കോപമുത്സൃജ വീര ത്വമാത്മനോഹിതമാചര । ഇത്യുക്ത്വാംതര്ദധേ ദേവീ ഭാരതീ വീരഭീതിതഃ
വീരാ, നീ കോപം വിട്ട്, സ്വയം നിന്റെ ഭലത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കണം; ഇതു പറഞ്ഞ്, ഭയപ്പെട്ട് ഭാരതി ദേവി അപ്രത്യക്ഷയായി.
അഥ വീരോ മഹാജ്വാലാമപാസീല്ലീലയൈവ തു । ക്ഷണേന മഹതീ ജ്വാലാ ശതയോജനവിസ്തൃതാ
പിന്നീട് വീരഭദ്രൻ അതി എളുപ്പത്തിൽ വലിയ ജ്വാല അകറ്റി; ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട്, നൂറ് യോജനവ്യാപകമായ ആ വലിയ ജ്വാല ഇല്ലാതായി.
ഏകേന വീരഭദ്രേണ പീതാ പരമദുഃസഹാ । അഥ ചേംദ്രമുഖാനാം ച മുനീനാം ഭസ്മരാശയഃ
വീരഭദ്രൻ മാത്രം അത്യന്തം സഹിക്കാനാകാത്ത ആ ജ്വാല കുടിച്ചു; പിന്നെ, ദേവന്മാരുടെയും മുനിമാരുടെയും ചാരക്കൂമ്പാരങ്ങൾ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ദൃഷ്ടാ വൈ വീരഭദ്രേണ ആഹൂതാശ്ച മഹാത്മനാ । ന ചാബ്രുവന്പ്രതിവചോ മൃതാ മുനിദിവൌകസഃ
മഹാത്മാവായ വീരഭദ്രൻ അവരെ കണ്ടു, വിളിച്ചു; പക്ഷേ, മരിച്ച മുനിമാരും ദേവന്മാരും മറുപടി പറഞ്ഞില്ല.
വീരഭദ്രസ്തു വിജ്ഞായ നാശം മുനിദിവൌകസാമ് । ദധ്യാവമൂന്കഥം സര്വാഞ്ജീവയാമ്യദ്യ കോവിദഃ
വീരഭദ്രൻ, മുനിമാരുടെയും ദേവന്മാരുടെയും നാശം കണ്ടപ്പോൾ, 'ഇവരെല്ലാവരെയും ഇന്ന് എങ്ങനെ ജീവിപ്പിക്കാം? ഇതിൽ ഏറ്റവും നിപുണൻ ആരാണ്?' എന്ന് ആലോചിച്ചു.
ധ്യാനേന ദൃഷ്ടവാംശ്ചാപി ജീവിതം ഭസ്മദേഹിനാമ് । അഥാചമ്യ മൃതാനാം തു ഭസ്മാന്യഥ ച ഭസ്മനാ
അവൻ ധ്യാനത്തിലൂടെ ചിതയാക്കിയവരുടെ ജീവൻ കണ്ടു. പിന്നെ ശുദ്ധീകരണം നടത്തി, മരിച്ചവരുടെ ചാരവും എടുത്തു.
മൃത്യുംജയേന മംത്രേണ മംത്രിതേന ഹ്യമംത്രയത് । അഥോത്ഥിതാ മുനിവരാഃ സ്വം സ്വം രൂപമുപാശ്രിതാഃ
മൃത്യുഞ്ജയമന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ആ ചാരത്തിൽ മന്ത്രശക്തി പകർന്നു. അപ്പോൾ മഹാമുനിമാർ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ രൂപം സ്വീകരിച്ച് ഉയിർത്തെത്തി.
അഥ തേ ഗതവംതശ്ച ഗിരിപാര്ശ്വം മഹാപ്രഭമ് । തത്രാപി ഭക്ഷിതാഃ സര്വേ സര്പേണാതിശരീരിണാ
അവർ അതിനുശേഷം പ്രകാശമുള്ള പർവതശിഖരത്തിലേക്ക് പോയി. അവിടെ വലിയ ശരീരമുള്ള ഒരു പാമ്പ് എല്ലാവരെയും വിഴുങ്ങി.
അഥ വീരോ മഹാസര്പസമീപമഗമത്പ്രഭുഃ । വീരമാഗതമാലോക്യ ഭുജഗോ യോദ്ധുമാരഭത്
ശക്തനായ വീരഭദ്രൻ ആ മഹാസർപ്പത്തിനടുത്തേക്ക് എത്തി. വീരൻ വരുന്നത് കണ്ട പാമ്പ് യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറായി.
യുയുധേ വര്ഷമേകം തു നാനാരൂപധരഃ ഫണീ । അഥ വീരഃ പ്രഗൃഹ്യൌഷ്ഠയുഗം കരയുഗേന ച
നാനാവിധ രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച പാമ്പ് ഒരു വർഷം മുഴുവൻ പോരാടി. പിന്നെ വീരഭദ്രൻ തന്റെ കൈകളാൽ പാമ്പിന്റെ ഇരട്ടചുണ്ടും പിടിച്ചു.
ദ്വിധാ ചക്രേ സമസ്താംഗം ദേവാംസ്തത്ര ഗതായുഷഃ । ദൃഷ്ട്വാഥ ഭസ്മനൈവൈതാഞ്ജീവയാമാസ ശംകരഃ
അവൻ പാമ്പിന്റെ ശരീരം മുഴുവൻ രണ്ടായി പിളർത്തി. അവിടെ ജീവനില്ലാതെ കിടന്ന ദേവന്മാരെ ശംകരൻ ചാരത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ വീണ്ടും ജീവിപ്പിച്ചു.
അഥ ദേവാഃ സമുനയോ വീരഭദ്രം പ്രണമ്യ തു । ഗതവംതോ യഥാമാര്ഗം ദദൃശൂ രക്ഷ ആഗതമ്
അതിനുശേഷം ദേവന്മാരും മുനിമാരും വീരഭദ്രനോട് നമസ്കരിച്ച്, തക്കവണ്ണം യാത്രയായി. അപ്പോൾ അവർക്ക് ഒരു രാക്ഷസൻ അടുത്ത് വരുന്നത് കാണപ്പെട്ടു.
പംചമേഢ്രം മഹാകായം ദോര്ഭിശ്ച ദശഭിര്യുതമ് । പംചപാദസമോപേതം ശിരോഭിര്യുതമഷ്ടഭിഃ
അവനു അഞ്ചു ലിംഗങ്ങൾ, വലിയ ശരീരം, പത്ത് കൈകൾ, അഞ്ചു കാലുകൾ, എട്ടു തലകൾ എന്നിവയുണ്ടായിരുന്നു.
കാംക്ഷമാണം മഹാഹാരം യുധ്യമാനോ ഹി വാലിനാ । മഹാവരാഹവപുഷോ വാസുദേവസ്യ യദ്ബലമ്
വലിയ ഭക്ഷണം ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്, അവൻ വാലിയുമായി യുദ്ധം ചെയ്തു. മഹാവരാഹരൂപത്തിലുള്ള വാസുദേവന്റെ ശക്തി വാലിയിലും ഉണ്ടായിരുന്നു.
താദൃശം ദ്വിഗുണീഭൂതം കപൌ വാലിനി നിശ്ചിതമ് । താദൃശം വാനരശ്രേഷ്ഠം സസുഗ്രീവം സരാക്ഷസഃ
അത്തരം ഇരട്ടിച്ച ശക്തി വാലിയിൽ ഉറപ്പായും ഉണ്ടായിരുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ വാനരശ്രേഷ്ഠനായ സുഗ്രീവനും എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരിലും അതുപോലെ ശക്തിയുണ്ടായിരുന്നു.
മുഷ്ടിയുദ്ധേ പംചപാദൈഃ സഹസാ ഹത്യ വാലിനമ് । സുഗ്രീവം ച കരാഭ്യാം സ ഹംതുമേവ പ്രചക്രമേ
അഞ്ചു കാലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് നടന്ന മുഷ്ടിയുദ്ധത്തിൽ അവൻ വാലിയെ പെട്ടെന്ന് കൊന്നു. പിന്നെ തന്റെ കൈകളാൽ സുഗ്രീവനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചു.
ആസ്യേ നിക്ഷിപ്യ സുഗ്രീവമഗ്രസത്കവലം യഥാ । വാലിസുഗ്രീവഗ്രസനം ദൃഷ്ട്വാ ചിംതാമവാപ ഹ
സുഗ്രീവനെ ഭക്ഷണത്തിന്റെ ഒരു കഷണംപോലെ വായിൽ വെച്ചു. വാലിയെയും സുഗ്രീവനെയും വിഴുങ്ങുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ അവൻ ആലോചനയിൽ ആകി.
കഥമേനം ഹനിഷ്യാമി രക്ഷയിഷ്യേ കഥം കപിമ് । ഏവം ഹി ചിംതയാനം തം വാനരം രാക്ഷസേശ്വരഃ
'ഇവനെ എങ്ങനെ കൊല്ലാം? വാനരനെ എങ്ങനെ രക്ഷിക്കാം?' എന്നിങ്ങനെ ചിന്തിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, രാക്ഷസാധിപൻ ആ വാനരനെ എളുപ്പത്തിൽ വിഴുങ്ങി.
അഗ്രസീദേകയത്നേന തഥാഭൂതം ച രാക്ഷസമ് । ദൃഷ്ട്വാ ദേവര്ഷയഃ സര്വേ പലായനപരാസ്തഥാ
അവൻ അങ്ങനെ രൂപം മാറിയ രാക്ഷസനെയും അതുപോലെ വിഴുങ്ങി. ഇത് കണ്ട ദേവന്മാരും മുനിമാരും ഭയന്ന് ഓടി.
പലായമാനാംസ്താന്ദൃഷ്ട്വാ പംചമേഢ്രഃ സ രാക്ഷസഃ । ഹസ്തൈഃ സമസ്തൈസ്താന്സര്വാനാദായാഭക്ഷയത്തദാ
അവർ ഓടിപ്പോകുന്നത് കണ്ട ആ അഞ്ചു ലിംഗങ്ങളുള്ള രാക്ഷസൻ തന്റെ എല്ലാ കൈകളാലും അവരെ പിടിച്ചു വിഴുങ്ങി.
വീരഭദ്രസ്തതോ ദൃഷ്ട്വാ വാനരര്ഷിസുരാദനമ് । പംചാശദ്യോജനശിലാം കരേണാദായ തം രുഷാ
വാനരന്മാരെയും മുനിമാരെയും ദേവന്മാരെയും വിഴുങ്ങുന്നത് വീരഭദ്രൻ കണ്ടപ്പോൾ, കോപത്തോടെ അമ്പത് യോജന വീതിയുള്ള ഒരു പാറ കൈയിൽ എടുത്തു.
നിജഘാന ശിരോമധ്യേ മധ്യമം പതിതം ശിരഃ । തത ആദായ ശൈലസ്യ ശൃംഗം തച്ഛതയോജനമ്
അവൻ രാക്ഷസന്റെ തലകളുടെ മധ്യഭാഗത്ത് അതു കൊണ്ട് അടിച്ചു; മധ്യത്തല താഴെ വീണു. പിന്നെ നൂറ് യോജന ഉയരമുള്ള ഒരു പർവതശിഖരം എടുത്തു.
സ്ഥാപയിത്വാ ദൃഢതരം രാക്ഷസേംദ്രം തഥാഹരത് । രാക്ഷസോഽഥ ബഭാഷേ തം വീരഭദ്രം ത്രിലോചനമ്
രാക്ഷസരാജാവിനെ ഉറപ്പിച്ച് അവന് കൊണ്ടുപോയി. അപ്പോള് ആ രാക്ഷസന് മൂന്നു കണ്ണുള്ള വീരഭദ്രനോടു പറഞ്ഞു.
മമ ബാഹുബലം പശ്യ വീക്ഷിതം ത്വദ്ബലം മയാ । അസിദ്വയം തൈലധൌതം പംചാശദ്യോജനോന്നതമ്
എന്റെ കൈവലത്തെ ശക്തി നീ കാണു; നിന്റെ ശക്തി ഞാന് നോക്കി. ഇതാ, എണ്ണയിട്ട് മിനുക്കിയ രണ്ടു വാളുകള്, അമ്പത് യോജന ഉയരമുള്ളവ.
ഏകയോജനവിസ്താരം സുദൃഢം ലക്ഷണാന്വിതമ് । ഏകം ഗൃഹാണാഭിമതം വിശിഷ്ടം തന്മമപ്രിയമ്
ഓരോ വാളും ഒരു യോജന വീതിയുള്ളതും, വളരെ കരുത്തും, നല്ല ലക്ഷണങ്ങളുമുള്ളതുമാണ്. നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് തിരഞ്ഞെടുക്കു; നിനക്ക് ഇഷ്ടപ്പെട്ടത് നിന്റെതായിരിക്കും.
വീരഭദ്രസ്തഥേത്യുക്ത്വാ ഗൃഹീത്വാസിം മഹാബലഃ । കരേണാചാലയത്തീക്ഷ്ണം ക്ഷ്വേലീം ചക്രേ തതഃ ക്രുധാ
വീരഭദ്രന് 'ശരി' എന്നു പറഞ്ഞു, വലിയ ശക്തിയോടെ വാള് എടുത്തു, കയ്യില് കത്തിയ വാള് വീശി കോപത്തോടെ ഗര്ജിച്ചു.
ഗൃഹീതാസിസ്തഥാ ക്ഷ്വേലദ്യം ചക്രേ രാക്ഷസപുംഗവഃ । വീരഭദ്രം സമഭ്യേത്യ കംഠം പ്രതിസമര്പയത്
ആ രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠനും അതുപോലെ വാള് പിടിച്ചു, ഉഗ്രമായി ഗര്ജിച്ചു, വീരഭദ്രനോട് അടുത്ത് വന്ന് വാള് അവന്റെ കഴുത്തില് അമര്ത്തി.
തദ്ഗാത്രം ഭിന്നമഭവച്ഛോണിതം നിര്ഗതം ബഹു । രാക്ഷസസ്ത്വേകഹസ്തേന പപൌ തച്ഛോണിതം തതഃ
അവന്റെ ശരീരം കുത്തേറ്റ്, ധാരാളം രക്തം പുറത്തു വന്നു. രാക്ഷസന് ഒരു കൈ കൊണ്ട് ആ രക്തം കുടിച്ചു.
വീരഭദ്രഃ കംഠദേശേ രാക്ഷസം പ്രാഹരദ്രുഷാ । ശിരോദ്വയം തഥാച്ഛിന്നം പതമാനം തതോഽഗ്രഹീത്
വീരഭദ്രന് കോപത്തോടെ രാക്ഷസനെ കഴുത്തില് അടിച്ചു, രണ്ടു തലയും വെട്ടി വീഴുമ്പോള് പിടിച്ചു.
ന്യഭക്ഷയദമേയാത്മാ സിംഹനാദം ചകാര ഹ । തേന നാദേന മഹതാ ക്ഷുബ്ധമാസീജ്ജഗത്ത്രയമ്
അവന് അവയെ തിന്നി, അതിരില്ലാത്ത ആത്മാവോടെ സിംഹംപോലെ ഗര്ജിച്ചു; ആ വലിയ ശബ്ദം മൂലം മൂന്നു ലോകവും നടുങ്ങി.