ബദ്ധോ രക്ഷസാ ലംകാം ദഗ്ധ്വാ ഉത്തരകൂലം ഗത്വാ രാമം ദൃഷ്ട്വാ വൃത്താംതം കഥയിത്വാ തൂഷ്ണീമതിഷ്ഠത്
രാക്ഷസൻ ബന്ധിച്ച ശേഷം, ലങ്കയെ കത്തിച്ചു, വടക്കേ തീരത്ത് എത്തി, രാമനെ കണ്ടു, സംഭവിച്ച എല്ലാം പറഞ്ഞു, പിന്നെ മൗനമായി നിന്നു.
അഥ രാമഃ സര്വൈര്വിചാരയാമാസ ജാംബവാനുവാച രാമേണ ലംകാ കപിഭിര്വിനശ്യതീതി നാരദേന മമോക്തമ്
അപ്പോൾ രാമൻ എല്ലാവരോടും ആലോചിച്ചു. ജാംബവാൻ പറഞ്ഞു: രാമാ, നാരദൻ എന്നോട് പറഞ്ഞത്, വാനരന്മാർ കൊണ്ട് ലങ്ക നശിക്കും എന്നായിരുന്നു.
അഥ സാഗരോത്തരണേ യത്നതയാ സ്ഥേയമ്
അപ്പോൾ സമുദ്രം കടക്കുമ്പോൾ, പരിശ്രമത്തോടെ ഉറച്ചുനിൽക്കണം.
അഥ രാമഃ ശംകരമാരാധ്യ സര്വം നിവേദയിത്വാ ത്വദുക്തം കരോമീതി വചനമുക്ത്വാ ശിവമഭ്യര്ച്യ പ്രണതോ ഭൂത്വാ വ്യജിജ്ഞപത്
അപ്പോൾ രാമൻ ശങ്കരനെ ആരാധിച്ച് എല്ലാം സമർപ്പിച്ചു, 'നീ പറഞ്ഞതുപോലെ ഞാൻ ചെയ്യും' എന്നു പറഞ്ഞു, ശിവനെ പൂജിച്ച് വന്ദിച്ചു, തന്റെ അപേക്ഷ അറിയിച്ചു.
ഏവം സ്തുവതോ രാമസ്യ പുരതോ ലിംഗമധ്യകോപേതസ്തേജോമയമൂര്തിരാവിര്ബഭൂവ
ഇങ്ങനെ രാമൻ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ലിംഗത്തിന്റെ നടുവിൽ ഒരു പ്രകാശമുള്ള രൂപം അവന്റെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷമായി.
അഭയവാനഥ പുനഃ പദ്മാസനാസീനമുമാധിഷ്ഠിതാംകമീശമാമുക്തസര്വാഭരണം സുകാംതികിരീടിനം ഹൈമവതീകടിസ്പര്ശം കരദ്വയേനാഭയവരപ്രദം തരംഗിതാനേകദിശാഭിഃ । പൂര്ണതേജസ്വിനം ഹാസമുഖം പ്രസന്നവദനം ദദര്ശ രാമഃ
ഭയമില്ലാതെ, രാമൻ കമലത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന, ഉമയെ മടിയിൽ ഇരുത്തിയ, എല്ലാ ആഭരണങ്ങളും അണിഞ്ഞ, മനോഹരമായ കിരീടം ധരിച്ച, കൈകൾ പാർവതിയുടെ കമരത്തിൽ സ്പർശിച്ച, അഭയംയും വരവും നൽകുന്ന, എല്ലാ ദിശകളിലും പ്രകാശിക്കുന്ന, പൂർണ്ണതേജസ്സുള്ള, പുഞ്ചിരിയോടെ ദയാപൂർവ്വമായ മുഖം ഉള്ള മഹാദേവനെ കണ്ടു.
പരമേശിതാരം നനാമ ബദ്ധാംജലിപുനശ്ച ദംഡവത്പപാത
പരമേശ്വരനെ രാമൻ കയ്യുകൂടി നമസ്കരിച്ചു, പിന്നെ നിലത്ത് വീണു ദണ്ഡവത് പ്രണാമം ചെയ്തു.
അഥ രാമം പരമേശ്വരോഽപി വരം വൃണു ത്വം വരദോഽഹമിത്യുക്തവാന്
അപ്പോൾ പരമേശ്വരൻ രാമനോടു പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളൊരു വരം ചോദിക്കൂ; ഞാൻ വരദനായവനാണ്.'
രാമ ഉവാച- ലംകാം ഗമിഷ്യാമി സമുദ്രതരണേ ഉപായമേകം മമ ദേഹി ശംഭോ
രാമൻ പറഞ്ഞു: 'ലങ്കയിലേക്ക് പോകേണ്ടി വരും; സമുദ്രം കടക്കാൻ ഒരു മാർഗം എനിക്ക് തരണമേ ശംഭോ.'
ശംഭുരുവാച- മമാജഗവം ധനുരസ്തി തത്കാലരൂപമവികല്പം വാ ഭവതി । തദാരുഹ്യ സമുദ്രം തീര്ത്വാ ലംകാമാപ്നുഹി
ശംഭു പറഞ്ഞു: 'എന്റെ അജഗവം എന്ന വില്ലുണ്ട്; അതു കാലത്തിന്റെ സ്വരൂപവും തുല്യൻ ഇല്ലാത്തതുമാണ്. അതിൽ കയറി സമുദ്രം കടന്ന് ലങ്കയിൽ എത്തുക.'
രാമസ്തഥേതി നിശ്ചിത്യ സസ്മാരാജഗവമ്
രാമൻ അതുപോലെ തീരുമാനിച്ച് അജഗവം വില്ലിനെ ഓർത്തു.
ആഗതം ധനുസ്തതശ്ച രാമോഽപൂജയത്
വില്ല് എത്തിയപ്പോൾ രാമൻ അതിനെ ആരാധിച്ചു.
അഥ ഹരോ ധനുരാദായ രാമായ ദത്തവാന്
അപ്പോൾ ഹരൻ വില്ല് എടുത്ത് രാമനു നൽകി.
രാമോഽപി ജലധാവപാതയത്
രാമനും സമുദ്രത്തിലെ വെള്ളം താഴേക്ക് വീഴ്ത്തി.
ആരുരുഹുഃ സര്വേ വാനരാ രാമലക്ഷ്മണൌ ച ഷഷ്ടിപരാര്ദ്ധം തേഷാമസംഖ്യേഷു വാനരേഷു ധനുരാരൂഢേഷു നികാമം യയൌ
എല്ലാ വാനരന്മാരും രാമനും ലക്ഷ്മണനും കൂടെ കയറി; അനവധി വാനരന്മാരിൽ അറുപത് കോടിയോളം പേർ വില്ലുകളിൽ കയറി ആവേശത്തോടെ മുന്നോട്ട് പോയി.
ധനുസ്തടം വാനരാശ്ച തതസ്തതോ ഗത്വാ നിരീക്ഷയാമാസുഃ
അതിനുശേഷം വാനരന്മാർ വില്ലിന്റെ തീരത്ത് ഇവിടെ അവിടെ പോയി എല്ലാം നിരീക്ഷിച്ചു.
അഥാതികായോ നാമ രക്ഷഃ കപിബലമാലോക്യ രാവണായോക്തവാന്
അപ്പോൾ അതികായൻ എന്ന രാക്ഷസൻ വാനരസേനയുടെ ശക്തി കണ്ടു രാവണനോടു പറഞ്ഞു.
രാവണോഽപി കിം കപിഭിഃ ശാഖാമൃഗൈഃ കിം വാ മാനുഷാഭ്യാം രാമലക്ഷ്മണാഭ്യാം കിമായാതം। ദൈവാഗതമസകം ഭോജനമിത്യുവാച
രാവണനും പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് ഈ വാനരന്മാർ, ഈ മരത്തിൽ കയറുന്നവർ, എന്താണ്? രാമനും ലക്ഷ്മണനും മനുഷ്യർ തന്നെയല്ലേ? ഇവർ എന്തിന് വന്നിരിക്കുന്നു? ഇതെല്ലാം വിധിയുടെ കൃപയാൽ കിട്ടിയ ഭക്ഷണം പോലെയാണ്, ഭക്ഷണത്തിൽ വീണ ഒരു ഈച്ചപോലെ.'
ഏകേ ച ശാലാം ബഭംജുര്ഗൃഹാണി ചൂര്ണയാമാസുര്ബാലവൃദ്ധസ്ത്രീജനാദികം സര്വമേവ നിജഘ്നുഃ
ചിലർ മന്ദിരങ്ങൾ തകർത്തു, വീടുകൾ പൊടിച്ചു, കുട്ടികൾ, മൂത്തവർ, സ്ത്രീകൾ തുടങ്ങി എല്ലാവരെയും കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
അഥൈകം പ്രാകാരം നിര്ജിതമാജ്ഞായ രാവണ ഇംദ്രജിതം സംദിദേശ
അപ്പോൾ ഒരു മതിൽ കീഴടക്കപ്പെട്ടതായി അറിഞ്ഞ രാവണൻ ഇന്ദ്രജിത്തിനെ വിളിച്ചു.
ഇംദ്രജിതാ ച യുദ്ധം വാനരാഃ കൃത്വാ ഭീതാഃ പലായിതാശ്ച
വാനരന്മാർ ഇന്ദ്രജിത്തുമായി യുദ്ധം ചെയ്തു, പക്ഷേ ഭയപ്പെട്ട് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
അഥ ഹനൂമാനഖിലം നിര്ഗതമാജ്ഞായ രാവണം ജ്ഞാത്വാ വാനരാനാഹൂയ നിര്ഭര്ത്സ്യ സേനാം മഹതീം കാരയിത്വാ ദശമുഖം കല്പയിത്വാ മോദയാമാസ
അപ്പോൾ ഹനുമാൻ എല്ലാവരും പോയെന്നറിഞ്ഞ് രാവണന്റെ ഉദ്ദേശം മനസ്സിലാക്കി, വാനരന്മാരെ വിളിച്ചു, അവരെ ശാസിച്ചു, വലിയൊരു സൈന്യം ഒരുക്കി, ദശമുഖനോടുള്ള യുദ്ധത്തിന് തന്ത്രം ആലോചിച്ചു, അവരെ ഉല്ലസിപ്പിച്ചു.
അഥ ഖസ്ഥ ഏവേംദ്രജിദ്യുയുധേ ന ച വാനരാസ്തം ദൃഷ്ടവംതഃ
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രജിത് ആകാശത്ത് നിന്നു യുദ്ധം ചെയ്തു, എന്നാൽ വാനരന്മാർ അവനെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
അഥ ഹനൂമജ്ജാംബവംതൌ ഖമുത്പത്യ പര്വതശിഖരാഭ്യാമിന്ദ്രജിതം നിജഘ്നതുഃ
അപ്പോൾ ഹനുമാനും ജാംബവാനും ആകാശത്തിലേക്ക് ചാടി, പർവതശിഖരങ്ങൾ എടുത്ത് ഇന്ദ്രജിത്തിനെ അടിച്ചു.
അഥ ഭുവിപപാത തം ലക്ഷ്മണശ്ച യമലോകഗാമിനം ചകാര
അപ്പോൾ അവൻ നിലത്തേക്ക് വീണു, ലക്ഷ്മണൻ അവനെ യമലോകത്തിലേക്ക് അയച്ചു.
അഥാതികായമഹാകായൌ വാനരസൈന്യം ബഹുശോ ഹത്വാ ലക്ഷ്മണം പീഡയിത്വാ രാമേണ സംയുധ്യ സുഗ്രീവം കൃത്വാ ഹനൂമജ്ജാംബവദ്ഭ്യാം യുയുധാതേ പരാജിതൌ ഗൃഹീത്വാ തൌ ച യോദ്ധാരാവാദായ രാമസമീപം ഗത്വാ രാമായ ന്യവേദയതാമ്
അതിനുശേഷം അതികായനും മഹാകായനും വാനരസൈന്യത്തിലെ അനേകം പേരെ കൊല്ലുകയും, ലക്ഷ്മണനെ പീഡിപ്പിക്കുകയും, രാമനോടും സുഗ്രീവനോടും യുദ്ധം ചെയ്യുകയും, ഹനുമാനും ജാംബവാനും യുദ്ധം ചെയ്തു. അവരെ തോൽപ്പിച്ച് പിടിച്ചു, ഈ രണ്ടു വീരന്മാരെയും രാമന്റെ അടുക്കൽ കൊണ്ടുപോയി സമർപ്പിച്ചു.
അതികായമഭാഷത രാമഃ
രാമൻ അതികായനോടു സംസാരിച്ചു.
രാവണസ്യ മമ യുദ്ധം ബ്രൂഹി സചിവാനാമന്യേഷാം മഹാഭയാനാം ച
രാവണനോടും അവന്റെ മന്ത്രിമാരോടും മറ്റു ഭയങ്കരരോടും ഉണ്ടായ യുദ്ധം എങ്ങനെയെന്നു പറയൂ.
ഹേ മഹാദേവ മഹാഭൂതഗ്രാസ മഹാപ്രലയകാരണ മഹാഹിഭൂഷണ മഹാരുദ്ര ശംകര പരമേശ്വര വിരൂപാക്ഷ നാഗയജ്ഞോപവീതകരി കൃത്തിവസന ബ്രഹ്മശിരഃ കപാലമാലാഭരഭൂഷണ –നരകാസ്ഥിഭൂഷണഭസിത പരനാരായണപ്രിയ ശുഭചരിത പംചബ്രഹ്മാദിദേവ പംചാനന ചതുര്വദന വേദവേദ്യ ഭക്തസുലഭാ ഭക്തദുര്ലഭ പരമാനംദവിജ്ഞാന പര പൂഷദംതപാതന ദക്ഷശിരശ്ഛേദന ബ്രഹ്മപംചമശിരോഹരണ പാര്വതീവല്ലഭ നാരദോപഗീയമാന ശുഭചരിത ശര്വ ത്രിനേത്ര ത്രിശൂലധര പിനാകപാണേ കപര്ദിന്നനേകരൂപധര വൃഷഭവാഹന ശുദ്ധസ്ഫടികസംകാശ ചതുര്ഭുജ നാനായുധ ദക്ഷിണാമൂര്തേ ഈശ്വര ദേവപതേ ഗംഗാധര ത്രിപുരഹര ശ്രീശൈലനിവാസ കാശീനാഥ കേദാരേശ്വര ഭൂഷണസിദ്ധേശ്വര ഗോകര്ണേശ്വര കനഖലേശ്വര പര്വതേശ്വര ചക്രപ്രദ ബാണചിംതാപാദക മുരഹര പൂജിതചരണകമല സോമസോമഭൂഷണ സര്വജ്ഞ ജ്യോതിര്മയ ജഗന്മയ നമസ്തേ നമസ്തേ
ഹേ മഹാദേവാ, മഹാഭൂതങ്ങളെ ഉണ്ണുന്നവാ, മഹാപ്രളയത്തിന് കാരണമായവാ, മഹാസർപ്പങ്ങളാൽ അലങ്കൃതനായവാ, മഹാരുദ്രാ, ശങ്കരാ, പരമേശ്വരാ, വിരൂപാക്ഷാ, നാഗയജ്ഞോപവീതധാരിയായവാ, കൃത്തിവാസാ, ബ്രഹ്മശിരസ്സിന്റെ കപാലമാല അണിഞ്ഞവാ, നരകസ്ഥികളാൽ അലങ്കൃതനായവാ, ഭസ്മം പുരട്ടിയവാ, പരനാരായണന്റെ പ്രിയനായവാ, ശുഭകൃത്യങ്ങളുള്ളവാ, പഞ്ചബ്രഹ്മന്മാരിൽ പ്രഥമനായവാ, അഞ്ചുമുഖം, നാലുമുഖം, വേദങ്ങൾ അറിയുന്നവാ, ഭക്തന്മാർക്ക് എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യനായവാ, ഭക്തരല്ലാത്തവർക്ക് ദുർലഭനായവാ, പരമാനന്ദവും വിജ്ഞാനവും നിറഞ്ഞവാ, പൂഷന്റെ പല്ലുകൾ തകർത്തവാ, ദക്ഷന്റെ തല വെട്ടിയവാ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ അഞ്ചാമത്തെ തല എടുത്തവാ, പാർവതിയുടെ പ്രിയനായവാ, നാരദൻ പാടുന്ന ശുഭകൃത്യങ്ങളുള്ളവാ, ശർവാ, ത്രിനേത്രാ, ത്രിശൂലധാരിയായവാ, പിനാകം കൈവശമുള്ളവാ, കപർദി, അനേകരൂപങ്ങൾ ധരിക്കുന്നവാ, വൃഷഭവാഹനനായവാ, ശുദ്ധസ്പടികംപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നവാ, നാലു കൈകളുള്ളവാ, വിവിധായുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ളവാ, ദക്ഷിണാമൂർത്തിയായവാ, ഈശ്വരാ, ദേവപതിയായവാ, ഗംഗാധരാ, ത്രിപുരാസുരനെ സംഹരിച്ചവാ, ശ്രീശൈലത്തിൽ വസിക്കുന്നവാ, കാശിയുടെ നാഥാ, കെദാരേശ്വരാ, ഭൂഷണേശ്വരാ, സിദ്ധേശ്വരാ, ഗോകർണേശ്വരാ, കനഖലേശ്വരാ, പർവതേശ്വരാ, ചക്രം നൽകുന്നവാ, ബാണാസുരന്റെ ചിന്ത നീക്കുന്നവാ, മുരാസുരനെ സംഹരിച്ചവാ, പാദപദ്മങ്ങൾ പൂജിക്കപ്പെടുന്നവാ, ചന്ദ്രനും സോമനും അലങ്കാരമായവാ, സർവ്വജ്ഞനായവാ, പ്രകാശം നിറഞ്ഞവാ, ലോകമാകെ വ്യാപിച്ചവാ, നമസ്കാരം, നമസ്കാരം.
അഥ സുഗ്രീവഃ പശ്ചിമാവലംബിനി ഭാസ്വതി ഹനൂമജ്ജാംബവദാദിമഹാബലൈശ്ചാതികായൈരസംഖ്യാതൈര്ലംകാപാര്ശ്വം ഗത്വാ ഉപവനം പ്രവശ്യി നാനാഫലാനി ഖാദിത്വാ പയഃ പീത്വോപവനരക്ഷിരാക്ഷസാന്വിദ്രാവ്യ സര്വവിപിനമേകൈകശോ ഗൃഹീത്വാ പ്രാദ്രവന്ലംകാം ഗോപുരം ച ഗത്വാ സമാരുഹ്യ പ്രാസാദം ച വിശീര്യൈകൈകശഃ കേചിത്സ്തംഭമാദായ രക്ഷോഭിര്യുയുധുഃ
അപ്പോൾ സുഗ്രീവൻ പടിഞ്ഞാറ് ആശ്രയിച്ച് ഹനുമാൻ, ജാംബവാൻ തുടങ്ങിയ മഹാബലന്മാരും അനവധി അതികായന്മാരും ചേർന്ന് ലങ്കയുടെ അരികിലേക്ക് പോയി. അവിടെ ഉപവനത്തിൽ കയറി色色ം പഴങ്ങൾ തിന്നു, വെള്ളം കുടിച്ചു, ഉപവനത്തിലെ രക്ഷസരക്ഷകരെ ഓടിച്ചു, കാട്ടിലെ എല്ലാവരെയും പിടിച്ചു, ലങ്കയിലേക്കു ഓടി, ഗോപുരത്തിൽ കയറി, കൊട്ടാരത്തിൽ കയറി, ചിലർ തൂണുകൾ എടുത്ത് രക്ഷസന്മാരുമായി യുദ്ധം ചെയ്തു.