തഥൈവാസ്യ കൃതാ പൂജാ ദ്വിതീയസ്യ നരസ്യ തു । മേനേഽഹം ശുഭകര്മാണൌ വിമാനം വരസത്തമൌ
അതുപോലെ തന്നെ, രണ്ടാമനായ പുരുഷനെയും നിങ്ങൾ പൂജിച്ചു. ഇരുവരും നല്ല സത്കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തവരും ആകാശയാനങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠരുമാണെന്ന് ഞാൻ കരുതി.
യസ്ത്വമാഭ്യാം സ്വയം പൂജാം കുരുഷേ ധര്മകാരണാത് । ബ്രഹ്മാവിഷ്ണുശിവാദ്യൈസ്തു പൂജ്യസേ ത്വം സദാനിശമ്
ധർമ്മനാഥാ, നിങ്ങൾ തന്നെ ഈ രണ്ടുപേരെയും എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ ആദരിക്കുന്നത്? ബ്രഹ്മാവും, വിശ്ണുവും, ശിവനും മറ്റുള്ളവരും എപ്പോഴും നിങ്ങളെ പൂജിക്കാറുണ്ട്.
യസ്യേദൃക്പരമം പുണ്യം കിമേതൌ കര്മ ചക്രതുഃ । കഥ്യതാം മമ സര്വജ്ഞ ഫലം ദിവ്യമവാപതുഃ
ഇവരുടെ പുണ്യം ഇങ്ങനെ അത്യുത്തമമായതാണെങ്കിൽ, ഇവർ ഏത് സത്കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തു? സർവ്വജ്ഞനേ, ഇവർക്ക് ലഭിച്ച ദിവ്യഫലം എന്റോട് പറയൂ.
തച്ഛ്രുത്വാ സ തു മാം പ്രാഹ ശൃണു കര്മാനയോഃ കൃതമ് । യത്കൃത്വാര്ഹമിഹായാതൌ തച്ഛൃണുഷ്വ മഹാമതേ
ഇത് കേട്ട ശേഷം അവൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു: ഈ രണ്ടുപേരും ചെയ്ത സത്കർമ്മങ്ങൾ കേൾക്കൂ. അവ ചെയ്യുന്നതിനാൽ ഇവർ ഇവിടെ എത്തി — മഹാമതിയായവനേ, ഇത് കേൾക്കൂ.
ധര്മ ഉവാച- വൈദിശം നാമ നഗരം പൃഥിവ്യാമസ്തി വിശ്രുതമ് । തത്രാഭൂത്പൃഥിവീപാലോ ധരാപാല ഇതി ശ്രുതഃ
ധർമ്മൻ പറഞ്ഞു: ഭൂമിയിൽ വൈദിശം എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായ ഒരു നഗരം ഉണ്ടായിരുന്നു. അവിടെ ധരാപാലൻ എന്ന രാജാവും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നതാണ്.
കസ്മിന്കാലേ പുരാ ദേവീ ശശാപ സ്വഗണം ക്രുധാ । മദൃതേന പരാ നാരീ ഭര്ത്തുര്യന്മേ നിവേശിതാ
പണ്ടൊരു കാലത്ത്, ഒരു ദേവി ക്രോധത്തോടെ തന്റെ അനുയായികളെ ശപിച്ചു: 'എന്റെ ഭർത്താവ് മറ്റൊരു സ്ത്രീയെ, എന്നെ അല്ലാതെ, അവിടെയാക്കി.'
തസ്മാദ്ദ്വാദശവര്ഷാണി ജംബുകസ്ത്വം ഭവിഷ്യസി । ഇത്യുക്തഃ സ ച ബഭ്രാമ ജംബുകോ മേദിനീതലമ്
'അതുകൊണ്ട്, പന്ത്രണ്ടു വർഷം നീ ഒരു നരി ആയിരിക്കും.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, അവൻ ഭൂമിയിൽ ഒരു നരിയായി അലഞ്ഞു തിരിഞ്ഞു.
വേതസീ വേത്രവത്യോസ്തു സംഗമേ ലോകവിശ്രുതേ । ശാപാംതോ ഭവിതാ പുത്ര ഇത്യുക്തം ഗിരികന്യയാ
'വേതസി, വേത്രവതി എന്നീ നദികൾ പ്രശസ്തമായി ഒന്നിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത്, മകനേ, നിന്റെ ശാപം അവസാനിക്കും,' എന്നു ഗിരികന്യക പറഞ്ഞു.
തത്ര ചാനശനം കൃത്വാ ക്ഷേത്രേ പ്രാണാംസ്തതോഽത്യജത് । ദിവ്യരൂപവപുര്ഭൂത്വാ ജഗാമ വിഷ്ണുസന്നിധൌ
അവിടെ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ച്, കൃഷിഭൂമിയിൽ ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ചു. ദിവ്യരൂപം പ്രാപിച്ച്, വിഷ്ണുവിന്റെ സന്നിധിയിലേക്ക് പോയി.
തത്രാശ്ചര്യം മഹദ്ദൃഷ്ട്വാ ധരാപാലോ മഹീപതിഃ । വിഷ്ണോരായതനം കൃത്വാ ക്ഷേത്രേ പ്രാണംസ്തതോഽത്യജത്
അവിടെ അത്ഭുതം കണ്ട ധരാപാലൻ രാജാവ്, ആ കൃഷിഭൂമിയിൽ വിഷ്ണുവിന് ക്ഷേത്രം പണിതു, പിന്നെ ജീവൻ വിട്ടു.
ദിവ്യരൂപവപുര്ഭൂത്വാ സ്ഥാപയാമാസ തം പ്രഭുമ് । തസ്മിന്പുരേ നരാന്സര്വാ സന്നിയോജ്യാസ്യ വീക്ഷണേ
ദിവ്യരൂപം പ്രാപിച്ച രാജാവ് ആ പ്രഭുവിനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. ആ നഗരത്തിലെ എല്ലാവരെയും അവനെ സേവിക്കാൻ നിയോഗിച്ചു.
ശുഭമായതനം വിഷ്ണോസ്തസ്മിന്ഗ്രാമേ സദാ ജനൈഃ । പൂര്ണം തു ബ്രാഹ്മണാദീനാം പൂജയിത്വാ കദംബകമ്
ആ ഗ്രാമത്തിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ ശുഭമായ ക്ഷേത്രം എപ്പോഴും ജനങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു. ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും പൂജിച്ച്, അവർ കടമ്പപ്പൂക്കൾ അർപ്പിച്ചു.
ഇതിഹാസപുരാണജ്ഞം വാചകം തു വിശേഷതഃ । പൂജയിത്വാ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠം വിദ്യാശ്രേഷ്ഠം മഹാമതിഃ
ഇതിഹാസവും പുരാണവും അറിയുന്ന, ജ്ഞാനത്തിലും ബുദ്ധിയിലും ഉന്നതനായ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനെ രാജാവ് പ്രത്യേകമായി ആദരിച്ചു.
പുസ്തകം ചാപി സംപൂജ്യ ഗംധപുഷ്പാദിഭിഃ ക്രമാത് । തതസ്തമാഹ രാജാസൌ വാചകം വിനയാന്വിതഃ
പുസ്തകത്തെയും ഗന്ധം, പുഷ്പം മുതലായവ ഉപയോഗിച്ച് ക്രമമായി പൂജിച്ചു. പിന്നെ രാജാവ് വിനയത്തോടെ ആ വാചകനോടു പറഞ്ഞു.
ഏതദായതനം വിഷ്ണോഃ കാരിതം ച തവാഗ്രതഃ । ചാതുര്വര്ണ്യമിദം ചാപി ശ്രോതുകാമം കദംബകമ്
'നിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്; നാലു വർണ്ണങ്ങളുടെ മുഴുവൻ കഥയും ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'
തിഷ്ഠതീഹ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ കുരു പുസ്തകവാചനമ് । യാവത്സംവത്സരം വിപ്ര ഗൃഹ്യ വൃത്തിം ത്വനുത്തമാമ്
'ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഇവിടെ താമസിച്ച് പുസ്തകം വായിച്ചുകൊടുക്കണം. ഒരു വർഷം മുഴുവൻ, നീ എനിക്ക് നിന്ന് ഉത്തമമായ ഉപജീവനം സ്വീകരിക്കണം.'
സ്വര്ണനിഷ്കശതം ചാത്ര തതോ ദാസ്യേ തഥാപരമ് । പൂര്ണേ വര്ഷേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ ശ്രേയോഽഥ മഹമാത്മനഃ
'ഇവിടെ ഞാൻ നൂറ് പൊൻനാണയങ്ങൾ നൽകും; പിന്നെയും കൂടുതൽ നൽകും. ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞാൽ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, എന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഭാവുകം ഞാൻ നൽകും.'
ഏവം പ്രവര്തിതം തത്ര പുണ്യം പുസ്തകവാചനമ് । വര്ഷസംഗതമാത്രേ തു തഥാ ച മുനിസത്തമ
അങ്ങനെ അവിടെ പുണ്യമായ പുസ്തകവായനം വർഷംതോറും നടത്തപ്പെടാൻ ആരംഭിച്ചു, മഹർഷേ.
അഥായുഷഃ ക്ഷയാച്ചായം കാലധര്മമുപേയിവാന് । മയാ ചാസ്യ വിമാനം ഹി വിഷ്ണുനാ പ്രേരിതം ദിവഃ
പിന്നീട്, ആയുസ്സ് തീർന്നപ്പോൾ, അവൻ മരണത്തെ ഏറ്റുവാങ്ങി; വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രേരണയാൽ ഞാൻ സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് അവന്റെ വിമാനം അയച്ചു.
ഇത്യേഷാ കര്മണാം വ്യുഷ്ടിഃ പുണ്യമാഖ്യാനസംജ്ഞകമ് । ശ്രുതം പാദ്മം മഹത്പുണ്യം പവിത്രം പാപനാശനമ്
ഇങ്ങനെ, പുണ്യമായ കഥകളുടെ ഫലം ഇതാണ്; വലിയ പുണ്യമുള്ള, പവിത്രവും പാപനാശിനിയുമായ പാദ്മം നിങ്ങൾ കേട്ടിരിക്കുന്നു.
ഗംധപുഷ്പോപഹാരൈസ്തു ന തുഷ്ടിര്ജായതേ തഥാ । ദേവാനാമിഹ സര്വേഷാം പുരാണശ്രവണാദ്യഥാ
ഗന്ധവും പുഷ്പവും അർപ്പിച്ചാലും, എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും ഇത്ര തൃപ്തി ഉണ്ടാകില്ല; പുരാണങ്ങൾ കേൾക്കുന്നതുപോലെ.
സ്വര്ണരത്നാദിവസ്തൂനാം വസ്ത്രാണാം ചാപി കൃത്സ്നശഃ । ഗ്രാമാണാം നഗരാണാം ച ദാനാത്തുഷ്ടിര്ഭവേന്നഹി
പൊന്നും രത്നങ്ങളും മറ്റു വസ്തുക്കളും വസ്ത്രങ്ങളും മുഴുവനും, ഗ്രാമങ്ങളും നഗരങ്ങളും ദാനം ചെയ്താലും, അത്തരം തൃപ്തി ഉണ്ടാകില്ല.
യഥാ സ്യാദ്ധര്മശ്രവണാത്പ്രീതിഃ സര്വദിവൌകസാമ് । ഇതിഹാസപുരാണാനാം ശ്രവണേ മുനിസത്തമ
എങ്ങനെ എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും ധർമ്മം കേൾക്കുമ്പോൾ ആനന്ദം ഉണ്ടാകുന്നുവോ, അതുപോലെ തന്നെ, മഹാമുനിയേ, ഇതിഹാസങ്ങളും പുരാണങ്ങളും കേൾക്കുമ്പോഴും സന്തോഷം ഉണ്ടാകുന്നു.
തഥാ സ്യാന്മേ മഹാപ്രീതിഃ സാധ്യേ സര്വാര്ഥകാമികേ । കന്യാദാനേ മഹാപ്രീതിര്മമ സ്യാന്മുനിസത്തമ
അങ്ങനെ തന്നെ, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുമ്പോഴും, കന്യാദാനം ചെയ്യുമ്പോഴും, മഹാമുനിയേ, എനിക്ക് വലിയ സന്തോഷം ഉണ്ടാകട്ടെ.
ന തഥാ രോചതേ സാ ച യഥാ പുസ്തകവാചനാത് । അഥ കിം ബഹുനോക്തേന നാന്യത്പ്രീതികരം മമ
എന്നാൽ, പുസ്തകങ്ങൾ വായിക്കുന്നതിൽ എനിക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന ആനന്ദം അത്രയും ഇഷ്ടമുള്ളതല്ല മറ്റൊന്നും. അതിനാൽ കൂടുതൽ പറയേണ്ടതില്ല; മറ്റൊന്നും എനിക്ക് അത്ര സന്തോഷം നൽകുന്നില്ല.
പുണ്യാഖ്യാനമൃതേ വിപ്ര ഗുഹ്യമേതത്പ്രകീര്തിതമ് । യശ്ചായമപരോ വിപ്ര ഇഹായാതോ നരോത്തമഃ
പുണ്യകഥകൾ ഒഴികെ, ഈ രഹസ്യം ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, മഹാനായ ബ്രാഹ്മണനേ. ഇതോടൊപ്പം മറ്റൊരു ഉത്തമപുരുഷനും ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
സംഗത്യാനുഗതശ്ചായം ധര്മശ്രവണമുത്തമമ് । ശ്രുത്വാ ഭക്തിരഭൂദസ്യ ശ്രദ്ധയാ പരമാത്മനഃ
ഈയാൾ സഭയിൽ ചേർന്ന് ഈ ഉത്തമമായ ധർമ്മശ്രവണം അനുഭവിച്ചു; കേട്ടപ്പോൾ പരമാത്മാവിനോടുള്ള വിശ്വാസത്തോടെ ഭക്തി ഉണ്ടായി.
കൃത്വാ പ്രദക്ഷിണം തസ്യ വാചകസ്യ മഹാത്മനഃ । ഏഷ വിപ്രോ മുനിശ്രേഷ്ഠ ദദൌ സ്വര്ണസ്യ മാഷകമ്
ആ മഹാത്മാവായ വാചകനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു കഴിഞ്ഞ്, ഈ ബ്രാഹ്മണൻ, മഹാമുനിയേ, ഒരു സ്വർണ്ണമാശകം അർപ്പിച്ചു.
നാന്യദ്ദാനം കദാ ചക്രേ ലോഭാവിഷ്ടേന ചേതസാ । പാത്രദാനാത്ഫലപ്രാപ്തിസ്ത്വസ്യ ജാതാ ന സംശയഃ
ലോഭം കൊണ്ടു മനസ്സ് പിടിച്ചുപറ്റപ്പെട്ടതിനാൽ, മറ്റൊരു ദാനം ഒരിക്കലും ചെയ്തിട്ടില്ല; എന്നാൽ യോഗ്യനായവർക്കു ദാനം ചെയ്തതുകൊണ്ട് ഫലം ലഭിച്ചു, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ഇത്യേതത്കഥിതം കര്മ ആഭ്യാം ചൈവ മഹാമുനേ
ഇങ്ങനെ, മഹാമുനിയേ, ഈ പ്രവൃത്തി ഈ രണ്ടുപേരും ചെയ്തതായാണ് വിവരിച്ചത്.