സപത്നീകം ദ്വിജം ശാംതം ക്രിയാവംതം വിശേഷതഃ । ഇതിഹാസപുരാണജ്ഞം ധര്മജ്ഞം മൃദുമേവ ച
ബ്രാഹ്മണൻ ശാന്തനും ഭാര്യയോടൊപ്പം വരികയും, ചടങ്ങുകളിൽ നിപുണനും, ഇതിഹാസപുരാണങ്ങൾ അറിയുന്നതും, ധർമ്മത്തിൽ പ്രാവീണ്യവും, സൌമ്യനും ആകണം.
പിതൃഭക്തം ഗുരുപരം ദേവബ്രാഹ്മണപൂജകമ് । പാദാര്ഘദാനവിധിനാ വസ്ത്രാലംകാരഭൂഷണൈഃ
അവൻ പിതൃഭക്തിയുള്ളവനും, ഗുരുവിനെ ആദരിക്കുന്നവനും, ദേവന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ആരാധിക്കുന്നവനും ആകണം; കാലുകഴുകാൻ വെള്ളം, വസ്ത്രം, ആഭരണങ്ങൾ എന്നിവ നൽകി ആദരിക്കണം.
സംപൂജ്യ പത്ന്യാ സഹിതമേകം ഭക്ത്യാ ച പൂര്വവത് । ലക്ഷ്മീനാരായണം ദേവം ദീപവര്തിയുതം തഥാ
ഭാര്യയോടൊപ്പം, മുമ്പുപോലെ ഭക്തിയോടെ, ലക്ഷ്മീനാരായണദേവനെയും ദീപവും വത്തിരിയും കൂടി പൂജിക്കണം.
താമ്രപാത്രോപരിസ്ഥാപ്യ ഘൃതകുംഭേന സംയുതമ് । ബ്രാഹ്മണായ തതോ ദദ്യാദ്ധ്യാത്വാ നാരായണം പരമ് । മംത്രേണാനേന ദേവര്ഷേ തമഹം കഥയാമി തേ
ചെമ്പ് പാത്രം മുകളിൽ വച്ചു, നെയ്യുള്ള കുമ്പം ചേർത്ത്, പരമനായ നാരായണനെ ധ്യാനിച്ച്, ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, ബ്രാഹ്മണന് നൽകണം, ദൈവമുനിവേ, ഞാൻ ഇപ്പോൾ അതു പറയുന്നു.
അവിദ്യാ തമസാ വ്യാപ്തേ സംസാരേ പാപനാശനഃ । ജ്ഞാനപ്രദോ മോക്ഷദശ്ച തസ്മാദ്ദത്തോ മയാനഘ
അജ്ഞാനവും ഇരുളും നിറഞ്ഞ ഈ ലോകത്ത്, ദീപം പാപങ്ങൾ നീക്കുകയും ജ്ഞാനം നൽകുകയും മോക്ഷം ലഭിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഇത് നൽകിയതെന്ന് പാപരഹിതനേ, നീ മനസ്സിലാക്കണം.
ഇതി ദീപമംത്രഃ । ദക്ഷിണാം ച യഥാശക്ത്യാ ദത്ത്വാ വിപ്രായ ഭക്തിതഃ । ഭോജയേദ്ബ്രാഹ്മണാന്പശ്ചാദ്ഘൃതപായസമോദകൈഃ
ഇതാണ് ദീപമന്ത്രം. ഒരുവൻ തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ഭക്തിയോടെ ഒരു ബ്രാഹ്മണന് ദക്ഷിണ നൽകണം. അതിനുശേഷം ബ്രാഹ്മണന്മാരെ നെയ്യ് ചേർത്ത പായസം, മധുരപാനങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് സ്നേഹപൂർവ്വം ഭക്ഷിപ്പിക്കണം.
വസ്ത്രൈരാച്ഛാദയേത്പശ്ചാത്സപത്നീകം തഥാ ദ്വിജമ് । ശയ്യാം സോപസ്കരാം ദദ്യാദ്ധേനും ചൈവ സവത്സകാമ്
അതിനുശേഷം, ബ്രാഹ്മണനും ഭാര്യയും പുതുമയുള്ള വസ്ത്രം ധരിക്കണം. അവർക്കായി ഉപകരണങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു കിടക്കയും, കിടാരിയോടുകൂടിയ ഒരു പശുവും നൽകണം.
തേഭ്യസ്തു ദക്ഷിണാം ദദ്യാദ്യഥാവിത്താനുസാരതഃ । സുഹൃത്സ്വജനബംധൂശ്ച ഭോജയേത്പൂജയേത്തഥാ
അവർക്കു സ്വന്തമായ സമ്പത്തിനനുസരിച്ച് ദക്ഷിണ നൽകണം. സുഹൃത്തുക്കളെയും ബന്ധുക്കളെയും കുടുംബാംഗങ്ങളെയും ഭക്ഷിപ്പിക്കുകയും ആദരിക്കുകയും വേണം.
ഏവം മഹോത്സവം കുര്യാദ്ദീപവ്രത സമാപനേ । തതോ വിസര്ജയേത്പശ്ചാത്പ്രണിപത്യ ക്ഷമാപയേത്
ഇങ്ങനെ ദീപവ്രതം പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ വലിയ ഉത്സവം നടത്തണം. അതിനുശേഷം, എല്ലാവരോടും വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ച് ക്ഷമ ചോദിച്ച് അവരെ വിടവാങ്ങിക്കണം.
ഏവം കൃതേ തു യത്പുണ്യം തഥാ സാംക്രാംതികൈശ്ച യത് । സംവത്സരാഖ്യ ദീപസ്യ തത്ഫലം പ്രാപ്യതേ നരൈഃ
ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നവർക്കും, സംക്രാന്തി ദിനങ്ങളിൽ ദീപം തെളിയിക്കുന്നവർക്കും ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ പുണ്യഫലവും, സംവത്സരദീപം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ ലഭിക്കും.
മാസവ്രതൈശ്ച യത്പുണ്യം തത്പുണ്യം പ്രാപ്യതേ നരൈഃ । സംവത്സരസ്യ ദീപസ്യ വ്രതേന ചരിതേന ച
മാസവ്രതങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യവും, സംവത്സരദീപവ്രതം ആചരിക്കുന്നവർക്കും ലഭിക്കും.
ദാനവ്രതൈര്യഥാസംഖ്യൈര്യശ്ച യോഗവ്രതൈസ്തഥാ । തത്ഫലം സമവാപ്നോതി ദീപേ സാംവത്സരേ കൃതേ
എത്രയോ ദാനവ്രതങ്ങൾ ചെയ്താലും, യോഗവ്രതങ്ങൾ ആചരിച്ചാലും ലഭിക്കുന്ന ഫലങ്ങൾ, സംവത്സരദീപം ചെയ്താൽ ലഭിക്കും.
ഗോഭൂഹിരണ്യദാനാനി ഗൃഹാദീനാം വിശേഷതഃ । യത്ഫലം ലഭതേ വിദ്വാന്തത്ഫലം ദീപദോ ഭവേത്
ഗോവു, ഭൂമി, പൊന്നു, വീടുകൾ എന്നിവ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ എത്ര വലിയ ഫലം നേടുന്നുവോ, അതുപോലെ ദീപം ദാനം ചെയ്യുന്നവനും അതേ ഫലം ലഭിക്കും.
ദീപദഃ കാംതിമാപ്നോതി ദീപദോ ധനമക്ഷയമ് । ദീപദോ ജ്ഞാനമാപ്നോതി ദീപദഃ പരമം സുഖമ്
ദീപം ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ കാന്തിയും, അക്ഷയമായ സമ്പത്തും, ജ്ഞാനവും, പരമാനന്ദവും നേടുന്നു.
ദീപദാനാച്ച സൌഭാഗ്യം വിദ്യാമത്യംതനിര്മലാമ് । ആരോഗ്യം പരമാമൃദ്ധിം ലഭതേ നാത്ര സംശയഃ
ദീപം ദാനം ചെയ്താൽ ഭാഗ്യം, നിർമലമായ അനന്തമായ വിദ്യ, ആരോഗ്യം, പരമമായ ഐശ്വര്യം എന്നിവ ലഭിക്കും. ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ദീപദഃ സുഭഗാം ഭാര്യാം സര്വലക്ഷണസംയുതാമ് । പുത്രാന്പൌത്രാന്പ്രപൌത്രാംശ്ച സംതതിം ചാക്ഷയാ ലഭേത്
ദീപം ദാനം ചെയ്യുന്നവന് എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളോടും കൂടിയ ഭാഗ്യശാലിയായ ഭാര്യയും, പുത്രന്മാരും, മക്കളും, കൊച്ചുമക്കളും, അക്ഷയമായ സന്തതിയും ലഭിക്കും.
ബ്രാഹ്മണഃ പരമം ജ്ഞാനം ക്ഷത്രിയോ രാജ്യമുത്തമമ് । വൈശ്യോ ധനപശൂന്സര്വാഞ്ഛൂദ്രഃ സുഖമവാപ്നുയാത്
ബ്രാഹ്മണൻ പരമജ്ഞാനം നേടും, ക്ഷത്രിയൻ ഉത്തമമായ രാജ്യം നേടും, വൈശ്യൻ സമ്പത്തും പശുക്കളും നേടും, ശൂദ്രൻ സന്തോഷം നേടും.
കുമാരീ ചാപി ഭര്താരം സര്വലക്ഷണസംയുതമ് । പ്രാപ്നോതി പരമായുശ്ച പുത്രാന്പൌത്രാംശ്ച പുഷ്കലാന് 6.30.
കന്യകയും എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളോടും കൂടിയ ഭർത്താവിനെയും, ദീർഘായുസും, ധാരാളം പുത്രന്മാരെയും കൊച്ചുമക്കളെയും നേടും.
വൈധവ്യം നൈവ യുവതീ കദാചിദപി പശ്യതി । ന വിയോഗമവാപ്നോതി ദീപദാനപ്രഭാവതഃ
യുവതികൾക്ക് ദീപം ദാനം ചെയ്താൽ വിധവാവസ്ഥയും, ഭർത്താവിൽ നിന്ന് വേർപാടും ഒരിക്കലും സംഭവിക്കില്ല.
നാധയോ വ്യാധയശ്ചൈവ ജായംതേ ദീപദാനതഃ । ഭയാത്പ്രമുച്യതേ ഭീതോ ബദ്ധോ മുച്യേത ബംധനാത്
ദീപം ദാനം ചെയ്താൽ ദാരിദ്ര്യവും രോഗങ്ങളും ഉണ്ടാകില്ല. ഭയമുള്ളവർക്ക് ഭയം മാറും, ബന്ധനത്തിൽ കഴിയുന്നവർക്ക് മോചനം ലഭിക്കും.
ബ്രഹ്മഹത്യാദിഭിഃ പാപൈര്ദീപവ്രതപരായണഃ । മുച്യതേ നാത്ര സംദേഹോ ബ്രഹ്മണോ വചനം യഥാ
ദീപവ്രതത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവൻ ബ്രഹ്മഹത്യ പോലുള്ള വലിയ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു. ഇതിൽ സംശയമില്ല, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്കുപോലെയാണ് ഇത്.
ചാംദ്രായണാനി കൃച്ഛ്രാണി ചരിതാനി ന സംശയഃ । യേന സാംവത്സരോ ദീപോ ബോധിതഃ ശാശ്വതോ ഹരേഃ
സംവത്സരദീപം സ്ഥാപിച്ചവൻ ചന്ദ്രായണവും കൃച്ച്രവ്രതങ്ങളും ചെയ്താൽ അതിന്റെ ഫലം ശാശ്വതമായി ഹരിക്ക് ലഭിക്കും എന്നതിൽ സംശയമില്ല.
തേ ധന്യാസ്തേ മഹാത്മാനസ്തൈഃ പ്രാപ്തം ജന്മനഃ ഫലമ് । യൈഃ സംപൂജ്യ ഹരിം ഭക്ത്യാ ദീപഃസാംവത്സരഃ കൃതഃ
ഹരിയെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ച്, ഒരു വർഷം മുഴുവൻ ദീപം തെളിച്ചവർ ഭാഗ്യശാലികളും മഹാത്മാക്കളുമാണ്. അങ്ങനെ ചെയ്തവർക്ക് മനുഷ്യജന്മത്തിന്റെ സത്യഫലം ലഭിക്കുന്നു.
യേഽപി സംവര്ത്തയംതീഹ ദീപവര്തിവിലോകനാഃ । തേ യാംതി പരമം സ്ഥാനം യത്സുരൈരപി ദുര്ലഭമ്
ഈ ലോകത്ത് ദീപവർത്തി തെളിയുന്നത് നോക്കുന്നവർക്കും, ദേവന്മാർക്കു പോലും പ്രാപ്തിയില്ലാത്ത പരമസ്ഥാനം ലഭിക്കും.
യേന തൈലം ച വര്തിം ച യഥാശക്ത്യാ പ്രദീപകേ । പ്രക്ഷേപയംതി സതതം തേ യാംതി പരമാം ഗതിമ്
തങ്ങളുടെ ശേഷിയനുസരിച്ച് എപ്പോഴും ദീപത്തിന് എണ്ണയും വർത്തിയും സമർപ്പിക്കുന്നവർക്ക് ഉയർന്ന ഗതി ലഭിക്കും.
ഗച്ഛംതം ദീപകം ശാംതിം ന ശക്നോതി പ്രബോധിതുമ് । കഥയത്യന്യലോകാനാം തേഽപി തത്ഫലഭാഗിനഃ
ദീപം അണഞ്ഞ് ശാന്തി വന്നപ്പോൾ, അതിനെക്കുറിച്ച് മറ്റുള്ളവരെ ഉണർത്തുന്നവർക്കും, മറ്റു ലോകങ്ങളിലുള്ളവർക്കും അതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും.
സ്തോകം സ്തോകം ച ഭിക്ഷിത്വാ തൈലം ദീപാര്ഥമേവ ച । കരോതി ദീപകം വിഷ്ണോഃ പുണ്യം തേനാപി ലഭ്യതേ
ദീപത്തിനായി കുറുകുറുക്കെ എണ്ണയെടുത്ത്, വിഷ്ണുവിന് ദീപം തെളിക്കുന്നവർക്കും പുണ്യം ലഭിക്കും.
ദീപം പ്രജ്വാല്യമാനം തു യഃ പശ്യത്യധമോ നരഃ । കൃതാംജലിപുടോ വിഷ്ണോര്വിഷ്ണുലോകമവാപ്നുയാത്
വിഷ്ണുവിന് ദീപം തെളിയുന്നത് കണ്ട്, കൈകൂപ്പി നമസ്കരിക്കുന്ന താഴ്ന്നവർക്കും വിഷ്ണുലോകം ലഭിക്കും.
ദീപപ്രജ്വാലനേ ബുദ്ധിം യോ ദദ്യാത്കുരുതേ സ്വയമ് । സര്വപാപവിനിര്മുക്തോ വിഷ്ണുലോകമവാപ്നുയാത്
ദീപം തെളിയിക്കാൻ മനസ്സും ശ്രമവും കാണിക്കുന്നവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമൊഴിഞ്ഞ് വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കും.
അത്രാപ്യുദാഹരംതീമമിതിഹാസം പുരാതനമ് । യസ്യ ശ്രവണമാത്രേണ മുച്യതേ സര്വകില്ബിഷൈഃ
ഇവിടെയും, കേൾക്കുന്നതു മാത്രം കൊണ്ട് എല്ലാ പാപങ്ങൾ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കുന്ന ഒരു പുരാതനകഥ പറയപ്പെടുന്നു.