അഥ സപ്തതലാന്ദഗ്ധ്വാ പുനരൂര്ദ്ധ്വമവര്തത । പംചോര്ദ്ധ്വലോകാനദഹജ്ജനലോകനിവാസിനഃ
അപ്പോൾ ഏഴു പാതാളങ്ങളും കത്തിച്ചു, പിന്നെ മുകളിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ്, മുകളിൽ ഉള്ള ലോകങ്ങളിലെ ജീവികളെ കത്തിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ലലാടനേത്രസംഭൂതം നഖേനാദായ ചാനലമ് । ജംബീരഫലസംകാശം കൃത്വാ കരതലേ വിഭുഃ
ലലാടത്തിലെ കണ്ണിൽ നിന്നുണ്ടായ അഗ്നിയെ നഖംകൊണ്ട് എടുത്ത്, ജംബൂഫലത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ കൈയിൽ സൂക്ഷിച്ചു.
യദി നായാതി പീഠം തേ ദഗ്ധാ ലോകാ ന സംശയഃ । അനായാതമഥോ ദൃഷ്ട്വാ വീരഭദ്രഃ പ്രതാപവാന്
"നിനക്ക് പീഠം വരില്ലെങ്കിൽ, ലോകങ്ങൾ കത്തിപ്പോകും — സംശയമില്ല." പീഠം വന്നില്ലെന്ന് കണ്ടപ്പോൾ, വീരഭദ്രൻ —
സനകാദയോ മഹാത്മാനോ ജ്ഞാത്വാ യോഗേന ചാഗമന് । ഗൌതമസ്യാശ്രമവരം സമാഗമ്യ മഹേശ്വരമ്
സനകാദിമഹർഷിമാർ യോഗശക്തിയാൽ അറിയുകയും, ഗൗതമന്റെ ആശ്രമത്തിൽ മഹേശ്വരനുമായി കൂടിച്ചേർന്നു.
ന ദൃഷ്ടവംതോ ദേവാദിം വിദ്യമാനമപി ദ്വിജാഃ । അസ്തുവന്നഥ ച സ്തോത്രൈഃ സര്വവേദസമുദ്ഭവൈഃ
ദ്വിജന്മാരേ, ദേവന്മാരെയോ മറ്റാരെയോ നേരിട്ട് കാണാനാവാതിരുന്നെങ്കിലും, അവർ എല്ലാവേദങ്ങളിലും നിന്നുള്ള സ്തുതികളാൽ അവരെ പാടിത്തുടങ്ങി.
ഓംനമോ ദേവദേവായ തസ്മൈ ശുദ്ധപ്രഭാചിംത്യരൂപായ തസ്മൈ । നമഃ സുരാണാമധീശായ തസ്മൈ നമോ വേദഗുഹ്യായ ശുദ്ധായ തസ്മൈ
ഓം, ദേവന്മാരുടെ ദേവനായ ശുദ്ധപ്രഭയുള്ള, ആലോചനയ്ക്ക് അതീതമായ രൂപമുള്ള അവനോട് വന്ദനം. ദേവന്മാരുടെ നാഥനോട് വന്ദനം. വേദങ്ങളുടെ രഹസ്യമായ ശുദ്ധനോട് വന്ദനം.
നമഃ ശിവായാദിദേവായ തസ്മൈ നമോ വ്യാലയജ്ഞോപവീതായ തസ്മൈ । നമഃ സുരാനംദസംദോഹ വര്ഷത്രയീ ബിംദുവിശ്വംഭരായ തസ്മൈ
ശിവനായ ആദിദേവനോട് വന്ദനം. പാമ്പ് യജ്ഞോപവീതമായി ധരിക്കുന്നവനോട് വന്ദനം. ദേവന്മാരുടെ ആനന്ദത്തിന്റെ ആധാരമായ, മൂന്നു വേദങ്ങളുടെ സാരം, ബിന്ദുവായ, ലോകത്തെ താങ്ങുന്നവനോട് വന്ദനം.
പൃഥിവ്യഥോ വായുരാകാശമാപഃ പുനഃ ശശീ വഹ്നിസൂര്യ്യൌ തഥാത്മാ । യസ്യാഷ്ടൈതാ മൂര്തയഃ ശംകരസ്യ തസ്മൈ നമോ ജ്ഞാനഗമ്യായ ശശ്വത്
ഭൂമി, വായു, ആകാശം, ജലം, ചന്ദ്രൻ, അഗ്നി, സൂര്യൻ, ആത്മാവ്—ഈ എട്ട് രൂപങ്ങളും ശങ്കരന്റെതാണു. ജ്ഞാനത്തിലൂടെ ലഭിക്കാവുന്ന ശാശ്വതനായി അവനോട് വന്ദനം.
ഏതാം സ്തുതിമഥാകര്ണ്യ ഭഗനേത്രപ്രദഃ ശിവഃ । വിഷ്ണുമാഹ ച ഗച്ഛ ത്വം സമാനയ ച താന്ദ്വിജാന്
ഈ സ്തുതി കേട്ടശേഷം ഭഗന്റെ കണ്ണുകൾ നൽകിയ ശിവൻ വിഷ്ണുവോട് പറഞ്ഞു: നീ പോയി ആ ദ്വിജന്മാരെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക.
ആനീതാസ്തേന ഹരിണാ ദേവായ പ്രണതാസ്തു തേ । താനാഹ ശംകരോ വാക്യം കിമര്ഥം യൂയമാഗതാഃ
ഹരിയാൽ കൊണ്ടുവരപ്പെട്ട അവർ ദൈവത്തോട് വണങ്ങി. ശങ്കരൻ അവരോട് ചോദിച്ചു: നിങ്ങൾക്ക് ഇവിടെ വരാൻ എന്ത് കാരണമാണ്?
മുനയ ഊചുഃ - ദേവ ദ്വാദശലോകാനാം ദൃശ്യംതേ ഭസ്മരാശയഃ । സ്ഥിതമേകം വനമിദം പശ്യ ത്വം ലോകസംക്ഷയമ്
മുനിമാർ പറഞ്ഞു: ദേവാ, പന്ത്രണ്ടു ലോകങ്ങളിലും ചിതഭസ്മം മാത്രം കാണാം. ഈ ഒരു വനമാത്രമാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. ലോകങ്ങളുടെ നാശം നീ കാണുക.
സദാശിവ ഉവാച- ഊര്ദ്ധ്വസ്ഥപംചലോകാനാം ദാഹേ സംദേഹ ഏവ നഃ । കഥമംഗാരവൃഷ്ടിശ്ച കഥം നോ വാ മഹാധ്വനിഃ
സദാശിവൻ പറഞ്ഞു: മുകളിലുള്ള അഞ്ചു ലോകങ്ങൾ കത്തിപ്പോയതിൽ ഞങ്ങൾക്ക് സംശയമില്ല. പക്ഷേ, എങ്ങനെയാണ് അങ്ങാരങ്ങളുടെ മഴയും ഈ വലിയ ശബ്ദവും ഉണ്ടായത്?
മുനയ ഊചുഃ - ഭീതിരസ്മാകമധുനാ വര്തതേ വീരഭദ്രതഃ । സ ഏവാംഗാരവൃഷ്ടിം ച പിപാസുരിവ താമപാത്
മുനിമാർ പറഞ്ഞു: ഇപ്പോൾ ഞങ്ങൾക്ക് ഭയം വീരഭദ്രനിൽ നിന്നാണ്. അങ്ങാരങ്ങളുടെ മഴയും അവൻ തന്നെയാണ് ഉണ്ടാക്കിയതെന്ന് തോന്നുന്നു.
ദേവോഥ വീരമാഹൂയ കിം വീരേത്യബ്രവീദ്ഭവഃ । വീരോ ഹനൂമതോ ലിംഗപീഠാഭാവാദിദം കൃതമ്
ശേഷം ദേവൻ വീരഭദ്രനെ വിളിച്ചു. ഭവൻ ചോദിച്ചു: 'എന്തിനാണ്, വീര?' വീരൻ ഉത്തരം പറഞ്ഞു: 'ഹനുമാന്റെ ലിംഗപീഠം ഇല്ലാത്തതിനാലാണ് ഇത് ചെയ്തത്.'
കപേശ്ചിത്തം പരിജ്ഞാതും മയാ കൃതമിദം ബൃഹത് । കൃപാനിധിരഥോ ദേവോ യഥാപൂര്വമകല്പയത്
കപ്പിയുടെ മനസ്സ് അറിയാൻ വേണ്ടിയാണ് ഞാൻ ഈ വലിയ പ്രവൃത്തി ചെയ്തത്. ദയാനിധിയായ ദൈവം പിന്നെ എല്ലാം പഴയപോലെ പുനഃസ്ഥാപിച്ചു.
ദഗ്ധാനപ്യഖിലാഁല്ലോകാന്പൂര്വതഃ ശോഭനാന്വിഭുഃ । കല്പയാമാസ വിശ്വാത്മാ വീരഭദ്രമഥാബ്രവീത്
ലോകങ്ങൾ എല്ലാം കത്തിപ്പോയെങ്കിലും, വിശ്വാത്മാവായ പരമേശ്വരൻ അവയെ പഴയപോലെ സൃഷ്ടിച്ചു. പിന്നെ വീരഭദ്രനോട് പറഞ്ഞു.
ആലിംഗ്യാഘ്രായ ശിരസി താംബൂലം ദത്തവാന്ഹരഃ । അഥാസൌ ഹനുമാനീശ പൂജനം കൃതവാനഥ
അലിംഗനം ചെയ്ത് തലയിൽ മണമെടുക്കുകയും, ഹരൻ താമ്പൂലം നൽകുകയും ചെയ്തു. പിന്നെ ഹനുമാൻ, ഈശ്വരാ, പൂജ നടത്തി.
ഏകം വനചരം തത്ര ഗംധര്വം സവിപംചികമ് । ഇദമാഹ മഹാവീണാ മമ വൈ ദീയതാമിതി
അവിടെ ഒരു വനവാസി ഗന്ധർവ്വൻ വീണയുമായി ഉണ്ടായിരുന്നു. ഹനുമാൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ വലിയ വീണ എനിക്ക് തരിക.'
ഗംധര്വോ ന മയാ ത്യാജ്യാ വീണാ പ്രാണസമാ മമ । മമാപി പ്രാണസദൃശീ വീണേത്യാഹ കപീശ്വരഃ
ഗന്ധർവ്വൻ പറഞ്ഞു: 'എന്റെ വീണ ഞാൻ വിട്ടുനൽകാൻ കഴിയില്ല; അത് എനിക്ക് ജീവനെപ്പോലെയാണ് പ്രിയം.' കപ്പികളുടെ നാഥൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'എനിക്കും ഈ വീണ ജീവനെപ്പോലെയാണ് പ്രിയം.'
അഥ മുഷ്ടിനിപാതേന ഗംധര്വേ പതിതേ കപിഃ । ആദായ വീണാം മഹതീം സ്വരതംതുസമന്വിതാമ്
അപ്പോൾ കപ്പി ഒരു മുത്തിരികൊണ്ട് ഗന്ധർവ്വനെ തള്ളിയിട്ടു വീഴ്ത്തി. പിന്നെ സ്വരമുള്ള തന്തികളോടുകൂടിയ വലിയ വീണ എടുത്തു.
അലാബുസംയുതാം കൃത്വാ രാജവൃക്ഷഫലാകൃതിമ് । തസ്യോരസി വിനിക്ഷിപ്യ ഗായന്നാഗാച്ഛിവാംതികമ്
അത് അലാബുവാൽ അലങ്കരിച്ച് രാജവൃക്ഷഫലത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ ആക്കി, തന്റെ നെഞ്ചിൽ വച്ച് പാടിക്കൊണ്ട് ശിവന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി.
ബൃഹതീകുസുമൈഃ ശുദ്ധൈര്ദേവപാദാവപൂജയത് । തസ്മൈ വരമഥ പ്രാദാദാകല്പം ജീവിതം പുനഃ
ശുദ്ധമായ ബൃഹതീപൂക്കൾ കൊണ്ട് ദൈവത്തിന്റെ പാദങ്ങൾ പൂജിച്ചു. പിന്നെ ശിവൻ അവനു ഒരു വരം നൽകി—ഒരു കാലഘട്ടം പുതുവாழ്.
സമുദ്രലംഘനേ ശക്തിം വരം പ്രാദാദഥാപരമ്
സമുദ്രം കടക്കാനുള്ള ശക്തി എന്നൊരു വേറൊരു വരം അവന് നല്കി.
സമസ്തഭൂഷാസുവിഭൂഷിതാംഗഃ സ്വദീപ്തിമംദീകൃതദേവദീപ്തിഃ । പ്രസന്നമൂര്തിസ്തരുണഃ ശിവാങ്ഗകഃ സംഭാവയാമാസ സമസ്തദേവാന്
എല്ലാ ആഭരണങ്ങളും ധരിച്ച്, ദേവന്മാരുടെ പ്രകാശത്തേക്കാള് തിളക്കം ഉള്ള, യൗവനപൂര്ണ്ണനും, മനസ്സില് സമാധാനമുള്ളവനും, ശിവനെപ്പോലെയുള്ള രൂപവും ഉള്ളവനും, അവന് എല്ലാ ദേവന്മാരെയും ആദരവോടെ സ്വീകരിച്ചു.
പീതമുദ്ഗമനീയം ച സമാദായ മഹേശ്വരഃ । പീതവസ്ത്രമിദം ദേവ ത്വം ഗൃഹാണ ഹരേ ശുഭമ്
മഹേശ്വരന് മഞ്ഞ വസ്ത്രം എടുത്ത് പറഞ്ഞു: 'ദേവാ, ഈ ശുഭമായ മഞ്ഞ വസ്ത്രം നീ സ്വീകരിക്കണം ഹരേ.'
ബ്രഹ്മണേ രക്തവസനം സര്വേഷാം വസുദസ്തഥാ । ദേവര്ഷിദാനവാദീനാം ദത്തവാന്വസുയുഗ്മകമ്
ബ്രഹ്മാവിന് ചുവപ്പ് വസ്ത്രവും, എല്ലാവര്ക്കും സമ്പത്തും, ദേവന്മാര്, ഋഷിമാര്, അസുരന്മാര് തുടങ്ങിയവര്ക്കു രണ്ടു രണ്ടു സമ്പത്തുകളും നല്കി.
രാമോപി ചൈതദാകര്ണ്യ ശംഭവേ യുഗ്മമര്പയത് । സുസൂക്ഷ്മം ബഹുമൂല്യം ച സ്വര്ണഭൂഷണമേവ ച
ഇത് കേട്ട രാമന് ശംഭുവിന് വളരെ സൂക്ഷ്മവും വിലയേറിയതുമായ, പൊന്നാലങ്കാരങ്ങളോടുകൂടിയ രണ്ടു വസ്ത്രങ്ങള് സമര്പ്പിച്ചു.
അഥ ഭുക്ത്വാ സുഖാസീനഃ സാമാത്യഃ സപുരോഹിതഃ । നാനാമുനിഗണൈര്ഭൂപൈര്വാനരൈര്ഗൌതമീ തടേ
ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, മന്ത്രിമാരോടും പുരോഹിതന്മാരോടും കൂടെ, വിവിധ മുനികള്, രാജാക്കന്മാര്, വാനരന്മാര് എന്നിവരോടൊപ്പം ഗൗതമി നദിയുടെ തീരത്ത് സുഖമായി ഇരുന്നു.
ശംഭും പുരാണതത്ത്വജ്ഞം രാഘവോ വാക്യമബ്രവീത് । ത്വമേവ സര്വം ജാനീഷേ സര്വധര്മഗുഹാശയമ്
പഴയ സത്യങ്ങള് അറിയുന്ന ശംഭുവിനോട് രാഘവന് പറഞ്ഞു: 'നീയല്ലേ എല്ലാം അറിയുന്നത്, എല്ലാ ധര്മ്മങ്ങളുടെ ആന്തരസാരവും നീക്കാണു അറിയുന്നത്.'
കസ്മിന്കസ്മിന്യുഗേ ബ്രഹ്മന്കിംവിശിഷ്ടം വദസ്വ മേ । ശംഭുരുവാച- ധ്യാനമേവ കൃതേ ശ്രേഷ്ഠം ത്രേതായാം യജ്ഞ ഏവ ച
'ഏത് യുഗത്തില് എന്താണ് പ്രധാനമെന്ന് പറയണം ബ്രഹ്മാ.' ശംഭു പറഞ്ഞു: 'കൃതയുഗത്തില് ധ്യാനമാണ് ഉത്തമം, ത്രേതായുഗത്തില് യജ്ഞമാണ് പ്രധാനമെന്ന്.'