പ്രത്യുവാച ഹരം വാക്യം സംഗ്രാമഃ സവൃതോ മയാ । യത്ര ത്വത്സദൃശോ യോദ്ധാ തദ്യുദ്ധം ദേഹി മേ പ്രഭോ
അവൻ ഹരനോടു മറുപടി പറഞ്ഞു: "പ്രഭോ, എന്റെ സേനയോടൊപ്പം നിന്നെപ്പോലെയുള്ള ഒരു ശത്രുവിനെതിരായി യുദ്ധം ചെയ്യാനുള്ള അവസരം ദയവായി തരേണം."
ഇത്യുക്ത്വാ നിര്ഗതോ ജിഷ്ണുര്ലബ്ധ്വാ ശംഭോര്വരം പ്രഭോഃ । തസ്മിന്ഗതേ തദാ ശക്രേ ഗിരിശോ വാക്യമബ്രവീത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ജയിച്ചവൻ ശംഭുവിൽ നിന്നു വരം നേടി പുറപ്പെട്ടു; അവൻ പോയ ശേഷം ഗിരീശൻ ശക്രനോടു പറഞ്ഞു.
ഗണാ മേ ശ്രൂയതാം വാക്യം ദേവരാജോഽതിഗര്വിതഃ । ഇത്യുക്ത്വാ ക്രോധസംയുക്തോ ബഭൂവ ച തതോ ഹരഃ
"എന്റെ ഗണങ്ങളേ, എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കൂ: ദേവരാജാവ് അത്യന്തം അഭിമാനിയാകുന്നു." ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഹരൻ കോപത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
ആവിരാസീത്തതഃ ക്രോധോ മൂര്ത്തിമാന്പുരതഃ സ്ഥിതഃ । ഘനാന്ധകാരസദൃശോ മൃഡം ക്രോധസ്തതോഽബ്രവീത്
അപ്പോൾ ആ കോപത്തിൽ നിന്ന് ഒരു രൂപം മേഘങ്ങൾ പോലെ ഇരുണ്ടതായി അവന്റെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷമായി; ആ കോപം മൃദനോടു പറഞ്ഞു.
ദേഹി മേ ത്വം ഹി സന്ദേശം കിം കരോമി തവ പ്രഭോ । ഉമാപതിസ്തദോവാച ഗച്ഛ ത്വം വാസവം ജയ
"പ്രഭോ, എനിക്ക് എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് പറയൂ; ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?" അങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ ഉമാപതി പറഞ്ഞു: "നീ പോയി വാസവനെ ജയിക്കൂ."
സ്വര്ഗസിംധും സമാസാദ്യ സാഗരസ്യ ച വീര്യവാന് । ഇത്യുക്തോംതര്ദധേ ക്രോധോ ഗണാസ്തേ വിസ്മയം യയുഃ
"സ്വർഗസമുദ്രം എത്തി, സമുദ്രത്തിന്റെ ശക്തിയോടെ..." അങ്ങനെ നിർദ്ദേശം ലഭിച്ച കോപം അപ്രത്യക്ഷമായി; ഗണങ്ങൾ അത്ഭുതത്തോടെ നോക്കി.
ഈശാനകല്പേ ജാതേ തു കാമേനാര്ണവസംഗമേ । നാകസിംധുസ്തദാ മത്താ സ്വയൌവനഭരോഷ്മണാ
ഈശാന കാലത്ത്, ആഗ്രഹത്താൽ സമുദ്രവും നദിയും ഒന്നായപ്പോൾ, ആ സ്വർഗസമുദ്രം തന്റെ യൗവനശക്തിയിൽ മദം പിടിച്ചു.
താം ദൃഷ്ട്വാ സിംധുരാജശ്ച ജലകല്ലോലവാനഭൂത് । തദാ ബഭൂവ രാജേംദ്ര ഗംഗാസാഗരസംഗമഃ
അവളെ കണ്ടപ്പോൾ നദികളുടെ രാജാവ് തിരകളോടെ ഉണർന്നുപോയി; അപ്പോൾ രാജാവേ, ഗംഗയും സമുദ്രവും ഒന്നായി.
മഹാനദീ തദാ പ്രാപ്യ രേമേ ചാത്മബലേന ച । അത്രാംതരേ സമുദ്രസ്യ ബഭൂവ സുഭടസ്തതഃ
ആ മഹാനദിയെ പ്രാപിച്ച ശേഷം, അവൻ തന്റെ ശക്തിയിൽ ആനന്ദിച്ചു; അതിനിടയിൽ സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് ഒരു മഹാശൂരൻ ഉദിച്ചു.
സൂനുസ്തസ്യാം മഹാനദ്യാം സമുദ്രാദഭവദ്ബലീ । മഹാര്ണവതനൂജേന ജാതമാത്രേണ പാര്ഥിവ
അവൻ മഹാനദിയിൽ നിന്ന്, മഹാസമുദ്രത്തിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു, അതിവിശാലനായ ഒരു പുത്രൻ ജനിച്ചു, രാജാവേ.
രുദതോത്കംപിതാ പൃഥ്വീ ത്രിലോകീ നാദിതാഭവത് । സമാധിബദ്ധമുദ്രാം ച സംതത്യാജ ചതുര്മുഖഃ
അവൻ കരയുമ്പോൾ ഭൂമി വിറച്ചു, മൂന്നു ലോകവും മുഴങ്ങിപ്പോയി; ചതുര്മുഖൻ തന്റെ ധ്യാനമുദ്ര ഉപേക്ഷിച്ചു.
അത്രാംതരേ പരിത്രസ്താം താം സംവീക്ഷ്യ ജഗത്ത്രയീമ് । ധാതാ സുരേംദ്രവാക്യേന പ്രജഗാമ മഹാര്ണവമ്
അതിനിടയിൽ, മൂന്നു ലോകവും ഭയപ്പെട്ടത് കണ്ട സ്രഷ്ടാവ്, ദേവരാജാവിന്റെ വാക്കനുസരിച്ച് മഹാസമുദ്രത്തിലേക്ക് പോയി.
ആശ്ചര്യമിതി സംചിംത്യ ഹംസാരൂഢോ ജവാദ്യയൌ । ബ്രഹ്മാണമാഗതം വീക്ഷ്യ സപര്യാം വിദധേഽര്ണവഃ । തമുവാച തതോ ബ്രഹ്മാ കിം ഗര്ജസി വൃഥാംബുധേ
'ഇത് അത്ഭുതമാണ്' എന്ന് ചിന്തിച്ച്, ഹംസത്തിൽ കയറി വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു; ബ്രഹ്മാവിനെ വരുന്നത് കണ്ട സമുദ്രം ആരാധന നടത്തി. അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: "സമുദ്രമേ, നീ വെറുതെ ഗർജ്ജിക്കുന്നത് എന്തിന്?"
സമുദ്ര ഉവാച-। നാഹം ഗര്ജാമി ദേവേശ മത്സുതോ ബലവാന്പ്രഭോ । ശിശോര്വൈ കുരു രക്ഷാം ച ദുര്ല്ലഭം തവ ദര്ശനമ്
സമുദ്രൻ പറഞ്ഞു: "ദേവേശാ, ഞാൻ ഗർജ്ജിക്കുന്നില്ല; എന്റെ പുത്രൻ ശക്തിയുള്ളവനാണ്, പ്രഭോ. ഈ കുഞ്ഞിനെ രക്ഷിക്കണം, കാരണം നിന്റെ ദർശനം അപൂർവമാണ്."
സംദൃശ്യതാം ച തനയോ ഭാര്യാം പ്രാഹാതിശോഭനാമ് । യയൌ സാ ഭര്തുരാദേശാത്സപുത്രാ ബ്രഹ്മണോംതികേ
അവൻ പറഞ്ഞു: 'മകനെ കാണിക്കൂ' എന്ന്. അതിനുശേഷം ഭർത്താവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം അത്യന്തം സുന്ദരിയായ ഭാര്യ തന്റെ മകനുമായി ബ്രഹ്മാവിന്റെ അടുക്കൽ പോയി.
ഉത്സംഗദേശേ ചതുരാനനസ്യ വിധായ പുത്രം ചരണൌ നനാമ । തദാ സമുദ്രാത്മജമദ്ഭുതം തം ദൃഷ്ട്വാ വിധാതുഃ കില വിസ്മയോഽഭൂത്
അവൾ തന്റെ മകനെ നാലുമുഖനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മടിയിൽ ഇരുത്തി, അവന്റെ കാലിൽ വന്ദിച്ചു. സമുദ്രപുത്രനായ ആ അത്ഭുതമായ ബാലനെ കണ്ടപ്പോൾ സൃഷ്ടികർത്താവായ ബ്രഹ്മാവിന് അത്ഭുതം തോന്നി.
ഗൃഹീതകൂര്ചസ്യ ശിശോഃ കരം ച യദാ വിരിംചിര്ന ശശാക മോചിതുമ് । തദാ സമുദ്രഃ പ്രഹസന്പ്രയാതഃ കൂര്ചം പ്രഗൃഹ്യാര്ഭകരം വിമോചയന്
കൂശഗ്രാസം പിടിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ബ്രഹ്മാവിന്റെ കൈ കുട്ടിയുടെ പിടിയിൽ നിന്ന് വിടുവിക്കാൻ കഴിയാതിരുന്നപ്പോൾ, സമുദ്രൻ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അടുത്തു വന്നു, കൂശം പിടിച്ചു കുട്ടിയുടെ കൈ വിട്ടു.
താദൃശം തസ്യ ബാലസ്യ ദൃഷ്ട്വാ വിക്രമമാത്മഭൂഃ । പ്രീത്യാ ജാലംധരേത്യാഹ നാമ്നാ ജാലംധരോഽഭവത് 6.3.
ആ ബാലന്റെ അത്ര വലിയ ശക്തി കണ്ട ബ്രഹ്മാവ് സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'ഇവനെ ജാലന്ധരൻ എന്ന് വിളിക്കണം.' അങ്ങനെ അവൻ ജാലന്ധരൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു.
വരം ദദാവഥോ തസ്യ പ്രണയേന പ്രജാപതിഃ । അയം ജാലംധരോ ദേവൈരജേയശ്ച ഭവിഷ്യതി
പിന്നീട് പ്രജാപതി സ്നേഹത്തോടെ അവനു ഒരു വരം നൽകി: 'ഈ ജാലന്ധരനെ ദേവന്മാർക്ക് ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല.'
പാതാലസഹിതം നാകം മത്പ്രസാദേന ഭോക്ഷ്യതി । ഇത്യുക്ത്വാംതര്ദധേ ബ്രഹ്മാ ഹംസമാരുഹ്യ സത്വരഃ
'എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, അവൻ പാതാളവും സ്വർഗ്ഗവും ഒരുമിച്ച് അനുഭവിക്കും.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ബ്രഹ്മാവ് ഹംസത്തിൽ കയറി ഉടൻ അപ്രത്യക്ഷനായി.
നാരദ ഉവാച- ക്രമേണ വര്ദ്ധമാനോഽസൌ ബാല്യഭാവേ സ ബാലകഃ । നിപത്യ മാരുതോത്സംഗേ സാഗരം പ്രതി ധാവതി
നാരദൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ ആ ബാലൻ ക്രമംപ്രകാരം വളർന്നു. ബാല്യകാലത്ത്, അവൻ വായുവിന്റെ മടിയിൽ വീണു സമുദ്രത്തേക്കു ഓടി.
ആനീയ ചക്രേ സ ച പംജരസ്ഥാന്ക്രീഡാപരഃ കേസരിണാം കിശോരാന് । സിംഹാദിനേഭാദിനി യുദ്ധമേവം യുധോപയോഗീവ തദീയ വീര്യമ്
അവൻ സിംഹക്കുട്ടികളെ പിടിച്ചു കൊണ്ടുവന്ന് പഞ്ചരത്തിൽ വെച്ചു കളിച്ചു; സിംഹങ്ങളോടും ആനകളോടും കൂടെ യുദ്ധം ചെയ്തു, കളിയെന്നപോലെ തന്റെ വീര്യം കാണിച്ചു.
തസ്മാദാകാശമുത്പത്യ ഖേചരാന്പാതയേദ്ഭുവി । ഗര്ജിതൈര്ഭീഷയാമാസ സ്വര്ഗം ഹി സഹ സാഗരമ്
അവിടെ നിന്ന് ആകാശത്തിലേക്ക് ചാടി, ആകാശവാസികളെ നിലത്തേക്ക് തള്ളിവിട്ടു; അവന്റെ ഗർജ്ജനങ്ങൾ കൊണ്ട് സ്വർഗ്ഗവും സമുദ്രവും ഭയപ്പെട്ടു.
സമുദ്രാംതര്ഗതം സര്വം സത്വജാതം തു പാര്ഥിവ । ഗ്രസ്തം സിംധുസുതേനേതി തദ്ഭയാച്ഛന്നതാം ഗതമ്
സമുദ്രത്തിനുള്ളിലെ എല്ലാ ജീവികളും സമുദ്രപുത്രൻ വിഴുങ്ങി; അവനെ ഭയന്ന് അവരൊക്കെ ഒളിച്ചുപോയി.
ദൃഷ്ട്വാ നിഃസത്വകം തോയം തദ്ഭയാദ്വഡവാനലഃ । നിജദേശം പരിത്യജ്യ പ്രവിവേശ ഹിമാലയമ്
ജലത്തിൽ ജീവികൾ ഇല്ലാതായതും കണ്ടു, ആഗ്നേയൻ ഭയന്ന് തന്റെ സ്ഥലം വിട്ട് ഹിമാലയത്തിലേക്ക് പോയി.
സ ബാലത്വം പരിത്യജ്യ ക്രമേണാര്ണവനംദനഃ । തതോ നവം വയഃ പ്രാപ്യ വിക്രമേണാക്രമദ്ദിവമ്
അവൻ ബാല്യകാലം വിട്ട് ക്രമംപ്രകാരം യൗവനം പ്രാപിച്ചു; തന്റെ ശക്തിയാൽ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് കയറി.
ഏകദാ പിതരം പ്രാഹ സമുദ്രം സിംധുനംദനഃ । മന്നിവാസോചിതം സ്ഥാനം ദേഹി താതാതിവിസ്തൃതമ്
ഒരു ദിവസം, സമുദ്രപുത്രൻ തന്റെ അച്ഛനോട് പറഞ്ഞു: 'അച്ഛാ, എനിക്ക് യോജിച്ചും വിശാലവുമായ ഒരു വാസസ്ഥലം തരിക.'
സംബുദ്ധ്യ വചനം സൂനോഃ സ ജഗാദ മഹാര്ണവഃ । പുത്ര ദാസ്യാമ്യഹം രാജ്യം തവ വാ ഭുവി ദുര്ല്ലഭമ്
മകന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട മഹാസമുദ്രൻ പറഞ്ഞു: 'മകനേ, ഞാൻ നിനക്ക് ഭൂമിയിൽ പോലും ദുർലഭമായ ഒരു രാജ്യം തരാം.'
അനംതരം ദൈത്യഗുരുഃ സമുദ്രം ഭാര്ഗവോ ഗതഃ । തമാഗതം വിലോക്യാബ്ധിര്വിധിനാ സമപൂജയത്
അതിനുശേഷം, ദൈത്യഗുരുവായ ഭാർഗവൻ സമുദ്രനടുത്തു വന്നു. അവൻ എത്തിയതും കണ്ടു, സമുദ്രൻ ആചാരപ്രകാരം ആദരിച്ചു.
അഥ നദിപതിദത്തേ പ്രാപ്തസൌംദര്യനിര്യന്മണിമഹസി സ തസ്മിന്നാസനേ സന്നിവിഷ്ടഃ । രുചിരരുചി സുമേരോഃ സുംദരേ ശൃംഗഭാഗേ കമലജഇവ കാംതിം കിംചിദുച്ചൈര്ജഹാര
നദികളുടമ നൽകിയ രത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് തിളങ്ങുന്ന സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്ന്, അവൻ സുന്ദരമായ സുമേരുവിന്റെ ശിഖരത്തിൽ കമലത്തിൽ ജനിച്ചവന്റെ ഭാസിന്റെ ഒരു ഭാഗം പോലും മങ്ങിച്ചു.