ബ്രഹ്മസ്വരൂപേ ഹേ ഗങ്ഗേ സ്നാനമാചര്യതേ മയാ । ത്വദീയേ നിര്മലേ തോയേ യഥോക്തഫലദാ ഭവ
ബ്രഹ്മസ്വരൂപമായ ഗംഗേ, ഞാന് നിന്റെ വിശുദ്ധജലത്തില് സ്നാനം ചെയ്യുന്നു. നീ പറഞ്ഞതുപോലെ ഫലം തരണമേ.
തതോ നിജേച്ഛയാ വിപ്ര ഗങ്ഗായാം ലോകമാതരി । സ്നാനം സമാചരേത്പ്രാജ്ഞോ ഗങ്ഗാനാരായണം സ്മരന്
പിന്നെ, ബ്രാഹ്മണാ, ജ്ഞാനിയാവന് സ്വമനസ്സാല് ലോകമാതാവായ ഗംഗയില് സ്നാനം ചെയ്യണം, ഗംഗാനാരായണനെ ഓര്ത്തുകൊണ്ട്.
ഏവം സ്നാത്വാ തു ഗങ്ഗായാം ഗാത്രം വസ്ത്രേണ മാര്ജയേത് । പരിധേയാംബരാംബൂനി ഗങ്ഗാസ്രോതസി ന ത്യജേത്
ഇങ്ങനെ ഗംഗയില് സ്നാനം കഴിഞ്ഞ്, വസ്ത്രം കൊണ്ടു ശരീരം തുടയ്ക്കണം. സ്നാനത്തിന് ഉപയോഗിച്ച വസ്ത്രവും വെള്ളവും ഗംഗയിലോഴുക്കില് ഉപേക്ഷിക്കരുത്.
ന ദംതധാവനം കുര്യാദ്ഗങ്ഗാഗര്ഭേ വിചക്ഷണഃ । കുര്യാച്ചേന്മോഹതഃ പുണ്യം ന ഗങ്ഗാസ്നാനജം ലഭേത്
ഗംഗയുടെ ജലത്തില് തന്നെ പല്ലുതേക്കരുത്, ജ്ഞാനിയേ. അജ്ഞാനത്തില് അങ്ങനെ ചെയ്താല് ഗംഗാസ്നാനഫലം ലഭിക്കില്ല.
പ്രഭാതേഽന്യത്ര താം കൃത്വാ ദംതകാഷ്ഠാദികക്രിയാമ് । രാത്രിവാസം പരിത്യജ്യ ഗങ്ഗായാം സ്നാനമാചരേത്
പ്രഭാതത്തില് പല്ലുതേക്കല് തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങള് വേറൊരു സ്ഥലത്ത് നടത്തണം. രാത്രിയില് താമസിച്ച സ്ഥലത്ത് നിന്ന് വിട്ട്, ഗംഗയില് സ്നാനം ചെയ്യണം.
ബാഹ്യഭൂമിമഗത്വാ യോ ഗങ്ഗായാം സ്നാനമാചരേത് । ഗങ്ഗാസ്നാനഫലം സോഽപി സംപൂര്ണം ച ലഭേന്നഹി
പുറത്തുള്ള നിലത്തേക്ക് കയറാതെ നേരെ ഗംഗയില് സ്നാനം ചെയ്യുന്നവര്ക്ക് ഗംഗാസ്നാനഫലം പൂര്ണമായി ലഭിക്കില്ല.
സ്നാത്വാ ച ഗങ്ഗാമൃത്പുംഡ്രം സ്ഥാനേ സ്ഥാനേ നയേദ്ബുധഃ । തതഃ സ്ഥിരമനാഃ കുര്യാദ്വിധിനാ തര്പണാദികമ്
സ്നാനം കഴിഞ്ഞ്, ജ്ഞാനിയാവന് ഗംഗാമണ്ണ് ശരീരത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളില് പുരട്ടണം. പിന്നെ മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി വിധിപ്രകാരം തര്പണാദികള് ചെയ്യണം.
ഗാങ്ഗേയൈരുദകൈര്യസ്തു കുരുതേ പിതൃതര്പണമ് । പിതരസ്തസ്യ തൃപ്യംതി വര്ഷകോടിശതാവധി
ഗംഗാജലത്തില് തര്പണം ചെയ്യുന്നവര്ക്ക് അവരുടെ പിതാക്കന്മാര് കോടിക്കണക്കിന് വര്ഷങ്ങള് തൃപ്തരാകും.
ഗങ്ഗായാം കുരുതേ യസ്തു പിതൃശ്രാദ്ധം ദ്വിജോത്തമ । പിതരസ്തസ്യ തിഷ്ഠംതി സംതുഷ്ടാസ്ത്രിദശാലയമ് ൫൦ 7.9.
ഗംഗയിൽ പിതൃകർമ്മം ചെയ്യുന്നവന്റെ പിതാക്കന്മാർ ദേവലോകത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ പാർക്കും.
സമാപ്യ സ്നാനകര്മാണി ഗങ്ഗായാം സമുപോഷിതഃ । ദാനം ദേവാര്ചനം ചൈവ ജയോഽന്യാശ്ച ക്രിയാസ്തഥാ । കൃതാസ്തു യാസ്തു ഗങ്ഗായാം ക്ഷയസ്താസാം ന വിദ്യതേ
ഗംഗയിൽ സ്നാനകർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി ഉപവാസം പാലിച്ച്, അവിടെ ദാനം, ദേവാരാധന, ജയവും മറ്റു ശുഭകർമ്മങ്ങളും ചെയ്താൽ അവയുടെ ഫലം ഒരിക്കലും നശിക്കില്ല.
സമാപ്യ സ്നാനകര്മാണി ഗംഗായാം സമുപോഷിതഃ । കൃതപംചമഹായജ്ഞോ ഗംഗാപൂജാം സമാചരേത്
ഗംഗയിൽ സ്നാനവും ഉപവാസവും പൂർത്തിയാക്കി, അഞ്ചു മഹായജ്ഞങ്ങൾ ചെയ്തവൻ ഗംഗയെ ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം.
ഗംഗായാഃ പ്രതിമാം ദേവ്യാഃ ശ്രീവിഷ്ണോഃ പ്രതിമാം തഥാ । നാലികേരോദകൈര്ദിവ്യൈഃ സ്നാപയേദ്ഭക്തിതോ ബുധഃ
ഗംഗാദേവിയുടെ പ്രതിമയും ശ്രീവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിമയും ഭക്തിയോടെ ദിവ്യമായ തേങ്ങാവെള്ളംകൊണ്ട് സ്നാപനം ചെയ്യണം.
ജാഹ്നവീപ്രതിമാഭാവാന്നാലികേരോദകാനി വൈ । നിക്ഷിപേജ്ജാഹ്നവീതോയേ ജാഹ്നവീം ഹൃദി സംസ്മരന്
ജാഹ്നവീദേവിയുടെ പ്രതിമയുണ്ടാകുമ്പോൾ, ഹൃദയത്തിൽ ജാഹ്നവിയെ ഓർത്തുകൊണ്ട്, തേങ്ങാവെള്ളം ജാഹ്നവീജലത്തിൽ ഒഴിക്കണം.
ദിവ്യൈര്ഗംധൈശ്ച ദീപൈശ്ച ഘൃതപൂര്ണസമുജ്ജ്വലൈഃ । ധൂപൈഃ സുവാസിതൈശ്ചൈവ നാനാപുഷ്പമനോഹരൈഃ
ദിവ്യഗന്ധങ്ങൾ, നെയ്യിൽ നിറച്ച തെളിഞ്ഞ വിളക്കുകൾ, സുഗന്ധമുള്ള ധൂപം, മനോഹരമായ വിവിധപുഷ്പങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട്
നാനാഫലൈഃ സുപക്വൈശ്ച നൈവേദ്യൈരുത്തമാസ്തഥാ । പാദ്യാര്ഘാചമനീയൈശ്ച താംബൂലൈഃ ഖാദിരാന്വിതൈഃ
നന്നായി പാകമായ പലതരം പഴങ്ങൾ, ഉത്തമമായ നൈവേദ്യങ്ങൾ, പാദ്യവും അർഘ്യവും ആചമനജലം, കദിരയോടുകൂടിയ താമ്പൂലവും
അന്യൈരപ്യുപഹാരൈശ്ച വിശിഷ്ടൈര്നിജഭക്തിതഃ । സ്തവൈര്നാനാ ച നൈവേദ്യൈര്ഗങ്ഗാം വിഷ്ണും ച പൂജയേത്
മറ്റു വിശിഷ്ടമായ ഉപഹാരങ്ങളും ഭക്തിപ്രകാരം, വിവിധ സ്തോത്രങ്ങളും നൈവേദ്യങ്ങളുമായി ഗംഗയെയും വിഷ്ണുവിനെയും പൂജിക്കണം.
തതഃ സംപൂജിതാം ദേവീം വിഷ്ണും ച പരമേശ്വരമ് । അംഗപ്രദക്ഷിണാം കുര്യാദ്ഭക്ത്യാ വാരത്രയം ബുധഃ
പിന്നീട് ദേവിയെയും പരമേശ്വരനായ വിഷ്ണുവിനെയും പൂജിച്ചശേഷം, ഭക്തിയോടെ മൂന്നു പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യണം.
അഥ സ്ഥിത്വാ നിരാഹാരോഽപരേഹനി സരിദ്വരേ । ഭോക്ഷ്യാമി ജഹ്നുതനയേ ശരണം മേ ഭവാനഘേ
അടുത്ത ദിവസം നദീതീരത്ത് ഉപവാസത്തോടെ നിന്നു, 'ജാഹ്നുവിന്റെ മകളേ, ഞാൻ ഭക്ഷണം കഴിക്കാം; പാപരഹിതയായേ, നീ എനിക്ക് ആശ്രയമാകണം' എന്ന് പറയണം.
ഏവം സംകല്പ്യ മതിമാന്കര്മണാ മനസാ ഗിരാ । രാത്രൌ ജാഗരണം കുര്യാജ്ജിതനിദ്രോ ഽതിഹര്ഷിതഃ
ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ ഉറച്ചുറപ്പ് കൊണ്ടു, മനസും വാക്കും പ്രവർത്തിയും ഒരുമിച്ച്, അതിരസത്തോടെ ഉറക്കം ജയിച്ച് രാത്രിയിൽ ജാഗരണം ചെയ്യണം.
അശക്ത്യാ ച ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ ഫലാഹാരോ ഭവേദധഃ । അന്നമാത്രം ന ഭുംജീത ന ച കുര്യാദ്ധി ഭോജനമ്
ശക്തിയില്ലെങ്കിൽ, ഉത്തമനായ ദ്വിജനേ, പഴം മാത്രം കഴിക്കാം; ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ മാത്രം കഴിക്കരുത്, ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുകയും ചെയ്യരുത്.
പ്രാതര്ഗങ്ഗാം ച വിഷ്ണും ച പുനരഭ്യര്ച്യ ജൈമിനേ । വിപ്രായ ദക്ഷിണാം ദദ്യാദ്വിഭവസ്യാനുരൂപതഃ
രാവിലെ വീണ്ടും ഗംഗയെയും വിഷ്ണുവിനെയും പൂജിച്ച്, ജൈമിനിയേ, സ്വവൈഭവം അനുസരിച്ച് ഒരു ബ്രാഹ്മണനു ദക്ഷിണ നൽകണം.
അര്ചനം ജാഗരം ചൈവ യത്കൃതം പുരതസ്തവ । അച്ഛിദ്രമസ്തു തത്സര്വം ത്വത്പ്രസാദാത്സരിദ്വരേ
നദിദേവതേ, ഞാൻ മുമ്പ് ചെയ്ത പൂജയും ജാഗരണവും നിന്റെ കൃപയാൽ ഒട്ടും മുടങ്ങാതെ തുടരട്ടെ.
ഇത്യുക്ത്വാ താം നമസ്കൃത്യ കൃതനിത്യക്രിയോ ദ്വിജഃ । തതഃ സബംധുഭിഃ സാര്ദ്ധം പാരണം സ്വയമാചരേത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവളെ നമസ്കരിച്ച്, നിത്യകർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കിയ ദ്വിജൻ ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം സ്വയം ഉപവാസം അവസാനിപ്പിക്കണം.
തീര്ഥോപവാസമേവം യഃ കുരുതേ ജാഹ്നവീതടേ । തസ്യ പുണ്യഫലം വത്സ വദതോ മേ നിശാമയ
ജാഹ്നവീതീരത്ത് ഇങ്ങനെ തീർത്ഥോപവാസം ചെയ്യുന്നവന് കിട്ടുന്ന പുണ്യഫലം ഞാൻ പറയുമ്പോൾ നീ കേൾക്കു മകനേ.
ജന്മാംതരാര്ജിതൈഃ പാപൈര്വിമുക്തോ വിഷ്ണുരൂപധൃക് । വിഷ്ണോഃ പുരം സമാസാദ്യ വിഷ്ണുനാ സഹ മോദതേ
ജന്മാന്തരങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, വിഷ്ണുവിന്റെ രൂപം ധരിച്ചു, വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിച്ച് വിഷ്ണുവിനൊപ്പം ആനന്ദം അനുഭവിക്കും.
കല്പകോടിസഹസ്രാണി കല്പകോടിശതാനി ച । സ്ഥിത്വാ വിഷ്ണുപുരം സര്വം സുഖം ഭുംക്തേ സുദുര്ല്ലഭമ്
അനേകം കോടികൾക്കണക്കിന് കാലങ്ങൾ വിഷ്ണുലോകത്തിൽ പാർത്തി, അത്യന്തം ദുർലഭമായ എല്ലാ സുഖങ്ങളും അനുഭവിക്കും.
തതോ നാരായണാദേശാദ്ബ്രഹ്മലോകം സ ഗച്ഛതി । ബ്രഹ്മലോകേ സുഖം ഭുംക്തേ ദുര്ല്ലഭം യത്സുരൈരപി
അതിനുശേഷം നാരായണന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, അവൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു. അവിടെ ദേവന്മാർക്കും പ്രാപിക്കാനാവാത്ത അത്യന്തം അപൂർവമായ സന്തോഷം അനുഭവിക്കുന്നു.
താവത്കാലം ബ്രഹ്മലോകേ സ്ഥിത്വാ ബ്രഹ്മക്ഷയാത്തതഃ । മഹാദേവം തതോ ഗച്ഛേദ്രഥമാരുഹ്യ ശോഭനമ്
അവിടെ ആ കാലം കഴിയുമ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ കാലം അവസാനിച്ചപ്പോൾ, മനോഹരമായ രഥത്തിൽ കയറി അവൻ മഹാദേവന്റെ അടുക്കൽ പോകുന്നു.
സുഖം നാനാവിധം തത്ര ഭുങ്ക്തേഽത്യന്തസുദുര്ല്ലഭമ് । ഗാണപത്യമവാപ്നോതി കിമന്യൈര്ബഹുഭാഷിതൈഃ
അവിടെ വളരെ അപൂർവമായ പലവിധമായ സന്തോഷങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, ഗണപതിയുടെ സ്ഥാനം ലഭിക്കുന്നു. ഇതിൽ കൂടുതൽ എന്ത് പറയേണ്ടതുണ്ട്?
താവത്കാലം ശിവപുരേ സ്ഥിത്വാ വൈ പുണ്യവാന്നരഃ । ഇന്ദ്രലോകം തതോ ഗച്ഛേദ്ദ്വിതീയ ഇവ വാസവഃ
അവിടെ ആ കാലം കഴിഞ്ഞ്, പുണ്യമുള്ള那个 മനുഷ്യൻ ശിവപുരിയിൽ താമസിച്ചു, പിന്നെ ഇന്ദ്രന്റെ ലോകത്തേക്ക്, രണ്ടാമത്തെ വാസവനായി, പോകുന്നു.