താംബൂലം ച തഥാ ദദ്യാന്നമസ്കുര്യാച്ച ഭക്തിതഃ । പുരാണസ്യ സമാപ്തൌ തു ദദ്യാദ്ദാനാദികം തഥാ
താംബൂലവും അങ്ങനെ തന്നെ നൽകണം, ഭക്തിയോടെ നമസ്കരിക്കണം; പുരാണം സമാപ്തിയിൽ ദാനവും മറ്റും നൽകണം.
അധികം തു തഥാ ദേയം ഭൂഹിരണ്യാദികം നൃപ । ന ച തൂഷ്ണീമുപക്രമ്യ ശ്രോതുമര്ഹതി കശ്ചന
കൂടുതൽ ദാനം ചെയ്യേണ്ടത് ഭൂമി, പൊന്ന് തുടങ്ങിയവയാണ്, രാജാവേ; ആരും മൗനമായി കേൾക്കാൻ തുടങ്ങരുത്.
സഭാസദ്ഭിഃ കൃതാ ചൈവ യാ പൂജൈകേന വാ കൃതാ । ദേവസ്ഥാനേ യഥാശക്തി സര്വൈഃ പൂജനമിഷ്യതേ
സഭയിൽ എല്ലാവരും ചേർന്ന് പൂജ ചെയ്താലും, ഒരാൾ പൂജ ചെയ്താലും, ദേവാലയത്തിൽ എല്ലാവരും കഴിവനുസരിച്ച് പൂജ ചെയ്യുന്നത് ഉത്തമമാണ്.
തീര്ഥേപി ച യഥാ രാമ പുണ്യേഷ്വായതനേഷു ച । സ്വശക്ത്യാ പൂജനം കുര്യാത്പുരാണജ്ഞായ രാഘവ
രാമാ, തീർത്ഥങ്ങളിലും, പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിലും, കഴിവനുസരിച്ച് പുരാണം അറിയുന്നവനു പൂജ ചെയ്യണം, രാഘവൻ.
ശ്രോതുസ്തു ലക്ഷണം പൂര്വം മയോക്തം തു ഭവേന്നൃപ । പൌരാണികസ്യ സര്വസ്യ ലക്ഷണം കഥയാമി തേ
രാജാവേ, കേൾക്കുന്നവന്റെ ഗുണങ്ങൾ ഞാൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞിരുന്നു. ഇപ്പോൾ ഞാൻ പൗരാണികന്റെ മുഴുവൻ ഗുണങ്ങൾ നിനക്ക് പറയാം.
കുലഹീനോ മഹാവ്യാധിര്മഹാപാപീ തിരസ്കൃതഃ । ശൌചാചാരവിഹീനശ്ച വേദസ്മൃതിവിവര്ജിതഃ
അവൻ ഉന്നത വംശമില്ലാത്തവൻ, വലിയ രോഗം ബാധിച്ചവൻ, വലിയ പാപി, നിന്ദിക്കപ്പെട്ടവൻ, ശുദ്ധിയും നല്ല പെരുമാറ്റവും ഇല്ലാത്തവൻ, വേദവും സ്മൃതിയും അറിയാത്തവൻ.
അന്യദേവഃ പൂതിവചോ വ്യംഗശ്ചാപ്യധികാംഗവാന് । പരപൂര്വാപതിഃ സ്തേനഃ പ്രാണിഹംതാ നിരാകൃതിഃ
അവൻ മറ്റുള്ള ദേവരെ പൂജിക്കുന്നവൻ, അശുദ്ധമായ വാക്കുകൾ പറയുന്നവൻ, ദേഹത്തിൽ ദോഷമോ അധിക അംഗങ്ങളോ ഉള്ളവൻ, മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യയെ സ്വന്തമാക്കുന്നവൻ, കള്ളൻ, ജീവികളെ കൊല്ലുന്നവൻ, ശരിയായ രൂപം ഇല്ലാത്തവൻ.
അഥ വര്ജ്യം പുരാണം തേ കഥയാമി നൃപോത്തമ । പൂര്വജ്ഞൈരുച്യമാനം ച യത്പ്രോക്തം മുനിഭിഃ പരൈഃ
ഇപ്പോൾ, രാജാവേ, ഒഴിവാക്കേണ്ട പൗരാണം ഞാൻ നിനക്ക് പറയുന്നു. പഴയ ജ്ഞാനികൾ പറഞ്ഞതും മഹർഷികൾ പ്രഖ്യാപിച്ചതും അതാണ്.
വ്യാസാദയോ മുനിവരാ യത്പ്രോചുസ്തദുദീരയേത് । പുരാണസ്ഥം പഠേദ്ഗ്രന്ഥം വ്യാഖ്യായേത വിചാരയന്
വ്യാസാദി മഹർഷികൾ പറഞ്ഞത് മാത്രമേ ഉച്ചരിക്കേണ്ടത്. പൗരാണത്തിൽ ഉള്ള ഗ്രന്ഥം വായിച്ച്, ആലോചിച്ച ശേഷം വിശദീകരിക്കണം.
യയാ കയാപി വാ രാമ ഭാഷയാദേശഭാഷതഃ । ന ദേശഭാഷാ രചിതം ഗ്രംഥം ശ്രുത്വാ ഫലം ലഭേത്
രാമാ, ഏത് ഭാഷയിലായാലും, ദേശഭാഷയിലായാലും, ദേശഭാഷയിൽ രചിച്ച ഗ്രന്ഥം കേൾക്കുമ്പോൾ ഫലം ലഭിക്കില്ല.
വ്യാഖ്യാ യാ കാപി കാകുത്സ്ഥ പുരാണസ്യ ഹിതാ ഹി സാ । തസ്മാത്ത്വം ദേവയാചസ്വ വ്യാഖ്യാസ്യേ യത്പുരാണകമ്
കാകുത്സ്ഥാ, പൗരാണത്തിന് എന്ത് വിശദീകരണമുണ്ടായാലും, അതു ഉപകാരപ്രദമാണ്. അതിനാൽ, നീ ദേവന്മാരോട് whichever പൗരാണത്തിന്റെ വിശദീകരണം തേടണം.
ശംഭുരുവാച- ഏവം പൌരാണികേനോക്തം ശ്രുതവാനപി ഗൌതമഃ । സ്വയം വസ്ത്രത്രയം പ്രാദാദ്ബ്രാഹ്മണായ മഹാത്മനേ
ശംഭു പറഞ്ഞു: പൗരാണികൻ പറഞ്ഞത് ഗൗതമൻ കേട്ടെങ്കിലും, അവൻ തന്നെ മഹാത്മാവായ ബ്രാഹ്മണനു മൂന്ന് വസ്ത്രങ്ങൾ നൽകി.
കൌര്മം പുരാണം പ്രഥമം ശ്രുതവാനിതി നഃ ശ്രുതമ് । ദത്തവാന്സ്വര്ണമധികം വസ്ത്രാണി ച ശുഭാനി ച
ആദ്യം കൂർമപൗരാണം കേട്ടുവെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. അവൻ സ്വർണ്ണവും ശുഭമായ വസ്ത്രങ്ങളും നൽകി.
അഥ ലൈംഗം ച ശുശ്രാവ വൈഷ്ണവം വാമനം തഥാ । പാദ്മം ച ഗാരുഡം ചൈവ സൌരം ബ്രാഹ്മമഥൈവ ച
അതിനുശേഷം ലിംഗം, വൈഷ്ണവം, വാമനം, പദ്മം, ഗാരുഡം, സൗരം, ബ്രാഹ്മം എന്നിവയും കേട്ടു.
ഏവമഷ്ട സ ശുശ്രാവ പുരാണാനി സ ഗൌതമഃ । അഥ രാമായണം ചൈവ കൌര്മമേവ പുനശ്ച സഃ
ഇങ്ങനെ ഗൗതമൻ എട്ട് പൗരാണങ്ങൾ കേട്ടു. പിന്നെ രാമായണവും വീണ്ടും കൂർമപൗരാണവും കേട്ടു.
ശിവനാരായണേത്യേവം ജപം ചക്രേ സദൈവ ഹി । അവാപ നിധനം ചാപി സ ഗതോ ബ്രഹ്മണഃ പദമ്
അവൻ 'ശിവ-നാരായണ' എന്ന ജപം എപ്പോഴും ചെയ്തു. മരണത്തിന് ശേഷം ബ്രഹ്മന്റെ സ്ഥാനം നേടി.
ബ്രഹ്മാ സംപൂജ്യ തം വിപ്രം വിഷ്ണുലോകമഥാഗമത് । വിഷ്ണുനാ പൂജിതഃ സോഽഥ ജഗാമ ശിവമംദിരമ്
ബ്രഹ്മാവ് ആ ബ്രാഹ്മണനെ പൂജിച്ചു, പിന്നെ വിഷ്ണുവിന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് പോയി. അവിടെ വിഷ്ണു പൂജിച്ചതിനുശേഷം, ശിവന്റെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്കു പോയി.
സര്വേഷാമേവ വംദ്യോഽസൌ ഗൌതമോ മുനിസത്തമഃ । ഭാരതശ്രവണേ ചാപി നിയമാ യേ മയേരിതാഃ
ഗൗതമൻ, മഹർഷികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠൻ, എല്ലാവർക്കും വന്ദനീയനാണ്. ഞാൻ പറഞ്ഞ ഭാരതം കേൾക്കാനുള്ള നിയമങ്ങൾ അവനുമാണ് ബാധകമായത്.
പുരാ വ്യാസേന മുനിനാ ത്രിവര്ഷാദ്യത്കൃതം ശുഭമ് । ശ്രവണാത്തസ്യ കൃത്സ്നസ്യ വ്യാകര്താ ഭാരതസ്യ യഃ
മുന്പ്, വ്യാസൻ മൂന്നു വർഷം കൊണ്ട് സൃഷ്ടിച്ച ശുഭമായ കൃതിയെ, മുഴുവനായി കേട്ട ശേഷം ഭാരതം വിശദീകരിക്കുന്നവൻ—
ന കിംചിത്പ്രണമേദ്വിപ്രം മുക്ത്വാ യോഗിനമുത്തമമ് । സര്വേഷാമേവ വംദ്യോസൌ ഭാരതം വ്യാകരോതി യഃ
അവൻ ഉത്തമ യോഗിയെ ഒഴികെ മറ്റൊരു ബ്രാഹ്മണനെയും വന്ദിക്കേണ്ടതില്ല. ഭാരതം വിശദീകരിക്കുന്നവൻ എല്ലാവർക്കും വന്ദനീയനാണ്.
യോ മഹാഭാരതം നിത്യം വ്യാഖ്യാസ്യതി പഠേച്ച വാ । സ സര്വേഭ്യോധികോ വിപ്രസ്താരയേച്ചൈവ മാനവാന്
മഹാഭാരതം എപ്പോഴും വിശദീകരിക്കുന്നവൻ അല്ലെങ്കിൽ വായിക്കുന്നവൻ, ആ ബ്രാഹ്മണൻ എല്ലാവരിലും ശ്രേഷ്ഠനാണ്, മനുഷ്യരെ രക്ഷിക്കുന്നു.
വ്യാകരോതി ച പര്വൈകം സര്വാണി കതിചിത്തു വാ । സര്വപാപവിനിര്മുക്തോ ഹവ്യേ കവ്യേ വിശിഷ്യതേ
ഒരു പാർവ്വം മാത്രമോ, എല്ലാംമോ വിശദീകരിച്ചാലും, ആ ബ്രാഹ്മണൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും; ഹവിയും കവിതയിലും ശ്രേഷ്ഠനാകും.
തമേവ പ്രണമേദ്വിപ്രം തമേവാര്ഹം ച പൂജയേത് । തമേവ ഭോജയേന്നിത്യം സര്വം തസ്മൈ നിവേദയേത്
ആ learned ബ്രാഹ്മണനെ ആദരത്തോടെ നമസ്കരിക്കണം, അവനെ പുണ്യവാനായി ആദരിക്കണം, അവനെ പ്രതിദിനം ഭക്ഷണം നൽകണം, എല്ലാം അവനു സമർപ്പിക്കണം.
തസ്യ പൂജാവിധിഃ പ്രോക്തോ വ്യാഖ്യാനസമയേ ദ്വിജഃ । പ്രതിപൂജ്യോഽഥ വസ്ത്രാദ്യൈഃ പൂജയേദ്വിധിമാര്ഗതഃ
അവന്റെ പൂജാവിധി മുമ്പ് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, ദ്വിജൻമാരേ; വ്യാഖ്യാനം നടക്കുന്ന സമയത്ത്, വസ്ത്രം മുതലായ സമ്മാനങ്ങൾ നൽകി, നിർദ്ദേശിച്ച രീതിയിൽ അവനെ പൂജിക്കണം.
ആദിപര്വസമാപ്തൌ ച സൂക്ഷ്മവസ്ത്രത്രയം ദദേത് । സുവര്ണം ച യഥാശക്തി സഭാപര്വണി വാസസീ
ആദിപർവം അവസാനിക്കുമ്പോൾ, മൂന്നു നല്ല വസ്ത്രങ്ങൾ നൽകണം, ശേഷിയനുസരിച്ച് സ്വർണം നൽകണം; സഭാപർവത്തിൽ രണ്ടു വസ്ത്രങ്ങൾ നൽകണം.
ആനുശാസനികാരണ്യസ്വര്ഗാരോഹേഷു പര്വസു । ആദിപര്വണി പൂജാ യാ സാ പൂജാ നൃപപുംഗവ
അനുശാസന, ആരണ്യ, സ്വർഗ്ഗാരോഹണം എന്നീ പർവങ്ങളിൽ, രാജാധിരാജാ, ആദിപർവത്തിലെ പോലെ തന്നെ പൂജ നടത്തണം.
കര്ണാശ്വമേധവൈരാടശല്യദ്രോണേഷു പര്വസു । സൂക്ഷ്മവസ്ത്രത്രയം ശുദ്ധം നിഷ്കദ്വയമഥാപി വാ
കർണ, അശ്വമേധ, വീരാട, ശല്യ, ദ്രോൺ എന്നീ പർവങ്ങളിൽ, മൂന്നു ശുദ്ധമായ വസ്ത്രങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ രണ്ടു നിഷ്കങ്ങൾ നൽകണം.
ക്ഷുദ്രപര്വസ്വഥാന്യേഷു നിഷ്കാവഥ സമാനയേത് । ഹരിവംശേ സനിഷ്കം തു വസ്ത്രത്രിതയമേവ തു
ചെറുപർവങ്ങളിലും മറ്റു പർവങ്ങളിലും, ഒരു നിഷ്കം നൽകണം; ഹരിവംശത്തിൽ, ഒരു നിഷ്കം കൂടാതെ മൂന്നു വസ്ത്രങ്ങൾ നൽകണം.
ഭാരതസ്യാഖിലസ്യൈവ സമാപ്തൌ ക്ഷേത്രദോ ഭവേത് । രാമായണസ്യ ശ്രവണേ കാംഡേകാംഡേ പ്രപൂജയേത്
മഹാഭാരതം മുഴുവൻ അവസാനിക്കുമ്പോൾ, ഭൂമി നൽകുന്നവൻ പുണ്യവാനാകും; രാമായണത്തിൽ, ഓരോ കാണ്ട് അവസാനിക്കുമ്പോഴും പൂജ നടത്തണം.
ക്ഷേത്രം പര്യാപ്തമഥവാ സുവര്ണമപി ദാപയേത് । വ്യാഖ്യാതുര്ഗുരുവാക്യസ്യ സര്വകല്മഷനാശനഃ
ഭൂമി മതിയില്ലെങ്കിൽ, സ്വർണം നൽകണം; വ്യാഖ്യാനം ചെയ്യുന്ന ഗുരുവിന്റെ വാക്കുകൾ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കും.