ആയുഷോഽന്തേ വ്രജേന്മോക്ഷം യോഗിനാമപി ദുര്ല്ലഭമ് । യമാജ്ഞയാ തതോ ദൂതൈഃ സദാരോഽസൌ മഹീപതിഃ
ജീവിതാവസാനത്തിൽ അവൻ യോഗിമാർക്കുപോലും പ്രാപിക്കാനാവാത്ത മോക്ഷം നേടും. എന്നാൽ, യമന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, ആ രാജാവും ഭാര്യയും
അസിപത്രവനേ ഘോരേ സ്ഥാപിതോഽത്യംതദുഃഖദേ । അസിതുല്യാനി പത്രാണി യതസ്തേഷാം ച ശാഖിനാമ്
അതി ഭയാനകവും അത്യന്തം വേദനാജനകവുമായ വാളിലയിലേക്കു യമദൂതന്മാർ കൊണ്ടുപോയി. അവിടെയുള്ള മരങ്ങളുടെ ഇലകൾ വാളുകൾ പോലെയാണ്.
അസിപത്രവനം പ്രാഹുരതസ്തദ്വൈ മനീഷിണഃ । സ്ഥിത്വാസിപത്രവിപിനേ യുഗകോടിശതാനി ച
അതിനാൽ, ജ്ഞാനികൾ അതിനെ വാളിലക്കാടെന്ന് വിളിക്കുന്നു. അവിടെ, കോടിക്കണക്കിന് യുഗങ്ങൾ ആ കാടിൽ അവൻ കഴിയേണ്ടി വരും.
സദാരോ നരകം ഭേജേ വ്യാഘ്രഭക്ഷ്യാഹ്വയം തതഃ । നിരയം തം പ്രവിശതി സര്വോപദ്രവസംയുതമ്
അവൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം 'കടുവകൾക്ക് ആഹാരം' എന്ന പേരിലുള്ള നരകത്തിലേക്കു പ്രവേശിച്ചു. എല്ലാ തരത്തിലുള്ള കഷ്ടപ്പാടുകളും നിറഞ്ഞ ആ നരകത്തിലേക്കാണ് അവൻ പോകുന്നത്.
ഭവേച്ച ഭക്ഷ്യോ വ്യാഘ്രേണ വ്യാഘ്രഭക്ഷ്യസ്തതഃ സ്മൃതഃ । യുഗകോടിസഹസ്രാണി സ്ഥിത്വാ തത്ര സ ഭൂപതിഃ
അവൻ കടുവകൾക്ക് ആഹാരമാകും, അതുകൊണ്ടാണ് അവനെ 'കടുവകൾക്ക് ആഹാരം' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ആയിരക്കണക്കിന് കോടിയുഗങ്ങൾ അവിടെ കഴിഞ്ഞ്, ആ രാജാവ്
സദാരോഽജനി പാപാംതേ ഭേകയോനിം ഗതഃ ക്ഷിതൌ । ജാതിസ്മരൌ തതസ്തൌ തു ഭേകീഭേകൌ സുദുഃഖിതൌ
പാപഫലത്തിന്റെ അവസാനം ഭാര്യയോടൊപ്പം ഭൂമിയിൽ തവളയുടെ ഗർഭത്തിൽ ജനിച്ചു. പിന്നെ, പൂർവ്വജന്മം ഓർത്ത് ആ രണ്ടു തവളകളും അതിയായി ദുഃഖിച്ചു.
തീരേ തസ്ഥതുരേകസ്മിന്സതതം കീടഭോജിനൌ । അഥൈകദാ തേന പഥാ പുണ്യാഹം പ്രാപ്യ മാനവാഃ
അവർ ഒരേ തീരത്ത് എപ്പോഴും ഒരുമിച്ച് ഇരുന്നു, കീടങ്ങളെ ഭക്ഷിച്ചു. അപ്പോൾ ഒരു ദിവസം, ആ വഴി ചില പുണ്യവാന്മാർ എത്തി.
ഗച്ഛംതി ജാഹ്നവീതീരം താംസ്തൌ ദദൃശതുര്ദ്വിജ । ഭേക ഉവാച- വര്ഷാഭ്വി മോഹാദ്യത്സര്വം പാപം കര്മ കൃതം മയാ
അവർ ഗംഗാതീരത്തേക്കു പോകുമ്പോൾ, ദ്വിജനേ, ആ രണ്ട് തവളകളും അവരെ കണ്ടു. അപ്പോൾ തവള പറഞ്ഞു: 'മഴക്കാലത്തെ മായയാൽ ഞാൻ ചെയ്ത എല്ലാ പാപങ്ങളും...'
അദ്യാപി കര്മണാ തേന ദുഃഖമാവാം ന മുംചതി । ത്യക്ത്വാ ശരീരം ഗംഗായാം മുക്താഃ സ്യുഃ പാപിനോഽപി ച ൧൦൦ 7.9.
'ഇന്നും ആ കർമ്മം കൊണ്ടു ഞങ്ങൾക്കു ഈ ദുഃഖം വിട്ടുമാറുന്നില്ല. പാപികൾ പോലും ഗംഗയിൽ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ മോചിതരാകും.'
തഥാപ്യേവം വിധം ദുഃഖമനുഭൂയാവഹേ കഥമ് । ഗംഗായാം ത്യക്തുമിച്ഛാമി സംപ്രത്യേതത്കലേവരമ്
'ഇത്രയും ദുഃഖം അനുഭവിച്ചിട്ടും ഞങ്ങൾ എങ്ങനെ ഇതിൽ കുടുങ്ങിയിരിക്കുന്നു? ഇപ്പോൾ ഈ ശരീരം ഗംഗയിൽ ഉപേക്ഷിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'
കാ യുക്തിര്ബ്രൂഹി താം കാംതേ തിതീര്ഷുര്ദുഃഖസാഗരമ് । വര്ഷാഭ്വീ തദ്വചഃ ശ്രുത്വാ പ്രാഹേതി വിനയാന്വിതാ
'എന്താണ് മാർഗം, പ്രിയേ, ഈ ദുഃഖസമുദ്രം കടക്കാൻ എനിക്ക് സഹായിക്കൂ.' അപ്പോൾ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടതോടെ തവളയുടെ ഭാര്യ വിനയത്തോടെ പറഞ്ഞു:
വര്ഷാഭ്വ്യുവാച- ദുഃഖം ന ശക്യതേ സോഢും സ്വാമിന്നേതദ് ദ്രുതം കുരു । തതസ്തൌ ദംപതീ വിപ്ര സ്മൃത്വാ ഗംഗാം ശുഭപ്രദാമ്
തവളയുടെ ഭാര്യ പറഞ്ഞു: 'ഈ ദുഃഖം സഹിക്കാൻ കഴിയില്ല, സ്വാമിനേ, ദയവായി ഉടൻ ഇത് ചെയ്യൂ.' പിന്നെ, ബ്രാഹ്മണനേ, ആ ദമ്പതികൾ ഗംഗയെ ഓർത്തു.
സഹസാ ചക്രതുര്യാത്രാം മരണായോപഹര്ഷിതൌ । അഥൈതൌ പഥി ഗച്ഛംതൌ ചിരകാലം ബുഭുക്ഷിതൌ
അപ്രതീക്ഷിതമായി ആ ഇരുവരും സന്തോഷത്തോടെ യാത്രയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടു. പക്ഷേ, ദീർഘകാലം യാത്ര ചെയ്തപ്പോൾ അവർക്കു വിശപ്പുണ്ടായി.
അപശ്യത്പാപകൃത്ക്ഷ്വേഡഃ കാലസര്പോ ഭയംകരഃ । കാലസര്പ്പ ഉവാച- ദര്ദുരൌ പാപിനൌ യേഥാഃ പ്രാപ്തകാലൌ യുവാം തതഃ
അവിടെ പാപം ചെയ്തവരെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന, കൂവുന്ന ഒരു ഭയങ്കരമായ കാലസർപ്പം അവരെ കണ്ടു. ആ കാലസർപ്പം പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ രണ്ട് പാപികളായ തവളകൾ, നിങ്ങളുടെ സമയമെത്തിയിരിക്കുന്നു.'
അഥ നൂനം ഭക്ഷിതവ്യൌ ക്ഷുധിതേന മയാ യുവാമ് । തതസ്താവതിസംത്രസ്തൌ ദംപതീ ദുഃഖഭാഗിനൌ
'ഇപ്പോൾ ഞാൻ വിശന്നിരിക്കുന്നതിനാൽ, നിങ്ങളെ ഇരുവരെയും ഞാൻ തീർച്ചയായും തിന്നേണ്ടിവരും.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭയത്തിലും ദു:ഖത്തിലും ആ dampatikal അതീവ ഭീതിയോടെ നിന്നു.
ഇത്യൂചതുര്വചോ ഭക്ത്യാ കാലസര്പം പുരോഗതമ് । നാസ്തി മൃത്യുഭയം സര്പ സ്വല്പമപ്യാവയോര്ഹൃദി
അവരെ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന കാലസർപ്പത്തോട് ഭക്തിയോടെ അവർ പറഞ്ഞു: 'മരണ ഭയം ഞങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിൽ ഒറ്റത്തുള്ളി പോലും ഇല്ല, സർപ്പേ.'
അഹമാസം പുരാ രാജാ സത്യധര്മാഹ്വയഃ ക്ഷിതൌ । ഇയം ച വിജയാ നാമ മഹിഷീ സംസ്ഥിതാ മമ
'ഞാൻ ഒരിക്കൽ ഭൂമിയിൽ സത്യധർമ്മൻ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന രാജാവായിരുന്നു. ഇവൾ എന്റെ ഭാര്യ വിജയ എന്ന പേരിൽ എപ്പോഴും എനിക്കൊപ്പം നിന്നവളാണ്.'
മയാ ദുരാത്മനാ മോഹാന്നിതഃ ശരണം ഗതഃ ?। തേനൈവ കര്മണാ ഭുക്തം ചിരം ദുഃഖം യമാലയേ
'മോഹത്തിൽ പെട്ട് ദുഷ്ടചിത്തനായി ഞാൻ ഇവിടെ അഭയം തേടി. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ഞാൻ യമലോകത്തിൽ ദീർഘകാലം ദു:ഖം അനുഭവിച്ചു.'
ഭോക്തും സ്വകര്മണഃ ശേഷം ഭേകയോനൌ സ്ത്രിയാ സഹ । സോഽഹം യാതോഽസ്മി പാപേന കൃതം കര്മ ന മുംചതി
'എന്റെ ബാക്കിയുള്ള കര്മഫലങ്ങള് അനുഭവിക്കാന് ഭാര്യയോടൊപ്പം തവളയായി ജനിച്ചു. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാന് ഇവിടെ എത്തിയത്; ചെയ്ത കര്മം ഒരിക്കലും വിട്ടൊഴിയില്ല.'
സത്യമാവാം ജിഗമിഷൂ പരമം ധാമ പന്നഗ । വ്രജാവോ ജാഹ്നവീതീരം ശരീരത്യാഗഹേതവേ
'സത്യമായും, ഞങ്ങൾ പരമധാമം എത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, സർപ്പേ. ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കാൻ ഞങ്ങൾ ജഹ്നവിതീരത്തേക്ക് പോകട്ടെ.'
ത്യജാവിവേകതാം സര്പ നരകക്ലേശദായിനീമ് । ആവാം സംഖാദ്യ ഭവതോ ഭവിഷ്യതി സുഖം കിയത്
'നരകവേദന നൽകുന്ന അജ്ഞതയെ വിട്ടുകളയൂ, സർപ്പേ. ഞങ്ങളെ തിന്നുകയാണെങ്കിൽ, അതിൽ നിന്നു നിനക്ക് എത്രയോ ചെറിയ സന്തോഷം മാത്രമേ ലഭിക്കുകയുള്ളൂ.'
ആവയോര്ഹൃദയേ വിഷ്ണുസ്തവാപി ഹൃദയേ ഹരിഃ । അതഏവ ത്വയാ സാര്ദ്ധം ശത്രുതാ കാ ഭുജംഗമ
'വിഷ്ണു ഞങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിലും ഹരി നിന്റെ ഹൃദയത്തിലും വസിക്കുന്നു. അതിനാൽ, നിനക്കും ഞങ്ങൾക്കും തമ്മിൽ എന്ത് വൈരാഗ്യം ഉണ്ടാകാനാണ്, സർപ്പേ?'
പ്രാണിഹിംസാ ന കര്തവ്യാ കദാപി ച വിചക്ഷണൈഃ । ക്രിയതേഽപി ച തദ്ധിംസാം വിദധാതി സ്വയം വിധിഃ
'ബുദ്ധിമാന്മാർ ഒരിക്കലും ജീവികളെ കൊല്ലരുത്. അത്തരം ഹിംസ സംഭവിച്ചാൽ പോലും, അതിന് കാരണമാകുന്നത് വിധിയാണ്.'
ആയുഃ പുത്രാശ്ച ദാരാശ്ച സംപദശ്ച യശാംസി ച । ഹിംസാം ദത്വാ മനുഷ്യാണാം ഹരേദ്ദുഷ്ടോ വിധിഃ സ്വയമ്
'ആയുസ്സ്, മക്കൾ, ഭാര്യമാർ, സമ്പത്ത്, പ്രശസ്തി — ഇവയെല്ലാം മനുഷ്യർക്ക് ഹിംസ ചെയ്താൽ, ദുഷ്ടനായ വിധി അവയിൽ നിന്ന് എല്ലാം അകറ്റിക്കളയും.'
കിം ജപൈഃ കിം തപോഭിര്വാ കിം ദാനൈഃ കിമു ചാധ്വരൈഃ । ഹിംസേതി വര്ണദ്വിതയം യസ്യാസ്തി ഹൃദയേ സദാ
'ജപം, തപസ്, ദാനം, യാഗം — ഇതെല്ലാം എന്തിന്? ഹിംസ എന്ന രണ്ടു അക്ഷരം എപ്പോഴും ഹൃദയത്തിൽ ഉള്ളവന് ഇവയൊന്നും പ്രയോജനമില്ല.'
യഃ പ്രാണിഹിംസകോ മര്ത്യഃ സ ഏവ ഹരിഹിംസകഃ । സര്വപ്രാണിശരീരസ്ഥോ ഭഗവാന്കമലാപതിഃ
'യാരെങ്കിലും ജീവികളെ ഹിംസിക്കുന്നവൻ ആണെങ്കിൽ, അവൻ തന്നെയാണ് ഹരിയെ ഹിംസിക്കുന്നവൻ. കാരണം, മഹാലക്ഷ്മിയുടെ ഭർത്താവായ ഭഗവാൻ എല്ലാ ജീവികളുടെയും ശരീരത്തിൽ വസിക്കുന്നു.'
ആത്മാനം ബഹുധാ സൃഷ്ട്വാ ഭഗവാന്ഭൂതഭാവനഃ । സംസാരകൌതുകാഗാരേ ക്രീഡേച്ഛിശുരിവ സ്വയമ്
'ഭഗവാൻ അനേകം രൂപങ്ങളിൽ സ്വയം സൃഷ്ടിച്ച്, ഈ ലോകനാടകനിൽ ഒരു കുട്ടിയെ പോലെ ഇഷ്ടാനുസരണം കളിക്കുന്നു.'
ശരീരിണഃ ശരീരം ഹി നിലയഃ പരമാത്മനഃ । പരമാത്മാ സ്വയം വിഷ്ണുരതോ ഹിംസാം വിവര്ജയേത്
'ശരീരമുള്ളവരുടെ ശരീരം പരമാത്മാവിന്റെ വാസസ്ഥലമാണ്. ആ പരമാത്മാവ് തന്നെയാണ് വിഷ്ണു. അതിനാൽ, ഹിംസ ഒഴിവാക്കണം.'
പരപ്രാണവിനാശേന ചാത്മതുഷ്ടിര്വിധീയതേ
'മറ്റുള്ളവരുടെ ജീവൻ നശിപ്പിച്ചാൽ, ഒരാളുടെ ആത്മസന്തോഷം ലഭിക്കും.'
ക്ഷണം സ്യാദാത്മനസ്തുഷ്ടിരന്യസ്യ പ്രാണസംക്ഷയഃ । ചരിത്രമേതല്ലോകാനാമത്യദ്ഭുതമിവ ക്ഷിതൌ
'മറ്റൊരാളുടെ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ, ഒരു നിമിഷം മാത്രം ആത്മസന്തോഷം ഉണ്ടാകാം. ഭൂമിയിലെ മനുഷ്യരുടെ ഈ പെരുമാറ്റം അത്യന്തം അത്ഭുതകരമാണ്.'