സനത്കുമാര ഉവാച- ഗതോഽഹം ധര്മരാജാനം ദ്രഷ്ടും സംപൂജിതോ മുദാ । ശ്രുതിഭിഃ പരയാ ഭക്ത്യാ തേനോക്തോഽസ്മി സുഖാസനേ
സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ സന്തോഷത്തോടെ ആദരിക്കപ്പെട്ട് ധർമ്മരാജനെ കാണാൻ പോയി. അവൻ പരമഭക്തിയോടെ വേദങ്ങൾ അനുസരിച്ച് സുഖാസനത്തിൽ ഇരുന്ന് എന്നോട് സംസാരിച്ചു.
മയാ തത്രോപവിഷ്ടേന ദൃഷ്ടം കിംചിന്മഹാദ്ഭുതമ് । കാംചനേന വിമാനേന വൈഡൂര്യകൃതവേദിനാ
അവിടെ ഞാൻ ഇരുന്നപ്പോൾ ഒരു അത്ഭുതം കണ്ടു: പൊന്നാൽ നിർമ്മിച്ച, വൈഡൂര്യമണികൾകൊണ്ടുള്ള പീഠം ഉള്ള ഒരു ആകാശയാനമാണ് അത്.
മണിമുക്തവിചിത്രേണ കിംകിണീജാലശോഭിനാ । ആഗതം പുരുഷം തത്ര ആസനാദ്ദേവസത്തമ
മണികളും മുത്തുകളും അലങ്കരിച്ച, കിംകിണികൾകൊണ്ടുള്ള ശൃംഖലകൊണ്ട് തിളങ്ങുന്ന ആ ആകാശയാനത്തിൽ നിന്ന് ഒരു പുരുഷൻ അവിടെ എത്തി, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
സസംഭ്രമം സമുത്ഥായ ദൃഷ്ട്വാ ധര്മഃ സ്വയം വിഭുഃ । ഗൃഹീത്വാ ദക്ഷിണേ പാണൌ പൂജിതോഽര്ഘേണ വൈ തതഃ
അവനെ കണ്ടപ്പോൾ ധർമ്മൻ സ്വയം ഉത്സാഹത്തോടെ എഴുന്നേറ്റ്, അവന്റെ വലതുകൈ പിടിച്ച് അർഘ്യം നൽകി ആദരിച്ചു.
ശിരസ്യാഘ്രായ ദേവേശഃ പുരഃ സ്ഥാപ്യ തതഃ പരമ് । പൂജയിത്വാ തു തം ധര്മ ഇദം വാക്യമുവാച ഹ
ദേവന്മാരുടെ നാഥൻ അവന്റെ തലയിൽ മണക്കുകയും, അവനെ മുന്നിൽ ഇരുത്തി, ആദരപൂർവ്വം പൂജിച്ച് ധർമ്മൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സുസ്വാഗതം ധര്മദര്ശിന്പ്രീതോഽസ്മി ദര്ശനാത്തവ । സമീപേ മമ തിഷ്ഠസ്വ കിംചിജ്ജ്ഞാനം വദസ്വ മേ
ധർമ്മദർശിയായവനേ, സ്നേഹപൂർവ്വം സ്വാഗതം. നിന്നെ കണ്ടതിൽ എനിക്ക് സന്തോഷം. എന്റെ അടുത്ത് ഇരിക്കൂ, എനിക്ക് കുറച്ച് ജ്ഞാനം പറയൂ.
പുനര്യാസ്യസി തത്സ്ഥാനം യത്ര ബ്രഹ്മാ വ്യവസ്ഥിതഃ । ഇത്യുക്തേ ച തതശ്ചാന്യോ വിമാനവരമാസ്ഥിതഃ
ശേഷം നീ ബ്രഹ്മാവ് വസിക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് തിരിച്ചു പോകും. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ മറ്റൊരു ആകാശയാനത്തിൽ ഇരുന്നവനും അവിടെ എത്തി.
ആഗതഃ പുരുഷോ ദേവോ യത്ര തിഷ്ഠതി ധര്മരാട് । സ പൂജിതോ വിമാനസ്ഥഃ പ്രശ്രയാവനതേന ച
അവിടെ ധർമ്മരാജൻ നിലകൊണ്ടിരുന്ന സ്ഥലത്ത് ഒരു ദൈവികപുരുഷൻ എത്തി. ആകാശയാനത്തിൽ ഇരുന്ന അവനും വിനയപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ച് ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
സാമപൂര്വം തഥോക്ത്വാ തു യഥാപൂര്വം നരഃ സ്വയമ് । കിമനേന കൃതം കര്മ യസ്യ തുഷ്ടോ ഭവാന്ഭൃശമ്
സൗമ്യമായ വാക്കുകളിൽ പറഞ്ഞ്, മുമ്പുപോലെ തന്നെ ആ പുരുഷൻ ചോദിച്ചു: ഇദ്ദേഹം എന്ത് സത്കർമ്മം ചെയ്തു, അതിനാൽ നിങ്ങൾ ഇങ്ങനെ സന്തോഷിച്ചു?
അത്ര മേ കൌതുകം ജാതം കൃതാ ഹി സ്വയമേവ തു । യദസ്യ ഭവതാ പൂജാ സവിസ്മയമനംതരമ്
ഇത് കണ്ടപ്പോൾ എനിക്ക് അതിശയകരമായ കൗതുകം തോന്നി. കാരണം, നിങ്ങൾ തന്നെ നേരിട്ട് പൂജ ചെയ്തു; ഇങ്ങനെ ആദരിക്കുന്നതിന്റെ കാരണം എന്താണ്?
തഥൈവാസ്യ കൃതാ പൂജാ ദ്വിതീയസ്യ നരസ്യ തു । മേനേഽഹം ശുഭകര്മാണൌ വിമാനം വരസത്തമൌ
അതുപോലെ തന്നെ, രണ്ടാമനായ പുരുഷനെയും നിങ്ങൾ പൂജിച്ചു. ഇരുവരും നല്ല സത്കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തവരും ആകാശയാനങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠരുമാണെന്ന് ഞാൻ കരുതി.
യസ്ത്വമാഭ്യാം സ്വയം പൂജാം കുരുഷേ ധര്മകാരണാത് । ബ്രഹ്മാവിഷ്ണുശിവാദ്യൈസ്തു പൂജ്യസേ ത്വം സദാനിശമ്
ധർമ്മനാഥാ, നിങ്ങൾ തന്നെ ഈ രണ്ടുപേരെയും എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ ആദരിക്കുന്നത്? ബ്രഹ്മാവും, വിശ്ണുവും, ശിവനും മറ്റുള്ളവരും എപ്പോഴും നിങ്ങളെ പൂജിക്കാറുണ്ട്.
യസ്യേദൃക്പരമം പുണ്യം കിമേതൌ കര്മ ചക്രതുഃ । കഥ്യതാം മമ സര്വജ്ഞ ഫലം ദിവ്യമവാപതുഃ
ഇവരുടെ പുണ്യം ഇങ്ങനെ അത്യുത്തമമായതാണെങ്കിൽ, ഇവർ ഏത് സത്കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തു? സർവ്വജ്ഞനേ, ഇവർക്ക് ലഭിച്ച ദിവ്യഫലം എന്റോട് പറയൂ.
തച്ഛ്രുത്വാ സ തു മാം പ്രാഹ ശൃണു കര്മാനയോഃ കൃതമ് । യത്കൃത്വാര്ഹമിഹായാതൌ തച്ഛൃണുഷ്വ മഹാമതേ
ഇത് കേട്ട ശേഷം അവൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു: ഈ രണ്ടുപേരും ചെയ്ത സത്കർമ്മങ്ങൾ കേൾക്കൂ. അവ ചെയ്യുന്നതിനാൽ ഇവർ ഇവിടെ എത്തി — മഹാമതിയായവനേ, ഇത് കേൾക്കൂ.
ധര്മ ഉവാച- വൈദിശം നാമ നഗരം പൃഥിവ്യാമസ്തി വിശ്രുതമ് । തത്രാഭൂത്പൃഥിവീപാലോ ധരാപാല ഇതി ശ്രുതഃ
ധർമ്മൻ പറഞ്ഞു: ഭൂമിയിൽ വൈദിശം എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായ ഒരു നഗരം ഉണ്ടായിരുന്നു. അവിടെ ധരാപാലൻ എന്ന രാജാവും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നതാണ്.
കസ്മിന്കാലേ പുരാ ദേവീ ശശാപ സ്വഗണം ക്രുധാ । മദൃതേന പരാ നാരീ ഭര്ത്തുര്യന്മേ നിവേശിതാ
പണ്ടൊരു കാലത്ത്, ഒരു ദേവി ക്രോധത്തോടെ തന്റെ അനുയായികളെ ശപിച്ചു: 'എന്റെ ഭർത്താവ് മറ്റൊരു സ്ത്രീയെ, എന്നെ അല്ലാതെ, അവിടെയാക്കി.'
തസ്മാദ്ദ്വാദശവര്ഷാണി ജംബുകസ്ത്വം ഭവിഷ്യസി । ഇത്യുക്തഃ സ ച ബഭ്രാമ ജംബുകോ മേദിനീതലമ്
'അതുകൊണ്ട്, പന്ത്രണ്ടു വർഷം നീ ഒരു നരി ആയിരിക്കും.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, അവൻ ഭൂമിയിൽ ഒരു നരിയായി അലഞ്ഞു തിരിഞ്ഞു.
വേതസീ വേത്രവത്യോസ്തു സംഗമേ ലോകവിശ്രുതേ । ശാപാംതോ ഭവിതാ പുത്ര ഇത്യുക്തം ഗിരികന്യയാ
'വേതസി, വേത്രവതി എന്നീ നദികൾ പ്രശസ്തമായി ഒന്നിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത്, മകനേ, നിന്റെ ശാപം അവസാനിക്കും,' എന്നു ഗിരികന്യക പറഞ്ഞു.
തത്ര ചാനശനം കൃത്വാ ക്ഷേത്രേ പ്രാണാംസ്തതോഽത്യജത് । ദിവ്യരൂപവപുര്ഭൂത്വാ ജഗാമ വിഷ്ണുസന്നിധൌ
അവിടെ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ച്, കൃഷിഭൂമിയിൽ ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ചു. ദിവ്യരൂപം പ്രാപിച്ച്, വിഷ്ണുവിന്റെ സന്നിധിയിലേക്ക് പോയി.
തത്രാശ്ചര്യം മഹദ്ദൃഷ്ട്വാ ധരാപാലോ മഹീപതിഃ । വിഷ്ണോരായതനം കൃത്വാ ക്ഷേത്രേ പ്രാണംസ്തതോഽത്യജത്
അവിടെ അത്ഭുതം കണ്ട ധരാപാലൻ രാജാവ്, ആ കൃഷിഭൂമിയിൽ വിഷ്ണുവിന് ക്ഷേത്രം പണിതു, പിന്നെ ജീവൻ വിട്ടു.
ദിവ്യരൂപവപുര്ഭൂത്വാ സ്ഥാപയാമാസ തം പ്രഭുമ് । തസ്മിന്പുരേ നരാന്സര്വാ സന്നിയോജ്യാസ്യ വീക്ഷണേ
ദിവ്യരൂപം പ്രാപിച്ച രാജാവ് ആ പ്രഭുവിനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. ആ നഗരത്തിലെ എല്ലാവരെയും അവനെ സേവിക്കാൻ നിയോഗിച്ചു.
ശുഭമായതനം വിഷ്ണോസ്തസ്മിന്ഗ്രാമേ സദാ ജനൈഃ । പൂര്ണം തു ബ്രാഹ്മണാദീനാം പൂജയിത്വാ കദംബകമ്
ആ ഗ്രാമത്തിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ ശുഭമായ ക്ഷേത്രം എപ്പോഴും ജനങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു. ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും പൂജിച്ച്, അവർ കടമ്പപ്പൂക്കൾ അർപ്പിച്ചു.
ഇതിഹാസപുരാണജ്ഞം വാചകം തു വിശേഷതഃ । പൂജയിത്വാ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠം വിദ്യാശ്രേഷ്ഠം മഹാമതിഃ
ഇതിഹാസവും പുരാണവും അറിയുന്ന, ജ്ഞാനത്തിലും ബുദ്ധിയിലും ഉന്നതനായ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനെ രാജാവ് പ്രത്യേകമായി ആദരിച്ചു.
പുസ്തകം ചാപി സംപൂജ്യ ഗംധപുഷ്പാദിഭിഃ ക്രമാത് । തതസ്തമാഹ രാജാസൌ വാചകം വിനയാന്വിതഃ
പുസ്തകത്തെയും ഗന്ധം, പുഷ്പം മുതലായവ ഉപയോഗിച്ച് ക്രമമായി പൂജിച്ചു. പിന്നെ രാജാവ് വിനയത്തോടെ ആ വാചകനോടു പറഞ്ഞു.
ഏതദായതനം വിഷ്ണോഃ കാരിതം ച തവാഗ്രതഃ । ചാതുര്വര്ണ്യമിദം ചാപി ശ്രോതുകാമം കദംബകമ്
'നിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്; നാലു വർണ്ണങ്ങളുടെ മുഴുവൻ കഥയും ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'
തിഷ്ഠതീഹ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ കുരു പുസ്തകവാചനമ് । യാവത്സംവത്സരം വിപ്ര ഗൃഹ്യ വൃത്തിം ത്വനുത്തമാമ്
'ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഇവിടെ താമസിച്ച് പുസ്തകം വായിച്ചുകൊടുക്കണം. ഒരു വർഷം മുഴുവൻ, നീ എനിക്ക് നിന്ന് ഉത്തമമായ ഉപജീവനം സ്വീകരിക്കണം.'
സ്വര്ണനിഷ്കശതം ചാത്ര തതോ ദാസ്യേ തഥാപരമ് । പൂര്ണേ വര്ഷേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ ശ്രേയോഽഥ മഹമാത്മനഃ
'ഇവിടെ ഞാൻ നൂറ് പൊൻനാണയങ്ങൾ നൽകും; പിന്നെയും കൂടുതൽ നൽകും. ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞാൽ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, എന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഭാവുകം ഞാൻ നൽകും.'
ഏവം പ്രവര്തിതം തത്ര പുണ്യം പുസ്തകവാചനമ് । വര്ഷസംഗതമാത്രേ തു തഥാ ച മുനിസത്തമ
അങ്ങനെ അവിടെ പുണ്യമായ പുസ്തകവായനം വർഷംതോറും നടത്തപ്പെടാൻ ആരംഭിച്ചു, മഹർഷേ.
അഥായുഷഃ ക്ഷയാച്ചായം കാലധര്മമുപേയിവാന് । മയാ ചാസ്യ വിമാനം ഹി വിഷ്ണുനാ പ്രേരിതം ദിവഃ
പിന്നീട്, ആയുസ്സ് തീർന്നപ്പോൾ, അവൻ മരണത്തെ ഏറ്റുവാങ്ങി; വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രേരണയാൽ ഞാൻ സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് അവന്റെ വിമാനം അയച്ചു.
ഇത്യേഷാ കര്മണാം വ്യുഷ്ടിഃ പുണ്യമാഖ്യാനസംജ്ഞകമ് । ശ്രുതം പാദ്മം മഹത്പുണ്യം പവിത്രം പാപനാശനമ്
ഇങ്ങനെ, പുണ്യമായ കഥകളുടെ ഫലം ഇതാണ്; വലിയ പുണ്യമുള്ള, പവിത്രവും പാപനാശിനിയുമായ പാദ്മം നിങ്ങൾ കേട്ടിരിക്കുന്നു.