അഥ പാദൌ ഗൃഹീത്വാ തു ആചകര്ഷ ച ഭ്രാമയത് । അതാഡയദ്ധരേര്വക്ഷഃ പാതയാമാസ ചാച്യുതമ്
അതിനുശേഷം, അവന്റെ കാലുകൾ പിടിച്ചു വലിച്ചു ചുറ്റി, ഹരിയുടെ നെഞ്ചിൽ അടിച്ചു അച്യുതനെ താഴെ വീഴ്ത്തി.
അഥോത്ഥിതോ ഹരിസ്തോയമാദായംജലിനാ തതഃ । അവാകിരദഥോ ശംഭുമഥ വിഷ്ണുമഥോ ഹരഃ
പിന്നീട് ഹരി എഴുന്നേറ്റ്, കൈകളിൽ വെള്ളം എടുത്ത് ശംഭുവിനും, വിഷ്ണുവിനും, ഹരനും തളിച്ചു.
ജലക്രീഡൈവമഭവദഥ ചര്ഷിഗണാംതരേ । ജലക്രീഡാസംഭ്രമേണ വിസ്രസ്തജടബംധനാഃ
അങ്ങനെ, ഋഷിമാരുടെ കൂട്ടങ്ങൾക്കിടയിൽ വെള്ളത്തിൽ കളി തുടങ്ങി; ആ ആവേശത്തിൽ അവരുടെ ജടകൾ അഴുകി വീണു.
അഥ സംഭ്രമതസ്തേഷാമന്യോന്യജടബംധനമ് । ഇതരേതരബദ്ധാസു ജടാസു ച മുനീശ്വരാഃ
ആ ആവേശത്തിൽ, അവരുടെ ജടകൾ തമ്മിൽ കുടുങ്ങി; മഹാമുനികൾ തമ്മിൽ ജടകളാൽ ബന്ധപ്പെട്ടു.
ശക്തിമംതോഽശക്തിമതഃ ആകര്ഷംതി ച സവ്യഥമ് । പാതയംതോന്യതശ്ചാപി ക്രോശതോ രുദതസ്തഥാ
ശക്തരായവർ ദുർബലരെ വേദനയോടെ വലിച്ചു; ചിലർ മറ്റുള്ളവരെ താഴെ വീഴ്ത്തി, ചിലർ കരഞ്ഞു.
ഏവം പ്രവൃത്തേ തുമുലേ സംഭൂതേ തോയകര്മ്മണി । ആകാശേ നാരദോ ഹൃഷ്ടോ നനര്ത ച നനാദ ച
അങ്ങനെ ആ വലിയ വെള്ളക്കളി നടക്കുമ്പോൾ, ആകാശത്ത് നാരദൻ സന്തോഷത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്തു ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചു.
വിപംചീം നാദയന്വാദ്യം ലലിതാം ഗീതിമുജ്ജഗൌ । സുഗീത്യാ ലലിതായാസ്തു അഗായത വിധാ ദശ
അവൻ വീണ വായിച്ച് മനോഹരമായ സംഗീതം ഉണ്ടാക്കി, ലളിതമായ ഗാനം പാടി; മധുരമായ പാട്ടിൽ പത്ത് തരത്തിലുള്ള രാഗങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു.
ശുശ്രാവ ഗീതം മധുരം ശംകരോ ലോകഭാവനഃ । സ്വയം ഗാതും ഹി ലലിതം മംദം മംദം പ്രചക്രമേ
ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവായ ശംകരൻ ആ മധുരഗാനം കേട്ടു; സ്വയം ലളിതമായി, മന്ദമായി പാടാൻ തുടങ്ങി.
സ്വയം ഗായതി ദേവേശേ മിശ്രാ മംഗലകൈശികീ । നാരദേ നൃത്യമാനേ തു ഗായതി സ്വരഭേദിനി
ദേവന്മാരുടെ നാഥൻ സ്വയം മംഗളവും കൈശികിയും കലർത്തി പാടുമ്പോൾ, നാരദൻ നൃത്തം ചെയ്യുമ്പോൾ സ്വരഭേദങ്ങളോടെ പാടിച്ചു.
സ്വരം ധ്രുവം സമാദായ സര്വലക്ഷണസംയുതമ് । സ്വധാരാമൃതസംയുക്തം ഗാനേനൈവമഥോ ജയത്
ഏറ്റവും നല്ല സ്വരം, എല്ലാ ഗുണങ്ങളോടും കൂടിയതും സ്വരാമൃതം നിറഞ്ഞതുമായത് എടുത്ത്, ആ ഗാനത്തിലൂടെ ജയിച്ചു.
വാസുദേവോ മര്ദലം ച കരാഭ്യാമിദമാഹനത് । അവഗാഹംശ്ചതുര്വക്ത്രസ്തുംബുരുര്മുഖരോ ബഭൌ
വാസുദേവൻ കൈകളാൽ മൃദംഗം വായിച്ചു; നാലുമുഖനായ തുംബുരു ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദിച്ചു പ്രകാശിച്ചു.
താനകാ ഗൌതമാദ്യാസ്തു തൂഷ്ണീം ഗാതും ച വായുതഃ । ഗായകേ മധുരം ഗീതം ഹനൂമതി കപീശ്വരേ
താനകന്മാർ, ഗൗതമൻ തുടങ്ങിയവർ മൗനത്തിൽ ഇരുന്നു; കപികളുടെ രാജാവായ ഹനുമാൻ ഗായകരുടെ ഇടയിൽ മധുരഗാനം പാടി.
മ്ലാനമമ്ലാനമഭവത്കൃശാഃ പുഷ്ടാസ്തദാഽഭവന് । സ്വാം സ്വാം ഗീതിമതഃ സര്വേ തിരസ്കൃത്യൈവ മൂര്ച്ഛിതാഃ
ചിലർ ക്ഷീണിച്ചു, ചിലർ ഉല്ലാസത്തോടെ നിന്നു; എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ സ്വന്തം പാട്ടുകൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ആസ്വാദനത്തിൽ മുങ്ങി.
തൂഷ്ണീം സര്വേ സമഭവന്ദേവര്ഷിഗണദാനവാഃ । ഏകഃ സ ഹനുമാന്ഗാതാ ശ്രോതാരഃ സര്വ ഏവ തേ
ദേവർഷിമാരും ദാനവരും എല്ലാവരും മൗനത്തിലായി; ഹനുമാൻ മാത്രം പാടി, മറ്റെല്ലാവരും ശ്രോതാക്കളായി.
മധ്യാഹ്നകാലവിതതേ ഭോജനാവസരേ സതി । ദുകൂലയുഗമാധത്ത ശൃണ്വന്ഗീതിം മഹേശ്വരഃ
മധ്യാഹ്നം എത്തിയപ്പോൾ ഭക്ഷണസമയത്ത്, മഹേശ്വരൻ നല്ല വസ്ത്രം ധരിച്ച് പാട്ട് കേട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു.
പീതവസ്ത്രദ്വയം വിഷ്ണുരാരക്തം ചതുരാനനഃ । സ്വസ്വാര്ഹാണ്യഥ സര്വേഽപി കൃത്യം കൃത്വാപി കാലികമ്
വിഷ്ണു രണ്ട് മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചു, നാലുമുഖൻ ചുവപ്പു വസ്ത്രം ധരിച്ചു; എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ കർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ കാര്യങ്ങളിൽ തിരിഞ്ഞു.
സ്വം സ്വം വാഹനമാരുഹ്യ നിര്ഗതാഃ സര്വദേവതാഃ । ഗാനപ്രിയോ മഹേശസ്തു ജഗാദ പ്ലവഗേശ്വരമ്
ഓരോ ദേവതകളും തങ്ങളുടെ താന്തിരം വാഹനങ്ങളിൽ കയറി പുറപ്പെട്ടു. പാട്ട് പ്രിയനായ മഹേശ്വരൻ കുരങ്ങന്മാരുടെ അധിപനോടു പറഞ്ഞു.
പ്ലവഗത്വം മയാജ്ഞപ്തോ നിഃശംകം വൃഷമാരുഹ । മമ ചാഭിമുഖോ ഭൂത്വാ ഗായസ്വാശേഷഗായനമ്
എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം നീ കുരങ്ങിന്റെ രൂപം സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഭയമില്ലാതെ കാളയിൽ കയറി, എന്റെ നേരെ നോക്കി, എല്ലാ പാട്ടുകളും പാടുക.
അഥാഹ കപിശാര്ദൂലോ ഭഗവംതം മഹേശ്വരമ് । വൃഷഭാരോഹസാമര്ഥ്യം തവ നാന്യസ്യ വിദ്യതേ
അപ്പോൾ കുരങ്ങുകളിൽ ശൂരനായവൻ ഭഗവാൻ മഹേശ്വരനോടു പറഞ്ഞു: കാളയിൽ കയറാനുള്ള ശക്തി ഭഗവാനെ, നിനക്കല്ലാതെ മറ്റാര്ക്കുമില്ല.
തവ വാഹനമാരുഹ്യ പാതകീ സ്യാമഹം വിഭോ । മാമേവാരുഹ ദേവേശ വിഹംഗഃ ശിവവാഹനഃ
നിന്റെ വാഹനത്തിൽ കയറിയാൽ ഞാൻ പാപിയാവും, ദേവാദികളുടെ അധിപനേ, നീ എനിക്കു മേൽ കയറുക, ശിവന്റെ വാഹനം ആയ പക്ഷി അതു ചെയ്യട്ടെ.
തവ ചാഭിമുഖം ഗാനം കരിഷ്യാമി വിലോകയ । അഥേശ്വരോ ഹനൂമംതമാരുരോഹ വൃഷം യഥാ
നിന്റെ നേരെ നോക്കി ഞാൻ പാടാം, നോക്കൂ! അപ്പോൾ ഭഗവാൻ ഹനുമാന്റെ മേൽ കാളയിൽ കയറിയതുപോലെ കയറി.
ആരൂഢേ ശംകരേ ദേവേ ഹനൂമാന്കംധരാശിരഃ । ഛിത്ത്വാ ത്വചം പരാവൃത്യ മുഖം ഗായതി പൂര്വവത്
ശങ്കരൻ ദേവൻ കയറിയപ്പോൾ, ഹനുമാൻ തലയെ ചുമലിൽ ചായ്ച്ച്, ത്വക്ക് മാറ്റി, മുമ്പുപോലെ മുഖം തിരിച്ച് പാടിത്തുടങ്ങി.
ശൃണ്വന്ഗീതിസുധാം ശംഭുര്ഗൌതമസ്യ ഗൃഹം ഗതഃ । സര്വേ ചാപ്യാഗതാസ്തത്ര ദേവര്ഷിഗണദാനവാഃ
ഗാനത്തിന്റെ അമൃതം കേട്ട ശംഭു ഗൗതമന്റെ വീട്ടിലേക്കു പോയി. അവിടെ എല്ലാ ദേവന്മാരും, മഹർഷികളും, ദാനവരും എത്തി.
പൂജിതാ ഗൌതമേനാഥ ഭോജനാവസരേ സതി । യച്ഛുഷ്കദാരുസംഭൂതം ഗൃഹോപകരണാദികമ്
അവിടെ, ഗൗതമൻ ആദരപൂർവ്വം ആഹാരസമയത്ത് സ്വീകരിച്ചപ്പോൾ, വീട്ടിലുള്ള ഉണക്കമരത്തിൽ നിന്നുള്ള ഉപകരണങ്ങളും പാത്രങ്ങളും—
പ്രരൂഢമഭവത്സര്വം ഗായമാനേ ഹനൂമതി । തസ്മിന്ഗാനേ സമസ്താനാം ചിത്രദൃഷ്ടിരതിഷ്ഠത
ഹനുമാൻ പാടുമ്പോൾ അവയെല്ലാം പച്ചപടർന്നു. ആ ഗാനത്തിൽ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാവർക്കും അത്ഭുതമായ ദർശനം ലഭിച്ചു.
ദ്വിബാഹുരീശസ്യ പദാഭിവംദനഃ സമസ്തഗാത്രാഭരണോപപന്നഃ । പ്രസന്നമൂര്തിസ്തരുണഃ സുമധ്യേ വിന്യസ്തമൂര്ദ്ധാംജലിഭിഃ സുരൈഃ സ്തുതഃ
രണ്ട് കൈകളോടെ, ഈശ്വരന്റെ പാദങ്ങളിൽ വന്ദനം ചെയ്ത്, എല്ലാ അവയവങ്ങളിലും അലങ്കാരങ്ങൾ ധരിച്ച്, മനോഹരമായ യുവാവായി, മുകളിൽ കൈകൂപ്പി ദേവന്മാർ ചുറ്റി നിൽക്കേ അവനെ സ്തുതിച്ചു.
ശിരഃ കരാഭ്യാം പരിഗൃഹ്യ ശംകരോ ഹനൂമതഃ പൂര്വമുഖം ചകാര । പദ്മാസനാസീന ഹനൂമതാംജലൌ നിധായ പാദം ത്വപരം മുഖേ ച
ശങ്കരൻ ഹനുമാന്റെ തല കൈകളിൽ പിടിച്ച് മുഖം നേരെ തിരിച്ചു. പദ്മാസനത്തിൽ ഇരുന്ന്, ഒരു പാദം ഹനുമാന്റെ കൂപ്പികൈയിൽ വെച്ചു, മറ്റേ പാദം മുഖത്തിൽ വെച്ചു.
പാദാംഗുലീഭ്യാമഥ നാസികാം വിഭുഃ സ്നേഹേന ജഗ്രാഹ ച മംദമംദമ് । സ്കംധേ മുഖേ ത്വംസതലേ ച കംഠേ വക്ഷഃസ്ഥലേ ച സ്തനമധ്യമേ ഹൃദി
ശേഷം ഭഗവാൻ ഹൃദയപൂർവ്വം ഹനുമാന്റെ മൂക്കിൽ കാലിന്റെ വിരലുകൾ കൊണ്ട് തൊട്ടു; ചുമൽ, മുഖം, കൈതല, കഴുത്ത്, നെഞ്ച്, മദ്ധ്യസ്ഥനഭാഗം, ഹൃദയം എന്നിവയും സ്നേഹത്തോടെ സ്പർശിച്ചു.
തതശ്ച കുക്ഷാവഥ നാഭിമംഡലേ തതോ ദ്വിതീയം നിദധാതി ചാംജലൌ । ശിരോ ഗൃഹീത്വാവനമയ്യ ശംകരഃ പസ്പര്ശ പൃഷ്ഠം ചിബുകേന സധ്വനി
അതിനുശേഷം വയറിന്റെ നാഭിഭാഗത്തും, പിന്നെ മറ്റേ പാദം കൂടി ഹനുമാന്റെ കൂപ്പികൈയിൽ വെച്ചു; ശങ്കരൻ തല പിടിച്ച് താഴ്ത്തി, ചിന്ന് കൊണ്ട് ഹനുമാന്റെ പിൻഭാഗം സ്പർശിച്ച് ഒരു ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി.
ഹാരം ച മുക്താപരികല്പിതം ശിവോ ഹനൂമതഃ കംഠഗതം ചകാര ഹ । അഥ വിഷ്ണുര്മഹേശാനമിദം വചനമുക്തവാന്
ശിവൻ മുത്തുകളാൽ നിർമ്മിച്ച ഒരു ഹാരം ഹനുമാന്റെ കഴുത്തിൽ അണിയിച്ചു. പിന്നെ വിഷ്ണു മഹേശ്വരനോടു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: