ബ്രാഹ്മണ ഉവാച- ധമ്മില്ലം തേ കരിഷ്യാമി മമാംകം ത്വം സമാരുഹ । പ്രചലേദ്യദി തേ ചിത്തം പാതിവ്രത്യം കുതസ്തവ
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ മുടി ഞാൻ ചിട്ടപ്പെടുത്താം; നീ എന്റെ മടിയിൽ കയറി ഇരിക്കൂ. നിന്റെ മനസ്സ് അലയുകയാണെങ്കിൽ, നിന്റെ പതിവ്രതത്വം എവിടെയാണ്?'
പാര്വത്യുവാച- മമ വ്രതം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ ശംകരാംകൈകരോഹണമ് । അഥ തച്ചിത്തമാജ്ഞായ ഭവാന്യാഃ പരമേശ്വരഃ
പാർവതി പറഞ്ഞു: 'എന്റെ വ്രതം, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനേ, ശംകരന്റെ മടിയിൽ മാത്രം കയറുക എന്നതാണ്.' അതിനുശേഷം ഭവാനിയുടെ മനസ്സ് മനസ്സിലാക്കി പരമേശ്വരൻ—
ദ്വ്യഷ്ടവര്ഷവയാ ഭൂത്വാ സുസ്നിഗ്ധകചബംധനഃ । സുസ്നിഗ്ധചാരുനയനോ ഗോക്ഷീരസമവിഗ്രഹഃ
പതിനാറു വയസ്സുകാരനായി, മൃദുവായി കെട്ടിയ മുടിയോടെ, മനോഹരവും സ്നേഹപൂർവവുമായ കണ്ണുകളോടെ, ശുദ്ധമായ പശുവിന്റെ പാലുപോലെയുള്ള ശരീരത്തോടെയും—
കോടികംദര്പലാവണ്യഃ സര്വാഭരണഭൂഷിതഃ । സ്വപാര്ശ്വസ്ഥിതനാര്യംസേ പ്രസാരിതഭുജദ്വയഃ
കോടികന്ദർപ്പനെക്കാൾ കൂടുതൽ സൗന്ദര്യമുള്ളവനായി, എല്ലാ ആഭരണങ്ങളും ധരിച്ച്, തന്റെ പുറകിൽ നിന്നുള്ള സ്ത്രീയെ കൈകളാൽ ചുറ്റിപ്പിടിച്ച്—
ഗായന്മംദതയാ സാകമുമയാ പടുതാ യഥാ । അഥ താം പാര്വതീം ശംഭുഃ കരേണാകൃഷ്യ ച സ്മയന്
ഉമയോടൊപ്പം മൃദുവായി പാടിക്കൊണ്ട്, അത്യന്തം നൈപുണ്യത്തോടെ, പിന്നെ ശംഭു പുഞ്ചിരിയോടെ പാർവതിയെ കൈപിടിച്ച് അടുത്തുവന്നു.
വിന്യസ്യ ഹസ്തൌ വനിതാ ദ്വയാംസേ ഗായന്സമസ്താഭരണഃ പ്രസന്നദൃക് । നനര്ത ചാനംദസമൃദ്ധഗാത്രോ മുനീംദ്ര ഗീതശ്ച സകാലവേലമ്
രണ്ടു സ്ത്രീകളുടെ ഭുജങ്ങളിൽ കൈവെച്ച്, സമസ്താഭരണങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ച്, സ്നേഹപൂർവമായ ദൃഷ്ടിയോടെ, ആനന്ദം നിറഞ്ഞ ശരീരത്തോടെ, മഹാമുനിയേ, മുഴുവൻ സമയവും പാടി നൃത്തം ചെയ്തു.
ഏതാദൃശം ശിവം ധ്യാത്വാ ജന്മകോടിശതേഷ്വപി । ന ദുഃഖം ജായതേ തസ്യ സദാ ഹര്ഷശ്ച ജായതേ
ഇങ്ങനെ ശിവനെ ധ്യാനിച്ചാൽ, ലക്ഷക്കണക്കിന് ജന്മങ്ങൾക്കു പോലും ദു:ഖം ഉണ്ടാകില്ല; എന്നും ആനന്ദം മാത്രം ലഭിക്കും.
അഥ സ്തുതോ മുനിവരൈര്നാരീം കൃത്വാ ഹരിം തതഃ । അഥ സാ പാര്വതീ തുഷ്ടാ ദേവം പ്രാഹ പിനാകിനമ്
മഹാമുനിമാർ വാഴ്ത്തിയ ശേഷം, വിഷ്ണുവിനെ സ്ത്രീയാക്കി, പാർവതി സന്തോഷത്തോടെ പിനാകധാരിയെ സമീപിച്ച് പറഞ്ഞു.
പാര്വത്യുവാച- കിമിത്യേതാദൃശം ഭാവമാസ്ഥായ ത്വമിഹാഗതഃ । നാരീം കൃത്വാ തഥാ വിഷ്ണും കിം പ്രകൃത്യാ ന ചാഗതൌ
പാർവതി പറഞ്ഞു: 'നീ ഇങ്ങനെ ഒരു രൂപം സ്വീകരിച്ച് ഇവിടെ വന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? വിഷ്ണുവിനെ സ്ത്രീയാക്കി, നിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ വന്നില്ലേ?'
ശിവഃ പ്രാഹ വ്രതേ ചാത്ര ഹ്യതിഥേര്ഭോജനം ശുഭമ് । ജാനേ സിദ്ധിമഥോ യേഷാം വിഷാദോ നാഭിജായതേ
ശിവൻ പറഞ്ഞു: 'ഈ വ്രതത്തിൽ അതിഥിയെ ഭക്ഷണം കൊടുക്കുന്നത് ശുഭമാണ്. വിജയിക്കുന്നവർക്കു ദു:ഖം ഉണ്ടാകില്ലെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു.'
ജാതേ വിഷാദേ തു വ്രതമസമ്യഗിതി നിശ്ചയഃ । സോമവാരാഃ സമായാംതി യാവംതോബ്ദശതാനി തു
എങ്കിൽ ദു:ഖം ഉണ്ടെങ്കിൽ, വ്രതം ശരിയായി പാലിച്ചില്ലെന്നുറപ്പാണ്; നൂറു വർഷങ്ങളിൽ എത്രയോ സോമവാരങ്ങൾ വരും—
താവംതി മത്പുരേ ദേവി സര്വഭോഗസമന്വിതഃ । സഭാര്യ്യപുത്രബംധുശ്ച വേദോക്തായുഷ്യജീവിതഃ
അവിടെ, ദേവിയേ, എന്റെ നഗരത്തിൽ, എല്ലാ സുഖങ്ങളും അനുഭവിച്ച്, ഭാര്യയും മക്കളും ബന്ധുക്കളുമൊത്ത്, വേദത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ആയുസ്സ് വരെ ജീവിക്കും.
പശ്ചാദ്വാരാണസീം ഗത്വാ മൃതോ മുക്തിമവാപ്സ്യതി । ശംഭുരുവാച- അഥ ദേവേ സ്ഥിതേ തത്ര മുനയസ്ത്രിഃ പ്രദക്ഷിണമ്
പിന്നീട്, വാരാണസിയിലേക്ക് പോയി അവിടെ മരിച്ചാൽ മോക്ഷം ലഭിക്കും. ശംഭു പറഞ്ഞു: അപ്പോൾ, ദേവൻ അവിടെ നിലകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, മുനികൾ മൂന്നു പ്രദക്ഷിണം നടത്തി.
കൃത്വാ പംചനമസ്കാരാന്പുനഃ കൃത്വാ പ്രദക്ഷിണമ് । പുനശ്ച ദംഡവദ്ഭൂത്വാ വിസൃഷ്ടാ നിര്യയുസ്തതഃ
അവർ അഞ്ചു പ്രണാമങ്ങൾ ചെയ്ത്, വീണ്ടും പ്രദക്ഷിണം നടത്തി; പിന്നെ ഭുമിയിൽ വീണ് നമസ്കരിച്ച് അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
അഥ ശോണഃ ശോഭിതാംഗീം ഭാര്യാമാപ ഹ്യനിംദിതാമ് । രാജ്യം ച ഭാരതേ വര്ഷേ ധര്മേണാപാലയദ്ദ്വിജഃ
അപ്പോൾ ശോണന് ഭംഗിയുള്ള, അപവാദമില്ലാത്ത ഭാര്യയെ ലഭിച്ചു; ആ ദ്വിജൻ ഭാരതഖണ്ഡത്തിൽ ധർമ്മത്തോടെ രാജ്യം ഭരിച്ചു.
മാനുഷാനഖിലാന്ഭോഗാന്ബുഭുജേ ശിവഭക്തിമാന് । നിത്യം ദേവാര്ചനപരോ നിത്യം ബ്രാഹ്മണപൂജകഃ
ശിവഭക്തനായ അവൻ മനുഷ്യരിൽ ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ സുഖങ്ങളും അനുഭവിച്ചു; എല്ലായ്പ്പോഴും ദേവാരാധനയിൽ ഏർപ്പെട്ട്, എല്ലായ്പ്പോഴും ബ്രാഹ്മണരെ ആദരിച്ചു.
നിത്യദാതാ നിത്യയാജീ നിത്യശ്രോതാ പുരാണകമ് । മൃതഃ സ ഗതവാംല്ലോകം ശംകരസ്യ വിഭോഃ ശുഭമ്
എപ്പോഴും ദാനം ചെയ്യുകയും, യാഗം നടത്തുകയും, പുരാണം കേൾക്കുകയും ചെയ്തു; മരിച്ചപ്പോൾ, മഹാശക്തനായ ശങ്കരന്റെ ശുഭലോകം അവൻ നേടി.
ശംഭുരുവാച- നാമകീര്തനമാഹാത്മ്യം പ്രസംഗാത്പരികീര്തിതമ് । ശൃണ്വതാം സര്വപാപഘ്നം ഭക്താനാം ച തഥാ നൃപ
ശംഭു പറഞ്ഞു: നാമജപത്തിന്റെ മഹത്വം ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അത് കേൾക്കുന്നവർക്കും ഭക്തർക്കും എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു, രാജാവേ.
സര്വകല്യാണദം നിത്യം സുഭാര്യ്യാ രാജ്യദം ശിവമ് । ശിവഭക്തിപ്രദം ഗോപ്യം യസ്യ കസ്യാപി നേരയേത്
ഇത് എല്ലായ്പ്പോഴും എല്ലാ മംഗളവും, നല്ല ഭാര്യയും, രാജ്യവും നൽകുന്നു; ശിവഭക്തി നൽകുന്ന രഹസ്യമായത്, ആരോടും വെളിപ്പെടുത്തരുത്.
ത്രയോദശോത്തരശതതമോഽധ്യായഃ 5.113 ശ്രീരാമ ഉവാച- ഖേ ദൃശ്യംതേ വിമാനസ്ഥാ നാനാരൂപധരാഃ ശുഭാഃ । സര്വകാമഫലോപേതാഃ സുഭാര്യ്യാഃ ശതയോഷിതഃ
ശ്രീരാമൻ പറഞ്ഞു: ആകാശത്ത് വിവിധ രൂപങ്ങൾ ധരിച്ച, മനോഹരരായവർ ദിവ്യവിമാനങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു; അവർക്ക് എല്ലാ ഇച്ഛാപൂർത്തിയും, നല്ല ഭാര്യമാരും, നൂറുകണക്കിന് സ്ത്രീകളും കൂടെ ഉണ്ട്.
സഹസ്രനരനാരീഭിഃ പൂജ്യമാനാഃ പദേ പദേ । ഗായംതി വിംശതിര്യോഷാ രൂപലാവണ്യകോമലാഃ
ആയിരക്കണക്കിന് പുരുഷന്മാരുടെയും സ്ത്രീകളുടെയും ആദരം ഓരോ ഘട്ടത്തിലും ലഭിക്കുന്നു; ഇരുപത് സുന്ദരികളും സൌന്ദര്യവും മൃദുലതയും നിറഞ്ഞവരും പാടുന്നു.
കരംകവാഹിനീ ചൈകാ ചാമരാസക്തബാഹവഃ । താലവൃംതദ്വയം നാര്യ്യോ വീജയംതി പ്രഗൃഹ്യ വൈ
ഒരുത്തി ആനപ്പുറത്ത് ഇരിക്കുന്നു, മറ്റുള്ളവർ കൈകളിൽ ചാമരം പിടിക്കുന്നു; രണ്ടു സ്ത്രീകൾ താളവൃക്ഷത്തിന്റെ കൂമ്പാരങ്ങൾ പിടിച്ച് വീശുന്നു.
സചക്രേ ചാംകമധ്യേ സ്യാ ഉപധാനം തഥാപരഃ । ഏകസ്യാഃ കരയോര്ഹസ്തഃ സ്താവകാനേകസംയുതഃ
ഒരുത്തി വട്ടത്തിന്റെ നടുവിൽ തലയണ വയ്ക്കുന്നു, മറ്റൊരുത്തി പിന്തുണ നൽകുന്നു; ഒരുവളുടെ കൈകളിൽ മറ്റൊരുവളുടെ കൈകൾ ചേർത്ത്, അനേകം സ്തുതികൾ ഉണ്ട്.
നാനാവിധപരീഹാസ കൃതോത്ഫുല്ലമുഖാംബുജഃ । ഏകൈകത്ര വിമാനേ തു ദൃശ്യതേ ചംദ്രദീധിതിഃ
നാനാവിധമായ തമാശകളാൽ അവരുടെ മുഖങ്ങൾ പുഷ്പം പോലെ വിരിയുന്നു; ഓരോ ദിവ്യവിമാനത്തിലും ചന്ദ്രന്റെ പ്രകാശം പോലെ ദീപ്തി കാണാം.
സ്ത്രീശതേഷു വിമാനേഷു ദൃശ്യതേ ഈശ്വരഃ ശുഭഃ । ഏതേ കിം പുണ്യകര്താരോ വിഷ്ണുമായാഥവാ മുനേ
നൂറുകണക്കിന് സ്ത്രീകൾ ഉള്ള ദിവ്യവിമാനങ്ങളിൽ ശുഭമായ ഈശ്വരൻ കാണപ്പെടുന്നു; ഇവർ പുണ്യശീലികളോ, അല്ലെങ്കിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ മായയോ, മുനിയേ?
ശംഭുരുവാച- ഏതേ ഹി ബ്രാഹ്മണാഃ പുണ്യാ ഗൃഹസ്ഥാശ്രമവാസിനഃ । യേഷാമേവ ച സ ഗ്രാസോ ദത്തോ ദശരഥേന തേ
ശംഭു പറഞ്ഞു: ഇവർ പുണ്യവാന്മാരായ ബ്രാഹ്മണരും ഗൃഹസ്ഥരും ആണ്; ദശരഥൻ ആ അന്നം നൽകിയത് ഇവർക്കാണ്.
തേഷാം തു മമചിത്താനാം കദാചിദഭവന്മതിഃ । യഥേഹ സുഖിനഃ സര്വേ വയം ചാന്യോപജീവിനഃ
എന്റെ മനസ്സിലുള്ളവരിൽ ചിലപ്പോൾ ഒരു ചിന്ത ഉണ്ടായി: ഇവിടെയുള്ള എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നതുപോലെ, ഞങ്ങളും മറ്റുള്ളവരുടെ സഹായത്താൽ ജീവിക്കുന്നു.
അസ്മാനേവാനുജീവംതി ശതശോ മനുജാ ഇഹ । യേന പുണ്യേന ച വയം സര്വേകാമാനുമോദിനഃ
ഇവിടെ നൂറുകണക്കിന് മനുഷ്യർ ഞങ്ങളിലൂടെയാണ് ജീവിക്കുന്നത്; ഏത് പുണ്യത്താൽ ആണോ, ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും എല്ലാ ഇച്ഛകളും അനുഭവിക്കുന്നു.
സുസ്ത്രീകൃതോപചാരാശ്ച സര്വേ രാജ്യസുഖാന്വിതാഃ । ജരാമരണഹീനാശ്ച യുവാനഃ സര്വദൈവ ഹി
നല്ല സ്ത്രീകളുടെ സേവനം എല്ലാവർക്കും ലഭിക്കുന്നു, എല്ലാവർക്കും രാജസുഖം ഉണ്ട്; വൃദ്ധിയും മരണവും ഇല്ലാതെ, എല്ലായ്പ്പോഴും യുവാക്കളാണ്.
വിചാര്യൈവം ദ്വിജാഃ സര്വേ വസിഷ്ഠസ്യാശ്രമം യയുഃ । ആഗതാനഥ സംപൂജ്യ വസിഷ്ഠോ വാക്യമുക്തവാന്
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച്, എല്ലാ ബ്രാഹ്മണരും വസിഷ്ഠന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി; അവരെ സ്വീകരിച്ച് വസിഷ്ഠൻ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.