പ്രാസാദഭൂമ്യാം ക്രീഡംതീ വാദ്യഗീതാദിവര്ത്തനൈഃ । സാ സുംദരതരാ ഗൌര്യാ രംഭോര്വശ്യോഃ ശതാദപി
അവൾ കൊട്ടാരഭൂമിയിൽ സംഗീതവും ഗാനവും നിറഞ്ഞ് കളിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. അവൾ ഗൗരിയേക്കാൾ മനോഹരിയുമാണ്; രംഭയെയും ഉർവശിയെയും നൂറിരട്ടിയിലധികം മിനുക്കം ഉള്ളവളാണ്.
നേദാനീം മാനുഷേ ലോകേ ന പാതാലേഷു തത്സമാ । ഭാര്യാ തേന സമാ വേശ്യാ നാരീണാം കാ കഥാ ഹരേ
ഇപ്പോൾ മനുഷ്യലോകത്തോ പാതാളങ്ങളിൽ എവിടെയും അവളെപ്പോലുള്ളവളില്ല. ഭാര്യയായോ, വേറേതെങ്കിലും സ്ത്രീയായോ, ആരും അവളെപ്പോലെയാകില്ല, ഹരേ.
യസ്താം സ്പൃശതി ദേഹേന സകൃതാര്ഥഃ പുമാന്ഭവേത് । തവ ശ്യാലകപത്നീ ച ഹര ത്വം താം രമ പ്രിയാമ് । ശംകരസ്യോപകാരം ച കുരു ചൈവാത്മനഃ സുഖമ്
ആളൊരുവൻ അവളെ ശരീരത്താൽ ഒരിക്കൽ പോലും സ്പർശിച്ചാൽ അവൻ പൂർണ്ണതയിലേക്ക് എത്തും. അവൾ നിന്റെ സഹോദരിയുടെ ഭാര്യയാണ്, ഹരാ; നീ അവളെ പ്രിയയായി സ്വീകരിക്കണം. ശങ്കരനു വേണ്ടി, നിനക്കും സന്തോഷം ലഭിക്കാൻ ഇതു ചെയ്യണം.
നാരദ ഉവാച- ശ്രുത്വാ താര്ക്ഷ്യസ്യ വചനം തം നിര്ഭര്ത്സ്യ രമാപ്രിയഃ । സമ്യഗ്വ്യവസ്യ ചോപായം വിസസര്ജ ദ്രുതം ദ്വിജമ്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഗരുഡന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു രമാപ്രിയൻ അവനെ ശാസിച്ചു; പിന്നെ ഉറപ്പുള്ള ഒരു മാർഗം തീരുമാനിച്ച്, ആ ദ്വിജനെ വേഗത്തിൽ വിട്ടയച്ചു.
ശ്രിയംപതാര്യ്യ സംഛാദ്യ മംചകേ പീതവാസസാ । നിര്ഗതോഽന്യേന രൂപേണ യോഗി മായാബലേന ച
ശ്രീപതി, അവളെ മഞ്ഞ വസ്ത്രം കൊണ്ട് കിടക്കയിൽ മറച്ച്, മറ്റൊരു രൂപത്തിൽ യോഗമായയുടെ ശക്തിയാൽ പുറത്ത് പോയി.
വൃംദാരികാനുരാഗേണ മോഹിതോ മധുസൂദനഃ । ദൃഷ്ട്വാ ഹരിം തു ഗച്ഛംതം പ്രതിഛന്നം യുധിഷ്ഠിര
വൃന്ദയോടുള്ള പ്രണയത്തിൽ മധുസൂദനൻ മയങ്ങിയിരുന്നു. ഹരിയെ മറവുരൂപത്തിൽ പുറപ്പെടുന്നത് യുദിഷ്ഠിരൻ കണ്ടു.
ശേഷോപ്യന്യതമേനാസൌ രൂപേണാഗത്യ കേശവമ് । ജഗാദ ഭക്ത്യാ ത്വം തിഷ്ഠ മമാനുജ്ഞാതുമര്ഹസി
ശേഷനും മറ്റൊരു രൂപം സ്വീകരിച്ച് കേശവന്റെ അടുക്കൽ എത്തി ഭക്തിയോടെ പറഞ്ഞു: 'നീ ഇവിടെ തന്നെ ഇരിക്കണം, എനിക്ക് അനുമതി നൽകണം.'
കിം കരോമി ക്വ ഗച്ഛാമി ബ്രൂഹി കാര്യം ജനാര്ദന । സദാ തവ മുഖം ദൃഷ്ട്വാ ഭോക്ഷ്യാമീതി ഭവേത്സുഖമ്
'ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം? എവിടേക്ക് പോകണം? പറയൂ ജനാർദ്ദനാ. എപ്പോഴും നിന്റെ മുഖം കാണിക്കാനും സേവിക്കാനും എനിക്ക് സന്തോഷം ലഭിക്കും.'
ശ്രീഭഗവാനുവാച- ജാലംധരസ്ത്രിയം രമ്യാം ഹരിഷ്യേ ഹരകാരണാത് । പാര്വത്യാശ്ചോപകാരായ സംഛാദ്യ സ്വാത്മനസ്തനുമ്
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: 'ഹരനു വേണ്ടി ഞാൻ ജാലന്ധരന്റെ മനോഹരിയായ ഭാര്യയെ കൊണ്ടുപോകും; പാർവതിക്ക് ഉപകാരമാകാൻ എന്റെ ശരീരം മറയ്ക്കും.'
ഏഹി യാമോ വയം ബംധോ കാംതാരം ദുരതിക്രമമ് । വൃംദാകര്ഷണസിദ്ധ്യര്ഥമിത്യുക്ത്വാ തൌ വനം ഗതൌ
'സുഹൃത്തേ, നമുക്ക് കടക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടായ കാടിലേക്ക് പോകാം; വൃന്ദയെ ആകർഷിക്കാൻ.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഇരുവരും കാട്ടിലേക്ക് പോയി.
തതോ വിഷ്ണുശ്ച ശേഷശ്ച ജടാവല്കലധാരിണൌ । ആശ്രമം ചക്രതുഃ പുണ്യം സര്വകാമഫലപ്രദമ്
വിഷ്ണുവും ശേഷനും ജടയും വൽക്കലവും ധരിച്ച്, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകുന്ന ഒരു പുണ്യാശ്രമം സ്ഥാപിച്ചു.
തയോഃ ശിഷ്യാഃ പ്രശിഷ്യാശ്ച ബഭൂവുഃ കാമരൂപിണഃ । സിംഹവ്യാഘ്രവരാഹാശ്ച ഋക്ഷവാനരമര്കടാഃ
അവർക്കു ശിഷ്യന്മാരും അനുയായികളും ഇഷ്ടമെന്നപോലെ രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചു—സിംഹങ്ങൾ, പുലികൾ, പന്നികൾ, കരടികൾ, കുരങ്ങുകൾ, കപ്പികൾ.
അഥ തസ്മിന്വനേ വൃംദാം മംത്രേണാകര്ഷയദ്ധരിഃ । തസ്യാ ഹൃദയസംതാപം ചകാര മധുസൂദനഃ
അപ്പോൾ ആ കാട്ടിൽ ഹരി മന്ത്രശക്തിയാൽ വൃന്ദയെ ആകർഷിച്ചു; മധുസൂദനൻ അവളുടെ ഹൃദയത്തിൽ വേദന ഉണർത്തി.
ഏതസ്മിന്നംതരേ രാജ്ഞീ താപമുഗ്രമുപാഗതാ । ചാമരാംശ്ചാലയാമാസ ദിവ്യസ്ത്രീകരചാലിതാന്
അതിനിടയിൽ രാജ്ഞി കഠിനമായ വേദന അനുഭവിച്ചു; ദിവ്യസ്ത്രികൾ കൈകൊണ്ട് വീശുന്ന ചാമരങ്ങൾ അവൾ വീശിത്തുടങ്ങി.
പ്രിയസ്യാഗമനം തന്വീം ചിംതയംതീ മുഹുര്മുഹുഃ । ചംദനാഗുരുലിപ്താംഗീ മൂര്ച്ഛാം യാതി ഹി സത്വരമ്
പ്രിയൻ വരുമോ എന്ന ചിന്ത വീണ്ടും വീണ്ടും മനസ്സിൽ ആവർത്തിച്ചുകൊണ്ട്, ചന്ദനവും അഗുരുവും പുരട്ടിയ ദേഹത്തോടെ അവൾ വേഗത്തിൽ മയങ്ങി വീണു.
തുര്യയാമേ വിഭാവര്യാശ്ചതുര്ദശ്യാം നൃപാംഗനാ । സ്വപ്നം ദദര്ശ ഭയദം വൈധവ്യഭയസൂചകമ്
രാത്രിയുടെ നാലാം യാമത്തിൽ, പതിനാലാം ദിവസത്തിൽ, രാജകുമാരിയ്ക്ക് ഭയപ്പെടുത്തുന്ന, വിധവാഭയം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സ്വപ്നം കണ്ടു.
ജാലംധരശിരഃ ശുഷ്കം മര്ദിതം പാംഡുഭസ്മനാ । ഗൃധ്രേണ കൃഷ്ടനയനം ഛിന്നകര്ണാഗ്രനാസികമ്
ജാലന്ധരന്റെ ഉണങ്ങിയ തല, ചൂരലാൽ ചിതപ്പൊടിയാൽ പൂശിയതും, ഒരു കഴുകൻ കണ്ണുകൾ പറിച്ചെടുത്തതും, ചെവിയും മൂക്കിന്റെ അറ്റവും വെട്ടിയെടുത്തതുമാണ്.
മുക്തകേശീ കരാലാസ്യാ കൃഷ്ണവര്ണാരുണാംബരാ । ചഖാദ കാലീ രക്താസ്യാ ഹസ്തേ വിധൃതഖര്പരാ
വിടർചെവിയുമായി, വലിയ വായും കറുത്ത ചർമ്മവും ചുവപ്പു vasthramum ധരിച്ച കാളി, രക്തം പുരണ്ട വായോടെ, കൈയിൽ കപ്പാലം പിടിച്ച്, അവനെ തിന്നുകളഞ്ഞു.
ഈദൃശം ദദൃശേ സ്വപ്നം തഥാത്മാനം വിഡംബിതമ് । ദൈത്യക്ഷയഗുണോപേതം സാ ദദര്ശ നൃപാംഗനാ
അങ്ങനെ തന്നെ പരിഹസിക്കപ്പെടുകയും, ദാനവന്റെ നാശത്തിന്റെ അടയാളങ്ങൾ കാണുകയും ചെയ്യുന്ന സ്വപ്നം രാജ്ഞി കണ്ടു.
തതഃ പ്രബുദ്ധാഽസുരരാജപത്നീ ഗീതേന വാദ്യേന ച മാഗധാനാമ് । ഗേയപ്രബംധൈഃ സ്തവനൈര്വ ചോഭിര്വം ശസ്തവൈഃ കിംപുരുഷപ്രപാഠിതൈഃ
അതിനുശേഷം, അസുരരാജാവിന്റെ ഭാര്യ ഉണർന്നു, മാഗധർ പാടുന്ന പാട്ടുകളും വാദ്യങ്ങളും, ഗാനം, സ്തുതി, കിംപുരുഷന്മാർ പാടുന്ന ഗീതങ്ങളും കേട്ടു.
തതസ്താന്സകലാന്ശ്രാംതാന്ധനം ദത്വാ പ്രസാദജമ് । നിവാര്യ വിപ്രാനാഹൂയ സ്വപ്നം ദൃഷ്ടം ന്യവേദയത് । തം സ്വപ്നം ബ്രാഹ്മണാഃ ശ്രുത്വാ താമൂചുഃ ശാസ്ത്രപാരഗാഃ
അവരെല്ലാവർക്കും ദാനം നൽകി, വിശ്രമിക്കാൻ വിട്ടു, വീണ്ടും ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വിളിച്ചു, കണ്ട സ്വപ്നം പറഞ്ഞു. ബ്രാഹ്മണന്മാർ അത് കേട്ടപ്പോൾ പറഞ്ഞു—
ദ്വിജാ ഊചുഃ - ദേവി ദുഃസ്വപ്നമത്യുഗ്രമചിംത്യം ഭയദായകമ് । ദേഹി ദാനം ദ്വിജാതിഭ്യോ ഹ്യചിംത്യ ഭയനാശകമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാർ പറഞ്ഞു: 'ദേവി, ഇത് ഭയാനകവും ദുഷ്പ്രാപ്യവും ഭയപ്പെടുത്തുന്നതുമായ ദുർസ്വപ്നമാണ്. ഭയങ്ങൾ അകറ്റാൻ, ദ്വിജന്മാർക്ക് ദാനം നൽകണം.'
ധേനുര്വാസാംസി രത്നാനി ഗജാംശ്ചാഭരണാനി ച । ബ്രാഹ്മണാഃ പരിസംതുഷ്ടാഃ സിഷിചുസ്താം നൃപസ്ത്രിയമ്
പശുക്കൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, രത്നങ്ങൾ, ആനകൾ, ആഭരണങ്ങൾ—ഇവയൊക്കെ ലഭിച്ച ബ്രാഹ്മണന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ രാജ്ഞിയെ അഭിഷേകം ചെയ്തു.
അഭിഷിക്താപി സാ വൃംദാ ജ്വരേണ പരിതപ്യതേ । വിസൃജ്യ വിപ്രപ്രവരാന്പ്രാസാദമഗമത്തദാ
അഭിഷേകം ചെയ്തിട്ടും വൃന്ദയ്ക്ക് പനി വിട്ടില്ല; ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വിട്ടയച്ച് അവൾ കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് പോയി.
തത്ര സ്ഥിതാപി സ്വപുരം ദദൃശേ ദീപ്തമംഗലാ । തതഃ സ്വകര്മണാ രാജന്നാകൃഷ്ടാ ഹരിണാ തു സാ
അവിടെ നിന്നിരിക്കുമ്പോഴും, സ്വന്തം നഗരം ദീപ്തമായ മംഗളത്തോടെ അവൾ കണ്ടു; എങ്കിലും, സ്വന്തം പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലമായി, ഹരിയിലേക്കു ആകർഷണം ഉണ്ടായില്ല.
ന ശശാക ഗൃഹേ സ്ഥാതും തതോ രാജ്ഞീ വനം യയൌ । രഥമശ്വതരീയുക്തം സ്മരദൂതീസഖീവഹമ്
വീട് വിട്ട് ഇരിക്കാനാവാതെ, രാജ്ഞി കുതിരയോക്കിയ രഥത്തിൽ സ്മരദൂതി എന്ന സുഹൃത്തിനൊപ്പം കാടിലേക്ക് പോയി.
സമാരുഹ്യ ക്ഷണാത്തന്വീ പ്രാപ്താ സൌഭാഗ്യകാനനമ് । നാനാവൃക്ഷസമായുക്തം നാനാപക്ഷിഗണാന്വിതമ്
വേഗത്തിൽ രഥത്തിൽ കയറി, സുന്ദരിയായ അവൾ അനേകം വൃക്ഷങ്ങളും പലതരം പക്ഷികളും നിറഞ്ഞ സൗഭാഗ്യവനം എത്തി.
പുഷ്പപ്രസ്രവണോപേതം സ്വര്ഗനാരീവിഭൂഷിതമ് । മംദാനിലപ്രവേശോഽസ്തി യത്ര നാന്യസ്യ കസ്യചിത്
പൂക്കൾ നിറഞ്ഞു ചിതറുന്ന, സ്വർഗ്ഗനാരികൾപോലെ അലങ്കരിച്ച, മന്ദമാരുതം വീശുന്ന, മറ്റാരും കടക്കാൻ കഴിയാത്ത കാടായിരുന്നു അത്.
വനം വൃംദാരികാ ദൃഷ്ട്വാ സസ്മാര പതിമാത്മനഃ । കഥം ജാലംധരം വീരം ദ്രക്ഷ്യാമി പ്രാപ്തമഗ്രതഃ
ആ കാട് കണ്ടപ്പോൾ വൃന്ദയ്ക്ക് ഭർത്താവായ ജാലന്ധരനെ ഓർമ്മവന്നു: 'എപ്പോൾ ഞാൻ വീരനായ ജാലന്ധരനെ നേരിൽ കാണും?' എന്ന് വിചാരിച്ചു.
സാ തത്ര ന സുഖം ലേഭേ വിവേശാന്യതമം വനമ് । സഖീരഥസമായുക്താ വിഷ്ണുമായാവിമോഹിതാ
അവിടെ സന്തോഷം ലഭിക്കാതെ, സുഹൃത്തുക്കളും രഥവും കൂട്ടി, വിഷ്ണുവിന്റെ മായയിൽ ആകൃഷ്ടയായി, മറ്റൊരു കാടിലേക്ക് കടന്നു.