ക്ഷീരസാഗര ഉവാച-। തം പ്രാപ്തം ശരണം പുത്ര പ്ലാവയാമ്യൂര്മിഭിഃ കഥമ് । മുനീംദ്രാസ്തം ന ശംസംതി യസ്ത്യജേച്ഛരണാഗതമ്
പാൽക്കടൽ പറഞ്ഞു: "മകനേ, നീ എന്റെ ശരണം തേടിയിരിക്കുന്നു—എന്തുകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ എന്റെ തിരകളാൽ മുങ്ങിക്കൊടുക്കാതിരിക്കും? ശരണം തേടിയവനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവനെ മഹർഷിമാർ പ്രശംസിക്കാറില്ല."
പിതൃവ്യവചനം ശ്രുത്വാ സംക്രോധാത്സംതതം ഗിരിമ് । തലപ്രഹരണേനൈവ താഡയാമാസ ദൈത്യരാട്
പിതൃവ്യന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ദാനവരാജാവ് കോപത്തോടെ മലയെ കൈയാൽ അടിച്ചു.
തതോ ദ്രോണഗിരീ രാജന്ഭീതോ ജാലംധരാദ്ഭൃശമ് । അഥാജഗാമ രൂപേണ പ്രാഹ ജാലംധരം പ്രതി
അപ്പോൾ, രാജാവേ, ദ്രോണമല ജാലന്ധരനെ ഭയന്ന്, നേരിട്ട് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു അവനോട് സംസാരിച്ചു.
തവാഹമഭവം ദാസോ രക്ഷ മാം ശരണാഗതമ് । രസാതലം മഹാബാഹോ യാസ്യാമി തവ ശാസനാത്
"ഞാൻ നിന്റെ ദാസനായി. ശരണം തേടി ഞാൻ വന്നിരിക്കുന്നു, എന്നെ രക്ഷിക്കൂ. മഹാബാഹുവേ, നിന്റെ കല്പനപ്രകാരം ഞാൻ പാതാളത്തിലേക്ക് പോകും."
യാവത്ത്വം കുരുഷേ രാജ്യം താവത്സ്ഥാസ്യാമ്യഹം പ്രഭോ । ഓഷധീനാം വിരാവേണ സിദ്ധാനാം രോദനേന ച
"നീ രാജ്യം നടത്തുന്നതുവരെ ഞാൻ ഇവിടെ തന്നെ ഇരിക്കും, ഔഷധികളുടെ ശബ്ദവും സിദ്ധന്മാരുടെ കരയലും കേൾക്കുമ്പോൾ,
രസാതലം ജഗാമാദ്രിഃ സിംധുസൂനോഃ പ്രപശ്യതഃ । തതോ ജാലംധരോ വീര ആജഗാമ മഹാരണമ്
മല പാതാളത്തിലേക്ക് പോയി, സമുദ്രപുത്രൻ അതു കണ്ടു. പിന്നെ വീരനായ ജാലന്ധരൻ മഹായുദ്ധത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
പൂര്വകല്പിതമാരുഹ്യ രഥസ്ഥം കേശവം യയൌ । രഥസ്ഥം മാധവം ദൃഷ്ട്വാ ജഹാസോച്ചൈര്നദീസുതഃ
മുന്പ് ഒരുക്കിയ രഥത്തില് കയറി കേശവന് പുറപ്പെട്ടു. രഥത്തില് മാധവനെ കണ്ടു നദീപുത്രന് വലിയ ശബ്ദത്തില് ചിരിച്ചു.
താവത്ത്വം തിഷ്ഠ ശകടേ യാവദ്ധന്യാമരീനഹമ് । ഏവമുക്ത്വാ ജഘാനാശു ശരൈസ്താം ദേവവാഹിനീമ്
നീ ഈ കാറില് തന്നെ ഇരിക്കൂ, ഞാന് ദേവന്മാരെ ജയിച്ചശേഷം വരാം എന്നു പറഞ്ഞു, അവന് അതിവേഗം അമ്പുകള് കൊണ്ട് ദേവസേനയെ ആക്രമിച്ചു.
ബാണൈര്വിദാരിതാ ദേവാസ്ത്രാഹീത്യൂചുര്ബൃഹസ്പതിമ് । തതോ ബൃഹസ്പതിഃ ശീഘ്രമഗമത്ക്ഷീരസാഗരമ്
അമ്പുകള് കൊണ്ട് വേദനിച്ച ദേവന്മാര് ബ്രഹസ്പതിയെ രക്ഷിക്കണമെന്ന് വിളിച്ചു. ഉടനെ ബ്രഹസ്പതി ക്ഷീരസമുദ്രത്തിലേക്ക് പോയി.
അദൃഷ്ട്വാ തം തതോ ദ്രോണമഭൂച്ചിന്താപരോ നൃപ । അഥാഗത്യ രണം തൂര്ണമമരാന്പ്രാഹ ഗീഷ്പതിഃ
അവനെ കാണാതിരുന്ന ദ്രോണമലയില് വലിയ ചിന്തയുണ്ടായി രാജാവേ. അതിനുശേഷം വേഗത്തില് യുദ്ധഭൂമിയിലെത്തിയ വാക്കുകളുടെ അധിപന് ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു.
പലായധ്വം സുരാഃ സര്വേ ദ്രോണാദ്രിഃ ക്ഷയമാഗതഃ । ഏവമുക്തവതസ്തസ്യ ഗുരോശ്ചിച്ഛേദ സിംധുജഃ
ദേവന്മാരേ, നിങ്ങള് എല്ലാവരും ഓടി രക്ഷപ്പെടൂ, ദ്രോണമലയുടെ നാശം അടുത്തിരിക്കുന്നു. അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോള് നദീപുത്രന് തന്റെ ഗുരുവിന്റെ യജ്ഞോപവീതം വെട്ടി കളഞ്ഞു.
യജ്ഞോപവീതം കേശാംശ്ച ബാണൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്ഹസന്സുരാന് । തതോ ദുദ്രാവ വേഗേന ഗുരുഃ പ്രാണഭയാര്ദിതഃ
അവന് കഠിനമായ അമ്പുകള് കൊണ്ട് ദേവന്മാരുടെ യജ്ഞോപവീതവും മുടിയും ചിരിച്ചുകൊണ്ട് വെട്ടി. അതിനുശേഷം ഗുരു ജീവഭയത്തില് വേഗത്തില് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
ദേവാഃ സര്വേ രണം ഹിത്വാ പലായാംചക്രിരേ നൃപ । ഏവം വിദ്രാവ്യ ദേവാന്വൈ ജനാര്ദ്ദനമധാവത
ദേവന്മാര് എല്ലാവരും യുദ്ധഭൂമി ഉപേക്ഷിച്ച് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു, രാജാവേ. അങ്ങനെ ദേവന്മാരെ തുരത്തിയ ശേഷം അവന് ജനാര്ദ്ദനന്റെ നേരെ ഓടി.
ഹൃഷീകേശോഽപി ദൈത്യേശമന്വധാവദ്രണോത്സുകഃ । തതോ യുദ്ധമഭൂദ്ധോരം വിഷ്ണോര്ജാലംധരസ്യ ച
ഹൃഷീകേശനും യുദ്ധത്തിന് ആഗ്രഹത്തോടെ അസുരാധിപനെ പിന്തുടര്ന്നു. അതിനുശേഷം വിഷ്ണുവിനും ജാലന്ധരനും ഇടയില് ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം ഉണ്ടായി.
ദുര്ദ്ധര്ഷണോ ബാണജാലൈഃ പ്ലാവയാമാസ കേശവമ് । താന്ബാണാന്ഖംഡശഃ കൃത്വാ പൂരയിത്വാ ശരൈര്മഹാന്
വിരോധിക്കാനാവാത്തവന് അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹം കൊണ്ട് കേശവനെ മുക്കി. അവന് ആ അമ്പുകള് തകർത്തു, വലിയ അമ്പുകള് കൊണ്ട് ആകാശം നിറച്ചു.
വാസുദേവോസുരം ബാണൈര്ജാലംധരമപീഡയത് । ജാലംധരോ രഥം ത്യക്ത്വാ ശരപീഡിതവിഗ്രഹഃ
വാസുദേവന് അമ്പുകള് കൊണ്ട് ജാലന്ധരനെന്ന അസുരനെ ബുദ്ധിമുട്ടിച്ചു. അമ്പുകള് കൊണ്ട് വേദനിച്ച ജാലന്ധരന് തന്റെ രഥം ഉപേക്ഷിച്ചു.
വിഷ്ണും വിജേതും ദുദ്രാവ സംയതിസ്ഥമഥ ദ്രുതമ് । തമായാംതം രണേ ദൃഷ്ട്വാ ഹരിര്വിവ്യാധ സായകൈഃ
യുദ്ധഭൂമിയില് നിന്ന വിഷ്ണുവിനെ ജയിക്കാനായി അവന് വേഗത്തില് ഓടി. അവന് അടുത്ത് വന്നതറിഞ്ഞ് ഹരിയും അമ്പുകള് കൊണ്ട് അവനെ ആക്രമിച്ചു.
ബാണാനംഗേസഹദ്വിഷ്ണോഃ പ്രാപ്തോഽസൌ രഥസംനിധൌ । ഹസ്തേനൈകേന ഗരുഡം ദ്വിതീയേന രഥം ഹരേഃ
അമ്പുകള് ശരീരത്തില് തങ്ങി, വിഷ്ണുവിന്റെ രഥത്തിന് സമീപം എത്തിയ അവന് ഒരു കൈ കൊണ്ട് ഗരുഡനെയും മറ്റേ കൈ കൊണ്ട് ഹരിയുടെ രഥത്തെയും പിടിച്ചു.
ഭ്രാമയിത്വാംബരേ ശശ്വത്ശ്വേതദ്വീപേ ന്യപാതയത് । ജാലംധരകരക്ഷിപ്തോ ഗരുഡോഽപി പപാത ഹ
ആകാശത്ത് അവരെ ചുറ്റിച്ചിറക്കി, ശ്വേതദ്വീപില് ഇടിച്ചു വീഴ്ത്തി. ജാലന്ധരന്റെ കൈയാല് എറിഞ്ഞ ഗരുഡനും അവിടെ വീണു.
ക്രൌംചദ്വീപേ സ തത്രൈവ വിശ്രാമമകരോച്ചിരമ് । അച്യുതഃ പ്രച്യുതസ്തസ്മാദ്ഭ്രമതോ രഥമംഡലാത്
അവിടെ, ക്രൗഞ്ചദ്വീപില് അവന് ദീര്ഘകാലം വിശ്രമിച്ചു. അച്യുതന് രഥത്തിന്റെ ചുറ്റുപാടില് നിന്ന് പുറത്തേക്ക് തള്ളപ്പെട്ടു.
രണമാഗത്യ ദൈത്യേശം തിഷ്ഠതിഷ്ഠേത്യഭാഷത । ദൃഷ്ട്വാ തമാഗതം ഭൂയഃ കേശവം സമരപ്രിയഃ
യുദ്ധഭൂമിയിലെത്തിയ അവന് അസുരാധിപനോട് 'നില്ക്കു, നില്ക്കു' എന്നു പറഞ്ഞു. സമരത്തിന് ആഗ്രഹമുള്ള കേശവന് വീണ്ടും അടുത്തുവരുന്നത് കണ്ടു.
പൂരയന്മാര്ഗണൈര്ഭൂമിം ജഗര്ജാര്ണവനംദനഃ
നദീപുത്രന് അമ്പുകള് കൊണ്ട് ഭൂമിയെ നിറച്ച് ഗര്ജിച്ചു.
വിവ്യാധ ദൈത്യം ഹരിരാശു ശക്ത്യാ ഹൃദി സ്ഫുരംത്യാ സ തതഃ പപാത । സൂതോ ന യത്തം സമരാന്നിവാസം തം പ്രാഹ രേ കേന കൃതോസ്മ്യലജ്ജഃ
ഹരി അതിവേഗം ദാനവനെ ഹൃദയത്തില് തിളങ്ങുന്ന ശക്തിയാല് തുളച്ചു, അവന് വീണു. രഥസാരഥി അവനെ യുദ്ധഭൂമിയില് നിലനിര്ത്താനാവാതെ, 'ആര് എന്നെ这样 നാണക്കേട് വരുത്തി?' എന്നു പറഞ്ഞു.
ദൈത്യാരി ജാലംധരയോര്മഹത്തദാ ബഭൂവ യുദ്ധം ധരണീതലസ്ഥയോഃ । പ്രേമ്ണാ ശ്രിയസ്തം ന ജഘാന ദാനവം സ്വയം ഹരിസ്തസ്യ ശരൈഃ പപാത
അസുരാരിയും ജാലന്ധരനും ഭൂമിയിലിരുന്ന് വലിയ യുദ്ധം നടത്തി. സ്നേഹത്താല് ശ്രീ ദാനവനെ കൊല്ലാതെ വിട്ടു. ഹരി അവന്റെ അമ്പുകള് കൊണ്ട് താനെ വീണു.
തതോ നിരീക്ഷ്യ ഗോവിംദം പതിതം ധരണീതലേ । പ്രഗൃഹ്യാര്ണവജോ ദൈത്യ ആരുരോഹ നിജം രഥമ് । തതസ്തമിംദിരാ പ്രാപ്താ രുദംതീ വിഷ്ണുവല്ലഭാ
അപ്പോൾ ഭൂമിയിൽ വീണു കിടക്കുന്ന ഗോവിന്ദനെ കണ്ടു, സമുദ്രപുത്രൻ അവനെ പിടിച്ചു, ദൈത്യൻ തന്റെ രഥത്തിൽ കയറി. അപ്പോൾ തന്നെ വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രിയയായ ലക്ഷ്മി അവിടെ എത്തി, കരയുകയായിരുന്നു.
സംസ്ഥിതാ കമലാ തത്ര പതിം കമലലോചനമ് । പതിതം തു പതിം വീക്ഷ്യ ലക്ഷ്മീഃ പ്രാഹാര്ണവാത്മജമ്
അവിടെ കമലാക്ഷനായ ഭർത്താവിന്റെ മുന്നിൽ കമലാ നില്ക്കുകയായിരുന്നു. ഭർത്താവ് വീണു കിടക്കുന്നത് കണ്ടു ലക്ഷ്മി സമുദ്രപുത്രനോടു പറഞ്ഞു.
ശൃണുഷ്വ വചനം ഭ്രാതര്ജിതോ വിഷ്ണുര്ധൃതസ്ത്വയാ । ഭഗിന്യാ ന ച വൈധവ്യം ദാതും യുക്തം മഹാബല
എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കൂ സഹോദരാ; നീ വിഷ്ണുവിനെ ജയിച്ച് പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. പക്ഷേ മഹാബലശാലിയായവനേ, സഹോദരിയെ വിധവയാക്കുന്നത് ഉചിതമല്ല.
ശ്രുത്വാ തു വചനം തസ്യാ മുമോച ജഗതഃ പതിമ് । ജാലംധരോ മഹാബാഹുഃ സ്വസ്രേ ഭക്ത്യാ നനാമ ച
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ജാലന്ധരൻ, വലിയ ഭുജശക്തിയുള്ളവൻ, ലോകങ്ങളുടെ നാഥനെ വിട്ടയച്ചു. അവൻ സഹോദരിയോട് ഭക്തിയോടെ നമസ്കരിച്ചു.
വവംദേ ചരണൌ വിഷ്ണോഃ സ്വസുഃ സ്നേഹാത്തദാംജസാ । വിഷ്ണുര്ജാലംധരം പ്രാഹ തുഷ്ടോഽസ്മി തവ കര്മണാ । വരം വരയ ദൈത്യേശ കിം പ്രയച്ഛാമി തേ വരമ്
അപ്പോൾ സഹോദരിയോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ, അവൻ നേരെ വിഷ്ണുവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിച്ചു. വിഷ്ണു ജാലന്ധരനോട് പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ പ്രവൃത്തിയിൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്. ദൈത്യാധിപതിയേ, എന്ത് വരം വേണമെന്നു ചോദിക്കൂ, ഞാൻ നിനക്ക് അതു നൽകാം.'
ജാലംധര ഉവാച-। യദി ത്വം മമ തുഷ്ടോഽസി ശൌര്യേണാനേന കേശവ । സ്ഥാതവ്യം മത്പിതുഃ സ്ഥാനേ ത്വയാ കമലയാ സഹ
ജാലന്ധരൻ പറഞ്ഞു: 'നീ എന്റെ ധൈര്യത്തിൽ സന്തുഷ്ടനാണെങ്കിൽ, കേശവാ, നീ കമലയോടൊപ്പം എന്റെ അച്ഛന്റെ വീട്ടിൽ താമസിക്കണം.'