ബ്രഹ്മഹത്യാദികം പാപം യത്കിംചിത്കുരുതേ നരഃ । തത്സര്വം നാശയേദാശു ശാലഗ്രാമശിലാര്ചനാത്
ബ്രഹ്മഹത്യ പോലുള്ള മഹാപാപം ചെയ്താലും, ശാലഗ്രാമശിലയെ ആരാധിച്ചാൽ ആ പാപങ്ങൾ എല്ലാം ഉടൻ നശിക്കും.
മഹാദേവഉവാച- പ്രയാഗതീര്ഥമാഹാത്മ്യം പ്രവക്ഷ്യാമി യഥാ ശ്രുതമ് । മഹാദാനപരാഃ പുണ്യകര്മാണോ യത്ര സംതി ഹി
മഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: മഹാദാനങ്ങൾ ചെയ്യുകയും പുണ്യകർമ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നവർ ഉള്ള പ്രയാഗതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയാം.
യത്ര ഗംഗാ ച യമുനാ യത്ര ചൈവ സരസ്വതീ । തം ദേവതീര്ഥപ്രവരം ദേവാനാമപി ദുര്ലഭമ്
എവിടെ ഗംഗയും യമുനയും സരസ്വതിയും ഒന്നിച്ച് ചേരുന്നു, അതാണ് ദേവന്മാർക്കുപോലും അപൂർവമായ അത്യുത്തമമായ തീർത്ഥം.
ഈദൃശം ത്രിഷു ലോകേഷു ഭൂതം ന ച ഭവിഷ്യതി । ഗ്രഹാണാം ച യഥാ സൂര്യോ നക്ഷത്രാണാം യഥാ ശശീ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഇങ്ങനെയൊരു സ്ഥലം ഉണ്ടായിട്ടില്ല, ഉണ്ടാകുകയും ഇല്ല; ഗ്രഹങ്ങളിൽ സൂര്യൻപോലെയും നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ചന്ദ്രൻപോലെയും അതാണ്.
തീര്ഥാനാമുത്തമം തീര്ഥം പ്രയാഗാഖ്യമനുത്തമമ് । പ്രാതഃകാലേ തു ഭോ വിദ്വന്പ്രയാഗേ സ്നാനമാചരേത്
തീർത്ഥങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമായതും തുല്യൻ ഇല്ലാത്തതും പ്രയാഗം തന്നെയാണ്. ജ്ഞാനിയേ, പ്രഭാതത്തിൽ പ്രയാഗത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം.
മഹാപാപാദ്വിനിര്മുക്തഃ സ യാതി പരമം പദമ് । ദേയം കിംചിദ്യഥാശക്തി ദാരിദ്ര്യാഭാവമിച്ഛതാ
വലിയ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, അവൻ പരമപദം നേടുന്നു. ദാരിദ്ര്യം ഇല്ലായ്മ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ കഴിവനുസരിച്ച് എന്തെങ്കിലും ദാനം ചെയ്യണം.
യോ നരസ്തത്ര ഗത്വാ വൈ പ്രയാഗേ സ്നാനമാചരേത് । ധനികോ ദീര്ഘജീവീ ച ജായതേ നാത്ര സംശയഃ
ആയാൾ അവിടെ ചെന്നു പ്രയാഗത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, സംശയമില്ലാതെ ധനികനും ദീർഘായുസ്സുകാരനും ആകുന്നു.
യത്ര വടസ്യാക്ഷയസ്യ ദര്ശനം കുരുതേ നരഃ । തേന ദര്ശനമാത്രേണ ബ്രഹ്മഹത്യാ വിനശ്യതി
അക്ഷയവടം കാണുന്നവനു, അതു കണ്ടു മാത്രം ബ്രഹ്മഹത്യപാപം നശിക്കുന്നു.
സ ചാക്ഷയവടഃ ഖ്യാതഃ കല്പാംതേപി ച ദൃശ്യതേ । ശേതേ വിഷ്ണുര്യസ്യ പത്രേ അതോയമവ്യയഃ സ്മൃതഃ
ആ അക്ഷയവടം പ്രശസ്തമാണ്, യುಗാന്തത്തിലും കാണപ്പെടുന്നു. അതിന്റെ ഇലയിലാണ് ജലമില്ലാത്ത, അക്ഷയനായ വിഷ്ണു വിശ്രമിക്കുന്നതെന്നു പറയുന്നു.
തത്ര പൂജാം പ്രകുര്വംതി മാനവാ വിഷ്ണുവല്ലഭാഃ । സൂത്രേണാച്ഛാദിതം കൃത്വാ പൂജാം ചൈവ തു കാരയേത്
അവിടെ വിഷ്ണുവിനെ സ്നേഹിക്കുന്ന ഭക്തർ പൂജ നടത്തുന്നു; ഒരു നൂൽകൊണ്ട് മൂടി, അവിടെ പൂജ നിർവഹിക്കണം.
മാധവാഖ്യസ്തത്ര ദേവഃ സുഖം തിഷ്ഠതി നിത്യശഃ । തസ്യ വൈ ദര്ശനം കാര്യം മഹാപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
അവിടെ മാധവനെന്ന ദേവൻ എപ്പോഴും സുഖത്തോടെ വസിക്കുന്നു; അവനെ ദർശിക്കണം, അതിലൂടെ വലിയ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.
യത്ര ദേവാശ്ച ഋഷയോ മനുഷ്യാശ്ചാപി സര്വശഃ । സ്വസ്വസ്ഥാനം സമാശ്രിത്യ തത്ര തിഷ്ഠംതി നിത്യശഃ
അവിടെ ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും മനുഷ്യരും ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ സ്ഥിരമായി വസിക്കുന്നു.
ഗോഘ്നോ വാപി ച ചാംഡാലോ ദുഷ്ടോ വാ ദുഷ്ടചേതനഃ । ബാലഘാതീ തഥാഽവിദ്വാന്മ്രിയതേ തത്ര വൈ തദാ
അവിടെ പശുഹത്യാകാരൻ, ചാണ്ഡാളൻ, ദുഷ്ടനും ദുഷ്ടചിന്തയുള്ളവനും ബാലഹത്യാകാരനും അജ്ഞാനിയും ആ സമയത്ത് മരിച്ചാൽ,
സ വൈ ചതുര്ഭുജോ ഭൂത്വാ വൈകുംഠേ വസതേ ചിരമ് । പ്രയാഗേ തു നരോ യസ്തു മാഘസ്നാനം കരോതി ച
അവൻ നാലു കൈകളോടെ വൈകുണ്ഠത്തിൽ ദീർഘകാലം വസിക്കും. പ്രയാഗത്തിൽ മാഘമാസത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവനും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
ന തസ്യ ഫലസംഖ്യാസ്തി ശൃണു ദേവര്ഷിസത്തമ । ആപോ നാരാ ഇതി പ്രോക്താ സര്വലോകേഷു ശുശ്രുമ
അവന്റെ ഫലത്തെ എണ്ണാനാവില്ല, ദേവർഷിശ്രേഷ്ഠനേ. എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ജലം 'നാര' എന്നാണു വിളിക്കപ്പെടുന്നത് എന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
തേന നാരായണഃ പ്രോക്തഃ സ്നാതാനാം ഭുക്തിമുക്തിദഃ । ഗ്രഹാണാം ച യഥാ സൂര്യോ നക്ഷത്രാണാം യഥാ ശശീ
അതുകൊണ്ടാണ് അവനെ നാരായണൻ എന്നു വിളിക്കുന്നത്; സ്നാനം ചെയ്യുന്നവർക്കു ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നവൻ. ഗ്രഹങ്ങളിൽ സൂര്യൻപോലെയും നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ചന്ദ്രൻപോലെയും.
മാസാനാം ഹി തഥാ മാഘഃ ശ്രേഷ്ഠഃ സര്വേഷു കര്മസു । മകരസ്ഥേ രവൌ മാഘേ പ്രാതഃകാലേ തഥാമലേ
മാസങ്ങളിൽ മാഘം എല്ലാ കർമങ്ങളിലും ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമാണ്; മകരത്തിൽ സൂര്യൻ നില്ക്കുമ്പോൾ, മാഘത്തിലെ ശുദ്ധമായ പ്രഭാതത്തിൽ,
ഗോഃപദേഽപി ജലേ സ്നാനം സ്വര്ഗദം പാപിനാമപി । യോഗോഽയം ദുര്ലഭോ വിദ്വന്ത്രൈലോക്യേ സചരാചരേ
പശുവിന്റെ കുരുക്കളിൽ ഉള്ള വെള്ളത്തിൽ പോലും സ്നാനം ചെയ്താൽ പാപികൾക്കും സ്വർഗം ലഭിക്കും; മൂവായിരം ലോകങ്ങളിലും ചലനശീലമുള്ളവർക്കും അചലന്മാർക്കും ഈ യോഗം അപൂർവമാണ്, ജ്ഞാനിയേ.
അസ്മിന്യോ യത്നമാപന്നഃ സ്നായാദപി ദിനത്രയമ് । പംച വാ സപ്ത വാപ്യത്ര സ്നാനം കുര്വന്പ്രയാഗജമ്
ഇവിടെ പരിശ്രമത്തോടെ ആരെങ്കിലും മൂന്നു ദിവസം, അല്ലെങ്കിൽ അഞ്ചു, ഏഴു ദിവസങ്ങൾ പ്രയാഗസ്നാനം ചെയ്താൽ,
ചംദ്രവദ്വര്ദ്ധതേ സോഽപി കുലേ വാഡവസത്തമ । ചരാചരാശ്ച യേ ജീവാസ്തഥൈവ മനുജാദയഃ
അവനും തന്റെ വംശത്തിൽ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ വർദ്ധിച്ചുവരും, ഭാരതശ്രേഷ്ഠനേ; ചലിക്കുന്നവരും അചലന്മാരും മനുഷ്യന്മാരും എല്ലാം അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
പ്രയാഗം തീര്ഥമാശ്രിത്യ വൈകുംഠം യാംതി തേഽചിരാത് । യേ വസിഷ്ഠാദയസ്തത്ര ഋഷയഃ സനകാദയഃ
പ്രയാഗം എന്ന പുണ്യസ്ഥലത്തിൽ ആശ്രയം പ്രാപിക്കുന്നവർക്ക്, അതിവേഗത്തിൽ വൈകുന്ഠം ലഭിക്കുന്നു. അവിടെ വസിഷ്ഠനും സനകാദി മഹർഷിമാരും വസിക്കുന്നു.
തേഽപി പ്രയാഗജം തീര്ഥം സേവംതേ ച പുനഃപുനഃ । യത്ര വിഷ്ണുശ്ച രുദ്രശ്ച യത്രേംദ്രശ്ച തഥാ പുനഃ
അവ മഹർഷിമാരും വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രയാഗത്തിൽ ജനിച്ച ഈ പുണ്യസ്ഥലത്തിൽ സേവനം ചെയ്യുന്നു. അവിടെ വിഷ്ണുവും രുദ്രനും ഇന്ദ്രനും വീണ്ടും വീണ്ടും സന്നിഹിതരാകുന്നു.
തേഽപി സര്വേ വസംതീഹ പ്രയാഗേ തീര്ഥസത്തമേ । ദാനം തത്ര പ്രശംസംതി നിയമാംശ്ച തഥൈവ ച
അവരൊക്കെയും ഈ പ്രയാഗം എന്ന ഉത്തമമായ തീർത്ഥത്തിൽ വസിക്കുന്നു. അവിടെ ദാനം ചെയ്യുന്നതും വ്രതങ്ങൾ പാലിക്കുന്നതും അവർ പ്രശംസിക്കുന്നു.
തത്ര സ്നാത്വാ ച പീത്വാ ച പുനര്ജന്മ ന വിദ്യതേ
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് വെള്ളം കുടിച്ചാൽ, വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ പംചപംചാശത്സഹസ്രസംഹിതായാം ഉത്തരഖണ്ഡേ ഉമാപതിനാരദസംവാദേ പ്രയാഗമാഹാത്മ്യേ ചതുര്വിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, ശ്രീപദ്മ മഹാപുരാണത്തിലെ ഉത്തരഖണ്ഡത്തിൽ ഉമാപതി-നാരദരുടെ സംവാദത്തിൽ പ്രയാഗത്തിന്റെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന ഇരുപത്തിയൊന്നാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
നാരദഉവാച- ഏവം തുലസ്യാ മാഹാത്മ്യം ത്വത്പ്രസാദാച്ഛ്രുതം മയാ । സാംപ്രതം തു സമാചക്ഷ്വ ത്രിരാത്രം തുലസീവ്രതമ്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ദൈവമേ, നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ തുളസിയുടെ മഹത്വം ഞാൻ കേട്ടു. ഇപ്പോൾ, ദയവായി തുളസി വ്രതം മൂന്ന് രാത്രികൾ എങ്ങനെ ആചരിക്കണം എന്ന് വിശദമായി പറയൂ.
സദാശിവ ഉവാച- ശൃണു വിപ്ര മഹാബുദ്ധേ വ്രതമേതത്പുരാതനമ് । യച്ഛ്രുത്വാ സര്വപാപേഭ്യോ മുച്യതേ നാത്ര സംശയഃ
ശിവൻ പറഞ്ഞു: മഹാബുദ്ധിയുള്ള ബ്രാഹ്മണനേ, ഈ പുരാതന വ്രതത്തിന്റെ കഥ കേൾക്കൂ. ഇത് കേൾക്കുന്നതുകൊണ്ടു തന്നെ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
പുരാ രൈഭ്യംതരേ കല്പേ രാജാ ഹ്യാസീത്പ്രജാപതിഃ । തസ്യ ഭാര്യാ ച വിഖ്യാതാ ചംദ്രരൂപാ മഹാസതീ
പണ്ടൊരു കാലത്ത്, മറ്റൊരു കല്പത്തിൽ, ഒരു രാജാവും പ്രജാപതിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. അവന്റെ ഭാര്യ, വലിയ സതീയും, ചന്ദ്രൻപോലെയുള്ള സൗന്ദര്യവും പ്രശസ്തിയും ഉള്ളവളായിരുന്നു.
സാ വൈ വ്രതമിദം ചക്രേ സര്വകാമഫലപ്രദമ് । ത്രിരാത്രം തു വ്രതം തസ്യാ ധര്മകാമാര്ഥ മോക്ഷദമ്
അവൾ എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും നൽകുന്ന ഈ വ്രതം ആചരിച്ചു. അവളുടെ മൂന്ന് രാത്രികളുടെ വ്രതം ധർമ്മം, കാമം, അർത്ഥം, മോക്ഷം എന്നിവ നൽകുന്നതായിരുന്നു.
സഫലം ജീവിതം തേഷാം യൈഃ ശ്രുതം തുലസീവ്രതമ് । കാര്തികേ ശുക്ലപക്ഷേ തു നവമ്യാം ചൈവ നാരദ
തുളസി വ്രതം കേൾക്കുന്നവരുടെ ജീവിതം ഫലപ്രദമാണ്, നാരദാ, പ്രത്യേകിച്ച് കാർത്തിക മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ നവമി തിയതിയിൽ.