ഏകതോഽപി തപോ ദാന ക്രതു സുത്യാദികാഃ ക്രിയാഃ । ഏകതോ വിധിവന്മാസോ മാധവശ്ചരിതോ മഹാന്
ഒരു വശത്ത് തപസ്സും ദാനവും യാഗങ്ങളും സോമയാഗങ്ങളും മറ്റ് കര്മ്മങ്ങളും; മറുവശത്ത് നിയമപ്രകാരം ആചരിക്കുന്ന മഹത്തായ മാധവമാസം.
തസ്യ മാധവമാസസ്യ ദിനൈകസ്യാപി ഭൂപതേ । കൃതം യത്സുകൃതം തത്തേ സര്വദാനാധികം പുരാ
ഭൂമിപതി, ആ മാധവമാസത്തിലെ ഒരു ദിവസത്തിൽ പോലും ചെയ്ത സത്കർമ്മം മുമ്പ് നൽകിയ എല്ലാ ദാനങ്ങളെക്കാൾ ഉന്നതമാണ്.
കാരുണ്യേന ദിനൈകസ്യ പുണ്യം ദേഹി ധരാപതേ । നിരയേ പച്യമാനേഭ്യോ ദുഃഖിതേഭ്യോ ദയാനിധേ
ദയയാൽ, ഭൂമിയുടെ രാജാവേ, ഒരു ദിവസത്തെ പുണ്യം നരകത്തിൽ കഷ്ടപ്പെടുന്ന ദുഃഖിതർക്കും ദയാസാഗരനായോരു നിനക്കു നൽകണം.
ന ദയാസദൃശോ ധര്മോ ന ദയാസദൃശം തപഃ । ന ദയാസദൃശം ദാനം ന ദയാസദൃശഃ സഖാ
ദയയ്ക്ക് സമാനമായ ധർമ്മം ഇല്ല, ദയയ്ക്ക് തുല്യമായ തപസ്സും ഇല്ല, ദയയ്ക്ക് തുല്യമായ ദാനവും ഇല്ല, ദയയ്ക്ക് തുല്യമായ സുഹൃത്ത് ഇല്ല.
പുണ്യദഃ പുണ്യമാപ്നോതി നരോ ലക്ഷഗുണം സദാ । കാരുണ്യേന വിശേഷാത്തേ ധര്മവൃദ്ധിസ്തതോ ഭവേത്
പുണ്യം നൽകുന്നവൻ എപ്പോഴും ലക്ഷം ഗുണം കൂടിയ പുണ്യം നേടുന്നു; പ്രത്യേകിച്ച് ദയയാൽ ധർമ്മം വളരുന്നു.
ദുഃഖിതാനാം ഹി ഭൂതാനാം ദുഃഖോദ്ധര്ത്താ നരോ ഹി യഃ । സ ഏവ സുകൃതീ ലോകേ ജ്ഞേയോ നാരായണാംശജഃ
ദുഃഖിതരായ ജീവികൾക്ക് ദുഃഖത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നൽകുന്നവൻ ലോകത്ത് സത്പുരുഷനായി അറിയപ്പെടുന്നു; അവൻ നാരായണന്റെ അംശമാണ്.
വൈശാഖേ മാസി പൂര്ണായാം സ്നാനദാനാദികം ത്വയാ । യത്തീര്ഥേ വിഹിതം വീര സര്വാഘവിനിഷൂദനമ്
വൈശാഖമാസത്തിലെ പൂർണ്ണിമയിൽ നീ തീർത്ഥത്തിൽ നടത്തിയ സ്നാനം, ദാനം തുടങ്ങിയ എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും പാപങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നവയാണ്, വീരാ.
തദേഭ്യോ ദേഹി വിധിവത്കൃത്വാ സാക്ഷ്യേ ഹരിം പ്രഭുമ് । ത്രിവാചികം ച നിരയാദ്യേനാമീ സ്വര്ഗമാപ്നുയുഃ
ഹരിപ്രഭുവിനെ സാക്ഷിയായി നിയമപ്രകാരം ആ കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്തു, ആ പുണ്യങ്ങൾ ഇവർക്കും നൽകുക; അങ്ങനെ മൂന്നു പ്രാവശ്യം പ്രഖ്യാപിച്ച്, അവർ നരകത്തിൽ നിന്ന് സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കട്ടെ.
കപോതാര്ഥം സ്വമാംസാനി കാരുണ്യേന പുരാ ശിബിഃ । ദത്വാ ദയാനിധിഃ സ്വര്ഗേ രാജതേ കീര്തിവാരിധിഃ
പലകാലം മുമ്പ് ശിബിരാജാവ് ഒരു കപോതത്തിന് വേണ്ടി തന്റെ സ്വന്തം മാംസം ദയയാൽ നൽകി; ദയാസാഗരനായ അവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ കീര്ത്തിയുടെ സമുദ്രമായി പ്രകാശിക്കുന്നു.
ദധീചിരപി രാജര്ഷിര്ദത്വാസ്ഥി ച യമാത്മനഃ । ത്രൈലോക്യകൌമുദീം കീര്തിം ലബ്ധവാന്സ്വര്ഗമക്ഷയമ്
ദധീചി എന്ന രാജർഷിയും തന്റെ അസ്ഥികൾ ദാനം ചെയ്ത്, മൂന്നു ലോകത്തെയും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന കീര്ത്തിയും അക്ഷയമായ സ്വർഗ്ഗവും നേടി.
സഹസ്രജിച്ച രാജര്ഷിഃ പ്രാണാനിഷ്ടാന്മഹായശാഃ । ബ്രാഹ്മണാര്ഥേ പരിത്യജ്യ ഗതോ ലോകാനനുത്തമാന്
സഹസ്രജിത് എന്ന മഹാത്മാവും ബ്രാഹ്മണന്റെ خاطرത്തിൽ തന്റെ ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ച്, അതുല്യമായ ലോകങ്ങൾ നേടി.
ന സ്വര്ഗേ നാപവര്ഗേഽപി തത്സുഖം ലഭതേ നരഃ । യദാര്തജംതുനിര്വ്വാണദാനോത്ഥമിതി നോ മതിഃ
സ്വർഗ്ഗത്തിലും മോക്ഷത്തിലും പോലും, ദുഃഖിതരായ ജീവികൾക്ക് ആശ്വാസം നൽകുന്നതിൽ നിന്നുള്ള ആനന്ദം മനുഷ്യൻക്ക് ലഭിക്കില്ല—ഇതാണ് ഞങ്ങളുടെ ഉറച്ച വിശ്വാസം.
സര്വേഷു ദാതൃജാതേഷു പുരാ ജാതോസി ഭൂപതേ । കര്മണാനേന സംഖ്യാസു ധീര ധൈര്യം നിയോജ്യ ച
ഭൂമിപതിയേ, എല്ലാ ദാനികളുടെയും കൂട്ടത്തിൽ നീ മുമ്പ് ജനിച്ചവനാണ്; ഈ കര്മ്മം കൊണ്ട് ധൈര്യത്തോടെയും സ്ഥിരതയോടെയും നീ മുന്നോട്ട് പോവണം.
ദൃഷ്ട്വാ തവധിയം ധര്മ ദയാ ദാനം സുനിശ്ചലമ് । അസ്മാഭിരപി തൂത്സാഹഃ ക്രിയതേ ധര്മ്മവാദിഭിഃ
നിന്റെ ഉറച്ച ബുദ്ധിയും ധർമ്മവും ദയയും അചഞ്ചലമായ ദാനവും കണ്ടു ഞങ്ങളായ ധർമ്മവാദികൾക്കും ആവേശം ഉണരുന്നു.
യദി തേ രോചതേ രാജന്ന വിലംബതയാ തതഃ । തദേഭ്യോ ദേഹി തത്പുണ്യം യാതനാദുഃഖദാഹകമ്
രാജാവേ, നിങ്ങള്ക്ക് ഇഷ്ടമെങ്കില് വൈകാതെ, ഈ ജീവികള്ക്കു അവരുടെ കഷ്ടതയും വേദനയും അകറ്റുന്ന ആ പുണ്യം നല്കൂ.
ഇത്യുക്തഃ സ തദാ ദേവം കൃത്വാ സാക്ഷ്യേ ഗദാധരമ് । തേഭ്യസ്ത്രിവാചികം പുണ്യം ദയാവാന്വിധിനാ ദദൌ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, അവന് ദൈവമായ ഗദാധരനെ സാക്ഷിയായി നിര്ത്തി, കരുണയോടെ, യോജിച്ച വിധിയില് അവര്ക്ക് മൂന്നു വ്രതങ്ങളുടെ പുണ്യം നല്കി.
ദത്തേ മാധവമാസസ്യ തസ്മിന്നേകദിനോദ്ഭവേ । സ്വകൃതേ ജംതവോ യാമ്യയാതനാപരിവര്ജിതാഃ
ആ മാധവമാസത്തിലെ ഒരു ദിവസം, അവന് അര്പ്പിച്ച പുണ്യഫലത്താല് ആ ജീവികള് യമലോകത്തിലെ യാതനകളില് നിന്നെല്ലാം മോചിതരായി.
വിമാനവരമാരൂഢാഃ സര്വേ തേ ത്രിദിവം യയുഃ । പ്രണമംതഃ സ്തുവംതശ്ച പശ്യംതസ്തം പ്രഹര്ഷിതാഃ
അവരൊക്കെയും മനോഹരമായ വിമാനങ്ങളില് കയറി, സന്തോഷത്തോടെ അവനെ നോക്കി, നമസ്കരിച്ചു, സ്തുതിച്ചു, സ്വര്ഗത്തിലേക്ക് പോയി.
നൃപേണ ദത്തം തദവാപ്യ പുണ്യം വൈശാഖമാസൈകദിനാഭിജാതമ് । സര്വേ യയുസ്തേ നരകാദ്വിമുക്താ ദിവം വിമാനാധിഗതാ ഹി ചിത്രമ്
രാജാവിന് നല്കിയ, വൈശാഖമാസത്തിലെ ഒരു ദിവസത്തില് ജനിച്ച ആ പുണ്യം ലഭിച്ചവരൊക്കെയും, നരകത്തില് നിന്ന് മോചിതരായി, അത്ഭുതകരമായി വിമാനങ്ങളില് കയറി സ്വര്ഗത്തിലേക്ക് പോയി.
നൂനം വിചിത്രോ ഭുവി ഭൂതവര്ഗഃ സംഭൂതഭാവോ ബഹുധാ വിചിത്രഃ । തഥാ വിചിത്രോഽഖിലകര്മയോഗസ്തത്കര്മശക്തിപ്രചയോ വിചിത്രഃ
ഭൂമിയിലെ ജീവികള് അത്യന്തം വൈവിധ്യമുള്ളവരാണ്; അവരുടെ ഉത്ഭവവും പലതരത്തിലാണ്. അങ്ങനെ തന്നെ, എല്ലാ കര്മങ്ങളും വ്യത്യസ്തമാണ്; കര്മശക്തിയുടെ സമാഹാരവും അത്ഭുതകരമാണ്.
സംസ്തൂയമാനോ മുനിദേവസംഘൈര്യസ്തദ്വിശേഷാധികലബ്ധപുണ്യഃ । പരം പദം യോഗിവരൈരലഭ്യം യയൌ ജഗന്നാഥഗണാഭിവംദ്യഃ
മുനികളും ദേവന്മാരും സ്തുതിച്ച, പ്രത്യേകമായും അധികമായും പുണ്യം നേടിയ അവന്, മഹായോഗികള്ക്കു പോലും പ്രാപ്തിയില്ലാത്ത പരമപദം നേടി, ലോകനാഥന്റെ സംഘങ്ങളാല് ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ പാതാലഖംഡേ വൈശാഖമാസമാഹാത്മ്യേ । ദ്വ്യുത്തരശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ പാതാളഖണ്ഡത്തില്, വൈശാഖമാസത്തിന്റെ മഹാത്മ്യത്തില്, നൂറിരണ്ടാമത്തെ അധ്യായം സമാപിച്ചു.
യമ ഉവാച- ഏതന്മാധവമാസസ്യ സമാസാത്കിംചിദീരിതമ് । മാഹാത്മ്യം പൂര്ണിമായാശ്ച വിശേഷാദ്ദ്വിജസത്തമ
യമന് പറഞ്ഞു: ഈ മാധവമാസത്തിന്റെ മഹത്വം സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; പ്രത്യേകിച്ച് പൂണര്മിയുടെ മഹത്വവും, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ.
വൈശാഖമാസേ മധുസൂദനസ്യ പ്രിയം യ ഏനം പഠതീതിഹാസമ് । സ യാതി കൃഷ്ണാലയമാശുപൂതഃ കല്പാനനേകാനിഹ മോദതേ ച
വൈശാഖമാസത്തില് മധുസൂദനന് പ്രിയപ്പെട്ട ഈ കഥ വായിക്കുന്നവന്, ഉടനടി ശുദ്ധനായി കൃഷ്ണന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; അവിടെ അനേകം കാലങ്ങളോളം ആനന്ദിക്കുന്നു.
ധന്യം യശസ്യമായുഷ്യമിദം സ്വസ്ത്യയനം മഹത് । സ്വര്ഗ്യം ശ്രീദം സൌമനസ്യം പ്രശസ്യമഘമര്ഷണമ്
ഇത് ഭാഗ്യകരം, കീര്ത്തികരമായത്, ആയുര്ദായകമായത്, വലിയ ശുഭം നല്കുന്നതും, സ്വര്ഗപ്രാപ്തിക്കും, ഐശ്വര്യത്തിനും, സന്തോഷത്തിനും കാരണമാകുന്നതും, പാപനാശത്തിനും സഹായിക്കുന്നതുമാണ്.
ഇദം മാധവമാസസ്യ മാഹാത്മ്യം മാധവപ്രിയമ് । ചരിത്രം ഭൂപതേസ്തസ്യ സംവാദം ചാവയോരപി
ഇതാണ് മാധവമാസത്തിന്റെ മഹത്വം, മാധവന് പ്രിയമായത്, ആ രാജാവിന്റെ കഥയും, ഞങ്ങളുടേതായ സംവാദവും.
ശ്രുത്വാ പഠിത്വാ വിധിവദനുമോദ്യ മനഃപ്രിയമ് । ഭവേദ്ഭക്തിര്ഭഗവതി യയാ സ്യാത്പാപസംക്ഷയഃ
ഇത് ശ്രവിക്കുകയും, വായിക്കുകയും, ശരിയായ രീതിയില് അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്താല്, മനസ്സിന് സന്തോഷം നല്കുന്നു; അങ്ങനെ ഭഗവതിയില് ഭക്തി ഉണരുന്നു, അതിലൂടെ പാപനാശം സംഭവിക്കും.
അഥ ഗച്ഛ മഹീദേവ ദേവലോകാദ്യഥേച്ഛയാ । നിപാത്യ ഭുവി വൈദേഹം രുദംത്യദ്യാപി ബാംധവാഃ
ഇപ്പോള് നീ, ഭൂമിയിലെ രാജാവേ, ഇഷ്ടംപോലെ ദേവലോകത്തിലേക്ക് പോകൂ; ഭൂമിയില് ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച ശേഷം, നിന്റെ ബന്ധുക്കള് ഇന്നും വിലപിക്കുന്നു.
വിലപ്യമാനൈരപി ബംധുഭിസ്തൈര്ന യാവദഗ്നൌ തവ തച്ഛരീരമ് । പ്രക്ഷിപ്യതേ ഹംത ജവൈര്ന താവദ്യാഹി സ്വയം സുപ്ത ഇവ പ്രബുദ്ധഃ
ബന്ധുക്കള് കരയുന്നുണ്ടെങ്കിലും, നിന്റെ ശരീരം അഗ്നിയില് ഇടുന്നതുവരെ, ഉറക്കം ഉണരുന്നവനുപോലെ നീ സ്വയം വേഗത്തില് പോകരുത്.
മമപ്രസാദാദിഹ പുണ്യയോഗഃ ശ്രുതോ യഥാവത്തമിമം വിധേഹി । വിധാനതോ വൈ സമയേ സമംതേ സമാഗമോംഽതേ ഭവിതാ സുരൈശ്ച
എന്റെ കൃപയാല് നീ ഇവിടെ പുണ്യയോഗം ശരിയായി കേട്ടു; അതു വിധിപ്രകാരം നടപ്പിലാക്കുക. സമയമെത്തുമ്പോള്, അവസാനം, ദേവന്മാരോടൊപ്പം കൂടിയിരുപ്പ് ഉണ്ടാകും.