ബ്രഹ്മവിദ്യാപ്രദാതാരം വിശേഷം ജ്ഞാതിബംധുതഃ । തസ്യ പാപാനി സര്വാണി വിലയം യാന്ത്യസംശയമ്
ബ്രഹ്മജ്ഞാനം നൽകുന്നവൻ, പ്രത്യേകിച്ച് ബന്ധുക്കൾക്കോ ബന്ധുജനങ്ങൾക്കോ നൽകിയാൽ, അവന്റെ എല്ലാ പാപങ്ങളും സംശയമില്ലാതെ നശിക്കും.
അഥ ശ്രീശൈലഗമനം പൂജകസ്യ മഹേശിതുഃ । അതഃ കലൌ മനുഷ്യാണാം പുരാണം പാപനാശനമ്
മഹാദേവനെ ആരാധിക്കാൻ ശ്രീശൈലത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയാണിപ്പോൾ. അതുകൊണ്ട്, കലിയുഗത്തിൽ മനുഷ്യർക്കു പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കാൻ ഇതുപോലുള്ള പുരാണം ഉണ്ട്.
പുരാ കലിയുഗേ രാമ വൃത്തം സംകീര്തയേ ശൃണു । ആസീത്തു ഗൌതമോ നാമ ബ്രാഹ്മണോ വേദവര്ജിതഃ
പണ്ടെ, കലിയുഗത്തിൽ, രാമാ, ഞാൻ ഒരു സംഭവമൊന്ന് പറയാം, കേൾക്കൂ. ഗൗതമൻ എന്നൊരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു, അവൻ വേദപഠനം ഇല്ലാത്തവനായിരുന്നു.
തസ്യ പുഷ്ടിഃ പശുശ്ചാസ്താം ഭ്രാതരൌ വേദവര്ജിതൌ । താഭ്യാം സഹ കൃഷിം ചക്രേ തത്ര വൃദ്ധിമവാപ ച
അവനു രണ്ടു സഹോദരന്മാർ കൂടി ഉണ്ടായിരുന്നു, അവരും വേദം പഠിച്ചിരുന്നില്ല. അവരൊക്കെ ചേർന്ന് കൃഷി ചെയ്തു, അതിലൂടെ നല്ല സമൃദ്ധി നേടി.
ധനധാന്യാദികം കിംചിദ്രാജാനം ദത്തവാനഥ । ഉവാച വചനം കിംചിദധികാരം നിരൂപയ
അവൻ രാജാവിന് കുറച്ച് ധനം, ധാന്യം മുതലായവ നൽകി, പിന്നെ പറഞ്ഞു: 'എനിക്കൊരു അധികാരം നൽകാമോ?'
അര്ഥം ന ഗമയിഷ്യാമി തൌ ശക്തൌ ഭ്രാതരൌ മമ । രാജോവാച- ബ്രാഹ്മണസ്യാധികാരോ ഹി വൈദികേ ധര്മകര്മണി
'ഞാൻ ധനത്തിനായി ശ്രമിക്കില്ല; എന്റെ സഹോദരന്മാർക്ക് അതിന് കഴിയും.' രാജാവ് പറഞ്ഞു: 'ബ്രാഹ്മണന്റെ യുക്തമായ ജോലി വേദിക കർമ്മങ്ങളിലാണ്.'
തദന്യത്ര നിയുക്തസ്യ ബ്രാഹ്മണ്യം വിപ്രണശ്യതി । ഗൌതമ ഉവാച- യുഗേഷ്വന്യേഷു ധര്മോയം കലിധര്മോ ന താദൃശഃ
വേദം അല്ലാത്ത ജോലി ചെയ്താൽ ബ്രാഹ്മണത്വം നഷ്ടമാകും. ഗൗതമൻ പറഞ്ഞു: 'മറ്റു യുഗങ്ങളിൽ അങ്ങനെ ആയിരുന്നു; കലിയുഗത്തിൽ അങ്ങനെയല്ല.'
ഭൂപതി ത്വം ഹി ഭൂപാല നൃപാണാം ധര്മ ഉച്യതേ । ബ്രാഹ്മണശ്ച പരിക്ഷീണസ്തം കുര്വന്നൈവ ദുഷ്യതി
രാജാവേ, നീ രാജാക്കൻമാരുടെ രാജാവാണ്; രാജാവിന്റെ ധർമ്മം ഇങ്ങനെ പറയപ്പെടുന്നു. ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ദരിദ്രനാണെങ്കിൽ ഇങ്ങനെ പ്രവർത്തിച്ചാലും പാപമില്ല.
ശൂദ്രാണാം തു കൃഷിര്ദ്ധര്മോ നാപദ്യപ്യഗ്രജന്മനഃ । തസ്മാത്ക്ഷത്ത്രേണ വര്തിഷ്യേ ഗ്രാമാന്മമ സമാദിശ
ശൂദ്രന്മാർക്ക് കൃഷി ചെയ്യുന്നതാണ് ധർമ്മം, പക്ഷേ ഉയർന്ന ജന്മമുള്ളവർക്ക് അതു ചെയ്യാൻ പാടില്ല, എത്രയും കഷ്ടതയിലായാലും. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ ക്ഷത്രധർമ്മത്തിൽ ജീവിക്കും; എനിക്കു ഗ്രാമങ്ങൾ നൽകൂ.
അന്യത്ര ചാത്ര ക്ഷത്ത്രേണ വര്തനം മമ രോചതേ । അന്യന്ന തു തഥേത്യുക്തോ ദദൌ ഗ്രാമാന്ദ്വിജന്മനഃ
ഇല്ലെങ്കിൽ, ഇവിടെ ക്ഷത്രധർമ്മത്തിൽ ജീവിക്കാനാണ് എനിക്കിഷ്ടം; അല്ലെങ്കിൽ അതെന്തെങ്കിലും. അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവ് ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ഗ്രാമങ്ങൾ നൽകി.
ഗ്രാമാധികാരദുഷ്ടസ്യ വര്തനം ത്വന്യഥാഭവത് । അഭക്ഷി മാംസം ചാപായി സുരാ ചാഭാഷി ദുര്വചഃ
ഗ്രാമങ്ങളുടെ അധികാരം ലഭിച്ചപ്പോൾ അവന്റെ പെരുമാറ്റം മാറി; അവൻ നിരോധിച്ച മാംസം കഴിച്ചു, മദ്യം കുടിച്ചു, മോശം വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
പരയോഷാ തഥാ ഗാമി പരസ്വം പ്രത്യഹാരി ച । അക്രീഡി ദ്യൂതമസകൃത്കലംജം ചാദി ദുര്ഭുജാ
അവൻ മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യമാരുമായി ചേർന്നു, മറ്റുള്ളവരുടെ സമ്പത്ത് ദിവസേന എടുത്തു, പലതവണ ചൂതാട്ടം കളിച്ചു, അനർഹമായ ഭക്ഷണം കഴിച്ചു.
നാപൂജി ജഗതാമീശഃ ശിവോ വാ വിഷ്ണുരേവ വാ । ഏവം കാലേന ദുര്വൃത്തം രാജാ വാക്യമഭാഷത
അവൻ ലോകങ്ങളുടെ ഇശ്വരനായ ശിവനെയോ വിഷ്ണുവെയോ ആരാധിച്ചില്ല. ഇങ്ങനെ ദുഷ്പ്രവൃത്തിയിൽ കാലം കഴിച്ചപ്പോൾ രാജാവ് പറഞ്ഞു.
വിപ്ര വിപ്രത്വമുത്സൃജ്യ ശൂദ്രത്വം പ്രാപ്തവാനസി । തസ്മാന്നിയോഗധര്മേണ ഭവംതം ഭ്രംശയാമി ച
ബ്രാഹ്മണാ, നീ ബ്രാഹ്മണത്വം ഉപേക്ഷിച്ച് ശൂദ്രനായി. അതിനാൽ, ഔദ്യോഗികമായി നിന്നെ പിരിച്ചുവിടുന്നു.
മാസ്തു വിപ്രത്വമദ്യൈവ ശൂദ്രതൈവ വരം മമ । തദൃതേ യദി വിപ്രാസ്തേ ന ഭോക്ഷ്യംതി വരം മമ
ഇന്ന് മുതൽ എനിക്ക് ബ്രാഹ്മണത്വം വേണ്ട; ശൂദ്രത്വം എനിക്ക് മെച്ചം. ബ്രാഹ്മണന്മാർ സമ്മതിക്കില്ലെങ്കിൽ ഞാൻ ഒന്നും സ്വീകരിക്കില്ല.
ന ഹി സര്വമിദം ത്യക്തും ശക്തോഹം പൃഥിവീപതേ । ശംഭുരുവാച- ഏവം വദതി ദുര്വിപ്രേ രാജാ തൂഷ്ണീമതിഷ്ഠത
രാജാവേ, ഇതെല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ല.' ശംഭു പറഞ്ഞു: 'അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവ് മൗനമായി നിന്നു.'
സ തു വൈ ശൂദ്രതുല്യശ്ച ബുഭുജേന്നം സഹാമിഷമ് । കദാചിദഥ ദുര്വൃത്തഃ പ്രതോലീമംഡപസ്ഥിതഃ
അവൻ ഇപ്പോൾ ശൂദ്രനെപ്പോലെ മാംസം ചേർന്ന ഭക്ഷണം കഴിച്ചു. ഒരിക്കൽ ആ ദുഷ്പ്രവർത്തകൻ നഗരത്തിലെ മണ്ഡപത്തിൽ നിന്നു.
ദ്വിജേന പഠ്യമാനം തു പദ്യം തു ശ്രുതവാനിദമ് । ഹൃദയേ പദ്യമേതത്തു ദ്വിജേരിതമതിഷ്ഠത
അവിടെ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ഒരു ശ്ലോകം വായിക്കുന്നത് അവൻ കേട്ടു; ആ ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞ ശ്ലോകം അവൻ മനസ്സിൽ സൂക്ഷിച്ചു.
പരാത്പരതരം യാംതി നാരായണപരായണാഃ । ന തേ തത്ര ഗമിഷ്യംതി യേ ദ്വിഷംതി മഹേശ്വരമ്
നാരായണനിൽ ഭക്തിയുള്ളവർ പരമോന്നതമായ那个 സ്ഥിതിയിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്; എന്നാൽ മഹേശ്വരനോട് വൈരം പുലർത്തുന്നവർക്ക് അവിടെ എത്താൻ കഴിയില്ല.
വ്യാഖ്യാനമപി ച ശ്രുത്വാ പൌരാണികമഭാഷത । കീദൃങ്നാരായണഃ പ്രോക്തഃ കീദൃശോപി മഹേശ്വരഃ
പുരാണത്തിലെ വ്യാഖ്യാനം കേട്ടശേഷം അവൻ ചോദിച്ചു: നാരായണനെ എങ്ങനെയാണ് വിവരിച്ചിരിക്കുന്നത്? മഹേശ്വരനെക്കുറിച്ച് എന്താണ് പറയുന്നത്?
കിം പരം ത്വയനം പ്രോക്തം ദ്വേഷഃ കീദൃഗുദാഹൃതഃ । കിം തത്പരമിതി ഖ്യാതം തതഃ പരതരം ച കിമ്
പരമം എന്ന് പറയുന്നത് എന്താണ്? 'അയനം' എന്നത് എന്താണ്? വൈരം എങ്ങനെയാണ് വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്? പരമം എന്നറിയപ്പെടുന്നത് എന്താണ്, അതിനേക്കാൾ ഉന്നതമായത് എന്താണ്?
പൌരാണിക ഉവാച- പരം തദ്ബ്രഹ്മണഃ സ്ഥാനം സുഖവ്യക്തൈകലക്ഷണമ് । തതഃ പരതരം വിഷ്ണോര്ദ്ധാമ തദ്ബ്രഹ്മണോധികമ്
പുരാണികൻ പറഞ്ഞു: പരമം എന്നത് ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആധാരമാണ്, സുഖം മാത്രം പ്രകടമായത്. അതിനേക്കാൾ ഉന്നതമായത് വിഷ്ണുവിന്റെ ലോകമാണ്, അത് ബ്രഹ്മാവിനേക്കാൾ വലിയതാണ്.
അവിനാശിതയാ തത്തു കീര്തിതം പരമം പദമ് । തന്മധ്യേ പുരുഷോ വിഷ്ണുസ്തദംഗ പരമം വിഭുഃ
അത് നശിക്കാത്ത പരമപദമായി അറിയപ്പെടുന്നു. അതിന്റെ നടുവിൽ പരമമായും സർവ്വവ്യാപിയായും ഉള്ള പുരുഷനായ വിഷ്ണുവാണ്.
ആപോ ഹി നരജന്മത്വാന്നാരാഃ പ്രോക്താ മനീഷിഭിഃ । നാരാശ്ചാസ്യായനം യസ്മാത്തേന നാരായണഃ സ്മൃതഃ
ജലങ്ങൾ മനുഷ്യന്റെ ഉത്ഭവം ആണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു; അവയുടെ ആധാരമായതിനാൽ അവൻ നാരായണനെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
തത്പരം വര്തനം യേഷാം തേ പ്രോക്താസ്തത്പരായണാഃ । മഹദാദീനി തത്വാനി യാനി തേഷാം യ ഈശ്വരഃ
ആ പരമമായ വഴിയെയാണ് ആരുടെയോ ലക്ഷ്യമായാൽ, അവരെ പരായണന്മാർ എന്നു പറയുന്നു; മഹത് മുതലായ തത്ത്വങ്ങളുടെ അധിപതിയാണ് അവൻ.
സൂര്യാഗ്നിശശിനേത്രോഽസൌ മഹേശഃ സ്യാദുമാപതിഃ । ദ്വേഷോ ഹി വൈരം വിജ്ഞേയമീശ്വരേ പരമാത്മനി
സൂര്യനും അഗ്നിയും ചന്ദ്രനും കണ്ണുകളായ മഹേശ്വരൻ ഉമാപതിയാണ്; ഈശ്വരനോടുള്ള വൈരം, പരമാത്മാവിനോടുള്ള വൈരം തന്നെയാണ്.
ശംഭുരുവാച- ഏവം പുരാണഭട്ടേന സമീരിതമിദം വചഃ । ചിംതയന്പുനരപ്യാഹ മാദൃശസ്യ കഥം ഗതിഃ
ശംഭു പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പുരാണഭട്ടൻ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ ഞാൻ ചിന്തിച്ചു; വീണ്ടും ചോദിച്ചു: എന്നപോലുള്ളവന്റെ ഗതി എങ്ങനെയാണ്?
പൌരാണികോഽഥ തം പ്രാഹ ശൃണു വക്ഷ്യാമി തേ ഗതിമ് । കുരു സര്വേണ യത്നേന പ്രായശ്ചിത്തം യഥാവിധി
പുരാണികൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: കേൾക്കൂ, ഞാൻ നിന്റെ ഗതി പറയാം; എല്ലാ ശ്രമത്തോടും കൂടി നിർദ്ദേശിച്ച രീതിയിൽ പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യുക.
ധര്മം ചര യഥാശക്തി യഥാകാലം യഥാവിധി । വിമുക്തപാപഃ പശ്ചാത്ത്വമുത്തമാം ഗതിമേഷ്യസി
നിന്റെ ശേഷിക്കനുസരിച്ച്, സമയത്തും നിയമപ്രകാരം ധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കൂ; പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായാൽ, നീ ഉത്തമമായ ഗതി നേടും.
പുരാണമഥവാ നിത്യം ശൃണുഷ്വാവഹിതശ്ച സന് । നിരാശോ വാ മഹേശാനം പൂജയസ്വ പിനാകിനമ്
അല്ലെങ്കിൽ, എല്ലായ്പ്പോഴും ശ്രദ്ധയോടെ പുരാണം കേൾക്കൂ; അല്ലെങ്കിൽ, ആഗ്രഹരഹിതനായി മഹേശാനനായ പിനാകധാരിയെ ആരാധിക്കൂ.