രത്നാനി വസുധാന്യാനി ന ദൃശ്യംതേ പുരേ തദാ । അഥ ഭൂപാംതരേണാസൌ നിര്ജിതഃ പ്രപലായിതഃ
രത്നങ്ങളും ഭൂമിയിലെ ധനസമ്പത്തുകളും ആ നഗരത്തിൽ കാണാനായില്ല. പിന്നെ മറ്റൊരു രാജാവിൽ തോറ്റു, ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
മഹാരണ്യമഥോ ഗത്വാ ഗിരിദുര്ഗമകല്പയത് । തത്ര ചാല്പപരീവാരശ്ചോരവൃത്തിം സമാശ്രിതഃ
അവൻ വലിയ കാടിലേക്ക് പോയി, മലകോട്ടം സ്ഥാപിച്ചു; അവിടെ കുറച്ച് അനുയായികളുമായി കള്ളത്തൊഴിലിൽ ആശ്രയിച്ചു.
സുവര്ണവസ്ത്രധാന്യാദി രത്നഗംധാദികം തഥാ । തത്രതത്ര വിനിര്ദിശ്യ ചോരാനായാനവംചകാന്
പൊന്നു, വസ്ത്രം, ധാന്യം, രത്നങ്ങൾ, സുഗന്ധങ്ങൾ എന്നിവയെ ഇവിടെ അവിടെ കള്ളന്മാർക്കും തട്ടിപ്പുകാര്ക്കും കാണിച്ചു കൊടുത്തു.
ബംധാദ്യകാരയത്തൈസ്തു ദ്രവ്യാഹരണകര്മണി । യദാഹാരോ ന വിദ്യേത തദാഹാരമകല്പയത്
കൈക്കൊണ്ടു കൊണ്ടുപോകുന്ന ജയിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥരും മറ്റും ദ്രവ്യങ്ങൾ പിടിച്ചെടുക്കുമ്പോൾ ഭക്ഷണം ലഭിക്കാത്തപ്പോൾ അവൻ ഭക്ഷണം ഒരുക്കി.
ഗോമഹിഷ്യാദിമാംസേന യദ്യന്നം നോപലഭ്യതേ । അശ്വീയ നരമാംസേന ഭോജനം പര്യ്യകല്പയത്
പശു, മാഹിഷം മുതലായവയുടെ മാംസം കൊണ്ടും ഭക്ഷണം കിട്ടിയില്ലെങ്കിൽ കുതിരയുടെ മാംസവും മനുഷ്യന്റെ മാംസവും ഉപയോഗിച്ച് ഭക്ഷണം ഒരുക്കി.
ഏതാദൃശമഭൂദ്വൃത്തം സംധ്യോപാസാദിവര്ജിതമ് । ഏകസ്തു സചിവസ്തസ്യ സുരാപോ നാമ രാക്ഷസഃ
അവന്റെ ജീവിതം സന്ധ്യാരാധനയും മറ്റും ഇല്ലാതെ ഇങ്ങനെ ആയിരുന്നു. അവനോടൊപ്പം ഒരു മന്ത്രിയേ ഉണ്ടായിരുന്നു, സൂരാപ എന്ന പേരുള്ള ഒരു രാക്ഷസൻ.
നിയുംക്തേ സര്വകാലം തമാഹരപ്രഹരേതി ച । ഏവം രക്ഷോമതേ സ്ഥിത്വാ നാനാദേശഗതാന്നരാന്
അവനെ എല്ലാ സമയത്തും 'പ്രഹരത്തിൽ ഭക്ഷണം കൊണ്ടുവരിക' എന്ന് നിയോഗിച്ചു. ഇങ്ങനെ രാക്ഷസരീതിയിൽ ജീവിച്ച് വിവിധ ദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആളുകളെ കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
നൃസഹസ്രപരീവാരോ ഹ്യാദദ്യാദകൃപാലയഃ । സ്വസ്യാഭിമതയോഷാസ്തു ജ്ഞാത്വാ ജ്ഞാത്വാ സമാഹരത്
ആയിരം പുരുഷന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിൽ, ദയയില്ലാതെ, അവരെ പിടിച്ചു. തനിക്കിഷ്ടമായ സ്ത്രീകളെ തിരിച്ചറിയുകയും വീണ്ടും വീണ്ടും കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും ചെയ്തു.
കിംചിത്കാലം ച താ ഭുക്ത്വാ താസാം മാംസമഭക്ഷയത് । ഏവം ഹത്വാ നരാന്നാരീ രാജ്യം ചക്രേ സുദുഃസഹമ്
കുറേ സമയം അവരെ ആസ്വദിച്ച ശേഷം അവരുടെ മാംസം തിന്നു. ഇങ്ങനെ പുരുഷന്മാരെയും സ്ത്രീകളെയും കൊല്ലി, അതിക്രൂരതയോടെ രാജ്യം ഭരിച്ചു.
ഏവം വര്ഷസഹസ്രം തു രാജ്യം കൃത്വാ നരാധമഃ । ജരാശിഥിലസര്വാംഗോ വലീപലിതദൂഷിതഃ
ഇങ്ങനെ ആയിരം വർഷം രാജ്യം ഭരിച്ചു, ആ ഏറ്റവും ദുഷ്ടൻ വയസ്സിന്റെ ബാധയാൽ ശരീരം ദുർബലമായി, ചുരുണ്ടും വെള്ളമുടിയും ആയി.
നിര്ജീവമഭവത്സ്ഥാനം സമംതാദ്ദശയോജനമ് । അഥ മൃത്യുദിനം പ്രാപ്തം രാജ്ഞസ്തസ്യ മഹാത്മനഃ
അവന്റെ താമസം പത്തു യോജന ചുറ്റും മരിച്ചുപോയതുപോലെയായി. പിന്നെ ആ മഹാത്മാവായ രാജാവിന് മരണദിനം എത്തി.
മൃത്യുകാലേഥ സംപ്രാപ്തേ സ്നാതം ഭൂമിഗതം നൃപമ് । തസ്യ ചാനുചരാഃ സര്വേ പരിവാര്യോപതസ്ഥിരേ
മരണസമയത്ത് രാജാവ് കുളിച്ച് നിലത്ത് കിടന്നു. അവന്റെ അനുചരന്മാർ എല്ലാവരും ചുറ്റും കൂടിയിരുന്നു.
സുരാപഃ സചിവഃ പ്രാഹ കിം കാര്യം മമ ചാദിശ । അഥ രാജാ തഥാ ശക്തോ നിര്ഗതായുസ്തദാര്ദിതഃ
സൂരാപ, മന്ത്രിയ്, 'എന്ത് ചെയ്യണം, പറയൂ' എന്ന് ചോദിച്ചു. രാജാവ്, ശക്തി നഷ്ടപ്പെട്ട്, ജീവൻ പോകുന്ന അവസ്ഥയിൽ,
നാഭേരധസ്തു ക്ഷീണാസുഃ കഥംചിദ്വാക്യമുക്തവാന് । ത്വം സര്വകാലേ ദൈത്യേംദ്ര പ്രഹരപ്രാഹരാഹര
നാഭിയിൽ താഴെ ജീവൻ ക്ഷീണിച്ചപ്പോൾ, എങ്കിലും, 'ദൈവം, എല്ലാ സമയത്തും പ്രഹരത്തിൽ ഭക്ഷണം കൊണ്ടുവരണം' എന്ന് പറഞ്ഞു.
ഇത്യഥോക്ത്വാ മമാരാസൌ യമദൂതാഃ സമായയുഃ । വിചിത്രം ബംധനേ യത്നം ചക്രുസ്താഡനതത്പരാഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മരിച്ചപ്പോൾ, യമദൂതന്മാർ എത്തി. അവർ ബന്ധിപ്പിക്കാൻ പലവിധ ശ്രമങ്ങൾ നടത്തി, അടിക്കാൻ ഉത്സുകരായി.
ചൂര്ണിതാ ബംധപാശാശ്ച ഹേതിദംഡാശ്ച ചൂര്ണിതാഃ । തദ്ഗാത്രസ്പര്ശമാത്രേ ച തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
ബന്ധപാശങ്ങളും ദണ്ഡങ്ങളും എല്ലാം പൊട്ടിപ്പോയി. അവന്റെ ശരീരത്തെ സ്പർശിച്ചപ്പോൾ അത്ഭുതം സംഭവിച്ചു.
അഥായാതഃ സ്വയം മൃത്യുഃ പാശേനൈനമയോജയത് । മൃത്യുപാശമപിച്ഛിന്നം വീക്ഷ്യ മൃത്യുരചിംതയത്
അപ്പോൾ തന്നെ മരണൻ എത്തി, പാശം കൊണ്ടു ബന്ധിച്ചു. മരണപാശവും പൊട്ടിയതിനെ കണ്ടു, മരണൻ അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
സര്വമര്ത്യമൃതിര്ദൃഷ്ടാ ദൃഷ്ടാ നൈതാദൃശീ ക്വചിത് । ഇതി ചിംതാപരേ മൃത്യൌ ജ്വാലാവക്ത്രഃ പ്രതാപവാന്
എല്ലാ മനുഷ്യരും മരിക്കുന്നതിനെ കണ്ടിട്ടുണ്ട്, പക്ഷേ ഇതുപോലെയൊന്നും എവിടെയും കണ്ടിട്ടില്ല. ഇങ്ങനെ മരണൻ ആലോചനയിൽ മുഴുകിയപ്പോൾ, ജ്വാലാമുഖനായ ശക്തൻ,
വീരഭദ്രേണ നിര്ദിഷ്ടഃ സഹസായാച്ച ശൂലഭൃത് । ജ്വാലാവക്ത്രമഥാലോക്യ മൃത്യുസ്തൂര്ണം പലായയൌ
വീരഭദ്രൻ, ശൂലധാരിയായവൻ, അപ്രത്യക്ഷമായി കാണിച്ചു. ജ്വാലാമുഖനെ കണ്ടു, മരണൻ വേഗത്തിൽ ഓടി മറഞ്ഞു.
പലായമാനം തം ദൃഷ്ട്വാ മൃത്യും വഹ്നിമുഖസ്തദാ । അരേ രേ ചോര ചോര ത്വം തിഷ്ഠതിഷ്ഠ ക്വ യാസ്യസി
മരണൻ ഓടിപ്പോകുന്നത് കണ്ടു, അപ്പോൾ അഗ്നിമുഖൻ വിളിച്ചു: 'അയ്യോ കള്ളാ, കള്ളാ, നീ! നിൽക്കു, നിൽക്കു! എവിടെ പോകുന്നു?'
ഏനസോ മുച്യതേ ചോരഃ ശൂലാരോപണമാത്രതഃ । ഏവമാഭാഷ്യ മൃത്യും തം ശൂലപ്രോതമകല്പയത്
കള്ളന് ശൂലത്തിലേറി ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടാല് പാപം വിട്ടു പോകുന്നു; ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, മരണത്തെ ശൂലത്തിലേറിക്കാന് ഒരുക്കി.
ശൂലം സ്കംധഗതം കൃത്വാ ദൂതാന്സംഗ്രഥ്യ രജ്ജുനാ । പാദശൃംഖലവിന്യസ്താനാദായ നൃപമധ്യഗാത്
ശൂലം തോളില് വെച്ച്, ദൂതന്മാരെ കയര് കൊണ്ട് കെട്ടി, കാലില് കിട.chainയുള്ളവരെ കൂട്ടി, രാജാവിന്റെ മുമ്പിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
വിമാനവരമാരോപ്യ ഗീതവാദ്യസുശോഭിതമ് । വീരാംതികമഥോ ഗത്വാ സര്വമസ്മൈ ന്യവേദയത്
ഗാനം, വാദ്യം എന്നിവ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച ഉന്നത വിമാനത്തില് അവനെ ഇരിപ്പിച്ച്, വീരാന്തികയിലേക്ക് പോയി, എല്ലാം അവനോട് അറിയിച്ചു.
വീരഭദ്രോപി തത്സര്വം ശംകരായാമിതാത്മനേ । നാനാമുനിഗണൈര്ദേവൈര്ബ്രഹ്മവിഷ്ണുപുരഃ സുരൈഃ
വീരഭദ്രന് വിവിധ മുനികളും ദേവതകളും ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും മുന്നില് നില്ക്കുന്ന ദേവന്മാരും ചേര്ന്ന്, ഈ സംഭവങ്ങള് എല്ലാം അശേഷാത്മാവായ ശങ്കരനോട് പറഞ്ഞു.
സേവ്യമാനായ ദേവായ പാര്വതീസഹിതായ ച । പ്രണിപത്യ നിവേദ്യാഥ ശൂലസ്ഥംമൃത്യുമേവ ച
ദേവന്മാര് സേവിക്കുന്ന, പാര്വതിയോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്ന ദൈവത്തെ വണങ്ങി, എല്ലാം അറിയിച്ചു; ശൂലത്തില് കെട്ടിയ മരണനെയും സമര്പ്പിച്ചു.
തൂഷ്ണീം ബഭൂവ വിശ്വാത്മാ വീരഭദ്രഃ പ്രതാപവാന് । അഗ്ന്യാനനം വീക്ഷ്യ ശിവോ വിഗര്ഹയന്കഥം ത്വയൈതദ്ഗണസാഹസം കൃതമ് । ബിഭേഷി മൃത്യോര്ന കഥം യമാധികാദ്വദസ്വ സര്വം പരമാര്ഥതോ മേ
വീരഭദ്രന്, വിശ്വാത്മാവായ ശക്തന്, മൗനമായിരുന്നു; ശിവന് അഗ്നിമുഖനായ മരണനെ കണ്ടു, കുറ്റപ്പെടുത്തി ചോദിച്ചു: "എന്റെ ഗണങ്ങളില് ഇങ്ങനെയൊരു ദൗസാഹസ്യം എങ്ങനെ ചെയ്തു? മരണനെയും യമന്റെ അധികാരത്തെയും നീ ഭയപ്പെടുന്നില്ലേ? സത്യം പറഞ്ഞ് എല്ലാം പറയു."
പ്രണമ്യ തം വഹ്നിമുഖോഽതിരോഷോ മൃത്യും സമാലോക്യ നനര്ത ഹര്ഷാത് । ഉവാച ചൌര്യം കൃതമേവ മൃത്യുനാ തദേഷ ശൂലേഽപി മയാ പ്രരോഹിതഃ
അവനെ വണങ്ങി, അഗ്നിമുഖനായ, അത്യധികം കോപമുള്ള മരണന് ശിവനെ നോക്കി സന്തോഷത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്തു; പറഞ്ഞു: "മരണന് കള്ളത്തരം ചെയ്തതുകൊണ്ട്, നീ എന്നെ ശൂലത്തിലേറിച്ചു."
വിമോചയാമാസ ശിവോപി മൃത്യും ദൂതാനശേഷാന്നിരുജശ്ചകാര । മൃത്യും സമാലോക്യ ശിവോ ബഭാഷേ മന്നാമ ഏഷാം മരണേ സമാസ്തേ
ശിവന് മരണനെയും ദൂതന്മാരെയും മോചിപ്പിച്ചു, അവരെ വേദനയില് നിന്ന് മോചനം നല്കി. മരണനെ നോക്കി ശിവന് പറഞ്ഞു: "ഇവരുടെ മരണത്തില് എന്റെ പേര് തന്നെയാണ് പ്രധാനമായത്."
മച്ചേതസാമന്യധിയാം ച നാമഹീനാക്ഷരം വാധികവര്ണയുക്തമ് । മമൈവ ലോകം പ്രദദാമി സത്യം ഹ്യനേന നാമ പ്രഹരേതി ഭാഷിതമ്
എന്റെ ചിന്തയിലാണോ, അല്ലെങ്കില് എന്റെ പേര്, ഒരു അക്ഷരം കൂടുതലോ കുറയോ ഉച്ചരിച്ചാലും, അവര്ക്ക് എന്റെ ലോകം നല്കുന്നു; ഇത് സത്യം, എന്റെ വാക്കാണ്.
പ്രശബ്ദമാത്രം ത്വധികം ഹരേതിപദപ്രദം വൈ പദമീരയംതി । ആരാദമൂംസ്ത്വം ജപതോ നമസ്വ മദീയവാക്യം ച യമം വദസ്വ
എന്റെ പേര്, അല്ലെങ്കില് 'ഹര' എന്ന പദം ഉച്ചരിച്ചാലും, അതു പരമപദം നല്കുന്നു. ദൂരത്തുനിന്നും ജപിച്ചവരും, എന്നെ വണങ്ങുന്നവരും, എന്റെ വാക്ക് അനുസരിക്കുന്നവരും—ഇത് യമനോട് പറയു.