സമാപ്യ സ്നാനകര്മാണി ഗംഗായാം സമുപോഷിതഃ । കൃതപംചമഹായജ്ഞോ ഗംഗാപൂജാം സമാചരേത്
ഗംഗയിൽ സ്നാനവും ഉപവാസവും പൂർത്തിയാക്കി, അഞ്ചു മഹായജ്ഞങ്ങൾ ചെയ്തവൻ ഗംഗയെ ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം.
ഗംഗായാഃ പ്രതിമാം ദേവ്യാഃ ശ്രീവിഷ്ണോഃ പ്രതിമാം തഥാ । നാലികേരോദകൈര്ദിവ്യൈഃ സ്നാപയേദ്ഭക്തിതോ ബുധഃ
ഗംഗാദേവിയുടെ പ്രതിമയും ശ്രീവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിമയും ഭക്തിയോടെ ദിവ്യമായ തേങ്ങാവെള്ളംകൊണ്ട് സ്നാപനം ചെയ്യണം.
ജാഹ്നവീപ്രതിമാഭാവാന്നാലികേരോദകാനി വൈ । നിക്ഷിപേജ്ജാഹ്നവീതോയേ ജാഹ്നവീം ഹൃദി സംസ്മരന്
ജാഹ്നവീദേവിയുടെ പ്രതിമയുണ്ടാകുമ്പോൾ, ഹൃദയത്തിൽ ജാഹ്നവിയെ ഓർത്തുകൊണ്ട്, തേങ്ങാവെള്ളം ജാഹ്നവീജലത്തിൽ ഒഴിക്കണം.
ദിവ്യൈര്ഗംധൈശ്ച ദീപൈശ്ച ഘൃതപൂര്ണസമുജ്ജ്വലൈഃ । ധൂപൈഃ സുവാസിതൈശ്ചൈവ നാനാപുഷ്പമനോഹരൈഃ
ദിവ്യഗന്ധങ്ങൾ, നെയ്യിൽ നിറച്ച തെളിഞ്ഞ വിളക്കുകൾ, സുഗന്ധമുള്ള ധൂപം, മനോഹരമായ വിവിധപുഷ്പങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട്
നാനാഫലൈഃ സുപക്വൈശ്ച നൈവേദ്യൈരുത്തമാസ്തഥാ । പാദ്യാര്ഘാചമനീയൈശ്ച താംബൂലൈഃ ഖാദിരാന്വിതൈഃ
നന്നായി പാകമായ പലതരം പഴങ്ങൾ, ഉത്തമമായ നൈവേദ്യങ്ങൾ, പാദ്യവും അർഘ്യവും ആചമനജലം, കദിരയോടുകൂടിയ താമ്പൂലവും
അന്യൈരപ്യുപഹാരൈശ്ച വിശിഷ്ടൈര്നിജഭക്തിതഃ । സ്തവൈര്നാനാ ച നൈവേദ്യൈര്ഗങ്ഗാം വിഷ്ണും ച പൂജയേത്
മറ്റു വിശിഷ്ടമായ ഉപഹാരങ്ങളും ഭക്തിപ്രകാരം, വിവിധ സ്തോത്രങ്ങളും നൈവേദ്യങ്ങളുമായി ഗംഗയെയും വിഷ്ണുവിനെയും പൂജിക്കണം.
തതഃ സംപൂജിതാം ദേവീം വിഷ്ണും ച പരമേശ്വരമ് । അംഗപ്രദക്ഷിണാം കുര്യാദ്ഭക്ത്യാ വാരത്രയം ബുധഃ
പിന്നീട് ദേവിയെയും പരമേശ്വരനായ വിഷ്ണുവിനെയും പൂജിച്ചശേഷം, ഭക്തിയോടെ മൂന്നു പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യണം.
അഥ സ്ഥിത്വാ നിരാഹാരോഽപരേഹനി സരിദ്വരേ । ഭോക്ഷ്യാമി ജഹ്നുതനയേ ശരണം മേ ഭവാനഘേ
അടുത്ത ദിവസം നദീതീരത്ത് ഉപവാസത്തോടെ നിന്നു, 'ജാഹ്നുവിന്റെ മകളേ, ഞാൻ ഭക്ഷണം കഴിക്കാം; പാപരഹിതയായേ, നീ എനിക്ക് ആശ്രയമാകണം' എന്ന് പറയണം.
ഏവം സംകല്പ്യ മതിമാന്കര്മണാ മനസാ ഗിരാ । രാത്രൌ ജാഗരണം കുര്യാജ്ജിതനിദ്രോ ഽതിഹര്ഷിതഃ
ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ ഉറച്ചുറപ്പ് കൊണ്ടു, മനസും വാക്കും പ്രവർത്തിയും ഒരുമിച്ച്, അതിരസത്തോടെ ഉറക്കം ജയിച്ച് രാത്രിയിൽ ജാഗരണം ചെയ്യണം.
അശക്ത്യാ ച ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ ഫലാഹാരോ ഭവേദധഃ । അന്നമാത്രം ന ഭുംജീത ന ച കുര്യാദ്ധി ഭോജനമ്
ശക്തിയില്ലെങ്കിൽ, ഉത്തമനായ ദ്വിജനേ, പഴം മാത്രം കഴിക്കാം; ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ മാത്രം കഴിക്കരുത്, ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുകയും ചെയ്യരുത്.
പ്രാതര്ഗങ്ഗാം ച വിഷ്ണും ച പുനരഭ്യര്ച്യ ജൈമിനേ । വിപ്രായ ദക്ഷിണാം ദദ്യാദ്വിഭവസ്യാനുരൂപതഃ
രാവിലെ വീണ്ടും ഗംഗയെയും വിഷ്ണുവിനെയും പൂജിച്ച്, ജൈമിനിയേ, സ്വവൈഭവം അനുസരിച്ച് ഒരു ബ്രാഹ്മണനു ദക്ഷിണ നൽകണം.
അര്ചനം ജാഗരം ചൈവ യത്കൃതം പുരതസ്തവ । അച്ഛിദ്രമസ്തു തത്സര്വം ത്വത്പ്രസാദാത്സരിദ്വരേ
നദിദേവതേ, ഞാൻ മുമ്പ് ചെയ്ത പൂജയും ജാഗരണവും നിന്റെ കൃപയാൽ ഒട്ടും മുടങ്ങാതെ തുടരട്ടെ.
ഇത്യുക്ത്വാ താം നമസ്കൃത്യ കൃതനിത്യക്രിയോ ദ്വിജഃ । തതഃ സബംധുഭിഃ സാര്ദ്ധം പാരണം സ്വയമാചരേത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവളെ നമസ്കരിച്ച്, നിത്യകർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കിയ ദ്വിജൻ ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം സ്വയം ഉപവാസം അവസാനിപ്പിക്കണം.
തീര്ഥോപവാസമേവം യഃ കുരുതേ ജാഹ്നവീതടേ । തസ്യ പുണ്യഫലം വത്സ വദതോ മേ നിശാമയ
ജാഹ്നവീതീരത്ത് ഇങ്ങനെ തീർത്ഥോപവാസം ചെയ്യുന്നവന് കിട്ടുന്ന പുണ്യഫലം ഞാൻ പറയുമ്പോൾ നീ കേൾക്കു മകനേ.
ജന്മാംതരാര്ജിതൈഃ പാപൈര്വിമുക്തോ വിഷ്ണുരൂപധൃക് । വിഷ്ണോഃ പുരം സമാസാദ്യ വിഷ്ണുനാ സഹ മോദതേ
ജന്മാന്തരങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, വിഷ്ണുവിന്റെ രൂപം ധരിച്ചു, വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിച്ച് വിഷ്ണുവിനൊപ്പം ആനന്ദം അനുഭവിക്കും.
കല്പകോടിസഹസ്രാണി കല്പകോടിശതാനി ച । സ്ഥിത്വാ വിഷ്ണുപുരം സര്വം സുഖം ഭുംക്തേ സുദുര്ല്ലഭമ്
അനേകം കോടികൾക്കണക്കിന് കാലങ്ങൾ വിഷ്ണുലോകത്തിൽ പാർത്തി, അത്യന്തം ദുർലഭമായ എല്ലാ സുഖങ്ങളും അനുഭവിക്കും.
തതോ നാരായണാദേശാദ്ബ്രഹ്മലോകം സ ഗച്ഛതി । ബ്രഹ്മലോകേ സുഖം ഭുംക്തേ ദുര്ല്ലഭം യത്സുരൈരപി
അതിനുശേഷം നാരായണന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, അവൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു. അവിടെ ദേവന്മാർക്കും പ്രാപിക്കാനാവാത്ത അത്യന്തം അപൂർവമായ സന്തോഷം അനുഭവിക്കുന്നു.
താവത്കാലം ബ്രഹ്മലോകേ സ്ഥിത്വാ ബ്രഹ്മക്ഷയാത്തതഃ । മഹാദേവം തതോ ഗച്ഛേദ്രഥമാരുഹ്യ ശോഭനമ്
അവിടെ ആ കാലം കഴിയുമ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ കാലം അവസാനിച്ചപ്പോൾ, മനോഹരമായ രഥത്തിൽ കയറി അവൻ മഹാദേവന്റെ അടുക്കൽ പോകുന്നു.
സുഖം നാനാവിധം തത്ര ഭുങ്ക്തേഽത്യന്തസുദുര്ല്ലഭമ് । ഗാണപത്യമവാപ്നോതി കിമന്യൈര്ബഹുഭാഷിതൈഃ
അവിടെ വളരെ അപൂർവമായ പലവിധമായ സന്തോഷങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, ഗണപതിയുടെ സ്ഥാനം ലഭിക്കുന്നു. ഇതിൽ കൂടുതൽ എന്ത് പറയേണ്ടതുണ്ട്?
താവത്കാലം ശിവപുരേ സ്ഥിത്വാ വൈ പുണ്യവാന്നരഃ । ഇന്ദ്രലോകം തതോ ഗച്ഛേദ്ദ്വിതീയ ഇവ വാസവഃ
അവിടെ ആ കാലം കഴിഞ്ഞ്, പുണ്യമുള്ള那个 മനുഷ്യൻ ശിവപുരിയിൽ താമസിച്ചു, പിന്നെ ഇന്ദ്രന്റെ ലോകത്തേക്ക്, രണ്ടാമത്തെ വാസവനായി, പോകുന്നു.
തേന പുണ്യാത്മനാ സാര്ദ്ധം വസേദേകാസനേ തതഃ । തത്ര ഭുക്ത്വാഖിലാന്കാമാന്കല്പകോടിശതാവധി
അവിടെ ആ പുണ്യാത്മാവിനൊപ്പം ഒരേ സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്നു, കോടിക്കണക്കിന് കാല്പ്പങ്ങൾക്കാലം എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും അനുഭവിക്കുന്നു.
സൂര്യലോകം തതോ ഗച്ഛേദ്ദ്വിതീയ ഇവ ചന്ദ്രമാഃ । തത്രാമൃതാനി ഭുക്ത്വാ വൈ ചിരം ചന്ദ്രസ്യ സന്നിധൌ
അവിടെനിന്ന് പിന്നെ സൂര്യന്റെ ലോകത്തേക്ക്, ചന്ദ്രനുപോലെ, പോകുന്നു. അവിടെ, ചന്ദ്രന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, ദീർഘകാലം അമൃതംപോലുള്ള ആനന്ദങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു.
പുനരാഗത്യ പൃഥിവീം ചക്രവര്തീ നൃപോ ഭവേത് । പാലയിത്വാ ചിരം പൃഥ്വീം ജിത്വാ വൈ സകലാന്രിപൂന്
അവിടെനിന്ന് വീണ്ടും ഭൂമിയിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തി, ചക്രവർത്തിയായ രാജാവാകുന്നു. ദീർഘകാലം ഭൂമിയെ ഭരിച്ച്, എല്ലാ ശത്രു രാജാക്കളെയും ജയിച്ച്, ഭരണം നടത്തുന്നു.
ആയുഷോംഽതേ ച ഗങ്ഗായാം സുഖം മൃത്യുമവാപ്നുയാത് । ഭൂയഃ സ ഏവമാരുഹ്യ വിമാനം സുമഹായശാഃ
ആയുസ്സിന്റെ അവസാനം, ഗംഗയിൽ സുഖകരമായ മരണം പ്രാപിക്കുന്നു. പിന്നെ, ദിവ്യമായ വിമാനത്തിൽ കയറി, മഹത്തായ കീർത്തിയോടെ ഉയരുന്നു.
പുരം ഭഗവതോ യാതി ദൈവതൈരപി ദുര്ല്ലഭമ് । തത്ര ഭുക്ത്വാഖിലാന്ഭോഗാന്മന്വംതരചതുഷ്ടയമ്
ദേവന്മാർക്കു പോലും പ്രാപിക്കാനാവാത്ത ഭഗവാന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് അവൻ പോകുന്നു. അവിടെ, നാലു മന്വന്തരങ്ങൾ മുഴുവൻ എല്ലാ ഭോഗങ്ങളും അനുഭവിക്കുന്നു.
പരമം ജ്ഞാനമാസാദ്യ ദുര്ല്ലഭം മോക്ഷമാപ്നുയാത് । ജാഹ്നവീതീരയാത്രായാം ദൈവാദ്യസ്യ ഭവേത്പഥി
അവിടെ പരമജ്ഞാനം പ്രാപിച്ച്, അപൂർവമായ മോക്ഷം നേടുന്നു. ദൈവാനുഗ്രഹത്തോടെ ജാഹ്നവിയുടെ തീരയാത്ര ചെയ്യുന്നവർക്കുള്ള വഴിയിതാണ്.
പംചതാ സോഽപി പരമം ധാമ ഗച്ഛേന്ന സംശയഃ । സത്യധര്മോ നാമ രാജാ ധാര്മികശ്ച പ്രിയംവദഃ
യാത്രയ്ക്കിടയിൽ മരിച്ചാലും, സംശയമില്ലാതെ പരമധാമത്തിൽ എത്തും. സത്യധർമ്മൻ എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു; ധാർമ്മികനും സ്നേഹപൂർവം സംസാരിക്കുന്നവനുമായിരുന്നു.
ത്രേതാദ്വാപരസംധൌ ച ബഭൂവ ക്ഷിതിമണ്ഡലേ । വിജയാ നാമ മഹിഷീ തസ്യ ഭൂമിപതേരഭൂത്
ത്രീതായുഗവും ദ്വാപരയുഗവും തമ്മിലുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ, ഭൂമിയിൽ അവൻ ജീവിച്ചു. വിജയ എന്ന പേരുള്ളവളായിരുന്നു ആ ഭൂപതിയുടെ ഭാര്യ.
സുംദരീ ശീലയുക്താ സാ പതിസേവാപരായണാ । സപ്തവര്ഷസഹസ്രാണി ഭുക്ത്വാ വസുമതീമിമാമ്
അവൾ സുന്ദരിയും നല്ല പെരുമാറ്റമുള്ളവളും ഭർത്താവിന്റെ സേവനത്തിൽ നിഷ്ഠയുള്ളവളുമായിരുന്നു. ഏഴായിരം വർഷം ഈ ഭൂമിയിൽ ആനന്ദിച്ചു.
കദാചിത്പ്രാപ്തകാലോഽസൌ സദാരഃ പംചതാം ഗതഃ । തതോ യമഭടൈര്ബദ്ധൌ ദംപതീ തൌ ഭയംകരൌ
ഒരു ദിവസം, സമയമെത്തിയപ്പോൾ, ഭാര്യയോടൊപ്പം അവൻ മരണമടഞ്ഞു. പിന്നെ, യമന്റെ ഭയാനകമായ ഭടന്മാർ ഇരുവരെയും ബന്ധിച്ചു.