ത്വയി തിഷ്ഠതി മംത്രജ്ഞേ വിഖ്യാതോ വിദ്യയാ ഭവാന് । കിം തയാ വിദ്യയാ ബ്രഹ്മന്ക്ഷത്രേണാഥ ബലേന ച
നീ മന്ത്രജ്ഞനായിരിക്കുമ്പോൾ, ജ്ഞാനത്തിൽ പ്രശസ്തനാണ് നീ; ബ്രഹ്മനേ, ആ ജ്ഞാനത്തിലും ശക്തിയിലുമോ ബലത്തിലും എന്ത് പ്രയോജനം?
യാ ന രക്ഷതി രോഗാര്താന്യദ്ബലം ശരണാഗതാന് । ജാലംധരവചഃ ശ്രുത്വാ ഭാര്ഗവസ്തമഭാഷത
രോഗബാധിതരെയും അഭയം തേടിയവരെയും സംരക്ഷിക്കാത്ത ബലത്തിന് എന്ത് പ്രയോജനം? ജാലന്ധരന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഭാർഗവൻ അവനോട് പറഞ്ഞു.
പശ്യ രാജന്മമ ബലം ബ്രാഹ്മണസ്യ രണാംഗണേ । ഇത്യുക്ത്വാ വാരിണാ സ്പൃഷ്ടാ ഹുംകാരേണ പ്രബോധിതാഃ
രാജാവേ, യുദ്ധഭൂമിയിൽ ബ്രാഹ്മണന്റെ ബലം കാണൂ. അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവൻ വെള്ളം തൊട്ടു, ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചുയർത്തി അവരെ ഉണർത്തി.
ഉത്ഥാപിതാസ്തേ കവിനാ ശരൌഘൈഃ പ്രാണഹാരകൈഃ । ദേവാഹതാ രണേ പേതുഃ സമംതാത്സിംധുസൂനുനാ
കവിയുടെ ശക്തിയാൽ ഉണർത്തപ്പെട്ടവർ എഴുന്നേറ്റു; ജീവൻ കവർന്നെടുക്കുന്ന അമ്പുകളുടെ മഴയിൽ, ദേവന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ അവരെ സമുദ്രപുത്രനോടൊപ്പം വീഴ്ത്തി.
ബാണൈര്ജര്ജരദേഹാസ്തേ ധൃതപ്രാണാ നരാധിപ । ന മൃതാസ്ത്വമരത്വാച്ച ബാണൈര്ഭിന്നാശ്ച സത്തമ
അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവരുടെ ശരീരം തകർന്നുപോയെങ്കിലും, അവർ ജീവൻ പിടിച്ചു നിന്നു, രാജാവേ; അവർ മരിച്ചില്ല, അമരന്മാർ ആയതിനാൽ, അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളഞ്ഞിട്ടും, മഹാനേ.
തതോ നാരായണോ ദേവോ ബൃഹസ്പതിമഭാഷത । ധിഗ്ബലം ദൈവതഗുരോ യോ ന ജീവയസേ സുരാന്
അതിനുശേഷം നാരായണൻ ദേവൻ ബൃഹസ്പതിയോട് പറഞ്ഞു: 'ദേവഗുരുവേ, ദൈവങ്ങൾക്കു ജീവൻ നൽകാൻ കഴിയുന്നില്ലെങ്കിൽ ആ ബലത്തിന് എന്ത് വില?'
ധിഷണസ്തു ജഗന്നാഥമുവാച ത്വരിതം തദാ । ഓഷധീഭിരഹം സ്വാമിന്ജീവയിഷ്യാമി നിര്ജരാന്
അപ്പോൾ ധിഷണൻ ലോകനാഥനോട് വേഗത്തിൽ പറഞ്ഞു: 'സ്വാമിനേ, ഔഷധികൾകൊണ്ട് ഞാൻ അമരന്മാർക്ക് ജീവൻ നൽകാം.'
ഇത്യുക്ത്വാ ധിഷണഃ സോഽപി യയൌ ക്ഷീരാര്ണവസ്ഥിതമ് । ദ്രോണമദ്രിം തദാ ഗത്വാ സുഖം ഗൃഹ്യൌഷധീഃ സ്വയമ്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ധിഷണൻ ക്ഷീരസമുദ്രത്തോട് ചേർന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി; പിന്നെ ദ്രോണപർവതത്തിൽ ചെന്നു, സന്തോഷത്തോടെ ഔഷധികൾ സ്വയം ശേഖരിച്ചു.
ഗുരുസ്താസാം ച യോഗേന ജീവയാമാസ നിര്ജരാന് । ഉത്ഥിതാസ്തേ തതോ ദേവാ ജഘ്നുര്ദാനവവാഹിനീമ്
അവരുടെ ഗുരു യോഗശക്തിയാൽ അമരന്മാരെ വീണ്ടും ജീവിപ്പിച്ചു. പിന്നെ ദേവന്മാർ എഴുന്നേറ്റു, ദാനവരുടെ സൈന്യത്തെ തകർത്തു.
ദേവാന്സമുത്ഥിതാന്ദൃഷ്ട്വാ ബഭാഷേ സിംധുജഃ കവിമ് । വിനാ ത്വദ്വിദ്യയാ കാവ്യ കഥമേതേ സമുത്ഥിതാഃ
ദേവന്മാർ വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റതു കണ്ടു, സമുദ്രപുത്രൻ കവിചേട്ടനോട് പറഞ്ഞു: "കാവ്യ, നിന്റെ വിജ്ഞാനമില്ലാതെ ഇവർ എങ്ങനെ എഴുന്നേറ്റു?"
ഇതി ദൈത്യോക്തമാകര്ണ്യ ശുക്രഃ പ്രാഹാര്ണവാത്മജമ് । ക്ഷീരസാഗരമധ്യസ്ഥോ ദ്രോണോനാമ മഹാഗിരിഃ
ദാനവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ശുക്രൻ സമുദ്രപുത്രനോട് പറഞ്ഞു: "പാൽക്കടലിന്റെ നടുവിൽ ദ്രോണമെന്ന മഹാഗിരി നിലകൊള്ളുന്നു."
ഔഷധ്യസ്തത്ര തിഷ്ഠംതി ജീവയംതി ച യാ മൃതാന് । തത്ര ഗത്വാ സുരാചാര്യോ ഗൃഹീത്വോഷധിസംചയമ്
അവിടെ മരിച്ചവരെ ജീവിപ്പിക്കുന്ന ഔഷധികൾ വളരുന്നു. അവിടേക്ക് പോയി ദേവഗുരു ആ ഔഷധികൾ ശേഖരിച്ചു.
രണേ വിനിഹതാന്ദേവാനുത്ഥാപയതി മംത്രതഃ । ഭാര്ഗവോക്തമഥാകര്ണ്യ സൈന്യഭാരം മഹാബലഃ
അവ ഔഷധികളും മന്ത്രശക്തിയും ഉപയോഗിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ വീണ ദേവന്മാരെ ജീവിപ്പിക്കുന്നു. ഭാർഗവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, മഹാബലൻ സൈന്യഭാരം ഏറ്റെടുത്തു.
ശുംഭേ നിക്ഷിപ്യ തരസാ യയൌ ജാലംധരോഽര്ണവമ് । അഥ പ്രവിഷ്ടഃ ക്ഷീരാബ്ധൌ വേശ്മദിവ്യം മഹാപ്രഭമ്
ശുംബനോടൊപ്പം സൈന്യത്തെ വേഗത്തിൽ ഏൽപ്പിച്ച്, ജാലന്ധരൻ സമുദ്രത്തിലേക്ക് പോയി. പിന്നെ പാൽക്കടലിൽ കടന്നു, അത്ഭുതകരമായ ദിവ്യമായ ഒരു കൊട്ടാരം കണ്ടു.
പ്രവിശ്യ തത്ര ക്ഷീരാബ്ധേഃ ക്രീഡാസ്ഥാനം ദദര്ശ സഃ । നോഷ്ണോ ന ശീതലോ വായുര്ന തമോ യത്ര ദൃശ്യതേ
അവിടെ കടന്നു, പാൽക്കടലിന്റെ വിനോദസ്ഥലമവൻ കണ്ടു. അവിടെ ചൂടോ തണുപ്പോ ഇരുട്ടോ ഒന്നും കാണുന്നില്ല.
യത്ര ഗായംതി നൃത്യംതി ക്രീഡംതി ച വരസ്ത്രിയഃ । സുപീനസ്തനഭാരാഢ്യാഃ കൃശോദര്യഃ സുദംതികാഃ 6.7.
അവിടെ മനോഹര-Strikal പാടുകയും നൃത്തം ചെയ്യുകയും കളിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു—പുഷ്ടമായ മുലകളും സുന്ദരമായ അരയും മനോഹരമായ പല്ലുകളും അവർക്കുണ്ട്.
നേത്രവിഭ്രമവിക്ഷേപൈര്നിതംബപരിവര്ത്തനൈഃ । അംഗൈഃ സംമോഹനൈ രമ്യൈര്ബാഹുവല്ലീവിചാലനൈഃ
അവർ കൺചിമ്മലുകളും കൺചലനവും കിഴക്കിയ കമരം, ആകർഷകമായ അവയവങ്ങൾ, സുന്ദരമായ കൈകളുടെ ചലനം എന്നിവയാൽ ആകർഷിക്കുന്നു.
പാദവിന്യാസരണി തൈര്മധുരൈര്വചനസ്തവൈഃ । സൌഗംധ്യസൌഖ്യദൈര്വാസൈര്നേത്രഭ്രമരഹുംകൃതൈഃ
അവരുടെ കാലടി ചുവടുകളും മധുരമായ വാക്കുകളും സുഗന്ധമുള്ള വസ്ത്രങ്ങളും കണ്ണിനരികിൽ തേനീച്ചയുടെ ഗുഞ്ചലും കൊണ്ടു,
ചാമരാംദോലലീലാഭിഃ സ്രഗ്ഭിഃ സ്മിതവിലോകിതൈഃ। സേവാം ചക്രുര്വിലാസിന്യസ്തത്ര സുതഃ
ചാമരം വീശലും പുഷ്പമാലകളും പുഞ്ചിരിയോടെയുള്ള കാഴ്ചകളും കൊണ്ട് ആ മനോഹര-Strikal അവിടെ സേവനം ചെയ്തു.
ക്രീഡംതം തത്ര ദുഗ്ധാബ്ധിം സംവീക്ഷ്യ സമരോത്സുകഃ। അഥാഹ പ്രണിപത്യാസൌ ക്ഷീരാബ്ധിം താത ഹംസി മാമ്। ദ്രോണാചലൌഷധീര്വ്യാജാദംബുഭിഃ പ്ലാവയസ്വതഃ
അവിടെ പാൽക്കടൽ വിനോദം ചെയ്യുന്നത് കണ്ടു, യുദ്ധത്തിന് ആഗ്രഹിച്ച്, അവൻ വണങ്ങി പറഞ്ഞു: "പാൽക്കടലേ, അച്ഛാ, എന്നെ കടത്താൻ ദയവായി ദ്രോണമലയുടെ ഔഷധികൾ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിക്കൊടുക്കൂ."
ക്ഷീരസാഗര ഉവാച-। തം പ്രാപ്തം ശരണം പുത്ര പ്ലാവയാമ്യൂര്മിഭിഃ കഥമ് । മുനീംദ്രാസ്തം ന ശംസംതി യസ്ത്യജേച്ഛരണാഗതമ്
പാൽക്കടൽ പറഞ്ഞു: "മകനേ, നീ എന്റെ ശരണം തേടിയിരിക്കുന്നു—എന്തുകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ എന്റെ തിരകളാൽ മുങ്ങിക്കൊടുക്കാതിരിക്കും? ശരണം തേടിയവനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവനെ മഹർഷിമാർ പ്രശംസിക്കാറില്ല."
പിതൃവ്യവചനം ശ്രുത്വാ സംക്രോധാത്സംതതം ഗിരിമ് । തലപ്രഹരണേനൈവ താഡയാമാസ ദൈത്യരാട്
പിതൃവ്യന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ദാനവരാജാവ് കോപത്തോടെ മലയെ കൈയാൽ അടിച്ചു.
തതോ ദ്രോണഗിരീ രാജന്ഭീതോ ജാലംധരാദ്ഭൃശമ് । അഥാജഗാമ രൂപേണ പ്രാഹ ജാലംധരം പ്രതി
അപ്പോൾ, രാജാവേ, ദ്രോണമല ജാലന്ധരനെ ഭയന്ന്, നേരിട്ട് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു അവനോട് സംസാരിച്ചു.
തവാഹമഭവം ദാസോ രക്ഷ മാം ശരണാഗതമ് । രസാതലം മഹാബാഹോ യാസ്യാമി തവ ശാസനാത്
"ഞാൻ നിന്റെ ദാസനായി. ശരണം തേടി ഞാൻ വന്നിരിക്കുന്നു, എന്നെ രക്ഷിക്കൂ. മഹാബാഹുവേ, നിന്റെ കല്പനപ്രകാരം ഞാൻ പാതാളത്തിലേക്ക് പോകും."
യാവത്ത്വം കുരുഷേ രാജ്യം താവത്സ്ഥാസ്യാമ്യഹം പ്രഭോ । ഓഷധീനാം വിരാവേണ സിദ്ധാനാം രോദനേന ച
"നീ രാജ്യം നടത്തുന്നതുവരെ ഞാൻ ഇവിടെ തന്നെ ഇരിക്കും, ഔഷധികളുടെ ശബ്ദവും സിദ്ധന്മാരുടെ കരയലും കേൾക്കുമ്പോൾ,
രസാതലം ജഗാമാദ്രിഃ സിംധുസൂനോഃ പ്രപശ്യതഃ । തതോ ജാലംധരോ വീര ആജഗാമ മഹാരണമ്
മല പാതാളത്തിലേക്ക് പോയി, സമുദ്രപുത്രൻ അതു കണ്ടു. പിന്നെ വീരനായ ജാലന്ധരൻ മഹായുദ്ധത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
പൂര്വകല്പിതമാരുഹ്യ രഥസ്ഥം കേശവം യയൌ । രഥസ്ഥം മാധവം ദൃഷ്ട്വാ ജഹാസോച്ചൈര്നദീസുതഃ
മുന്പ് ഒരുക്കിയ രഥത്തില് കയറി കേശവന് പുറപ്പെട്ടു. രഥത്തില് മാധവനെ കണ്ടു നദീപുത്രന് വലിയ ശബ്ദത്തില് ചിരിച്ചു.
താവത്ത്വം തിഷ്ഠ ശകടേ യാവദ്ധന്യാമരീനഹമ് । ഏവമുക്ത്വാ ജഘാനാശു ശരൈസ്താം ദേവവാഹിനീമ്
നീ ഈ കാറില് തന്നെ ഇരിക്കൂ, ഞാന് ദേവന്മാരെ ജയിച്ചശേഷം വരാം എന്നു പറഞ്ഞു, അവന് അതിവേഗം അമ്പുകള് കൊണ്ട് ദേവസേനയെ ആക്രമിച്ചു.
ബാണൈര്വിദാരിതാ ദേവാസ്ത്രാഹീത്യൂചുര്ബൃഹസ്പതിമ് । തതോ ബൃഹസ്പതിഃ ശീഘ്രമഗമത്ക്ഷീരസാഗരമ്
അമ്പുകള് കൊണ്ട് വേദനിച്ച ദേവന്മാര് ബ്രഹസ്പതിയെ രക്ഷിക്കണമെന്ന് വിളിച്ചു. ഉടനെ ബ്രഹസ്പതി ക്ഷീരസമുദ്രത്തിലേക്ക് പോയി.
അദൃഷ്ട്വാ തം തതോ ദ്രോണമഭൂച്ചിന്താപരോ നൃപ । അഥാഗത്യ രണം തൂര്ണമമരാന്പ്രാഹ ഗീഷ്പതിഃ
അവനെ കാണാതിരുന്ന ദ്രോണമലയില് വലിയ ചിന്തയുണ്ടായി രാജാവേ. അതിനുശേഷം വേഗത്തില് യുദ്ധഭൂമിയിലെത്തിയ വാക്കുകളുടെ അധിപന് ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു.