സംസ്തൂയമാനോ മുനിദേവസംഘൈര്യസ്തദ്വിശേഷാധികലബ്ധപുണ്യഃ । പരം പദം യോഗിവരൈരലഭ്യം യയൌ ജഗന്നാഥഗണാഭിവംദ്യഃ
മുനികളും ദേവന്മാരും സ്തുതിച്ച, പ്രത്യേകമായും അധികമായും പുണ്യം നേടിയ അവന്, മഹായോഗികള്ക്കു പോലും പ്രാപ്തിയില്ലാത്ത പരമപദം നേടി, ലോകനാഥന്റെ സംഘങ്ങളാല് ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ പാതാലഖംഡേ വൈശാഖമാസമാഹാത്മ്യേ । ദ്വ്യുത്തരശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ പാതാളഖണ്ഡത്തില്, വൈശാഖമാസത്തിന്റെ മഹാത്മ്യത്തില്, നൂറിരണ്ടാമത്തെ അധ്യായം സമാപിച്ചു.
യമ ഉവാച- ഏതന്മാധവമാസസ്യ സമാസാത്കിംചിദീരിതമ് । മാഹാത്മ്യം പൂര്ണിമായാശ്ച വിശേഷാദ്ദ്വിജസത്തമ
യമന് പറഞ്ഞു: ഈ മാധവമാസത്തിന്റെ മഹത്വം സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; പ്രത്യേകിച്ച് പൂണര്മിയുടെ മഹത്വവും, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ.
വൈശാഖമാസേ മധുസൂദനസ്യ പ്രിയം യ ഏനം പഠതീതിഹാസമ് । സ യാതി കൃഷ്ണാലയമാശുപൂതഃ കല്പാനനേകാനിഹ മോദതേ ച
വൈശാഖമാസത്തില് മധുസൂദനന് പ്രിയപ്പെട്ട ഈ കഥ വായിക്കുന്നവന്, ഉടനടി ശുദ്ധനായി കൃഷ്ണന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; അവിടെ അനേകം കാലങ്ങളോളം ആനന്ദിക്കുന്നു.
ധന്യം യശസ്യമായുഷ്യമിദം സ്വസ്ത്യയനം മഹത് । സ്വര്ഗ്യം ശ്രീദം സൌമനസ്യം പ്രശസ്യമഘമര്ഷണമ്
ഇത് ഭാഗ്യകരം, കീര്ത്തികരമായത്, ആയുര്ദായകമായത്, വലിയ ശുഭം നല്കുന്നതും, സ്വര്ഗപ്രാപ്തിക്കും, ഐശ്വര്യത്തിനും, സന്തോഷത്തിനും കാരണമാകുന്നതും, പാപനാശത്തിനും സഹായിക്കുന്നതുമാണ്.
ഇദം മാധവമാസസ്യ മാഹാത്മ്യം മാധവപ്രിയമ് । ചരിത്രം ഭൂപതേസ്തസ്യ സംവാദം ചാവയോരപി
ഇതാണ് മാധവമാസത്തിന്റെ മഹത്വം, മാധവന് പ്രിയമായത്, ആ രാജാവിന്റെ കഥയും, ഞങ്ങളുടേതായ സംവാദവും.
ശ്രുത്വാ പഠിത്വാ വിധിവദനുമോദ്യ മനഃപ്രിയമ് । ഭവേദ്ഭക്തിര്ഭഗവതി യയാ സ്യാത്പാപസംക്ഷയഃ
ഇത് ശ്രവിക്കുകയും, വായിക്കുകയും, ശരിയായ രീതിയില് അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്താല്, മനസ്സിന് സന്തോഷം നല്കുന്നു; അങ്ങനെ ഭഗവതിയില് ഭക്തി ഉണരുന്നു, അതിലൂടെ പാപനാശം സംഭവിക്കും.
അഥ ഗച്ഛ മഹീദേവ ദേവലോകാദ്യഥേച്ഛയാ । നിപാത്യ ഭുവി വൈദേഹം രുദംത്യദ്യാപി ബാംധവാഃ
ഇപ്പോള് നീ, ഭൂമിയിലെ രാജാവേ, ഇഷ്ടംപോലെ ദേവലോകത്തിലേക്ക് പോകൂ; ഭൂമിയില് ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച ശേഷം, നിന്റെ ബന്ധുക്കള് ഇന്നും വിലപിക്കുന്നു.
വിലപ്യമാനൈരപി ബംധുഭിസ്തൈര്ന യാവദഗ്നൌ തവ തച്ഛരീരമ് । പ്രക്ഷിപ്യതേ ഹംത ജവൈര്ന താവദ്യാഹി സ്വയം സുപ്ത ഇവ പ്രബുദ്ധഃ
ബന്ധുക്കള് കരയുന്നുണ്ടെങ്കിലും, നിന്റെ ശരീരം അഗ്നിയില് ഇടുന്നതുവരെ, ഉറക്കം ഉണരുന്നവനുപോലെ നീ സ്വയം വേഗത്തില് പോകരുത്.
മമപ്രസാദാദിഹ പുണ്യയോഗഃ ശ്രുതോ യഥാവത്തമിമം വിധേഹി । വിധാനതോ വൈ സമയേ സമംതേ സമാഗമോംഽതേ ഭവിതാ സുരൈശ്ച
എന്റെ കൃപയാല് നീ ഇവിടെ പുണ്യയോഗം ശരിയായി കേട്ടു; അതു വിധിപ്രകാരം നടപ്പിലാക്കുക. സമയമെത്തുമ്പോള്, അവസാനം, ദേവന്മാരോടൊപ്പം കൂടിയിരുപ്പ് ഉണ്ടാകും.
സൂത ഉവാച- ഇതി ദേവവചഃ ശ്രുത്വാ നത്വാ ധര്മാധിപം തതഃ । പുനഃ പപാത സ ഇഹ പരിതുഷ്ടമനാ ദ്വിജഃ
സൂതന് പറഞ്ഞു: ദേവന്റെ വാക്കുകള് കേട്ടു, ധര്മാധിപനോട് നമസ്കരിച്ചു, ആ ദ്വിജന് സന്തോഷപൂര്വം വീണ്ടും ഇവിടെ വീണു.
ധര്മരാജപ്രസാദേന തതസ്തത്ര മഹീതലേ । സംസുപ്തഇവ ചോത്തസ്ഥൌ ബംധുവര്ഗസമന്വിതഃ
ധര്മരാജാവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താല്, അവിടെ ഭൂമിയില്, അവന് ഉറക്കത്തില് നിന്ന് എഴുന്നേറ്റവനുപോലെ ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം എഴുന്നേറ്റു.
വിധിമേനം ദ്വിജോ ഭൂമൌ വര്ഷേവര്ഷേ ച സ സ്വയമ് । സ്വയം ച കാരയാമാസ മാധവസ്നാപനം ജനമ്
ആ ദ്വിജൻ വർഷംതോറും ഭൂമിയിൽ സ്വയം നിർദ്ദേശിച്ച മാധവസ്നാനം നടത്തി, ജനങ്ങളെയും അതിന് പ്രേരിപ്പിച്ചു.
യമബ്രാഹ്മണസംവാദോ മയായം പരികീര്തിതഃ । തസ്യ മാധവമാസസ്യ പുണ്യസ്നാനപ്രസങ്ഗതഃ
മാധവമാസത്തിലെ പുണ്യസ്നാനത്തിന്റെ പ്രസംഗത്തിൽ യമനും ബ്രാഹ്മണനും തമ്മിലുള്ള ഈ സംഭാഷണം ഞാൻ വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു.
വൈശാഖമാസേ സതതം ഹരിപ്രിയേ സ്നാനം വിദധ്യാച്ച ദദാതി ഭക്ത്യാ । ദാനം ച ഹോമം സുകൃതം തഥാ ബുധോ ഹരേഃപദം തസ്യ നദുര്ല്ലഭം കദാ
ഹരിയുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവളേ, വൈശാഖമാസത്തിൽ നിരന്തരം സ്നാനം ചെയ്യുകയും, ഭക്തിയോടെ ദാനം, ഹോമം, സത്കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നവർക്കു ഹരിയുടെ പരമപദം പ്രാപിക്കാൻ ഒരിക്കലും പ്രയാസമില്ല.
യഃശൃണോത്യേകചിത്തേനമാഹാത്മ്യംമേഷസൂര്യജമ് । സര്വപാപവിനിര്മുക്തോ യാതി വിഷ്ണോഃ പരം പദമ്
സൂര്യനിൽ ജനിച്ച ഈ മാസത്തിന്റെ മഹത്വം ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ കേൾക്കുന്നവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം പ്രാപിക്കും.
ഋഷയ ഊചുഃ - സൂതസൂത മഹാപ്രാജ്ഞ ത്വയാഽതികരുണാത്മനാ । വൈശാഖമാസമാഹാത്മ്യം കീര്തിതം പാപനാശനമ്
ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു: സൂതാ, സൂതാ, മഹാപണ്ഡിതനും അത്യന്തം കരുണാനിധിയുമായ നീ, പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന വൈശാഖമാസത്തിന്റെ മഹത്വം വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു.
നിയമാ മധുഹന്തുര്യേ മാധവേ കഥിതാസ്ത്വയാ । പൂജനം സ്നാനദാനാദ്യം ശ്രൌതസ്മാര്തവിധാനതഃ
മധുസൂദനാ, മാധവമാസത്തിലെ നിയമങ്ങൾ, പൂജ, സ്നാനം, ദാനം തുടങ്ങിയവ, വേദവും സ്മൃതിയും നിർദ്ദേശിച്ച പ്രകാരം നീ വിശദീകരിച്ചു.
യഥാ ച മാധവോ ദേവഃ പ്രീയതേ പാപനാശനഃ । അധുനാ ശ്രോതുമിച്ഛാമോ ധ്യാനം തസ്യ മഹാത്മനഃ
പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന മാധവൻ എങ്ങനെ സന്തോഷപ്പെടുന്നു എന്നതും, ആ മഹാത്മാവിനെ ധ്യാനിക്കേണ്ട വിധിയും ഞങ്ങൾ ഇപ്പോൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
കൃഷ്ണസ്യ ഭക്തവൃന്ദാനാം പ്രിയസ്യ ഭവതാരണമ്
കൃഷ്ണഭക്തന്മാരുടെ പ്രിയനും അവരെ രക്ഷിക്കുന്നവനുമാണ് അവൻ.
സൂത ഉവാച- ശൃണുധ്വം മുനയഃ സര്വേ കൃഷ്ണസ്യ ജഗദാത്മനഃ । ഗോഗോപഗോപീപ്രാണസ്യ വൃന്ദാവനചരസ്യ ച
സൂതൻ പറഞ്ഞു: സകലമുനികളും കേൾക്കൂ, കൃഷ്ണൻ ലോകത്തിന്റെ ആത്മാവും, പശുക്കളുടെ, ഗോപന്മാരുടെയും ഗോപികകളുടെയും ജീവനും, വൃന്ദാവനത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവനുമാണ്.
ഏകദാ നാരദഃ പൃഷ്ടോ ഗൌതമേന ദ്വിജോത്തമാഃ । സ തസ്മൈ പ്രാഹ യദ്ധ്യാനം തദ്വക്ഷ്യേ പാപനാശനമ്
ഒരു ദിവസം ഗൗതമൻ നാരദനോടു ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ നാരദൻ അവനു പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന ധ്യാനം പറഞ്ഞു. അതാണ് ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയുന്നത്.
നാരദ ഉവാച- സുമപ്രകരസൌരഭോദ്ഗലിതമാധ്വികാദ്യുല്ലസത്സുശാഖിനവപല്ലവപ്രകരനമ്ര ശോഭായുതമ് । പ്രഫുല്ലനവമഞ്ജരീലലിതവല്ലരീവേഷ്ടിതം സ്മരേത സതതം ശിവം ശിതമതിഃ സുവൃന്ദാവനമ്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: സുഗന്ധമുള്ള തേൻ ചോർന്ന പുഷ്പങ്ങൾ, പച്ചപച്ചയായ വൃക്ഷങ്ങളും പുതുപല്ലവങ്ങളും, പുത്തൻ മഞ്ഞരികൾ ചുറ്റിപ്പറ്റിയ മനോഹരമായ വല്ലികൾ എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട മനോഹരമായ വൃന്ദാവനം ഒരിക്കലും മറക്കാതെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിക്കണം.
വികാശി സുമനോരസാസ്വദനമംജുലൈഃ സംചരച്ഛിലീമുഖമുഖോദ്ഗതൈര്മുഖരിതാന്തരം ഝംകൃതൈഃ । കപോതശുകസാരികാപരഭൃതാദിഭിഃ പത്രിഭിര്വിരാണിതമിതസ്തതോ ഭുജഗശത്രുനൃത്യാകുലമ്
പുഷ്പങ്ങളുടെ സുഗന്ധം ആസ്വദിച്ച് കപോതം, ശുകൻ, സാരിക, കോയിലി തുടങ്ങിയ പക്ഷികൾ ആകുലമായി കിളിച്ചിരിച്ച് അകത്ത് മുഴുവൻ മുഴക്കമുള്ളതും, മയിൽകൂട്ടങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും നൃത്തം ചെയ്ത് ആ പ്രദേശം ഉല്ലാസഭരിതമാക്കുന്നതുമാണ് അവിടം.
കലിന്ദദുഹിതുശ്ച ലല്ലഹരിവിപ്ലുഷാം വാഹിഭിര്വിനിദ്ര സരസീരുഹോദരരജശ്ച യോദ്ധൂസരൈഃ । പ്രദീപിത മനോഭവവ്രജവിലാസിനീ വാസസാം വിലോലനപരൈര്നിഷേവിതമനാരതം മാരുതൈഃ
കലിൻദയുടെ മകൾ യമുനയുടെ തിരകളാൽ ഉണർന്നു കുളങ്ങളിലെ താമരപ്പൊടി പറക്കുന്ന കാറ്റുകൾ, വ്രജവനത്തിലെ കാമിനികളുടെ വീടുകളിൽ നിരന്തരം സഞ്ചരിച്ച് അവരെ സേവിക്കുന്നു.
പ്രവാലനവപല്ലവം മരകതച്ഛദം മൌക്തികപ്രഭാപ്രകരകോരകം കമലരാഗനാനാഫലമ് । സ്ഥവിഷ്ഠമഖിലര്തുഭിഃ സതതസേവിതം കാമദം തദന്തരപികല്പകാങ്ഘ്രിപമുദഞ്ചിതം ചിന്തയേത്
അകത്ത് പുതിയ ചുവന്ന പല്ലവങ്ങൾ, പച്ചപച്ചയായ ഇലകൾ, മുത്തുപോലുള്ള കൊടുമ്പുകൾ, താമര നിറത്തിലുള്ള പലവിധ ഫലങ്ങൾ എന്നിവയുള്ള, എല്ലാ ഋതുക്കളിലും നിലനിൽക്കുന്ന, ദിവ്യരുകൾ സേവിക്കുന്ന ഒരു കാമദവൃക്ഷം അവിടെ ധ്യാനിക്കണം.
സുഹേമശിഖരാചലേഉദിതഭാനുവദ്ഭാസുരാമധോഽസ്യ കനകസ്ഥലീമമൃതശീകരാസാരിണഃ । പ്രദീപ്തമണികുട്ടിമാം കുസുമരേണുപുഞ്ജോജ്ജ്വലാം സ്മരേത്പുനരതന്ദ്രിതോ വിഗതഷട്തരങ്ഗാംബുധഃ
പൊന്നുപോലുള്ള കുന്നിൻമുകളിൽ ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന പൊൻതറ, അമൃതം ചോർന്നുനിറയുന്ന സ്ഥലം, രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച നിലം, പുഷ്പപ്പൊടിയുടെ കൂമ്പാരങ്ങൾക്കൊണ്ട് ദീപ്തമായ അവിടം, മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, ആറ് തരംഗങ്ങൾ ഇല്ലാതെ, തളരാതെ ധ്യാനിക്കണം.
തദ്രത്നകുട്ടിമനിവിഷ്ടമഹിഷ്ഠയോഗപീഠേഽഷ്ടപത്രമരുണം കമലം വിചിന്ത്യ । ഉദ്യദ്വിരോചനസരോചിരമുഷ്യമധ്യേ സംചിന്തയേത്സുഖനിവിഷ്ടമഥോമുകുന്ദമ്
അവിടെ ആ രത്നത്തറയിൽ, ഉത്തമമായ യോഗപീഠത്തിൽ, എട്ടു ചുവപ്പുനിറമുള്ള പത്രങ്ങളുള്ള താമരപുഷ്പം ധ്യാനിച്ച്, അതിന്റെ നടുവിൽ ഉദയസൂര്യന്റെ പ്രകാശംപോലുള്ള മാധുര്യത്തിൽ, സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കുന്ന മുകുന്ദനെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിക്കണം.
സുത്രാമഹേതി ദലിതാഞ്ജനമേഘപുഞ്ജപ്രത്യഗ്രനീലജലജന്മസമാനഭാസമ് । സുസ്നിഗ്ധനീലഘനകുഞ്ചിതകേശജാലം രാജന്മനോജ്ഞശിതികണ്ഠശിഖണ്ഡചൂഡമ്
സുന്ദരമായ മാല ധരിച്ച, കറുത്ത മേഘക്കൂട്ടംപോലുള്ള വണ്ണം, പുതുതായി വിരിഞ്ഞ നീല താമരപുഷ്പംപോലുള്ള കാന്തി, മൃദുവും കറുത്തും വളഞ്ഞും കുരുക്കിയുള്ള മുടി, മനോഹരമായ ശിഖണ്ഡം തലയിൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്ന കൃഷ്ണനെ ധ്യാനിക്കണം.
രോലമ്ബലാലിതസുരദ്രുമസൂനുസംപദ്യുക്തം സമുത്കചനവോത്പലകര്ണപൂരമ് । ലോലാലിഭിഃ സ്ഫുരിതഭാലതലപ്രദീപ്തഗോരോചനാതിലകമുജ്ജ്വലചില്ലിചാപമ്
ആയിരം കുലുങ്ങുന്ന ദിവ്യവൃക്ഷത്തിന്റെ മകനായ അലങ്കാരങ്ങൾ, ഉയർന്ന നിലയിലുള്ള നീല ഉത്പലപൂക്കൾ കാതിൽ പിണഞ്ഞത്, ഭാലത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്ന മഞ്ഞക്കുറി, കണികുളിർക്കുന്ന വില്ലുപോലുള്ള ക眉കൾക്ക് ചുറ്റും ഉല്ലാസഭരിതമായ തേനീച്ചകൾ—all ഇവയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട കൃഷ്ണനെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിക്കണം.