ദഗ്ധസ്മരോഽപി ഭഗവാന്യസ്യാരൂപേണ മോഹിതഃ । മഹേശോ യദ്വിനോദായ കുരുതേ നിത്യ കൌതുകമ്
കാമദേവൻ അവനാൽ ദഹിക്കപ്പെട്ടിട്ടും, ഭഗവാൻ അവളുടെ രൂപത്തിൽ ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നു; മഹേശ്വരൻ തന്റെ സന്തോഷത്തിനായി എല്ലായ്പോഴും കളികൾ ചെയ്യുന്നു.
നൃത്യന്ഗായംശ്ച താഞ്ഛംഭുഃ സ്വയം ഭവതി ഹാസകഃ । സാ പാര്വതീതി വിഖ്യാതാ സൌംദര്യാവധി ദൈവതമ്
നൃത്തം ചെയ്യാനും പാടാനും ശംഭു തന്നെ അവളുടെ മുന്നിൽ തമാശക്കാരനാകും; അവൾ പാര്വതിയായി അറിയപ്പെടുന്നു, ദേവതകളിൽ സൗന്ദര്യത്തിന്റെ പരമാവധി.
വൃംദാ വരാംഗനാ രാജന്നിമാശ്ചാപ്സരസഃ ശുഭാഃ । ന ചാപ്നുവംതി പാര്വത്യാഃ ഷോഡശീമപി താം കലാമ്
വൃന്ദാ ഏറ്റവും മനോഹരിയായ സ്ത്രീയാണ്, ഇവിടെയുള്ള മറ്റു അപ്സരസുകളും അതുപോലെ; പക്ഷേ പാര്വതിയുടെ സൗന്ദര്യത്തിന്റെ പത്തിനാറിൽ ഒന്നിനും ഇവർ എത്തുന്നില്ല.
ഇത്യുക്ത്വാഹം മഹീപാല ജാലംധരമമര്ഷണമ് । പശ്യതാം സര്വദൈത്യാനാമംതര്ധാനം ഗതഃ ക്ഷണാത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടു, ഭൂമിയുടെ രാജാവേ, ഞാൻ കോപത്തിൽ കത്തിയിരുന്ന ജാലന്ധരന്റെ മുമ്പിൽ, എല്ലാ ദൈത്യന്മാരും കാണുമ്പോൾ തന്നെ, ഒരു നിമിഷത്തിൽ അദൃശ്യനായി.
അഥ സ പ്രേഷയദ്ദൂതം സിംധുജഃ സിംഹികാസുതമ് । ക്ഷണേനാസാദ്യ കൈലാസം ദേവാവാസമപശ്യത
അതിനുശേഷം സമുദ്രപുത്രൻ ദൂതനായി സിംഹികയുടെ മകനെ അയച്ചു; ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് അവൻ കൈലാസത്തിൽ എത്തി, ദേവതകളുടെ വാസസ്ഥലം കണ്ടു.
അത്രാംതരേ ഹരിര്ഭീമമാപൃച്ഛ്യ തു തദാ ഹരമ് । ജഗാമാലക്ഷിതസ്തൂര്ണം ക്ഷീരാബ്ധിം ഭേദശംകയാ
അതിനിടയിൽ ഹരി, ഭീമനോട് വിടപറഞ്ഞ്, ആരും അറിയാതെ വേഗത്തിൽ ക്ഷീരസമുദ്രത്തിലേക്ക് പോയി, ഭേദം സംഭവിക്കുമോ എന്ന ഭയത്തിൽ.
ദദര്ശ രാഹുര്ഭവനം ശംകരസ്യാതിദീപ്തിമത് । ആത്മാനമാത്മനാ വീക്ഷ്യ കിമിത്യാഹ സുവിസ്മിതഃ
രാഹു ശംകരന്റെ അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ള ഭവനം കണ്ടു; അവിടെ തന്റെ പ്രതിഫലനം കണ്ടപ്പോൾ അത്ഭുതത്തോടെ, 'ഇത് എന്ത്?' എന്ന് ചോദിച്ചു.
പ്രവേഷ്ടുകാമോ ബലിഭിര്ദ്വാരി ദ്വാസ്ഥൈര്നിരോധിതഃ । യത്നവാന്സ നിഷിദ്ധോഽപി തദാ തേ പ്രോദ്യതായുധാഃ
അവൻ അകത്ത് കടക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ ശക്തരായ വാത്സുകന്മാർ അവനെ തടഞ്ഞു; എത്ര ശ്രമിച്ചാലും അവർ ആയുധങ്ങൾ ഉയർത്തി അവനെ തടഞ്ഞു.
താന്നിവാര്യ ഗണാന്നംദീ വ്യാജഹാര വിധുംതുദമ് । കസ്ത്വം കസ്മാദിഹായാതഃ കിം കാര്യം തവ ബര്ബര । ബ്രൂഹി കാര്യം ഗണാ യാവത്ത്വാം ന ഹന്യുര്ഭയാവഹാഃ
അപ്പോൾ നന്ദി ഗണങ്ങളെ തടഞ്ഞു, ചന്ദ്രനു ശത്രുവായ രാഹുവിനോട് പറഞ്ഞു: 'നീ ആരാണ്? ഇവിടെ എന്തിനാണ് വന്നത്, അന്യദേശക്കാരാ? എന്ത് കാര്യമാണെന്നു പറയൂ; ഇല്ലെങ്കിൽ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ഗണങ്ങൾ നിന്നെ കൊല്ലും.'
രാഹുരുവാച-। ദൂതോ ജാലംധരസ്യാഹം ത്വം മാം ശര്വാംതികേ നയ । ന വാച്യമംതരേ ദ്വാസ്ഥ മഹാരാജപ്രയോജനമ്
രാഹു പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ ജാലന്ധരന്റെ ദൂതനാണ്. എന്നെ ശർവന്റെ അടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകൂ. രാജാവിന്റെ കാര്യം വാത്സുകന്റെ മുന്നിൽ പറയേണ്ടതില്ല.'
നംദീ ദൂതോക്തമാകര്ണ്യ നീലലോഹിതമായയൌ । ദംഡവത്പ്രണിപത്യാഗ്രേ സ്ഥിത്വാ ശംകരമബ്രവീത്
ദൂതന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട നന്ദി, നീലകണ്ഠനോടു പോയി, ഭക്തിയോടെ നമസ്കരിച്ചു, ശംകരന്റെ മുന്നിൽ നിന്ന് പറഞ്ഞു.
സൈംഹികേയോ മഹാരാജ ദ്വാരേ തിഷ്ഠതി കാര്യതഃ । സ പ്രയാത്വഥവായാതു ഭവാനാജ്ഞപ്തുമര്ഹതി
'മഹാരാജാവേ, സിംഹികയുടെ മകൻ ദ്വാരത്തിൽ കാത്തിരിക്കുന്നു, ഒരു കാര്യത്തിനായി; അവനെ അകത്തേക്ക് വിടാമോ, അല്ലെങ്കിൽ ഭവാൻ ഉത്തരവിടണം.'
നംദിനോക്തമഥാകര്ണ്യ ത്വരന്നിവ മഹേശ്വരഃ । സുപ്താമംതഃപുരാദ്ദേവീം പ്രസ്ഥാപ്യ ച സഖീവൃതാമ്
നന്ദിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട മഹേശ്വരൻ, അതിവേഗം, അകത്തെ മന്ദിരത്തിൽ ഉറങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്ന ദേവിയെ സഖികളോടൊപ്പം പുറത്തേക്ക് അയച്ചു.
പശ്ചാദ്വാസ്ഥം ജഗാദാഥ നംദിന്ദൂതം പ്രവേശയ । തതോ ഹസ്തേ പ്രഗൃഹ്യാമും ദൂതം നംദീ മഹാബലഃ
ശേഷം, വാത്സുകനോട് മഹേശ്വരൻ പറഞ്ഞു: 'നന്ദി, ദൂതനെ അകത്തേക്ക് കൊണ്ടുവരിക.' അപ്പോൾ ശക്തനായ നന്ദി ദൂതന്റെ കൈ പിടിച്ച് അകത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
ആനയാമാസ ദേവാനാം മധ്യേ ശംഭുമദര്ശയത് । തം ദദര്ശ തദാ രാഹുര്ജടിലം നീലമാത്മനി
അവൻ ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ ശംഭുവിനെ കൊണ്ടുവന്നു കാണിച്ചു; അപ്പോൾ രാഹു അവനെ ജടയുള്ളവനും കറുത്ത രൂപവുമുള്ളവനായി കണ്ടു.
പംചവക്ത്രം ദശഭുജം നാഗയജ്ഞോപവീതിനമ് । ദേവീവിരഹിതം മൂര്ധ്നി ചംദ്രലേഖാവിഭൂഷിതമ്
അവൻ അഞ്ചു മുഖങ്ങളോടും പത്ത് കൈകളോടും പാമ്പ് യജ്ഞോപവീതമായി ധരിച്ചവനുമായി, ദേവിയില്ലാതെ, തലയിലെ ചന്ദ്രക്കല അണിഞ്ഞവനായി അവനെ കണ്ടു.
ഉച്ഛ്വാസോച്ഛ്വാസനിര്മുംചത്പൃദാകുഗണസേവിതമ് । സര്വദേവഗണോപേതം സേവിതം ഗണകോടിഭിഃ
ഉച്ച്വാസവും ശ്വാസവും വിടുന്ന പ്രമഥഗണങ്ങൾ ചുറ്റും, എല്ലാ ദേവസംഘങ്ങളും കൂടെ, അനേകം ഗണങ്ങൾ സേവിക്കുന്നവനായി അവൻ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പ്രാപ്തം ജ്ഞാത്വാ തതോ ദൂതം ശംഭുരാലോക്യ ചാഗ്രതഃ । പ്രാഹ ബ്രൂഹി തദാ രാഹുര്വക്തും സമുപചക്രമേ
ദൂതൻ എത്തിയതായി മനസ്സിലാക്കി ശംഭു മുന്നോട്ട് നോക്കി; അപ്പോൾ രാഹു സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
രാഹുരുവാച-। ദേവ ജാലംധരേണാഹം പ്രേഷിതസ്തവ സന്നിധൌ । തസ്യ ശിവവചഃ ശ്രുത്വാ മന്മുഖേന ദ്രുതം കുരു
രാഹു പറഞ്ഞു: ദേവാ, ജാലന്ധരൻ എന്നെ നിന്റെ സന്നിധിയിൽ അയച്ചിരിക്കുന്നു; ശിവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടിട്ട്, ഞാൻ പറയുന്നതു വേഗത്തിൽ ചെയ്യണം.
ഗിരിശത്വം തപോനിഷ്ഠോ നിര്ഗുണോ ധര്മവര്ജിതഃ । തവ നാസ്തി പിതാ മാതാ വസു ഗോത്രാദി വര്ജിതഃ
പർവ്വതാധിപതേ, നീ തപസ്സിൽ ലയിച്ചവനും ഗുണരഹിതനും ധർമ്മം ഇല്ലാത്തവനും ആണ്; നിനക്ക് അച്ഛനും അമ്മയും ഇല്ല, വംശവും കുടുംബവും ഇല്ല.
ജാലംധരോ മഹാബാഹുര്ഭുംക്തേഽസൌ ഭുവനത്രയമ് । തസ്യൈവ വശ്യസ്ത്വമപി തതശ്ചോക്തം സമാചര
ജാലന്ധരൻ, വലിയ ഭുജശക്തിയുള്ളവൻ, മൂന്നു ലോകവും അനുഭവിക്കുന്നു; നീയും അവന്റെ അധികാരത്തിൽ ആണ്, അതിനാൽ അവൻ പറയുന്നതു ചെയ്യണം.
പുരാണപുരുഷഃ കാമീ വൃഷാരൂഢഃ കഥം ഭവാന് । ഏവം വദതി സംപ്രാപ്തൌ സുതൌ സ്കംദവിനായകൌ
പുരാതനപുരുഷനായി, കാമനിരതനായും കാളയെ കയറിയവനായി നീ ഇങ്ങനെ എങ്ങിനെയാണ്? ഇങ്ങനെ പറയുമ്പോൾ തന്നെ സ്കന്ദനും വിനായകനും അവിടെ എത്തി.
തസ്മിന്കാലേ ദേവദേവോ യതവാഗംഗമര്ദനമ് । ചകാര ച കരൈര്വ്യസ്തൈര്വാസുകിര്ഭൂതലേഽപതത്
അപ്പോൾ ദേവദേവൻ വാക്കും അംഗങ്ങളും നിയന്ത്രിച്ച്, കൈകൾ വിച്ഛിതമായി നീട്ടി അടിച്ചു; വാസുകി ഭൂമിയിൽ വീണു.
ഹേരംബവാഹനസ്യാഖോഃ പുച്ഛം ഗ്രസ്തമഥാഹിനാ । സ്വപത്രം ഗ്രസ്തമാലോക്യ മുംചമുംചേത്യുവാച ഹ
അപ്പോൾ അഹി ഹേരംബന്റെ വാഹനമായ എലിയുടെ വാൽ പിടിച്ചു; തൻറെ ചിറക് പിടിക്കപ്പെട്ടത് കണ്ടു, 'വിടു, വിടു' എന്ന് വിളിച്ചു.
അത്രാംതരേ സ്കംദവാഹം ക്ഷുബ്ധം വീക്ഷ്യ മഹാസ്വരമ് । തദ്ഭയാദ്വാസുകിര്ഗ്രസ്തമാഖുപുച്ഛമഥോദ്ഗിരത്
ഇതിനിടയിൽ സ്കന്ദന്റെ വാഹനത്തെ ഉണർന്നും വലിയ ശബ്ദം കേട്ടും ഭയപ്പെട്ട വാസുകി എലിയുടെ പിടിച്ച വാൽ വിട്ടു.
അഥാരുഹ്യ ഹരസ്യാംഗം ഗലമാവേഷ്ട്യ സംസ്ഥിതഃ । തസ്യ നിശ്വാസപവനൈരഥ ജാതോ ഹുതാശനഃ
അതിനുശേഷം, ഹരന്റെ ശരീരത്തിൽ കയറി കഴുത്തിൽ ചുറ്റി ഇരുന്നു; അവന്റെ ശ്വാസത്തിൽ നിന്ന് അഗ്നി ജനിച്ചു.
തസ്യോഷ്മണാ ചംദ്ര ലേഖാ ജടാജൂടാടവീ സ്ഥിതാ । സാര്ദ്രതാം തു തദാ സായാത്പ്ലാവിതം തദ്വപുര്യഥാ
അവന്റെ ചൂടിൽ ജടാമുടിയിലെ ചന്ദ്രക്കല ഈര്പ്പുണ്ടായി; ആ ഈർപ്പം അവന്റെ ശരീരത്തിൽ പടർന്നു.
തസ്യാഹ്യമൃതധാരാഭിര്ബ്രഹ്മമസ്തകമാലികാ । ഹരമൌലികപാലാനാമഭൂത്സംജീവിതാ തദാ
അത് കൊണ്ട് അമൃതധാരകൾ ബ്രഹ്മാവിന്റെ തലമാലയിൽ വീണു; അപ്പോൾ ഹരന്റെ മുടിയിലിരിക്കുന്ന രക്ഷകർക്ക് ജീവൻ ലഭിച്ചു.
പപാഠ പൂര്വമഭ്യസ്തം സര്വയോഗശ്രുതിക്രമമ് । ശ്രുത്വാ പരസ്പരാധീതം വിവദംതി ശിരാംസ്യഥ
അവൻ മുമ്പ് അഭ്യസിച്ച എല്ലാ യോഗശാസ്ത്രവും പാരായണം ചെയ്തു; ഓരോരുത്തരും പരസ്പരം പഠിച്ചതു കേട്ടപ്പോൾ തലകൾ തമ്മിൽ വാദിച്ചു.
അഹമാദിരഹം പൂര്വമഹമേവ പരാത്പരഃ । അഹം സ്രഷ്ടാ അഹം പാതേത്യുത്സുകാനി പരസ്പരമ്
ഓരോരുത്തരും: 'ഞാനാണ് ആദി, ഞാനാണ് തുടക്കം, ഞാനാണ് പരമോന്നതൻ; ഞാനാണ് സ്രഷ്ടാവും രക്ഷകനും' എന്ന് ആവേശത്തോടെ പറഞ്ഞു.