രണമാഗത്യ ദൈത്യേശം തിഷ്ഠതിഷ്ഠേത്യഭാഷത । ദൃഷ്ട്വാ തമാഗതം ഭൂയഃ കേശവം സമരപ്രിയഃ
യുദ്ധഭൂമിയിലെത്തിയ അവന് അസുരാധിപനോട് 'നില്ക്കു, നില്ക്കു' എന്നു പറഞ്ഞു. സമരത്തിന് ആഗ്രഹമുള്ള കേശവന് വീണ്ടും അടുത്തുവരുന്നത് കണ്ടു.
പൂരയന്മാര്ഗണൈര്ഭൂമിം ജഗര്ജാര്ണവനംദനഃ
നദീപുത്രന് അമ്പുകള് കൊണ്ട് ഭൂമിയെ നിറച്ച് ഗര്ജിച്ചു.
വിവ്യാധ ദൈത്യം ഹരിരാശു ശക്ത്യാ ഹൃദി സ്ഫുരംത്യാ സ തതഃ പപാത । സൂതോ ന യത്തം സമരാന്നിവാസം തം പ്രാഹ രേ കേന കൃതോസ്മ്യലജ്ജഃ
ഹരി അതിവേഗം ദാനവനെ ഹൃദയത്തില് തിളങ്ങുന്ന ശക്തിയാല് തുളച്ചു, അവന് വീണു. രഥസാരഥി അവനെ യുദ്ധഭൂമിയില് നിലനിര്ത്താനാവാതെ, 'ആര് എന്നെ这样 നാണക്കേട് വരുത്തി?' എന്നു പറഞ്ഞു.
ദൈത്യാരി ജാലംധരയോര്മഹത്തദാ ബഭൂവ യുദ്ധം ധരണീതലസ്ഥയോഃ । പ്രേമ്ണാ ശ്രിയസ്തം ന ജഘാന ദാനവം സ്വയം ഹരിസ്തസ്യ ശരൈഃ പപാത
അസുരാരിയും ജാലന്ധരനും ഭൂമിയിലിരുന്ന് വലിയ യുദ്ധം നടത്തി. സ്നേഹത്താല് ശ്രീ ദാനവനെ കൊല്ലാതെ വിട്ടു. ഹരി അവന്റെ അമ്പുകള് കൊണ്ട് താനെ വീണു.
തതോ നിരീക്ഷ്യ ഗോവിംദം പതിതം ധരണീതലേ । പ്രഗൃഹ്യാര്ണവജോ ദൈത്യ ആരുരോഹ നിജം രഥമ് । തതസ്തമിംദിരാ പ്രാപ്താ രുദംതീ വിഷ്ണുവല്ലഭാ
അപ്പോൾ ഭൂമിയിൽ വീണു കിടക്കുന്ന ഗോവിന്ദനെ കണ്ടു, സമുദ്രപുത്രൻ അവനെ പിടിച്ചു, ദൈത്യൻ തന്റെ രഥത്തിൽ കയറി. അപ്പോൾ തന്നെ വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രിയയായ ലക്ഷ്മി അവിടെ എത്തി, കരയുകയായിരുന്നു.
സംസ്ഥിതാ കമലാ തത്ര പതിം കമലലോചനമ് । പതിതം തു പതിം വീക്ഷ്യ ലക്ഷ്മീഃ പ്രാഹാര്ണവാത്മജമ്
അവിടെ കമലാക്ഷനായ ഭർത്താവിന്റെ മുന്നിൽ കമലാ നില്ക്കുകയായിരുന്നു. ഭർത്താവ് വീണു കിടക്കുന്നത് കണ്ടു ലക്ഷ്മി സമുദ്രപുത്രനോടു പറഞ്ഞു.
ശൃണുഷ്വ വചനം ഭ്രാതര്ജിതോ വിഷ്ണുര്ധൃതസ്ത്വയാ । ഭഗിന്യാ ന ച വൈധവ്യം ദാതും യുക്തം മഹാബല
എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കൂ സഹോദരാ; നീ വിഷ്ണുവിനെ ജയിച്ച് പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. പക്ഷേ മഹാബലശാലിയായവനേ, സഹോദരിയെ വിധവയാക്കുന്നത് ഉചിതമല്ല.
ശ്രുത്വാ തു വചനം തസ്യാ മുമോച ജഗതഃ പതിമ് । ജാലംധരോ മഹാബാഹുഃ സ്വസ്രേ ഭക്ത്യാ നനാമ ച
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ജാലന്ധരൻ, വലിയ ഭുജശക്തിയുള്ളവൻ, ലോകങ്ങളുടെ നാഥനെ വിട്ടയച്ചു. അവൻ സഹോദരിയോട് ഭക്തിയോടെ നമസ്കരിച്ചു.
വവംദേ ചരണൌ വിഷ്ണോഃ സ്വസുഃ സ്നേഹാത്തദാംജസാ । വിഷ്ണുര്ജാലംധരം പ്രാഹ തുഷ്ടോഽസ്മി തവ കര്മണാ । വരം വരയ ദൈത്യേശ കിം പ്രയച്ഛാമി തേ വരമ്
അപ്പോൾ സഹോദരിയോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ, അവൻ നേരെ വിഷ്ണുവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിച്ചു. വിഷ്ണു ജാലന്ധരനോട് പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ പ്രവൃത്തിയിൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്. ദൈത്യാധിപതിയേ, എന്ത് വരം വേണമെന്നു ചോദിക്കൂ, ഞാൻ നിനക്ക് അതു നൽകാം.'
ജാലംധര ഉവാച-। യദി ത്വം മമ തുഷ്ടോഽസി ശൌര്യേണാനേന കേശവ । സ്ഥാതവ്യം മത്പിതുഃ സ്ഥാനേ ത്വയാ കമലയാ സഹ
ജാലന്ധരൻ പറഞ്ഞു: 'നീ എന്റെ ധൈര്യത്തിൽ സന്തുഷ്ടനാണെങ്കിൽ, കേശവാ, നീ കമലയോടൊപ്പം എന്റെ അച്ഛന്റെ വീട്ടിൽ താമസിക്കണം.'
തഥേത്യുക്ത്വാ ച സംസ്മൃത്യ ഗരുഡം ധരണീധരഃ । ആരുഹ്യ ച ജഗന്നാഥഃ ക്ഷീരാബ്ധിം പ്രിയയാ സഹ
'അങ്ങനെ തന്നെ' എന്ന് പറഞ്ഞ്, ഭൂമിയുടെ നാഥൻ ഗരുഡനെ ഓർത്തു. അവൻ തന്റെ പ്രിയയോടൊപ്പം ഗരുഡനിൽ കയറി ക്ഷീരസമുദ്രത്തിലേക്ക് പോയി.
തദാപ്രഭൃതി കൃഷ്ണസ്യ വാസഃ ശ്വശുരമംദിരേ । അബ്ധൌ വസതി ദേവേശോ ലക്ഷ്മ്യാഃ പ്രിയചികീര്ഷയാ
അത് മുതൽ കൃഷ്ണൻ തന്റെ മാമാവിന്റെ ഭവനത്തിൽ താമസിച്ചു. ദേവന്മാരുടെ നാഥൻ ലക്ഷ്മിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ സമുദ്രത്തിൽ വസിക്കുന്നു.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച- ദേവാന്വിക്ലാവ്യ സമരേ വിഷ്ണും സ്ഥാപ്യാത്മമംദിരേ । ജാലംധരേണാബ്ധിജേന യത്കൃതം ബ്രൂഹി നാരദ
യുധിഷ്ഠിരൻ ചോദിച്ചു: 'ദേവന്മാരെ യുദ്ധത്തിൽ തോൽപ്പിച്ച്, വിഷ്ണുവിനെ സ്വന്തം വീട്ടിൽ പാർപ്പിച്ച ശേഷം, സമുദ്രപുത്രനായ ജാലന്ധരൻ എന്ത് ചെയ്തു, നാരദാ, ദയവായി പറയൂ.'
നാരദ ഉവാച-। ശുംഭാദീനാം തു വീരാണാം ദത്ത്വാ ദാനം പ്രസാദജമ് । ജാലംധരോ ജഗാമാഥ സ്വര്ഗം പ്രാപ്യാവലോകയത്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: 'ശുംബൻമാരെയും മറ്റു വീരന്മാരെയും സന്തോഷപ്പെടുത്തി അവർക്കു സമ്മാനങ്ങൾ നൽകി, ജാലന്ധരൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി, അവിടെ എല്ലാം കണ്ടു.'
ഹിരണ്യവര്ഷേണ ജനാന്ഭൂഷയംതം ദിനേദിനേ । ഫലംതി തരവോഽജസ്രം വാജിമേധക്രതോഃ ഫലമ്
അവൻ ദിവസേന ജനങ്ങളെ പൊന്നുപെയ്യുന്ന സമ്പത്തുകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചു; മരങ്ങൾ എപ്പോഴും ഫലം കൊടുത്തു, വാജപേയയാഗഫലമെന്നപോലെ.
ഗജവസ്ത്രസുവര്ണാനി ധേനു കന്യാ തിലാനി ച । പുഷ്പകര്പൂരതാംബൂല കസ്തൂരീ കുംകുമാനി ച
ആനകൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, പൊന്നു, പശുക്കൾ, പെൺകുട്ടികൾ, എള്ള്, പൂക്കൾ, കർപ്പൂരം, വെറ്റില, കസ്തൂരി, കുങ്കുമം—
യേ യച്ഛംതി മഹാത്മാനസ്തേ പശ്യംത്യമരാവതീമ് । വര്ഷാസു ഗൃഹദാനേന ശിശിരേഽഗ്നിപ്രദാനതഃ
ഇവയെല്ലാം ദാനം ചെയ്യുന്ന മഹാത്മാക്കൾ അമരാവതിയെ കാണുന്നു; മഴക്കാലത്ത് വീടുകൾ ദാനം ചെയ്ത്, ശീതകാലത്ത് അഗ്നി ദാനം ചെയ്ത്—
വാദിത്രാണി ച സര്വാണി വാദയംതി ശിവാലയേ । പ്രപാം കുര്വംതി യേ ചൈത്രേ ദധ്യോദനസമന്വിതാമ്
ശിവക്ഷേത്രത്തിൽ എല്ലാ വാദ്യങ്ങളും മുഴക്കുന്നു; ചൈത്രമാസത്തിൽ തൈരും അന്നവും നിറച്ച കിണറുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നവർ—
യത്ര ഹിംദോലപര്യംകം സ്വയമാംദോലയംതി ച । സാരികാശുകഹംസാശ്ച ഭ്രമദ്ഭ്രമരകോകിലാഃ
അവിടെ ഊഞ്ഞാലുകളും കൂദലുകളും സ്വയം ആടുന്നു; സാരിക, തത്ത, ഹംസ, തേനീച്ച, കുയിൽ എന്നിവിടം ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്നു.
കുര്വംതോ ദൂതകാര്യാണി യച്ഛംതേ പ്രിയസംഗമമ് । രംഭാ യത്ര പുരേ രാമ മേനകാ ച തിലോത്തമാ
അവിടെ ദൂതന്മാർ ദൗത്യം നിർവഹിക്കുന്നു, പ്രിയജനങ്ങൾ തമ്മിൽ കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുന്നു; ആ നഗരത്തിൽ രംഭ, രാമ, മേനക, തിലോത്തമ എന്നിവരും വസിക്കുന്നു.
സുഷമാ സുംദരീ യത്ര ഘൃതാചീ പുംജികസ്ഥലീ । സുകേശീ സുമുഖീ രാമാ മംജുഘോഷാ ച മാലിനീ
അവിടെ സുഷമ, സുന്ദരി, ഘൃതാചി, പുഞ്ചികസ്ഥലി, സുകേശി, സുമുഖി, രാമ, മഞ്ജുഘോഷ, മാലിനി എന്നിവരും ഉണ്ട്.
മൃഗോദ്ഭവാ ച സുഖദാ ധനദംഷ്ട്രാ തിലപ്രഭാ । വാജിമേധഫലഗ്രാഹാ രാജസൂയഫലംതി യാഃ
അവിടെ മൃഗോദ്ഭവ, സുഖദാ, ധനദംഷ്ട്ര, തിലപ്രഭ എന്നിവരും, വാജപേയയാഗഫലം, രാജസൂയയാഗഫലം ലഭിക്കുന്നവരും ഉണ്ട്.
കോടിശോ യത്ര നിഃഷ്പാപാഃ ക്രീഡംത്യപ്സരസോ നൃപ । ഏവം ഭൂരിസുഖേ സ്വര്ഗേ സ്ഥാപയാമാസ സിംധുജഃ
രാജാവേ, അവിടെ ലക്ഷക്കണക്കിന് പാപരഹിതരായ അപ്സരസ്മാരുകൾ സന്തോഷത്തോടെ കളിക്കുന്നു. അങ്ങനെ സമുദ്രപുത്രൻ സ്വർഗത്തിൽ അനവധി സുഖങ്ങൾ ഒരുക്കി.
ശുംഭം പ്രാണസമം ദൈത്യം നിശുംഭം യുവരാജകേ । സ്വയം ജാലംധരേ പീഠേ സ്വര്ഗാദാഗത്യ സിംധുരാട് । വര്ഷാര്ബുദദ്വയം രാജ്യം ചകാരാത്മബലേന ച
ശുംബൻ എന്ന ദാനവനെ തനിക്കു ജീവനെപ്പോലെ പ്രിയനായവനായി, നിശുംബനെ യുവരാജാവായി, സ്വയം സമുദ്രരാജാവായവൻ സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് ജാലന്ധരനിൽ എത്തി, തന്റെ ശക്തിയാൽ രണ്ടു യುಗങ്ങൾ രാജ്യം ഭരിച്ചു.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച-। യുയുധേഽസുര സംഗ്രാമേ സസുരൈരപരാജിതഃ
യുധിഷ്ഠിരൻ ചോദിച്ചു: അജേയനായ ആ അസുരൻ ദേവന്മാരോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിൽ പോരാടിയോ?
തതഃ കിമകരോദ്രാജാ സിംധുസൂനുഃ പ്രതാപവാന് । തന്മമാചക്ഷ്വ ദേവര്ഷേ ശ്രോതുകാമസ്യ വിസ്തരാത്
പിന്നീട് ആ മഹാശക്തനായ സമുദ്രപുത്രൻ എന്ത് ചെയ്തു, മഹർഷേ? ഞാൻ വിശദമായി കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ദയവായി പറയൂ.
നാരദ ഉവാച-। ശൃണു രാജന്യഥാതഥ്യം കൃതസാഗരസൂനുനാ । സ ദേവാന്സമരേ ജിത്വാ രാജ്യം ചക്രേ ഹ്യകംടകമ്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, സമുദ്രപുത്രൻ ചെയ്ത കാര്യങ്ങൾ ഞാൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ പറയുന്നു, ശ്രദ്ധിക്കൂ. ദേവന്മാരെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ച്, അവൻ എതിരില്ലാതെ രാജ്യം ഭരിച്ചു.
ഗംധര്വാശ്ചിത്രസേനാദ്യാഃ സേവംതേ ചാസുരേശ്വരമ് । യജ്ഞഭാഗാംശ്ച യോ ഭുംക്തേ സര്വേഷാമസുരേശ്വരഃ
ചിത്രരഥൻ തുടങ്ങിയ ഗാന്ധർവന്മാർ അസുരാധിപനെ സേവിക്കുന്നു. യാഗഫലങ്ങൾ എല്ലാം അസുരാധിപൻ ആസ്വദിക്കുന്നു.
ക്ഷീരസാഗരതോ ദേവൈര്ഹൃതം രത്നാദികം ച യത് । തത്സര്വം ച തഥാന്യച്ച നിര്ജിത്യ ഹൃതവാന്ബലീ
പാൽക്കടലിൽ നിന്ന് ദേവന്മാർ എടുത്ത എല്ലാ രത്നങ്ങളും സമ്പത്തുകളും, മറ്റെന്തെല്ലാമുണ്ടോ അതൊക്കെയും, ആ ബലവാനായവൻ ജയിച്ച് സ്വന്തമാക്കി.
സമുദ്രതനയേ രാജ്യം ഭുവോ രാജന്പ്രശാസതി । ന കശ്ചിന്മ്രിയതേ മര്ത്യോ നരകം കോഽപി ന വ്രജേത്
രാജാവേ, സമുദ്രപുത്രൻ ഭൂമിയിൽ രാജ്യം ഭരിക്കുമ്പോൾ, ഒരു മനുഷ്യനും മരിക്കാറില്ല, ആരും നരകത്തിലേക്കും പോകുന്നില്ല.