ദ്വാപരേ ചാര്ചനം തിഷ്യേ ദാനം ച ഹരികീര്തനമ് । സര്വം ച ശസ്തം സര്വത്ര ധ്യാനം ന ച കലൌ യുഗേ
ദ്വാപരയുഗത്തില് അര്ച്ചനയാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്; തിഷ്യയുഗത്തില് ദാനം, ഹരിയുടെ കീര്ത്തനം എന്നിവയാണ് ഉത്തമം. എല്ലായിടത്തും എല്ലാം നല്ലതാണ്, പക്ഷേ കലിയുഗത്തില് ധ്യാനം ഇല്ല.
നരാണാം മുഗ്ധചിത്തത്വാത്കൃച്ഛ്രസ്ഥാനാം വിശാംപതേ । ന ധര്മേ നിയതാബുദ്ധിര്ന വേദേ നൈവ ച സ്മൃതൌ
മനുഷ്യരുടെ മനസ്സ് സാവധാനം, കഷ്ടതകളില് ആയതിനാല് ധര്മ്മത്തിലും, വേദങ്ങളിലും, സ്മൃതികളിലും ഉറച്ച ബുദ്ധി ഇല്ല.
ന ക്രതൌ ന സ്വധാകാരേ പുരാണാനാം ച ന ശ്രുതൌ । ന യജ്ഞേന ച തീര്ഥേഷു ന ച ശുശ്രൂഷണേ സതാമ്
യജ്ഞങ്ങളിലും, ഹോമങ്ങളിലും, പുരാണങ്ങള് കേള്ക്കുന്നതിലും, തീര്ത്ഥയാത്രകളിലും, സന്മാര്ഗ്ഗക്കാരെ സേവിക്കുന്നതിലും ഫലം ഉണ്ടാകില്ല.
നേജ്യായാം ദേവതാനാം ച ന സ്വജാതീയകര്മ്മണി । ന ദേവസ്മരണേനാപി ന ച ക്വാപി വൃഷേ നൃപ
ദേവതകളെ ആരാധിക്കുന്നതിലും, സ്വജാതിയുടെ കര്മ്മങ്ങളിലും, ദേവസ്മരണയിലും, രാജാവേ, എവിടെയും ധര്മ്മത്തിലൂടെയും ഫലം ഉണ്ടാകില്ല.
അതശ്ച ദീര്ഘകാലാനാം പുണ്യാനാമക്ഷമാ നരാഃ । ദാനം തു സ്വല്പകാലത്വാത്കര്തും ശക്നോതി മാനവഃ
അതിനാല് ദീര്ഘകാലം വേണ്ടുന്ന പുണ്യങ്ങള് ചെയ്യാന് മനുഷ്യന് കഴിയില്ല; എന്നാല് ദാനം കുറച്ച് സമയമെടുത്താല് ചെയ്യാന് സാധിക്കും.
അതശ്ച കലിദുഷ്ടാനാം പ്രായശ്ചിതം ന വിദ്യതേ । കേഷാംചിത്പാപനാശഃ സ്യാത്പ്രായശ്ചിത്തൈസ്തു നാന്യഥാ
കലിയുഗത്തില് ദോഷം വന്നവര്ക്ക് പ്രായശ്ചിത്തം ഇല്ല; ചിലര്ക്ക് മാത്രം പ്രായശ്ചിത്തം കൊണ്ട് പാപം നശിക്കും, അതല്ലാതെ മറ്റൊന്നും ഫലപ്രദമല്ല.
ബ്രഹ്മജ്ഞാനീ ഗയാശ്രാദ്ധീ കാശീഗംതാ ശ്രുതൌ രതഃ । പുരാണജ്ഞാവമാശ്ചൈതേ ശ്രോതാ തസ്യ ച രാഘവ
ബ്രഹ്മം അറിയുന്നവന്, ഗയയില് പിതൃകര്മ്മം ചെയ്യുന്നവന്, കാശിയില് പോകുന്നവന്, വേദങ്ങളില് ആസ്വാദനം കണ്ടെത്തുന്നവന്, പുരാണങ്ങള് അറിയുന്നവന്, അവ കേള്ക്കുന്നവന് — രാഘവാ, ഇവരാണ് ഉത്തമര്.
യുഗാനാമനുസാരേണ തഥാര്ഥസ്യ വിവേചനാത് । സ്വ പര പ്രത്യയോത്പാദാത്പരബ്രഹ്മപ്രകാശനാത്
യുഗങ്ങളുടെ ക്രമം അനുസരിച്ച്, അര്ത്ഥം തിരിച്ചറിയുന്നതിലൂടെ, സ്വയം വിശ്വാസവും പരന് വിശ്വാസവും ഉണര്ത്തി, പരബ്രഹ്മം വെളിപ്പെടുത്തി.
പുരാണവക്താ സര്വസ്മാദ്ബ്രാഹ്മണസ്തു വിശിഷ്യതേ । തേനാപി ച കൃതം പാപം ന സജ്യേത്കിമുതാന്യതഃ
എല്ലാവരിലും പുരാണം പറയുന്ന ബ്രാഹ്മണന് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠന്; അവന് പാപം ചെയ്താലും അതു അവനോട് ചേര്ന്നിടില്ല, പിന്നെ മറ്റുള്ളവര്ക്ക് എങ്ങനെ?
അന്യേഷാമപി കേഷാംചിത്പുരാണം പാപനാശനമ് । യഃ പുരാണേഷു വിശ്വാസീ വക്താരം മന്യതേ ഗുരുമ്
മറ്റു ചിലര്ക്കും പുരാണം പാപനാശിനിയാണ്; പുരാണങ്ങളില് വിശ്വാസമുള്ളവനും, പറയുന്നവനെ ഗുരുവായി കാണുന്നവനും പാപം നശിക്കും.
ബ്രഹ്മവിദ്യാപ്രദാതാരം വിശേഷം ജ്ഞാതിബംധുതഃ । തസ്യ പാപാനി സര്വാണി വിലയം യാന്ത്യസംശയമ്
ബ്രഹ്മജ്ഞാനം നൽകുന്നവൻ, പ്രത്യേകിച്ച് ബന്ധുക്കൾക്കോ ബന്ധുജനങ്ങൾക്കോ നൽകിയാൽ, അവന്റെ എല്ലാ പാപങ്ങളും സംശയമില്ലാതെ നശിക്കും.
അഥ ശ്രീശൈലഗമനം പൂജകസ്യ മഹേശിതുഃ । അതഃ കലൌ മനുഷ്യാണാം പുരാണം പാപനാശനമ്
മഹാദേവനെ ആരാധിക്കാൻ ശ്രീശൈലത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയാണിപ്പോൾ. അതുകൊണ്ട്, കലിയുഗത്തിൽ മനുഷ്യർക്കു പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കാൻ ഇതുപോലുള്ള പുരാണം ഉണ്ട്.
പുരാ കലിയുഗേ രാമ വൃത്തം സംകീര്തയേ ശൃണു । ആസീത്തു ഗൌതമോ നാമ ബ്രാഹ്മണോ വേദവര്ജിതഃ
പണ്ടെ, കലിയുഗത്തിൽ, രാമാ, ഞാൻ ഒരു സംഭവമൊന്ന് പറയാം, കേൾക്കൂ. ഗൗതമൻ എന്നൊരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു, അവൻ വേദപഠനം ഇല്ലാത്തവനായിരുന്നു.
തസ്യ പുഷ്ടിഃ പശുശ്ചാസ്താം ഭ്രാതരൌ വേദവര്ജിതൌ । താഭ്യാം സഹ കൃഷിം ചക്രേ തത്ര വൃദ്ധിമവാപ ച
അവനു രണ്ടു സഹോദരന്മാർ കൂടി ഉണ്ടായിരുന്നു, അവരും വേദം പഠിച്ചിരുന്നില്ല. അവരൊക്കെ ചേർന്ന് കൃഷി ചെയ്തു, അതിലൂടെ നല്ല സമൃദ്ധി നേടി.
ധനധാന്യാദികം കിംചിദ്രാജാനം ദത്തവാനഥ । ഉവാച വചനം കിംചിദധികാരം നിരൂപയ
അവൻ രാജാവിന് കുറച്ച് ധനം, ധാന്യം മുതലായവ നൽകി, പിന്നെ പറഞ്ഞു: 'എനിക്കൊരു അധികാരം നൽകാമോ?'
അര്ഥം ന ഗമയിഷ്യാമി തൌ ശക്തൌ ഭ്രാതരൌ മമ । രാജോവാച- ബ്രാഹ്മണസ്യാധികാരോ ഹി വൈദികേ ധര്മകര്മണി
'ഞാൻ ധനത്തിനായി ശ്രമിക്കില്ല; എന്റെ സഹോദരന്മാർക്ക് അതിന് കഴിയും.' രാജാവ് പറഞ്ഞു: 'ബ്രാഹ്മണന്റെ യുക്തമായ ജോലി വേദിക കർമ്മങ്ങളിലാണ്.'
തദന്യത്ര നിയുക്തസ്യ ബ്രാഹ്മണ്യം വിപ്രണശ്യതി । ഗൌതമ ഉവാച- യുഗേഷ്വന്യേഷു ധര്മോയം കലിധര്മോ ന താദൃശഃ
വേദം അല്ലാത്ത ജോലി ചെയ്താൽ ബ്രാഹ്മണത്വം നഷ്ടമാകും. ഗൗതമൻ പറഞ്ഞു: 'മറ്റു യുഗങ്ങളിൽ അങ്ങനെ ആയിരുന്നു; കലിയുഗത്തിൽ അങ്ങനെയല്ല.'
ഭൂപതി ത്വം ഹി ഭൂപാല നൃപാണാം ധര്മ ഉച്യതേ । ബ്രാഹ്മണശ്ച പരിക്ഷീണസ്തം കുര്വന്നൈവ ദുഷ്യതി
രാജാവേ, നീ രാജാക്കൻമാരുടെ രാജാവാണ്; രാജാവിന്റെ ധർമ്മം ഇങ്ങനെ പറയപ്പെടുന്നു. ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ദരിദ്രനാണെങ്കിൽ ഇങ്ങനെ പ്രവർത്തിച്ചാലും പാപമില്ല.
ശൂദ്രാണാം തു കൃഷിര്ദ്ധര്മോ നാപദ്യപ്യഗ്രജന്മനഃ । തസ്മാത്ക്ഷത്ത്രേണ വര്തിഷ്യേ ഗ്രാമാന്മമ സമാദിശ
ശൂദ്രന്മാർക്ക് കൃഷി ചെയ്യുന്നതാണ് ധർമ്മം, പക്ഷേ ഉയർന്ന ജന്മമുള്ളവർക്ക് അതു ചെയ്യാൻ പാടില്ല, എത്രയും കഷ്ടതയിലായാലും. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ ക്ഷത്രധർമ്മത്തിൽ ജീവിക്കും; എനിക്കു ഗ്രാമങ്ങൾ നൽകൂ.
അന്യത്ര ചാത്ര ക്ഷത്ത്രേണ വര്തനം മമ രോചതേ । അന്യന്ന തു തഥേത്യുക്തോ ദദൌ ഗ്രാമാന്ദ്വിജന്മനഃ
ഇല്ലെങ്കിൽ, ഇവിടെ ക്ഷത്രധർമ്മത്തിൽ ജീവിക്കാനാണ് എനിക്കിഷ്ടം; അല്ലെങ്കിൽ അതെന്തെങ്കിലും. അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവ് ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ഗ്രാമങ്ങൾ നൽകി.
ഗ്രാമാധികാരദുഷ്ടസ്യ വര്തനം ത്വന്യഥാഭവത് । അഭക്ഷി മാംസം ചാപായി സുരാ ചാഭാഷി ദുര്വചഃ
ഗ്രാമങ്ങളുടെ അധികാരം ലഭിച്ചപ്പോൾ അവന്റെ പെരുമാറ്റം മാറി; അവൻ നിരോധിച്ച മാംസം കഴിച്ചു, മദ്യം കുടിച്ചു, മോശം വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
പരയോഷാ തഥാ ഗാമി പരസ്വം പ്രത്യഹാരി ച । അക്രീഡി ദ്യൂതമസകൃത്കലംജം ചാദി ദുര്ഭുജാ
അവൻ മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യമാരുമായി ചേർന്നു, മറ്റുള്ളവരുടെ സമ്പത്ത് ദിവസേന എടുത്തു, പലതവണ ചൂതാട്ടം കളിച്ചു, അനർഹമായ ഭക്ഷണം കഴിച്ചു.
നാപൂജി ജഗതാമീശഃ ശിവോ വാ വിഷ്ണുരേവ വാ । ഏവം കാലേന ദുര്വൃത്തം രാജാ വാക്യമഭാഷത
അവൻ ലോകങ്ങളുടെ ഇശ്വരനായ ശിവനെയോ വിഷ്ണുവെയോ ആരാധിച്ചില്ല. ഇങ്ങനെ ദുഷ്പ്രവൃത്തിയിൽ കാലം കഴിച്ചപ്പോൾ രാജാവ് പറഞ്ഞു.
വിപ്ര വിപ്രത്വമുത്സൃജ്യ ശൂദ്രത്വം പ്രാപ്തവാനസി । തസ്മാന്നിയോഗധര്മേണ ഭവംതം ഭ്രംശയാമി ച
ബ്രാഹ്മണാ, നീ ബ്രാഹ്മണത്വം ഉപേക്ഷിച്ച് ശൂദ്രനായി. അതിനാൽ, ഔദ്യോഗികമായി നിന്നെ പിരിച്ചുവിടുന്നു.
മാസ്തു വിപ്രത്വമദ്യൈവ ശൂദ്രതൈവ വരം മമ । തദൃതേ യദി വിപ്രാസ്തേ ന ഭോക്ഷ്യംതി വരം മമ
ഇന്ന് മുതൽ എനിക്ക് ബ്രാഹ്മണത്വം വേണ്ട; ശൂദ്രത്വം എനിക്ക് മെച്ചം. ബ്രാഹ്മണന്മാർ സമ്മതിക്കില്ലെങ്കിൽ ഞാൻ ഒന്നും സ്വീകരിക്കില്ല.
ന ഹി സര്വമിദം ത്യക്തും ശക്തോഹം പൃഥിവീപതേ । ശംഭുരുവാച- ഏവം വദതി ദുര്വിപ്രേ രാജാ തൂഷ്ണീമതിഷ്ഠത
രാജാവേ, ഇതെല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ല.' ശംഭു പറഞ്ഞു: 'അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവ് മൗനമായി നിന്നു.'
സ തു വൈ ശൂദ്രതുല്യശ്ച ബുഭുജേന്നം സഹാമിഷമ് । കദാചിദഥ ദുര്വൃത്തഃ പ്രതോലീമംഡപസ്ഥിതഃ
അവൻ ഇപ്പോൾ ശൂദ്രനെപ്പോലെ മാംസം ചേർന്ന ഭക്ഷണം കഴിച്ചു. ഒരിക്കൽ ആ ദുഷ്പ്രവർത്തകൻ നഗരത്തിലെ മണ്ഡപത്തിൽ നിന്നു.
ദ്വിജേന പഠ്യമാനം തു പദ്യം തു ശ്രുതവാനിദമ് । ഹൃദയേ പദ്യമേതത്തു ദ്വിജേരിതമതിഷ്ഠത
അവിടെ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ഒരു ശ്ലോകം വായിക്കുന്നത് അവൻ കേട്ടു; ആ ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞ ശ്ലോകം അവൻ മനസ്സിൽ സൂക്ഷിച്ചു.
പരാത്പരതരം യാംതി നാരായണപരായണാഃ । ന തേ തത്ര ഗമിഷ്യംതി യേ ദ്വിഷംതി മഹേശ്വരമ്
നാരായണനിൽ ഭക്തിയുള്ളവർ പരമോന്നതമായ那个 സ്ഥിതിയിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്; എന്നാൽ മഹേശ്വരനോട് വൈരം പുലർത്തുന്നവർക്ക് അവിടെ എത്താൻ കഴിയില്ല.
വ്യാഖ്യാനമപി ച ശ്രുത്വാ പൌരാണികമഭാഷത । കീദൃങ്നാരായണഃ പ്രോക്തഃ കീദൃശോപി മഹേശ്വരഃ
പുരാണത്തിലെ വ്യാഖ്യാനം കേട്ടശേഷം അവൻ ചോദിച്ചു: നാരായണനെ എങ്ങനെയാണ് വിവരിച്ചിരിക്കുന്നത്? മഹേശ്വരനെക്കുറിച്ച് എന്താണ് പറയുന്നത്?