യത്ര ഹാടകഹിംദോല ശൃംഖലാഘര്ഷണോദ്ഭവഃ । ചകാര സുംദരീം ശബ്ദഃ സ്ഫുടം മേരുഭുവോഭുവമ്
അവിടെ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള ഊഞ്ഞാലുകളും കെട്ടികളും തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടി ഉണ്ടാകുന്ന ശബ്ദം, മേരു പർവതത്തിന്റെ മുകളിലേക്കും ഭൂമിയിലേക്കും വ്യക്തമായി പടർന്നു.
സാകം സരിദ്ഭിഃ പുത്രസ്യോശനസാ സഹ സാഗരഃ । തത്രാഭിഷേകമകരോദ്വാദിത്രൈര്നിജ ഗര്ജിതൈഃ
നദികളോടൊപ്പം തന്റെ മകനായ ഉശനസിനെയും കൂട്ടി, സമുദ്രം അവിടെ തന്റെ തന്നെ ഗർജ്ജനങ്ങൾ സംഗീതമായി ഉപയോഗിച്ച് അഭിഷേകം നടത്തി.
യാഃ സ്കംദസ്യ ജഗാദ താരകജയേ ദേവഃ സ്വയംഭൂഃ സ്വയം സ്വഃ സാമ്രാജ്യമഹോത്സവേഽപി ച ശചീകാംതസ്യ വാചസ്പതിഃ । താഭിശ്ചിത്രവിംരിംചി വക്ത്രസരസീ ഹംസീഭിരാശാസ്മഹേ വാണീഭിര്വസുധാവിവാഹസമയേ മംത്രോത്സവൈര്മംഗലമ്
സ്കന്ദൻ താറകനെ ജയിച്ചപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവും, ഇന്ദ്രന്റെ മഹോത്സവത്തിൽ ബൃഹസ്പതിയും പറഞ്ഞ ആ ശുഭവാക്യങ്ങൾ, സ്രഷ്ടാവിന്റെ വായിലെ ഹംസികളെപ്പോലെയുള്ള ആ മനോഹരമായ വാക്കുകൾ, ഭൂമിയുടെ വിവാഹത്തിൽ ഉച്ചരിക്കുന്ന മന്ത്രങ്ങളെയും ഉത്സവങ്ങളെയും പോലെ, നമ്മെ അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ.
മഹാപദ്മസഹസ്രം തു സൈന്യമാത്മോദരോദ്ഭവമ് । ജാലംധരായ പുത്രായ ദദൌ ഭീമം മഹോദധിഃ
വലിയ സമുദ്രം തന്റെ മകനായ ജാലന്ധരന് മഹാപദ്മങ്ങളായ ആയിരം സൈന്യത്തെ, തന്റെ ഉള്ളിൽ നിന്നുത്ഭവിച്ചവയെ, സമ്മാനിച്ചു.
ജാലംധരായ ശുക്രോഽപി പ്രീത്യാ വിദ്യാം നിജാം ദദൌ । മൃതസംജീവനീം നാമ്നാ മായാം രുദ്രവിമോഹിനീമ്
ശുക്രൻ സ്നേഹത്താൽ ജാലന്ധരന് തന്റെ സ്വന്തം വിദ്യയായ, മരിച്ചവരെ ജീവിപ്പിക്കുന്നതും രുദ്രനെയും മോഹിപ്പിക്കുന്നതുമായ മായയെ നൽകി.
ശസ്ത്രാസ്ത്രവിദ്യാ അന്യാശ്ച വിധിനാ അബ്ധിസൂനവേ । യദന്യത്സകലം തസ്മൈ വ്യാഖ്യാതം കവിനാ തദാ
ശസ്ത്രാസ്ത്രവിദ്യയും മറ്റുള്ള എല്ലാ അറിവുകളും, അന്നത്തെ ക്രമപ്രകാരം, കവി സമുദ്രപുത്രനു വിശദീകരിച്ചു.
തതോ ജാലംധരം പുത്രമഭിഷിച്യാര്ണവോ യയൌ । സ്വസ്ഥാനം ദിവ്യദേഹേന നദീഭിഃ പരിവാരിതഃ
അതിനുശേഷം, തന്റെ മകനായ ജാലന്ധരനെ അഭിഷേകം നടത്തി, സമുദ്രൻ ദിവ്യരൂപത്തിൽ നദികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് തന്റെ സ്വസ്ഥലത്തേക്ക് മടങ്ങി.
ദൃഷ്ട്വാ ജാലംധരോ ദിവ്യപുരം ഗോപുരമംഡിതമ് । വ്യചരത്സഹ ശുക്രേണ ദ്വിജസംഘൈഃ സുപൂജിതഃ
ഉയർന്ന ഗോപുരങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ദിവ്യനഗരം കണ്ട ജാലന്ധരൻ, ശുക്രനോടൊപ്പം, ബ്രാഹ്മണസംഘങ്ങളിൽ നിന്ന് ആദരിക്കപ്പെട്ട് അവിടെ സഞ്ചരിച്ചു.
ഏതസ്മിന്നംതരേ ദൈത്യാഃ പാതാലസ്ഥാ മഹാബലാഃ । പ്രാപ്താ ജാലംധരം സര്വേ കാലനേമിപുരോഗമാഃ
അവിടെക്കിടെ, പാതാളത്തിൽ വസിക്കുന്ന ശക്തിയുള്ള ദൈത്യന്മാർ, കാലനെമിയെ മുന്നിൽ നിർത്തി, എല്ലാവരും ജാലന്ധരനോടു വന്നു.
തതോ മഹാബലാ വീരാ ബലം ക്ഷീരോദസംനിഭമ് । തസ്യ ശുംഭാസുരം ദൈത്യം സേനാപതിമകല്പയന്
ശക്തിയും വീരതയും ക്ഷീരസമുദ്രത്തിനെപ്പോലെ ആയിരുന്ന ആ അസുരന്മാർ, ശുംഭാസുരനെ അവന്റെ സേനാപതിയായി നിയമിച്ചു.
ബലം സ്വവശഗം കൃത്വാ കൃത്വാ ഭുവി സ്ഥിരം ജലമ് । ജാലംധരസ്തദാ രാജ്യം പിതൃദത്തം ചകാര സഃ
സൈന്യത്തെ തന്റെ വശത്താക്കി, ഭൂമിയിൽ വെള്ളം സ്ഥിരമാക്കി, ജാലന്ധരൻ അപ്പോൾ അച്ഛൻ നൽകിയ രാജ്യം ഏറ്റെടുത്തു.
അത്രാംതരേഽപ്സരാഃ കാചിത്സ്വര്ണേത്യാസീത്പുരാ ദിവി । തസ്യാഃ ക്രൌംചപ്രസാദേന വൃംദാനാമ സുതാഭവത്
അപ്പോൾ സ്വർണ എന്നൊരു അപ്സരസു സ്വർഗത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു; ക്രൗഞ്ചന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ അവൾ വൃന്ദയുടെ അമ്മയായി.
ധാത്രാ വിഭവസംയുക്തം സൌംദര്യം യത്കൃതം പൃഥക് । തത്തദേകഗതം ദ്രഷ്ടും വൃംദാഗാത്രം വിനിര്മിതമ്
സ്രഷ്ടാവ് വേറേ വേറേ സൃഷ്ടിച്ച എല്ലാ സൗന്ദര്യവും ഐശ്വര്യവും, ഒറ്റയിടത്ത് കാണാനായി, വൃന്ദയുടെ ശരീരത്തിൽ ഒന്നിച്ചു ചേർത്തു.
താം വൃംദാമതിചാര്വംഗീം പ്രമദാം ജനമോഹിനീമ് । സ്വര്ണാ ജാലംധരസ്യാര്ഥേ ദദൌ ശുക്രായ യാചതേ
അത്യന്തം മനോഹരമായ രൂപവും എല്ലാവരെയും ആകർഷിക്കുന്ന സ്വഭാവവും ഉള്ള വൃന്ദയെ, ജാലന്ധരനു വേണ്ടി, ശുക്രൻ ചോദിച്ചതിനാൽ സ്വർണ അവനു നൽകി.
ശുക്ര ഉവാച-। കംദര്പസ്യ ജഗന്നേത്ര ശസ്ത്രേണാശ്ചര്യകാരിണാ । രൂപേണാനേന രംഭോരു ദീര്ഘായുഃ സുഖിനീ ഭവ
ശുക്രൻ പറഞ്ഞു: 'രമണീയമായ ഉരുവും കമദേവന്റെ അത്ഭുതായുധവും കൊണ്ടു നീ ദീർഘായുസ്സും സന്തോഷവും പ്രാപിക്കട്ടെ, രംഭാപോലെയുള്ള ഉരുവിനാളേ.'
നിര്മായ സ്വയമേവ വിസ്മിതമനാഃ സൌംദര്യസാരേണ യം। സ്വവ്യാപാരപരിശ്രമസ്യ കലശം വേധാഃ സമാരോപയത് । കംദര്പം പുരുഷം സ്ത്രിയോ വിദധതേ യസ്മിന്ന ദൃഷ്ടേ സതി ദ്രഷ്ടവ്യാവധി। രൂപമാപ്നുഹി പതിം തം ദീര്ഘനേത്രം ഭടമ്
സ്വന്തം കൈകൊണ്ടും അത്ഭുതം നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ സൗന്ദര്യത്തിന്റെ സാരമായ ഒരു കലശം സൃഷ്ടിച്ച്, സ്രഷ്ടാവ് അതിൽ സ്ഥാപിച്ചു; സ്ത്രീകൾ കാമദേവനെ പുരുഷനിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നു, അവനെ കണ്ടാൽ വീണ്ടും വീണ്ടും നോക്കേണ്ടതുണ്ട്; അങ്ങനെയുള്ള സൗന്ദര്യവും ദീർഘനേത്രനായ ഭർത്താവും നിനക്ക് ലഭിക്കട്ടെ.
ഉപയേമേ വിവാഹേന ഗാംധര്വേണാര്ണവാത്മജഃ । വൃംദാം തൌ ദംപതീ ജാതൌ ജനാനംദകരൌ നൃപ
സമുദ്രപുത്രൻ ഗന്ധർവ്വവിവാഹം നടത്തി വൃന്ദയെ വിവാഹം ചെയ്തു; ഇരുവരും ദമ്പതികളായി ജനങ്ങൾക്ക് ആനന്ദം പകർന്നു, രാജാവേ.
ചംചലത്വം പരിത്യക്തം തയാ ജാലംധരോഽപി ഹി । വൃത്തേന വൃദ്ധകാര്യേണ ചകമേ ന പരസ്ത്രിയമ്
വൃന്ദയും തന്റെ ചഞ്ചലത്വം ഉപേക്ഷിച്ചു; ജാലന്ധരനും നല്ല പെരുമാറ്റത്തിലും പ്രായപക്വതയിലും മറ്റൊരു സ്ത്രീയെ ആഗ്രഹിച്ചില്ല.
കദാചിത്സ സഭാസീനോ ദൃഷ്ട്വാ രാഹും ശിരോഹൃതമ്। കസ്മാത്കായാര്ദ്ധശേഷോഽയം ഇതി പപ്രച്ഛ ഭാര്ഗവമ്
ഒരു ദിവസം സഭയില് ഇരിക്കുമ്പോള്, രാഹുവിന്റെ തല അകറ്റപ്പെട്ടത് കണ്ടു, അവന് എങ്ങനെ ശരീരത്തിന്റെ പാതി മാത്രം ശേഷിക്കുന്നു എന്ന് ഭാര്ഗവനോടു ചോദിച്ചു.
സ തസ്യ കഥയാമാസ പൂര്വവൃത്താംതമാദിതഃ । യഥാ നിര്മഥിതോ ദേവൈഃ ക്ഷീരോദോഽമൃതകാരണാത് 6.4.
അപ്പോള് ഭാര്ഗവന് ആദ്യം മുതല് സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങള് അവനോട് പറഞ്ഞു; ദേവന്മാര് അമൃതം നേടാന് ക്ഷീരസാഗരം കുലുക്കിയത് എങ്ങനെ എന്നതും പറഞ്ഞു.
തച്ഛ്രുത്വാ വിസ്മിതോ വാക്യം പ്രാഹ ജാലംധരോഽസുരഃ । പ്രസാദസുമുഖോ രാഹും കാമരൂപോ ഭവാധുനാ
അത് കേട്ട ജാലന്ധരന്, അത്ഭുതംകൊണ്ടു, രാഹുവിനോടു പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താല് നീ ഇപ്പൊഴ് ഇഷ്ടമുള്ള രൂപം എടുക്കാനുള്ള ശക്തി നേടിയിരിക്കുന്നു.'
ഇതി ശുക്രസ്യ മംത്രേണ സിംധുസൂനുഃ പ്രതാപവാന് । പിതൃവ്യം സംസ്മരന്വീര വിഗ്രഹം ത്വകരോത്സുരൈഃ
ഇങ്ങനെ ശുക്രന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം, സമുദ്രപുത്രന് ജാലന്ധരന് തന്റെ അമ്മാവനെ ഓര്ത്തു, ധൈര്യത്തോടെ ദേവന്മാരോടു യുദ്ധം ചെയ്തു.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച- കഃ പിതൃവ്യഃ സിംധുസൂനോഃ കിം വൃത്തം തസ്യ വിഗ്രഹേ । യുയുധേ സ കഥം ദൈത്യസ്തന്മേ കഥയ നാരദ
യുധിഷ്ഠിരന് ചോദിച്ചു: 'സമുദ്രപുത്രന്റെ അമ്മാവന് ആര്? അവന്റെ യുദ്ധത്തില് എന്താണ് സംഭവിച്ചത്? ആ ദൈത്യന് എങ്ങനെ യുദ്ധം ചെയ്തു? നാരദാ, ദയവായി അതെനിക്കു പറയൂ.'
നാരദ ഉവാച-। ശൃണു ത്വം നൃപശാര്ദൂല പിതൃവ്യഃ ക്ഷീരസാഗരഃ । ജാലംധരസ്യ തം ദേവൈഃ പ്രമഥ്യ ധനമാഹൃതമ്
നാരദന് പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, ജാലന്ധരന്റെ അമ്മാവന് ക്ഷീരസാഗരമാണ്. ദേവന്മാര് അവനെ കുലുക്കി അവന്റെ ധനം എടുത്തു.'
ശ്രീചംദ്രാമൃതനാഗാശ്വപൂര്വം തസ്യ സുരാസുരൈഃ । തച്ഛ്രുത്വാ വിഗ്രഹം ചക്രേ ദേവൈര്ജാലംധരോഽസുരഃ
ക്ഷീരസാഗരത്തില് നിന്ന് ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും ശ്രമത്തില് ആദ്യം ശ്രീദേവിയും, ചന്ദ്രനും, അമൃതവും, പാമ്പുകളും, കുതിരകളും പുറത്ത് വന്നു. ഇത് കേട്ട ജാലന്ധരന് ദേവന്മാരോടു യുദ്ധം ചെയ്തു.
കദാചിത്പ്രേഷയാമാസ ദൂതം ദുര്വാരണം ബലീ । ശിക്ഷയിത്വാ തു വക്തവ്യം ദേവേംദ്രഭവനം പ്രതി
ഒരു ദിവസം, ജാലന്ധരന് ദുർവാരണന് എന്ന ശക്തനായ ദൂതനെ അയച്ചു, ഇന്ദ്രന്റെ ഭവനത്തില് എന്ത് പറയണമെന്ന് പഠിപ്പിച്ചു.
അഥ സ്യംദനമാരുഹ്യ യയൌ ദുര്വാരണോ ദിവി । പ്രവേഷ്ടുകാമോ ഭവനം ദ്വാരസ്ഥൈര്ദ്വാരി നിവാരിതഃ
പിന്നീട് ദുർവാരണന് തന്റെ രഥത്തില് കയറി സ്വര്ഗത്തിലേക്ക് പോയി. ഭവനത്തില് കടക്കാന് ശ്രമിച്ചപ്പോള് വാതില്ക്കല് നിന്നവരാല് തടയപ്പെട്ടു.
ദൂത ഉവാച-। ജാലംധരസ്യ ദൂതോഽഹം ആഗതഃ ശക്രസംനിധൌ । ഗത്വാ തത്ര ഭവംതോ മാം വിജ്ഞാപയിതുമര്ഹഥ
ദൂതന് പറഞ്ഞു: 'ഞാന് ജാലന്ധരന്റെ ദൂതനാണ്, ശക്രന്റെ സന്നിധിയില് വന്നിരിക്കുന്നു. നിങ്ങള് അങ്ങയുടെ യജമാനനോട് ഞാന് എത്തിയതായി അറിയിക്കണം.'
ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ തദൈവ തു ശചീപതിമ് । ഗത്വാ ച പ്രണിപത്യാഹ ദൂതോ ദേവാഗതോ ഭുവഃ
അവന്റെ വാക്കുകള് കേട്ടവരെ ഉടന് ശചീപതിയുടെ അടുക്കല് ചെന്നു, വന്ദിച്ച്, 'ഭൂമിയില് നിന്ന് ദൂതന് വന്നിരിക്കുന്നു' എന്നു പറഞ്ഞു.
ദൌവാരികോ മഹേംദ്രേണ പ്രത്യുക്തോ ദൂതമാനയ । ഹസ്തേ ഗൃഹീത്വാ തം ദൂതം വാസവാംതികമാനയത്
മഹേന്ദ്രന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം വാതില്ക്കാവല്ക്കാരന് ദൂതനെ കൈപിടിച്ച് വാസവന്റെ സന്നിധിയില് കൊണ്ടു പോയി.