ഏനസോ മുച്യതേ ചോരഃ ശൂലാരോപണമാത്രതഃ । ഏവമാഭാഷ്യ മൃത്യും തം ശൂലപ്രോതമകല്പയത്
കള്ളന് ശൂലത്തിലേറി ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടാല് പാപം വിട്ടു പോകുന്നു; ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, മരണത്തെ ശൂലത്തിലേറിക്കാന് ഒരുക്കി.
ശൂലം സ്കംധഗതം കൃത്വാ ദൂതാന്സംഗ്രഥ്യ രജ്ജുനാ । പാദശൃംഖലവിന്യസ്താനാദായ നൃപമധ്യഗാത്
ശൂലം തോളില് വെച്ച്, ദൂതന്മാരെ കയര് കൊണ്ട് കെട്ടി, കാലില് കിട.chainയുള്ളവരെ കൂട്ടി, രാജാവിന്റെ മുമ്പിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
വിമാനവരമാരോപ്യ ഗീതവാദ്യസുശോഭിതമ് । വീരാംതികമഥോ ഗത്വാ സര്വമസ്മൈ ന്യവേദയത്
ഗാനം, വാദ്യം എന്നിവ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച ഉന്നത വിമാനത്തില് അവനെ ഇരിപ്പിച്ച്, വീരാന്തികയിലേക്ക് പോയി, എല്ലാം അവനോട് അറിയിച്ചു.
വീരഭദ്രോപി തത്സര്വം ശംകരായാമിതാത്മനേ । നാനാമുനിഗണൈര്ദേവൈര്ബ്രഹ്മവിഷ്ണുപുരഃ സുരൈഃ
വീരഭദ്രന് വിവിധ മുനികളും ദേവതകളും ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും മുന്നില് നില്ക്കുന്ന ദേവന്മാരും ചേര്ന്ന്, ഈ സംഭവങ്ങള് എല്ലാം അശേഷാത്മാവായ ശങ്കരനോട് പറഞ്ഞു.
സേവ്യമാനായ ദേവായ പാര്വതീസഹിതായ ച । പ്രണിപത്യ നിവേദ്യാഥ ശൂലസ്ഥംമൃത്യുമേവ ച
ദേവന്മാര് സേവിക്കുന്ന, പാര്വതിയോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്ന ദൈവത്തെ വണങ്ങി, എല്ലാം അറിയിച്ചു; ശൂലത്തില് കെട്ടിയ മരണനെയും സമര്പ്പിച്ചു.
തൂഷ്ണീം ബഭൂവ വിശ്വാത്മാ വീരഭദ്രഃ പ്രതാപവാന് । അഗ്ന്യാനനം വീക്ഷ്യ ശിവോ വിഗര്ഹയന്കഥം ത്വയൈതദ്ഗണസാഹസം കൃതമ് । ബിഭേഷി മൃത്യോര്ന കഥം യമാധികാദ്വദസ്വ സര്വം പരമാര്ഥതോ മേ
വീരഭദ്രന്, വിശ്വാത്മാവായ ശക്തന്, മൗനമായിരുന്നു; ശിവന് അഗ്നിമുഖനായ മരണനെ കണ്ടു, കുറ്റപ്പെടുത്തി ചോദിച്ചു: "എന്റെ ഗണങ്ങളില് ഇങ്ങനെയൊരു ദൗസാഹസ്യം എങ്ങനെ ചെയ്തു? മരണനെയും യമന്റെ അധികാരത്തെയും നീ ഭയപ്പെടുന്നില്ലേ? സത്യം പറഞ്ഞ് എല്ലാം പറയു."
പ്രണമ്യ തം വഹ്നിമുഖോഽതിരോഷോ മൃത്യും സമാലോക്യ നനര്ത ഹര്ഷാത് । ഉവാച ചൌര്യം കൃതമേവ മൃത്യുനാ തദേഷ ശൂലേഽപി മയാ പ്രരോഹിതഃ
അവനെ വണങ്ങി, അഗ്നിമുഖനായ, അത്യധികം കോപമുള്ള മരണന് ശിവനെ നോക്കി സന്തോഷത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്തു; പറഞ്ഞു: "മരണന് കള്ളത്തരം ചെയ്തതുകൊണ്ട്, നീ എന്നെ ശൂലത്തിലേറിച്ചു."
വിമോചയാമാസ ശിവോപി മൃത്യും ദൂതാനശേഷാന്നിരുജശ്ചകാര । മൃത്യും സമാലോക്യ ശിവോ ബഭാഷേ മന്നാമ ഏഷാം മരണേ സമാസ്തേ
ശിവന് മരണനെയും ദൂതന്മാരെയും മോചിപ്പിച്ചു, അവരെ വേദനയില് നിന്ന് മോചനം നല്കി. മരണനെ നോക്കി ശിവന് പറഞ്ഞു: "ഇവരുടെ മരണത്തില് എന്റെ പേര് തന്നെയാണ് പ്രധാനമായത്."
മച്ചേതസാമന്യധിയാം ച നാമഹീനാക്ഷരം വാധികവര്ണയുക്തമ് । മമൈവ ലോകം പ്രദദാമി സത്യം ഹ്യനേന നാമ പ്രഹരേതി ഭാഷിതമ്
എന്റെ ചിന്തയിലാണോ, അല്ലെങ്കില് എന്റെ പേര്, ഒരു അക്ഷരം കൂടുതലോ കുറയോ ഉച്ചരിച്ചാലും, അവര്ക്ക് എന്റെ ലോകം നല്കുന്നു; ഇത് സത്യം, എന്റെ വാക്കാണ്.
പ്രശബ്ദമാത്രം ത്വധികം ഹരേതിപദപ്രദം വൈ പദമീരയംതി । ആരാദമൂംസ്ത്വം ജപതോ നമസ്വ മദീയവാക്യം ച യമം വദസ്വ
എന്റെ പേര്, അല്ലെങ്കില് 'ഹര' എന്ന പദം ഉച്ചരിച്ചാലും, അതു പരമപദം നല്കുന്നു. ദൂരത്തുനിന്നും ജപിച്ചവരും, എന്നെ വണങ്ങുന്നവരും, എന്റെ വാക്ക് അനുസരിക്കുന്നവരും—ഇത് യമനോട് പറയു.
നതിം യതിം കീര്തിമുപാസ്തിമാശ്രിതാ ദാസ്യം ച കൈംകര്യ്യമഥ ശ്രുതിംവദാഃ । പംചാക്ഷരോക്തിം ശതരുദ്രിയോക്തിം ശിവസ്യ കുര്വംതി ന തേ വിചാര്യാഃ
വന്ദനം, യതിസ്വഭാവം, കീര്ത്തി, ഭക്തി, സേവനം, ശാസ്ത്രം പാരായണം, പഞ്ചാക്ഷരമന്ത്രം, ശതരുദ്രിയം ഉച്ചരിക്കുന്നവരും—അവരെ വിലയിരുത്തേണ്ടതില്ല.
മന്നാമരുദ്രാക്ഷവിഭൂതിധാരണോ മമാഗ്രതോ യസ്തു പുരാണവക്താ । സര്വേഷു പാപേഷ്വപി തേഷു സത്സു പ്രശാസ്മ്യഹം നൈവ യമാധികാരഃ
എന്റെ പേര്, രുദ്രാക്ഷം, വിശുദ്ധഭസ്മം ധരിക്കുന്നവരും, എന്റെ മുമ്പില് പുരാണം വായിക്കുന്നവരും—even പാപികളായാലും, അവരില് ഞാൻ അധികാരിയാണു; യമന് അവരില് അധികാരമില്ല.
യേ ചാപി പാപാന്വിതമായിനോ നരാഃ പരാന്നവസ്ത്രാദിവധൂഭുജശ്ച । വാരാണസീമൃത്യുപരാശ്ച യേ വൈ ശ്രീശൈലമര്ത്യാശ്ച ന തേ വിചാര്യാഃ
പാപികളായ, കപടമായ, മറ്റുള്ളവരുടെ ഭക്ഷണം, വസ്ത്രം, ഭാര്യ എന്നിവ ഉപയോഗിക്കുന്നവരും, വാരാണസിയില് അല്ലെങ്കില് ശ്രീശൈലത്തില് മരിക്കുന്നവരും—അവരെ വിലയിരുത്തേണ്ടതില്ല.
യൂകാശ്ച ദംശാ അപി മത്കുണാശ്ച മൃഗാദയഃ കീടപിപീലികാശ്ച । സരീസൃപാ വൃശ്ചികശൂകരാശ്ച കാശീമൃതാഃ ശംകരമാപ്നുവംതി
യൂക്ക, ദംശു, മട്ടുക്കണ, മൃഗങ്ങള്, കീടങ്ങള്, പിപ്പീലിയകള്, പാമ്പുകള്, വൃശ്ചികങ്ങള്, പന്നികള്—കാശിയില് മരിച്ചവരെ ശങ്കരന് ലഭിക്കുന്നു.
ഇദം നാമഗൃണന്ധ്യായേദ്യോ വൈ ഹൃത്പദ്മമംദിരേ । ത്രിയംബകം വിരൂപാക്ഷം സോമം സോമാര്ദ്ധഭൂഷണമ്
ഈ പേര് ജപിച്ച്, ഹൃദയത്തിലെ കമലമന്ദിരത്തില് ധ്യാനിക്കുന്നവന്—ത്രയമ്പകന്, വിരൂപാക്ഷന്, സോമന്, ചന്ദ്രഭൂഷിതന്—
ത്രിനേത്രകം ത്രയീനേത്രം സോമസൂര്യാഗ്നിലോചനമ് । തം നമസ്കൃത്യ ദൂരസ്ഥോ ഭവമൃത്യോ മമാജ്ഞയാ
മൂന്നു കണ്ണുള്ളവന്, ത്രയീനേത്രന്, ചന്ദ്രന്, സൂര്യന്, അഗ്നി കണ്ണുകളുള്ളവന്—അവനെ ദൂരത്തുനിന്നും വണങ്ങി, മരണന് എന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
അഥാകര്ണ്യ ശിവപ്രോക്തം മൃത്യുസ്തുഷ്ടാവ ശംകരമ് । നമസ്തേ ദേവതാനാഥ നമസ്തേ ദേവമൂര്തയേ
ശിവന് പറഞ്ഞ വാക്കുകള് കേട്ട ശേഷം, മരണന് ശങ്കരനെ സ്തുതിച്ചു: "ദേവതകളുടെ നാഥന് നിന്നെ വണങ്ങുന്നു; ദൈവമൂർത്തിയെ വണങ്ങുന്നു."
സര്വജ്ഞായ നമസ്തുഭ്യം പശൂനാം പതയേ നമഃ । അഥ ദേവോ മഹാദേവോ മൃത്യും പ്രാഹ വരം വൃണു
സർവ്വജ്ഞനായവനെ വണങ്ങുന്നു; പശുക്കളുടെ നാഥനെ വണങ്ങുന്നു. അതിന് ശേഷം മഹാദേവന് മരണനോട് പറഞ്ഞു: "ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കു."
സ്തോത്രേണാനേന തുഷ്ടോസ്മി മൃത്യുര്വരമയാചത । ത്വദീയം പാലയ വിഭോ മാം ച ശംകര പാപിനമ്
ഈ സ്തുതിയാൽ ഞാൻ സന്തോഷം അനുഭവിക്കുന്നു. മരണമേ, നീ ഒരു വരം ചോദിക്കൂ. മഹാപ്രഭുവേ, നിന്റെതായതെല്ലാം നീ സംരക്ഷിക്കണം; ശംകരാ, പാപിയായ എനിക്കും കൃപയുണ്ടാകണം.
തഥേത്യുക്ത്വാ മൃത്യുമീശോ ഗച്ഛ വത്സേതി ചാബ്രവീത് । യമലോകം ഗതഃ സോപി യമായാശേഷമുക്തവാന്
അങ്ങനെ സമ്മതിച്ച്, ഭഗവാൻ മരണനോടു പറഞ്ഞു: 'പൊന്നേ, നീ പോകൂ.' പിന്നെ അവൻ യമലോകത്തേക്ക് പോയി, യമനോടു എല്ലാം പറഞ്ഞു.
ശംഭുരുവാച- യ ഇദം ശൃണുയാന്നിത്യം പുണ്യാഖ്യാനമനുത്തമമ് । വിമുക്തഃ സര്വപാപേഭ്യോ യാതി ശംകരസന്നിധിമ്
ശംഭു പറഞ്ഞു: ഈ ഉത്തമമായ പുണ്യകഥയെ ആരെങ്കിലും ദിവസേന ശ്രവിച്ചാൽ, അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുക്തനായി ശംകരന്റെ സാന്നിധ്യം ലഭിക്കും.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ പാതാലഖംഡേ ശിവരാഘവസംവാദേ ഏകാദശോത്തരശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ പാതാളഖണ്ഡത്തിൽ ശിവനും രാഘവനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തിൽ നൂറ്റൊന്നാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ശംഭുരുവാച- അഥാന്യദപി നിര്വച്മി പ്രമദാഖ്യാനമുത്തമമ് । സുതയാ ദേവരാതസ്യ യത്പ്രാപ്തം നാമകീര്തനാത്
ശംഭു പറഞ്ഞു: ഇനി ഞാൻ മറ്റൊരു ഉത്തമകഥ പറയാം. ദേവരാതന്റെ മകൾ നാമജപത്തിലൂടെ ലഭിച്ച പ്രമദാ കഥയാണത്.
ദേവരാതസുതാ ബാലാ കലാ നാമാതിരൂപിണീ । ധനംജയസുതസ്യാസീദ്ഭാര്യാ ശോണസ്യ ധീമതഃ
ദേവരാതന്റെ മകൾ കലാ എന്ന ബാലിക, അത്യന്തം സുന്ദരിയായിരുന്നു. ധനഞ്ജയന്റെ പുത്രനായ ധീരനായ ശോണന്റെ ഭാര്യയായി അവൾ ആയിരുന്നു.
താവുഭൌ നിയതൌ നിത്യം ധര്മ്മൈകപ്രവണൌ ശുഭൌ । ലബ്ധവംതൌ നിധിമഥോ ഗംഗാസ്നാനായ തൌ ഗതൌ
അവരിരുവരും എല്ലായ്പ്പോഴും ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവരും ശുദ്ധഹൃദയരുമായി ജീവിച്ചു. ഒരു നിധി ലഭിച്ചശേഷം, അവർ ഗംഗയിൽ കുളിക്കാൻ പോയി.
പ്രവാഹപതിതേ കൂലേ മൃത്തികാനയനായതൌ । കൂലാദാദായ മൃല്ലോഷ്ടം ദൃഷ്ടവംതൌ മഹാഘടമ്
നദീതീരത്ത്, ഒഴുക്കിൽ മണ്ണ് എടുക്കാൻ അവർ പോയപ്പോൾ, തീരത്ത് നിന്ന് ഒരു മണ്ണ് കഷണം എടുത്തു, വലിയൊരു കലശം കണ്ടു.
രാജതം ചോര്ദ്ധ്വപാഷാണമഥ ശോണഃ പ്രിയാം വചഃ । ഇദമാഹ കഥം കാര്യം കിം കര്തവ്യം ഹി നോ ഹിതമ്
അത് തുറന്നപ്പോൾ വെള്ളി കഷണവും ഒരു കല്ലും കണ്ടു. അപ്പോൾ ശോണൻ ഭാര്യയോടു ചോദിച്ചു: 'ഇതിനെപ്പറ്റി നമുക്ക് എന്ത് ചെയ്യണം? ഏത് വഴി നമുക്ക് നല്ലതാകും?'
ഭാര്യോവാച- ന നാരീമതമാലംബ്യ കിംചിത്കാര്യം സമാചരേത് । ന ച നാര്യാ ചരേദ്ഗുഹ്യമപ്രിയം വാഥ കിംചന
ഭാര്യ പറഞ്ഞു: സ്ത്രീയുടെ അഭിപ്രായം മാത്രം ആശ്രയിച്ച് ഒന്നും ചെയ്യരുത്. സ്ത്രീകളും രഹസ്യമായോ, ഇഷ്ടമില്ലാത്തതോ ഒന്നും ചെയ്യരുത്.
യദി നാരീസമക്ഷം തു ദ്രവിണം ദൃഷ്ടിമാപതേത് । വംചയീത തഥാ നാരീ ഈദൃശൈര്വാക്യസംചയൈഃ
സ്ത്രീയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ധനം കണ്ടാൽ, അവൾ ഇങ്ങനെ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് വഞ്ചിക്കും.
അസ്മാഭിര്ന ഹി സംപ്രേക്ഷ്യം കിം വാ തത്ര ഹി തിഷ്ഠതി । ദ്രവിണം ചേന്ന സംപ്രേക്ഷ്യം ബാധോദര്കം ഭവിഷ്യതി
നമുക്ക് അതിനെ നോക്കേണ്ടതില്ല, അവിടെ എന്താണെന്നു അന്വേഷിക്കേണ്ടതുമില്ല. ആ ധനം നോക്കിയില്ലെങ്കിൽ, പിന്നീടു പ്രശ്നമൊന്നും ഉണ്ടാകില്ല.