല; കേശവനേക്കാൾ വലിയ ദൈവവും ഇല്ല.
ഉന്മീലനീമനു പ്രാപ്യ യൈഃ കൃതം കേശവാര്ചനമ് । പാപചക്രസമൂഹസ്യ രാശയഃ പതിതാഃ ക്ഷണാത്
ഉന്മീലനിയുടെ നിയമപ്രകാരം കേശവനെ ആരാധിച്ചവർക്ക്, കൂട്ടിയിട്ടുള്ള പാപങ്ങൾ ഒരു നിമിഷത്തിൽ തന്നെ അകറ്റപ്പെടും.
യസ്മിന്മാസേ മഹീപാല തിഥിരുന്മീലനീ ഭവേത് । തന്മാസനാമ്നാ ഗോവിംദഃ പൂജനീയഃ പ്രയത്നതഃ
ഭൂമിയുടെ രക്ഷകനേ, ഉന്മീലനി തിഥി വരുന്ന മാസം ഏതാണോ, ആ മാസത്തിന്റെ പേരിൽ തന്നെ ഗോവിന്ദനെ പ്രത്യേക ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം.
ജാതരൂപമയഃ കാര്യം മാസനാമ്നാ തു മാധവഃ । സ്വശക്ത്യാ വിശ്വരൂപസ്തു ശ്രദ്ധാഭക്തിസമന്വിതഃ
ആ മാസത്തിന്റെ പേരിൽ മാധവന്റെ പൊന്നിൽ നിർമ്മിച്ച പ്രതിമ, സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച് വിശ്വരൂപമായ ഭാവത്തോടെ, വിശ്വാസവും ഭക്തിയും ചേർത്ത് അർപ്പിക്കണം.