അഭൂമിപാതം ഗൃഹ്ണീയാത്പാത്രേ പൂര്വോദിതേഽധികേ । ഗോമയം ശോധയേദ്വിദ്വാഞ്ഛ്രീര്മേ ഭജതു മംത്രതഃ
ഭൂമിയിൽ വീണിട്ടില്ലാത്ത ഗോമയം മുമ്പ് പറഞ്ഞ പാത്രത്തിൽ ശേഖരിക്കണം. ജ്ഞാനിയാകുന്നവൻ 'ശ്രീർമേ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ഗോമയം ശുദ്ധീകരിക്കണം.
അലക്ഷ്മീര്മയീതി മംത്രേണ ഗോമയസ്യാപമാര്ജനമ് । സം ത്വാ സിംചാമി മംത്രേണ ഗോമൂത്രം ഗോമയേ ക്ഷിപേത്
'അലക്ഷ്മീർ മയി' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ഗോമയം തുടയ്ക്കണം. 'സം ത്വാ സിഞ്ചാമി' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ഗോമയത്തിൽ ഗോമൂത്രം ഒഴിക്കണം.
പംചാനാം ത്വേതി മംത്രേണ പിംഡാംശ്ചൈവ ചതുര്ദ്ദശ । കുര്യാത്സംശോഷ്യ കിരണൈസ്തരണേരാഹരേത്തു താന്
അഞ്ച് ദേവതകളുടെ മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് പതിനാലു പിണ്ടങ്ങൾ ഒരുക്കണം. അവയെ സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളിൽ ഉണക്കി, ശേഷം അർപ്പിക്കണം.
നിദധ്യാദഥ പൂര്വോക്തപാത്രേ ഗോമയപിംഡകാന് । സ്വഗൃഹ്യോക്തവിധാനേന പ്രതിഷ്ഠാപ്യാഗ്നിമിംധയേത്
മുൻപറഞ്ഞ പാത്രത്തിൽ പശുവിന്റെ മാലിന്യത്തിൽ നിന്നുള്ള പിണ്ടങ്ങൾ വെച്ച്, തനിക്കുള്ള ആചാരപ്രകാരം അഗ്നി സ്ഥാപിക്കണം.
പിംഡാന്വിനിക്ഷിപേത്തത്തദര്ണദേവായ പിംഡകാന് । ആഘാരാവാജ്യഭാഗൌ ച പ്രക്ഷിപ്യ ദ്വൌ ഹുനേത്സുധീഃ
ആ ദേവതകൾക്കായി പിണ്ടങ്ങൾ അർപ്പിച്ച്, clarified butter ഉം ഹോമദ്രവ്യവും ചേർത്ത്, വിവേകമുള്ളവൻ അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കണം.
തതോ നിധനപതയേ ത്രയോദശജയാദയഃ । ഹോതവ്യാഃ പംചബ്രഹ്മാണി നമോ ഹിരണ്യബാഹവേ
ശേഷം, യമപതിക്ക് പതിമൂന്ന് ജയഹോമങ്ങളും, അഞ്ചു ബ്രഹ്മഹോമങ്ങളും, 'ഹിരണ്യബാഹവേ നമഃ' എന്ന് ഉച്ചരിച്ച് അർപ്പിക്കണം.
ഇതി സര്വാഹുതീര്ഹുത്വാ ചതുര്ഥ്യംതൈസ്തു മംത്രകൈഃ । തതഃ ശര്വായ രുദ്രായ യസ്യ വൈകംകതീതി ച
ഇങ്ങനെ എല്ലാ ഹോമങ്ങളും നാലാം അന്ത്യത്തിൽ മന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് നടത്തി, പിന്നെ ശർവനും രുദ്രനും വൈകങ്കൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നവനുമാണ് ഹോമം ചെയ്യേണ്ടത്.
ഏതൈസ്തു ജുഹുയാദ്വിദ്വാനനാജ്ഞാതത്രയം തഥാ । വ്യാഹൃതീരഥ ഹുത്വാ തു തതഃ സ്വിഷ്ടകൃതം ഹുനേത്
ഈ മന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അജ്ഞാതമായ മൂന്നു ദേവന്മാർക്കും ഹോമം ചെയ്യണം. പിന്നീട് വ്യാഹൃതികൾ അർപ്പിച്ച്, സ്വിഷ്ടകൃതിനെ ഹോമിക്കണം.
ഇധ്മശേഷം തു നിര്വര്ത്യ പൂര്ണപാത്രോദകം തതഃ । പൂര്ണമാസാംതയജുഷാ ജലേനാന്യേന ബൃംഹയേത്
ശേഷം, ശേഷിച്ച ഇന്ധനം തീർത്ത്, ഒരു പാത്രം വെള്ളം നിറയ്ക്കണം. പൂർത്തിയാകുന്ന യജുസ് മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് മറ്റൊരു വെള്ളം ചേർത്ത് അതിനെ വർദ്ധിപ്പിക്കണം.
ബ്രാഹ്മണേഷ്വമൃതമിതി തജ്ജലം ശിരസി ക്ഷിപേത് । പ്രാച്യാമിതി ദിശാം ലിംഗൈര്ദിക്ഷു തോയം വിനിക്ഷിപേത്
ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ അമൃതം എന്ന് പറഞ്ഞ് ആ വെള്ളം അവരുടെ തലയിൽ ഒഴിക്കണം. ദിശകളുടെ ചിഹ്നങ്ങൾ കാണിച്ച് എല്ലാ ദിശകളിലും വെള്ളം തളിക്കണം.
ബ്രഹ്മണേ ദക്ഷിണാം ദത്വാ ശാംതേ പുലകമാഹരേത് । ആഹരിഷ്യാമി ദേവാനാം സര്വേഷാം കര്മഗുപ്തയേ
ബ്രാഹ്മണനു ദക്ഷിണ നൽകി, ശാന്തതയോടെ പുലകപുല്ല് എടുക്കണം. 'എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും കർമ്മങ്ങൾ മറയ്ക്കാൻ ഞാൻ അർപ്പിക്കും' എന്ന് ഉച്ചരിക്കണം.
ജാതവേദസമേനേ ത്വാം പുലാകം ച്ഛാദയാദ്യ മേ । മംത്രേണാനേന തം വഹ്നിം പുലാകേ ഛാദയേദഥ
'ജാതവേദസേ, ഇന്ന് നിന്നെ പുലകപുല്ലുകൊണ്ട് മൂടുന്നു' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് അഗ്നിയെ പുലകപുല്ലുകൊണ്ട് മൂടണം.
ത്രിദിനം ജ്വലനസ്ഥിത്യൈ ഛാദനം പുലകൈഃ സ്മൃതമ് । ബ്രാഹ്മണാന്ഭോജയേദ്ഭക്ത്യാ സ്വയം ഭുംജീത വാഗ്യതഃ
മൂന്നു ദിവസം അഗ്നി നിലനിൽക്കാൻ പുലകപുല്ല് മൂടൽ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭക്തിയോടെ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഭക്ഷിപ്പിച്ച്, സ്വയം മൗനത്തിൽ ഇരുന്നു ഭക്ഷണം കഴിക്കണം.
ഭസ്മാധികമഭീപ്സംസ്തു ഹ്യധികം ഗോമയം ഹരേത് । ദിനത്രയേണ യദി വാ ഏകസ്മിന്ദിവസേ ബഹു
കൂടുതൽ ചാരം ആവശ്യമെങ്കിൽ, കൂടുതൽ പശുമലിന്യം ചേർക്കണം. അതു മൂന്നു ദിവസത്തേക്കോ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരുദിവസം തന്നെ വേണ്ടത്ര ചേർക്കാം.
തൃതീയേ വാ ചതുര്ഥേ വാ പ്രാതഃസ്നാത്വാ സിതാംബരഃ । ശുക്ലയജ്ഞോപവീതീ ച ശുക്ലമാല്യാനുലേപനഃ
മൂന്നാം ദിവസം അല്ലെങ്കിൽ നാലാം ദിവസം രാവിലെ കുളിച്ച്, വെള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ചു, വെള്ള യജ്ഞോപവീതം ധരിച്ചു, വെള്ളപൂവും ചന്ദനവും അണിഞ്ഞ്,
ശുക്ലദംതോ ഭസ്മദിഗ്ധോ മംത്രേണാനേന മംത്രവിത് । തദ്വേതി ചോച്ചാരയിത്വാ ഭസ്മസത്യം ന സംത്യജേത്
വെള്ള പല്ലുകളും ചാരവും പുരട്ടിയവനും മന്ത്രം അറിയുന്നവനും ആകണം. 'തദ്വേതി' എന്ന് ഉച്ചരിച്ച്, ചാരത്തിന്റെ സത്യത്വം പ്രഖ്യാപിച്ച് അതിനെ ഉപേക്ഷിക്കരുത്.
തത ആവാഹനമുഖാ ഉപചാരാസ്തു ഷോഡശ । കര്തവ്യാ ഹുതദാനേന തതോഽഗ്നിമുപസംഹരേത്
ശേഷം, ആവാഹനം തുടങ്ങി പതിനാറ് ഉപചാരങ്ങൾ ഹോമം അർപ്പിച്ച് നടത്തണം. അതിനുശേഷം അഗ്നി പിന്വലിക്കണം.
അഗ്നേ ഭസ്മേതി മംത്രേണ ഗൃഹ്ണീയാദ്ഭസ്മ ചോദ്ഭവമ് । അഗ്നിരസ്മീതി മംത്രേണ പ്രമൃജ്യ ച തതഃ പരമ്
'അഗ്നേ, ചാരം' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് സൃഷ്ടിച്ച ചാരം എടുക്കണം. 'അഗ്നിരസ്മി' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് അതിനെ നന്നായി പുരട്ടണം.
സംയോജ്യ ഗംഗാസലിലൈഃ കപിലാപയസാഥവാ । ചംദ്രം കുംകുമകാശ്മീരമുശീരം ചംദനം തഥാ
അത് ഗംഗാവെള്ളത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ കപില പശുവിന്റെ പാലിൽ കലർത്തി, ചന്ദ്രക്കല്ല്, കുങ്കുമം, രാമച്ചം, ചന്ദനം എന്നിവയും ചേർക്കണം.
അഗുരുദ്വിതയം ചൈവ ചൂര്ണയിത്വാ തു സൂക്ഷ്മതഃ । ക്ഷിപേദ്ഭസ്മനി തച്ചൂര്ണമോമിതി ബ്രഹ്മമംത്രതഃ
രണ്ടു വിധം അഗരു ദ്രവ്യങ്ങൾ നന്നായി പൊടിച്ച്, ആ പൊടി ചാരത്തിൽ തളിച്ച്, 'ഓം' എന്ന ബ്രഹ്മമന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.
തതഃ പയഃ സേചനേ ച ഗദിതഃ കപിലാ മനുഃ । അമൃതം ദേവി തേ ക്ഷീരം പവിത്രമിഹ വര്ദ്ധിതമ്
പിന്നീട് പാലുകൊണ്ട് അഭിഷേകം നടത്തുമ്പോൾ കപിലാമനു പറഞ്ഞു: 'ദേവി, ഇവിടെ നിന്റെ പാലിന് അമൃതംപോലെയുള്ള വിശുദ്ധിയും വർദ്ധനവും ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു.'
തവപ്രസാദാന്മുച്യംതേ മനുജാഃ സര്വപാപ്മനഃ । പ്രണവേനാവഹേദ്വിദ്വാന്ഭസ്മനോ വടകാനഥ
നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ മനുഷ്യർ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതരാവുന്നു. ജ്ഞാനികൾ 'ഓം' ഉച്ചരിച്ച്, ചാരത്തെ ചെറിയ ഉരുളികളാക്കി ശരീരത്തിൽ പുരട്ടണം.
അണോരണീയാനിതി ഹി മംത്രേണ തു വിചക്ഷണമ് । ശംഭുരുവാച- ഇത്ഥം തു ഭസ്മസംപാദ്യ ശുഷ്കമാദായ മംത്രവിത്
'അണുവിലും ചെറുത്' എന്ന മന്ത്രം ചൊല്ലി, ശിവൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ചാരം തയ്യാറാക്കി, ഉണക്കി, മന്ത്രം അറിയുന്നവൻ അതിനെ ഉപയോഗിക്കണം.
പ്രണവേന വിമൃജ്യാഥ സപ്തപ്രണവമംത്രിതമ് । ഈശാനേന ശിരോദേശം മുഖം തത്പുരുഷേണ ച
അതിനുശേഷം 'ഓം' ഉച്ചരിച്ച്擦ി, ഏഴുതവണ 'ഓം' മന്ത്രം ചൊല്ലി ശുദ്ധീകരിച്ച്, 'ഈശാന' മന്ത്രം തലയിൽ, 'തത്പുരുഷ' മന്ത്രം മുഖത്ത് സ്പർശിക്കണം.
ഉരോദേശമഘോരേണ ഗുഹ്യം വാമേന മംത്രയേത് । സദ്യോജാതേന വൈ പാദൌ സര്വാംഗം പ്രണവേന തു
'അഘോര' മന്ത്രം നെഞ്ചിൽ, 'വാമദേവ' മന്ത്രം രഹസ്യഭാഗത്തിൽ, 'സദ്യോജാത' മന്ത്രം കാലുകളിൽ, ഒറ്റത്തവണ 'ഓം' ഉച്ചരിച്ച് മുഴുവൻ ശരീരത്തിലും സ്പർശിക്കണം.
തത ഉദ്ധൂല്യ സര്വാംഗമാപാദതലമസ്തകമ് । തത ആചമ്യ വസനം ധൌതം ശ്വേതം പ്രധാരയേത്
ശരീരം മുഴുവൻ, കാലിന്റെ താടിമുതൽ തലവരെ ചാരം തളിച്ച്, പിന്നീട് വെള്ളം കുടിച്ച്, കഴുകിയ വെളുത്ത വസ്ത്രം ധരിക്കണം.
പുനരാചമ്യ കര്മ സ്വം കര്തുമര്ഹതി സര്വതഃ । തതോ ഭസ്മസമാദായ പ്രമൃജ്യ പ്രണവേന തു
വീണ്ടും വെള്ളം കുടിച്ച്, എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും ചെയ്യാൻ യോഗ്യനാകും. പിന്നെ ചാരം എടുത്ത്, 'ഓം' ഉച്ചരിച്ച് ശരീരത്തിൽ പുരട്ടണം.
ത്രിനേത്രം ത്രിഗുണാധാരം ത്രയാണാം ജനകം വിഭുമ് । സ്മരന്നമഃ ശിവായേതി ലലാടേ തു ത്രിപുംഡ്രകമ്
മൂന്നു കണ്ണുള്ളവനെയും, മൂന്നു ഗുണങ്ങളുടെ ആധാരമായവനെയും, ലോകങ്ങളുടെ പിതാവിനെയും ഓർത്ത്, 'ശിവായ നമഃ' എന്ന് പറഞ്ഞ്, കപാളത്തിൽ ത്രിപുണ്ഡ്രം ഇടണം.
നമഃ ശിവാഭ്യാമിത്യുക്ത്വാ ബാഹ്വോര്വാപി ത്രിപുംഡ്രകമ് । അഘോരായ നമ ഇതി ഉഭാഭ്യാം ച പ്രകോഷ്ഠയോഃ
'ശിവയുടെ ഇരുവശങ്ങൾക്കു നമസ്കാരം' എന്ന് പറഞ്ഞ് ഇരുവിരലിലും ത്രിപുണ്ഡ്രം ഇടണം. 'അഘോരായ നമഃ' എന്ന് പറഞ്ഞ് ഇരുചെവികളിലും ഇടണം.
ഭീമായേതി തതഃ പൃഷ്ഠേ ശിരോധി പശ്ചിമേ തഥാ । നീലകംഠായ ശിരസി ക്ഷിപേത്സര്വാത്മനേ നമഃ
'ഭീമായെ' എന്ന് പറഞ്ഞ് പിൻഭാഗത്തും തലയുടെ പുറകിലും, 'നീലകണ്ഠായ' എന്ന് പറഞ്ഞ് തലയിൽ, 'സർവാത്മാവിനേ നമസ്കാരം' എന്നും ചൊല്ലണം.