സ്വഹസ്തരചിതം മുഖ്യം ക്രീതം ചൈവ തു മധ്യമമ് । യാചിതം തു കനിഷ്ഠം സ്യാദ്ബലാത്കാരമഥാധമമ്
സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് ഒരുക്കിയതാണു ഏറ്റവും ഉത്തമം; വാങ്ങിയതാണു മധ്യസ്ഥം; ഭിക്ഷയെടുത്തതാണു താഴ്ന്നത്; ബലാൽക്കാരം ചെയ്ത് എടുത്തതാണു ഏറ്റവും ചീത്ത.
അര്ഹേഷു യത്ത്വനര്ഹേഷു ബലാത്കാരാത്തു നിഷ്ഫലമ് । രക്തശാലി ജപാ സ്ഥാണ കലമാസിത രക്തകൈഃ
യോഗ്യർക്കു അർപ്പിച്ചാൽ ഫലം ലഭിക്കും; അയോഗ്യർക്കു ബലാൽക്കാരം ചെയ്താൽ ഫലമില്ല. ചുവപ്പു അരി, ചെമ്പരത്തി, നിലനിൽക്കുന്ന ധാന്യം, കറുത്ത പയർ, ചുവപ്പ് വസ്തുക്കൾ എന്നിവ ഉപയോഗിക്കാം.
തംദുലൈര്വ്രീഹിമാത്രോത്ഥൈഃ കര്ണൈശ്ചൈവ യഥാക്രമമ് । ഉത്തമൈര്മധ്യമൈശ്ചൈവ കഥിതൈരധമൈസ്തഥാ
അരി, യവം തുടങ്ങിയ ധാന്യങ്ങൾക്കും അവയുടെ കതിരുകൾക്കും അനുസരിച്ച്, ഉത്തമം, മധ്യസ്ഥം, അഥവാ താഴ്ന്നതായും ഉപയോഗിക്കാം.
പദ്മാദിസ്ഥാപനൈരേവ തത്സമ്യഗ്യാഗമാചരേത് । പ്രാഗുത്തരമുഖോ വാപി യദി വാ പ്രാങ്മുഖോ ഭവേത്
പദ്മം മുതലായ വസ്തുക്കൾ വെച്ച്, ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി, കിഴക്ക് അല്ലെങ്കിൽ വടക്ക് നോക്കി, കഴിയുമെങ്കിൽ കിഴക്ക് നോക്കി ആചരണം നടത്തണം.
ആസനം ച പ്രവക്ഷ്യാമി യഥാദൃഷ്ടം യഥാശ്രുതമ് । കൌശം ചാര്മ്മം ചൈലതുല്യം ദാരവം താഡപത്രകമ്
ഇനി ഞാൻ ആസനത്തെക്കുറിച്ച് പറയാം: കുശപുല്ല്, ചർമ്മം, വസ്ത്രം, മരച്ചീട്ട, താളപ്പത്രം എന്നിവയിൽ ഏതെങ്കിലും ആസനമായി ഉപയോഗിക്കാം.
കാംബലം കാംചനം ചൈവ രാജതം താമ്രമേവ ച । ഗോകരീഷാര്കജൈര്വാപി ആസനം പരികല്പയേത്
കമ്പളം, പൊന്നു, വെള്ളി, താമ്രം, പശുവിന്റെ ചാണകവും ഉണക്കിയ മണ്ണും എന്നിവയിൽ ആസനം ഒരുക്കാം.
വൈയാഘ്രം രൌരവം ചൈവ ഹാരിണം മാര്ഗമേവ ച । ചാര്മം ചതുര്വിധം ജ്ഞേയമഥ ബംധുകമേവ ച
പുലിയാനയുടെ ചർമ്മം, മാൻചർമ്മം, കുരങ്ങിന്റെ ചർമ്മം, വഴിയിൽ മരിച്ച മൃഗത്തിന്റെ ചർമ്മം — ഇങ്ങനെ നാലു തരത്തിലുള്ള ചർമ്മവും, കൂടാതെ ബന്ദുകം എന്നതും അറിയപ്പെടുന്നു.
യഥാസംഭവമേതേഷു ഹ്യാസനം പരികല്പയേത് । കൃതപദ്മാസനോ വാപി സ്വാസ്തികാസന ഏവ ച
ലഭ്യമായതനുസരിച്ച് ഇവയിൽ ഏതെങ്കിലും ഉപയോഗിച്ച് ആസനം ഒരുക്കണം; പദ്മാസനമായോ സ്വസ്തികാസനമായോ ഇരിക്കാം.
ദര്ഭഭസ്മസമാസീനഃ പ്രാണാനായമ്യ വാഗ്യതഃ । താവത്സ ദേവതാരൂപോ ധ്യാനം ചാന്തഃ സമാചരേത്
ദർഭയും ഭസ്മവും ഉപയോഗിച്ച് ഇരുന്നു, ശ്വാസവും വാക്കും നിയന്ത്രിച്ച്, ദേവതയുടെ രൂപം ഉൾക്കൊണ്ട്, ആന്തരികമായി ധ്യാനം നടത്തണം.
ശിഖാംതേ ദ്വാദശാംഗുല്യേ സ്ഥിതം സൂക്ഷ്മതനും ശിവമ് । അംതശ്ചരംതം ഭൂതേഷു ഗുഹായാം വിശ്വമൂര്തിഷു
ശിഖയുടെ അറ്റത്തിൽ, പന്ത്രണ്ട് വിരൽ ഉയരത്തിൽ, സൂക്ഷ്മരൂപത്തിൽ ശിവൻ വസിക്കുന്നു; അവൻ ഭൂതങ്ങളിൽ, ഗുഹയിൽ, സർവ്വവിശ്വരൂപങ്ങളിലും സഞ്ചരിക്കുന്നു.
സര്വാഭരണസംയുക്തമണിമാദി ഗുണാന്വിതമ് । ധ്യാത്വാ തം ധാരയേച്ചിത്തേ തദ്വ്യാപ്ത്യാ പൂരയേത്തനൂമ്
എല്ലാ അലങ്കാരങ്ങളും രത്നാദികളും ധരിച്ച ആ രൂപം മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, അതിന്റെ പ്രകാശം ശരീരത്തിൽ വ്യാപിപ്പിച്ച്, ശരീരം മുഴുവൻ അതുകൊണ്ട് നിറയ്ക്കണം.
തയാ ദീപ്ത്യാ ശരീരസ്ഥം പാപം നാശമുപാഗതമ് । സ്വര്ണം പാരദസംപര്കാദ്രക്തം ശ്വേതം യഥാ ഭവേത്
ആ പ്രകാശം കൊണ്ട് ശരീരത്തിൽ ഉള്ള പാപം നശിക്കുന്നു; അതെങ്ങനെ എന്നാൽ, പൊന്നിന് പാരദം തൊട്ടാൽ പൊൻ ശുദ്ധമാകുന്നതുപോലെയും, ചുവപ്പ് നിറം വെളുപ്പാകുന്നതുപോലെയും.
തദ്ദ്വാദശദലാവൃത്തമഷ്ടപംചത്രിരേവ വാ । പരികല്പ്യാസനം ശുദ്ധം തത്ര ലിംഗം നിധായ ച
പന്ത്രണ്ട്, എട്ട്, അല്ലെങ്കിൽ പതിനഞ്ച് ദളങ്ങളുള്ള ഒരു വിശുദ്ധമായ പീഠം മനസ്സിൽ സങ്കൽപ്പിച്ച്, അതിൽ ലിംഗം സ്ഥാപിക്കണം.
ഗുഹാസ്ഥിതം മഹേശാനം ലിംഗേ സംചിംതയേത്തഥാ । ശോധിതേ കലശേ തോയം ശോധിതം ഗംധവാസിതമ്
ഗുഹയിൽ പാർക്കുന്ന മഹേശ്വരനെ ലിംഗത്തിനകത്ത് ധ്യാനിക്കണം; ശുദ്ധീകരിച്ച കലശത്തിൽ സുഗന്ധമുള്ള വെള്ളം നിറയ്ക്കണം.
സുഗംധപുഷ്പം നിക്ഷിപ്യ പ്രണവേനാഭിമംത്രിതമ് । പ്രാണായാമശ്ച പ്രണവഃ ശൂദ്രേഷു ന വിധീയതേ
സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പങ്ങൾ പ്രണവം ഉപയോഗിച്ച് അഭിമന്ത്രിച്ച് സമർപ്പിക്കണം; എന്നാൽ പ്രാണായാമവും പ്രണവവും ശൂദ്രന്മാർക്ക് നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടില്ല.
പ്രാണായാമപദേ ധ്യാനം ശിവേത്യോങ്കാരമംത്രണമ് । ഗംധപുഷ്പാക്ഷതാദീനി പൂജാദ്രവ്യാണി യാനി ച
പ്രാണായാമത്തിന്റെ സമയത്ത് ധ്യാനം ചെയ്യുകയും, 'ശിവ' എന്നോ 'ഓം' എന്നോ ഉള്ള മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കുകയും ചെയ്യണം; പൂജയ്ക്ക് വേണ്ട ഗന്ധം, പുഷ്പം, അക്ഷതാദി വസ്തുക്കളും ഒരുക്കണം.
താനി സ്ഥാപ്യ സമീപേ തു തതഃ സംകല്പയിഷ്യതേ । ശിവപൂജാം കരിഷ്യാമി ശിവതുഷ്ട്യര്ഥമേവ ച
ആ വസ്തുക്കൾ അടുത്ത് വെച്ച്, 'ശിവനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ഞാൻ ശിവപൂജ നടത്തും' എന്ന സങ്കൽപ്പം മനസ്സിൽ ഉറപ്പാക്കണം.
ഇതി സംകല്പയിത്വാ തു തത ആവാഹനാദികമ് । കൃത്വാ തു സ്നാനപര്യംതം തതഃ സ്നാനം പ്രകല്പയേത്
അങ്ങനെ സങ്കൽപ്പിച്ച ശേഷം, ആവാഹനം തുടങ്ങിയ ക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി, സ്നാനം വരെ ചെയ്ത ശേഷം, സ്നാനവും ഒരുക്കണം.
നമസ്തേത്യാദിമംത്രേണ ശതരുദ്രിയവിധാനതഃ । അവിച്ഛിന്നാ തു യാ ധാരാ മുക്തിധാരേതി കീര്തിതാ
'നമഃ' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ശതരുദ്രീയവിധിയിൽ, തടസ്സമില്ലാതെ ഒഴുകുന്ന ജലം മോക്ഷം നൽകുന്ന സ്രോതസ്സ് എന്ന് പറയുന്നു.
തയാ യഃ സ്നാപയേന്മാസം ജപന്രുദ്രമുപാംശു വാ । ഏകവാരം ത്രിവാരം ച പംച സപ്ത നവാപി വാ
ആ ജലം കൊണ്ട് ഒരു മാസം, രുദ്രം മന്ദമായി അല്ലെങ്കിൽ ഉച്ചത്തിൽ, ഒരിക്കൽ, മൂന്നു, അഞ്ച്, ഏഴ്, അല്ലെങ്കിൽ ഒൻപത് പ്രാവശ്യം ജപിച്ച് ലിംഗം സ്നാനമിടുന്നവൻ,
ഏകാദശമഥോ വാരമഥൈകാദശചാന്വിതമ് । മുക്തിസ്നാനമിദം ജ്ഞേയം മാസം മോക്ഷപ്രദായകമ്
പതിനൊന്ന് പ്രാവശ്യം പോലും, അല്ലെങ്കിൽ പതിനൊന്ന് തവണയും ചെയ്താൽ, ഇത് മോക്ഷം നൽകുന്ന സ്നാനം എന്നറിയണം; ഒരു മാസത്തിൽ മോക്ഷം ലഭിക്കും.
ശൈവയാ വിദ്യയാ സ്നാനം കേവലം പ്രണവേന ച । മൃണ്മയൈര്നാലികേരസ്യ ശകലൈശ്ചോര്മിഭിസ്തഥാ
ശൈവവിദ്യയാൽ മാത്രം, അല്ലെങ്കിൽ പ്രണവം ഉപയോഗിച്ച്, മണ്ണ്, തേങ്ങാപ്പുറ്റ്, അല്ലെങ്കിൽ തിരമാലകൾ കൊണ്ടോ സ്നാനം നടത്താം.
കാംസ്യേന മുക്താ ഭുക്ത്യാ ച പുഷ്പാദിക സരേണവാ । സ്നാപയേദ്ദേവദേവേശം യഥാസംഭവമീരിതൈഃ
കാംസ്യം, മുത്ത്, ഭോഗം, പൂവ് മുതലായ ലഭ്യമായ വസ്തുക്കൾ കൊണ്ടോ, നിർദ്ദേശിച്ച രീതിയിൽ ദേവദേവനെ സ്നാനമിടണം.
ശൃംഗസ്യ ച വിധിം വക്ഷ്യേ സ്നാനയോഗ്യം യഥാ ഭവേത് । പൂര്വമംതസ്തു സംശോധ്യ ബഹിരംതസ്തു ശോധയേത്
ഗവയശൃംഗം ഉപയോഗിച്ച് സ്നാനത്തിന് അനുയോജ്യമായ വിധി ഞാൻ പറയാം; ആദ്യം അകത്ത് ശുദ്ധീകരിച്ച്, പുറത്തും ശുദ്ധീകരിക്കണം.
സുസ്നിഗ്ധം ലഘുകൃത്വാഥ നാഗം ഛിംദ്യാത്കഥംചന । നീചൈകദേശവിന്യസ്തദ്വാരദ്രോണ്യാ സുവൃത്തയോഃ
ശൃംഗം വളരെ മൃദുവും ലഘുവും ആക്കി, സൂക്ഷ്മമായി മുറിച്ച്, അതിനെ അനുയോജ്യമായ സ്ഥലത്തോ, നല്ല രൂപത്തിലുള്ള പാത്രത്തിലോ വെക്കണം.
കുശാനുയുതയാ സ്നാനം ദേവായ പരികല്പയേത് । ഏവം ഗവയശൃംഗസ്യ ജലമൂര്തിരഥോച്യതേ
കുശഗൃഹം കൊണ്ടു ദേവതയ്ക്ക് സ്നാനം ഒരുക്കണം; ഇങ്ങനെ ഗവയശൃംഗത്തിന്റെ ജലരൂപം വിവരിച്ചു.
ദ്വാരേ നിഷിദ്ധലോഹാര്ദ്ധം സംധിദ്വാരാ സമന്വിതേ । യോഗവക്ത്രം നാഗദംഡം നാഗാകാരം പ്രകല്പയേത്
തുറമുഖത്ത് നിരോധിതലോഹം പകുതി ഒഴിവാക്കി, സംയുക്തമായ തുറമുഖം ഉണ്ടാക്കി, പാമ്പിന്റെ ദണ്ഡംപോലും പാമ്പിന്റെ രൂപവും ഉള്ള ചുരുള് ഉണ്ടാക്കണം.
ഫലസ്ഥാനേ തു ചഷകം ദംഡേന സമരംധ്രകമ് । തത്രൈവ പാതയേത്തോയമൂര്ദ്ധ്വയംത്രഘടേ സ്ഥിതമ്
ഫലഭാഗത്ത് ഒരു ചെറിയ കപ്പ്, ദണ്ഡിന് ഒരു ചെറിയ ദ്വാരം ഉണ്ടാക്കി, അതിൽ മേൽയന്ത്രഘട്ടത്തിൽ സൂക്ഷിച്ച വെള്ളം ഒഴിക്കണം.
പാതയേദഥ ചാന്യേന വാമേനൈവ കരേണ വാ । മുക്തിധാരാകൃതാ തേന പവിത്രം പാപനാശനമ്
മറ്റൊരു പാത്രം കൊണ്ടോ ഇടതു കൈ കൊണ്ടോ ഒഴിച്ചാൽ, മോക്ഷം നൽകുന്ന ഒരു ഒഴുക്കായി അത് പാപങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്ന വിശുദ്ധിയാകും.
ഏവം സംസ്ഥാപ്യ ദേവേശം പംചഗവ്യൈസ്തഥൈവ ച । പംചാമൃതൈരഥ സ്നാപ്യ മധുരത്രിതയേന ച
ഇങ്ങനെ ദേവാദിദേവനെ സ്ഥാപിച്ച ശേഷം, ആദ്യം പഞ്ചഗവ്യവും, പിന്നെ പഞ്ചാമൃതവും, അതിനുശേഷം മൂന്ന് മധുരപദാർത്ഥങ്ങളും കൊണ്ട് സ്നാനമിടണം.