തത്ര നാരായണപുരം സൂര്യകോടിസമപ്രഭമ് । സ രാമ മുനിവര്യാസ്തു തം ദൃഷ്ട്വാ വിസ്മയം യയുഃ
അവിടെ നാരായണപുരം സൂര്യന്റെ കോടികൾ പോലെ പ്രകാശിച്ചുനിന്നു; രാമനും മഹർഷിമാരും അതു കണ്ടപ്പോൾ അത്ഭുതത്തോടെ നോക്കി.
കിമേതദിതി ചാചിംത്യ നഃ പ്രവേശഃ കഥം ഭവേത് । കിമേഷ പ്രലയാഗ്നിഃ സ്യാന്മായയാ പരമാത്മനഃ
'ഇത് എന്താണ്? നമുക്ക് എങ്ങനെ അകത്തേക്ക് കടക്കാൻ കഴിയും? പരമാത്മാവിന്റെ മായയാൽ സൃഷ്ടിച്ച പ്രളയാഗ്നിയാണോ ഇത്?' എന്ന് അവർ ചിന്തിച്ചു.
കിംവാ നോ മരണം ത്വദ്യ ഉത ശ്രേയോ ഭവിഷ്യതി । ഇതി ചിംതാകുലേഷ്വേവ സ രാമേഷു മുനിഷ്വഥ
'ഇപ്പോൾ തന്നെ നമ്മുക്ക് മരണമോ, അല്ലെങ്കിൽ അതിനേക്കാൾ നല്ലതോ സംഭവിക്കുമോ?' ഇങ്ങനെ ചിന്തയിൽ അകപ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോൾ, രാമനും മുനിമാരും ആശങ്കയോടെ നിന്നു.
ശംഭുരാഹ ശൃണുഷ്വാദ്യ രാഘവൈതദ്വദാമി തേ । പ്രകല്പിതാ മയാ മായാ ത്വത്കൃതേ നൈതദദ്ഭുതമ്
ശംഭു പറഞ്ഞു: 'ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ രാഘവ, ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നോട് പറയാം. ഈ മായ ഞാൻ നിന്നുവേണ്ടി സൃഷ്ടിച്ചതാണ്; അതിൽ അത്ഭുതമൊന്നുമില്ല.'
നാരായണീയമേതത്തു പരമം ധാമ ഭാസ്വരമ് । ഉഷ്ണശീതാദ്യവിച്ഛേദ്യം ജ്ഞാനഗമ്യം ന ചാക്ഷുഷമ്
ഇത് നാരായണന്റെ ലോകം, പരമവും പ്രകാശമുള്ളതുമായ സ്ഥലം; ചൂടോ തണുപ്പോ അതിനെ തൊടാൻ കഴിയില്ല, അറിവിലൂടെ മാത്രമേ എത്താൻ കഴിയൂ, കണ്ണുകൊണ്ട് കാണാൻ കഴിയില്ല.
തത്തു പൂജയതശ്ചോര്ധ്വം പശ്യ ബ്രഹ്മപുരോഗമാന് । ദിക്ഷു സര്വാസു ച മുനീന്പശ്യ പൂജയതോഽമലാന്
പൂജിക്കുമ്പോൾ മുകളിൽ നോക്കി ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ പ്രധാനരായവരെ കാണൂ; എല്ലാ ദിക്കുകളിലും വിശുദ്ധരായ മുനിമാരെ പൂജിക്കുമ്പോൾ കാണൂ.
ചതുരോ നിഗമാന്പശ്യ സ്തുവതഃ പരമം പദമ് । യോഗിനഃ സനകാദ്യാസ്തു യോഗമാസ്ഥായ യത്നതഃ
നീ സ്തുതിക്കുമ്പോൾ നാലു വേദങ്ങളും പരമപദവും കാണൂ; സനകാദി യോഗിമാർ പരിശ്രമത്തോടെ യോഗം ആചരിക്കുന്നു.
ധ്യായംതി പരമം തേജസ്തദിദം പശ്യ രാഘവ । അമും ച രോമശം പശ്യ പ്രദക്ഷിണനമസ്ക്രിയാഃ
അവർ പരമതേജസിൽ ധ്യാനം ചെയ്യുന്നു; രാഘവ, ഇതെല്ലാം നീ കാണൂ. കൂടാതെ രോമശനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത് നമസ്കരിക്കുന്നതും കാണൂ.
കുര്വാണം കോടികോടീശ്ച വാലഖില്യാന്മുനീശ്വരാന് । ലക്ഷ്മ്യാദിസര്വവനിതാ പൂജ്യമാനം പരം പദമ്
അവൻ alongside കോടിക്കണക്കിന് വാലഖില്യമുനിമാരെയും, ലക്ഷ്മിയെയും മറ്റു സ്ത്രികളെയും ചേർത്ത് പരമപദത്തെ പൂജിക്കുന്നതും കാണൂ.
സാകാരം ച നിരാകാരം ബ്രഹ്മ യത്പരികീര്തിതമ് । അജ്ഞാനിനോ ന പശ്യംതി പശ്യംതി ജ്ഞാനചക്ഷുഷഃ
രൂപമുള്ളതും രൂപരഹിതവും എന്നിങ്ങനെ വിവരണം കിട്ടുന്ന ബ്രഹ്മം അജ്ഞാനികൾക്ക് കാണാൻ കഴിയില്ല; അറിവിന്റെ കണ്ണുള്ളവർക്ക് മാത്രം കാണാം.
ശംഭുവാക്യാദതഃ സര്വേ പൂജയാമാസുരച്യുതമ് । ഗിരികര്ണീം ച തുലസീം മല്ലികാം മാരുതം തഥാ
ശംഭുവിന്റെ വാക്ക് കേട്ട ശേഷം എല്ലാവരും അച്യുതനെ പൂജിച്ചു; മലയുടെ കാത്, തുളസി, മല്ലിക, കാറ്റ് എന്നിവയും പൂജിച്ചു.
നീലോത്പലൈരംബുജൈശ്ച കൃഷ്ണാസ്ഫുടജലൈരപി । പൂജയംതോ മഹാത്മാനോ മഹാത്മാനം ജനാര്ദനമ്
നീലനീർകുമിളും താമരയും കറുത്ത ശുദ്ധജലംകൊണ്ടും മഹാത്മാക്കൾ മഹാത്മാവായ ജനാർദ്ദനനെ പൂജിച്ചു.
നാരദം ഖേഽഥ ദദൃശുര്ജടിലം സവിപംചികമ് । നാരായണപദാഘോഷം ലംബകൂര്ചോപവീതിനമ്
അവിടെ ആകാശത്ത്, ജടയുള്ള, വീണയുമായ്, നാരായണന്റെ പാദധ്വനി ഉച്ചരിക്കുന്ന, താഴേക്ക് കൂർച്ചയും യജ്ഞോപവീതവും ധരിച്ച നാരദനെ അവർ കണ്ടു.
സ ചാപി മനസാ ദധ്യൌ ക ഏഷ ഇതി നാരദഃ । സ പപാത പ്രഭോഃ പാദേ ശംഭോരാനംദനിര്ഭരഃ
ആരാണിത് എന്ന് മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചു നാരദൻ, സന്തോഷത്തിൽ നിറഞ്ഞ്, പ്രഭുവായ ശംഭുവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ വീണു.
ശൈവീം പംചാക്ഷരീം വിദ്യാം ജജാപ മനസാ മുനിഃ । ധന്യോഽസ്മ്യനുഗൃഹീതോഽസ്മി ജന്മാദ്യസഫലം മമ
മഹർഷി മനസ്സിൽ ശിവപഞ്ചാക്ഷരമന്ത്രം ജപിച്ചു: 'എനിക്ക് ഭാഗ്യം കിട്ടി, ദൈവാനുഗ്രഹം ലഭിച്ചു; എന്റെ ജന്മവും അതിനു മുമ്പുള്ളതും സഫലമായി.'
ബ്രഹ്മാദിവംദ്യം ചാഗമ്യം ജ്ഞാതവാനസ്മി തേ പദമ് । നാരദം തമഥ പ്രാഹ ശംഭുര്മൈവം വദേതി ഹി
ബ്രഹ്മാവും ദേവന്മാരും വന്ദിക്കുന്നതും, എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കാത്തതുമായ നിന്റെ സ്ഥിതി ഞാൻ അറിഞ്ഞു; അപ്പോൾ ശംഭു നാരദനോടു പറഞ്ഞു: 'അങ്ങനെ പറയരുത്.'
യഥാ ച മാം ന ജാനംതി തഥാ മേ കുരു വര്തനമ് । ഗച്ഛ ശീഘ്രം ഹരിം ബ്രൂഹി മമാഗമനമല്പതഃ
'എന്നെ ആരും തിരിച്ചറിയാത്തതുപോലെ, നീയും അങ്ങനെ തന്നെ പെരുമാറണം. നീ വേഗം പോയി ഹരിയോട് പറയൂ, ഞാൻ ഉടൻ വരും എന്ന്.'
അഥ സ ത്വരയാ ഗത്വാ സര്വം വ്യജ്ഞാപയദ്ധരിമ് । അഥ സത്വരയാ വിഷ്ണോരാദായാര്ഘോദകം ശുഭമ്
അപ്പോൾ നാരദൻ വേഗത്തിൽ പോയി എല്ലാം ഹരിയോട് അറിയിച്ചു; ഉടൻ വിഷ്ണു ശുദ്ധജലം അർഘ്യത്തിനായി എടുത്തു.
കമലാസഹിതോ യോഗീ കോടികോടിസമാവൃതഃ । നിര്യയൌ നാരദം ഹസ്തേ ഗൃഹീത്വാ ഗരുഡധ്വജഃ
കമലാസഹിതനായ്, അനേകം യോഗിമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഗരുഡധ്വജൻ നാരദന്റെ കൈ പിടിച്ച് പുറത്ത് വന്നു.
നമോനമോ നമോസ്ത്വസ്മൈ ശംകരായേത്യുദീരയന് । അര്ഘപാദ്യാദിനാ സര്വാന്പൂജയാമാസ കേശവഃ
'ശംകരായെ നമസ്കാരം, നമസ്കാരം, നമസ്കാരം' എന്ന് ഉച്ചരിച്ച്, കേശവൻ അർഘ്യപാദ്യാദികളാൽ എല്ലാവരെയും ആദരപൂർവ്വം പൂജിച്ചു.
പ്രാവേശയദമേയാത്മാ നാരായണപുരം ശുഭമ് । ഗൃഹരാജേ തതഃ സ്ഥിത്വാ നാരായണ ഉവാച ഹ
അളവറ്റ ആത്മാവ് അവരെ നാരായണപുരിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു; പിന്നെ രാജഗൃഹത്തിൽ ഇരുന്ന് നാരായണൻ സംസാരിച്ചു.
കഥമേതേ സമായാതാഃ കോഽയം രാജാ മഹായശാഃ । അമാനുഷപ്രവേശോഽയം ബ്രഹ്മാദ്യൈരപ്യഗോചരഃ
'ഇവിടെ ഇവർ എങ്ങനെ എത്തി? ഈ മഹാപ്രശസ്തനായ രാജാവാർ ആരാണ്? മനുഷ്യർക്കും, ബ്രഹ്മാദിമാര്ക്കും പോലും കാണാനാവാത്ത പ്രവേശനമാണിത്.'
ശംഭുരുവാച- മുനിവേഷാ യഥാ പ്രാപ്താ വയമേതേ നൃപസ്തഥാ । തവാംശോ നൃപതിശ്ചായം രാമചംദ്രഃ പ്രതാപവാന്
ശംഭു പറഞ്ഞു: 'ഞങ്ങൾ എങ്ങനെ മുനിവേഷത്തിൽ എത്തിയോ, ഈ രാജാവും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്. ഈ വീരനായ രാമചന്ദ്രൻ നിന്റെ ഭാഗമാണ്.'
ഏനാം സംവീക്ഷിതും പത്നീം തവ കേശവ കാംക്ഷതി । നാരായണസ്തഥേത്യുക്ത്വാ പ്രവിശേത്യാഹ രാഘവമ്
'കേശവ, ഇദ്ദേഹം നിന്റെ ഭാര്യയെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.' നാരായണൻ പറഞ്ഞു: 'അങ്ങനെയാകട്ടെ,' എന്നിട്ട് രാഘവനോടു പറഞ്ഞു: 'പ്രവേശിക്കൂ.'
അഥ പ്രവിശ്യ ഭവനം ലക്ഷ്മീം വീക്ഷ്യ നമസ്യ ച । വിനയാവനതോ ഭൂത്വാ വാചമാഹ സുചാരിണീമ്
അപ്പോൾ ഭവനത്തിൽ പ്രവേശിച്ച്, ലക്ഷ്മിയെ കണ്ടു നമസ്കരിച്ചു; വിനയത്തോടെ നിൽക്കുമ്പോൾ, മനോഹരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
കൃതാര്ഥോഽസ്മി ന സംദേഹോ വദ ത്വം കിം തു മന്യസേ । ശ്രീദേവ്യുവാച- ത്വം യുവാ കാമകൃഷ്ടശ്ച രൂപവാനസി രാഘവ
'എനിക്ക് സഫലത ലഭിച്ചു, സംശയം ഇല്ല; പക്ഷേ, നീ എന്താണ് കരുതുന്നത് എന്നെ പറയൂ.' ശ്രീദേവി പറഞ്ഞു: 'നീ യുവാവാണ്, ആകർഷണത്തിൽ ആകൃഷ്ടനും സുന്ദരനും ആണു, രാഘവ.'
സീതാ സാ ചാരുസര്വാംഗീ തവ പത്നീ തയാ ഭവാന് । വിയുക്തോഽസ്തി പുരാ ചാസീദതീവ വിരഹാകുലഃ
'സീത, സുന്ദരമായ അവയവങ്ങളുള്ളവൾ, നിന്റെ ഭാര്യയാണ്; നീ ഒരിക്കൽ അവളിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട് അതിനാൽ വളരെ ദുഃഖിച്ചു.'
മമാപി വദ സര്വം തദഥവാ ന ച ലപ്സ്യസി । സഹാസാന്യഥ വാക്യാനി യൂനാം ചിത്തഹരാണി ച
'അത് മുഴുവൻ എനിക്ക് പറയൂ, അല്ലെങ്കിൽ നീ അതു നേടില്ല; പുഞ്ചിരിയോടെ, യുവാക്കളെ ആകർഷിക്കുന്ന വാക്കുകൾ അവൾ പറഞ്ഞു.'
ശ്രുത്വാ തു താനി സര്വാണി രാമഭദ്രോ യതാത്മവാന് । നിര്ഗംതും കാംക്ഷതേ തത്ര ആനമ്യ തന്മുഖാംബുജമ്
അവ വാക്കുകൾ എല്ലാം കേട്ട ശേഷം, ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ള രാമഭദ്രൻ അവളുടെ മുഖകമലത്തിന് നമസ്കരിച്ച്, അവിടെ നിന്ന് പുറത്ത് പോകാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
സ്മരബാണേന പദ്മേന സംപീഡ്യ രഘുശേഖരമ് । അന്വേവ നിര്യയൌ ദേവീ പദ്മാ പദ്മവനപ്രിയാ
പ്രേമത്തിന്റെ കമലബാണം കൊണ്ടു രഘുവംശത്തിലെ പ്രധാനി തഴുകപ്പെട്ടപ്പോൾ, പദ്മാവതി, കമലവനത്തെ സ്നേഹിക്കുന്ന ദേവി, അവനെ പിന്തുടർന്ന് പുറത്ത് പോയി.