ഐശ്വര്യസ്യാഭിജാത്യസ്യ ഗുണാനാം സുകൃതസ്യ ച । സംതഃ ഫലം ഹി ഗണ്യംതേ യദ്ഭീതപരിരക്ഷണമ്
സമ്പത്തും, ഉന്നതജന്മവും, ഗുണങ്ങളും, സുകൃതവും—ഇവയിൽ നല്ലവർ വിലയിരുത്തുന്നത് ഫലമാണ്, അതായത് ഭയപ്പെട്ടവരെ രക്ഷിക്കുന്നതാണു പ്രധാന്യം.
യദ്യസ്തി സുകൃതം കിംചിന്മമ തേനൈവ ജംതവഃ । സ്വര്ഗേ ഗച്ഛംതു മുക്തൌഘാഃ സ്ഥാനേ തേഷാം വസാമ്യഹമ്
എനിക്ക് ഏതെങ്കിലും സുകൃതം ഉണ്ടെങ്കിൽ, അതിനാൽ ഈ ജീവികൾ ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരായി സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകട്ടെ; ഞാൻ അവരുടെ സ്ഥാനത്ത് ഇരിക്കും.
ഏവം ഭൂപവചഃ ശ്രുത്വാ തസ്യ സത്യവതോ ഹി തേ । ധ്യായംതഃ സത്യമൌദാര്യമബ്രുവംസ്തേ വചോ നൃപമ്
രാജാവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, സത്യവാന്മാരായ അവർ അവന്റെ സത്യവും ഔദാര്യവും ചിന്തിച്ച് രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
ദൂതാ ഊചു- അനേന തവ കാരുണ്യകര്മണാ വചസാ നൃപ । ബഭൂവ വൃദ്ധിര്ധര്മസ്യ സംചിതസ്യ വിശേഷതഃ
ദൂതന്മാർ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഈ കാരുണ്യപ്രവൃത്തിയാലും വാക്കുകളാലും, പ്രത്യേകിച്ച് നീ സമ്പാദിച്ച ധർമ്മം വളർന്നു.
സ്നാനം ദാനം ജപോ ഹോമസ്തപോ ദേവാര്ചനാദികമ് । കൃതം യന്മാധവേ മാസി തദനംതഫലം വിദുഃ
സ്നാനം, ദാനം, ജപം, ഹോമം, തപം, ദേവാരാധന തുടങ്ങിയവ—all മാധവമാസത്തിൽ ചെയ്താൽ അനന്തഫലം നൽകുന്നു.
സ്വര്ഗേ യജ്വാ ച ദാതാ ച ക്രീഡതേ ത്രിദശൈഃ സഹ । വാപീഷു ഹേമപദ്മാസു കല്പവൃക്ഷതലേഽപി ച
സ്വർഗ്ഗത്തിൽ യജ്ഞം ചെയ്തവനും ദാനികൾക്കും ദേവതകളോടൊപ്പം കളിക്കാം, പൊൻതാമരകളുള്ള കുളങ്ങളിലും, കല്പവൃക്ഷത്തിന്റെ തണലിലും.
ഗീയമാനോ മുദം യാതി ഗീര്വാണരമണീഗണൈഃ । ജലാന്നദാനതോ ലോകം ലഭതേ വാരുണം ശുഭമ്
ഈ ശ്ലോകം പാടുമ്പോൾ ദേവതകളുടെ സുന്ദരികളിൽ സന്തോഷം ഉണരുന്നു; വെള്ളം അല്ലെങ്കിൽ ഭക്ഷണം നൽകുന്നവൻ ശുഭമായ വാരുണലോകം നേടുന്നു.
കുലാനി ഹേലയാ സപ്ത സംതാരയതി ഗോപ്രദഃ । ഹയം ദത്വാ രവേര്ലോകം യാതി വിദ്യാപ്രദോ നരഃ
ഗോവിനെ അവഗണ്യമായിട്ടെങ്കിലും ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ തന്റെ കുടുംബത്തിലെ ഏഴു തലമുറയെയും രക്ഷിക്കുന്നു; കുതിര ദാനം ചെയ്താൽ സൂര്യന്റെ ലോകം ലഭിക്കും; വിദ്യ ദാനം ചെയ്താൽ വിദ്യയുടെ ലോകം നേടും.
ബ്രഹ്മലോകം തഥാ ഹേമദാനാദ്യാതി സുരാലയേ । യോ ദദാതി തഥാ കന്യാം വിഷ്ണുലോകം സ ഗച്ഛതി
പൊന്നു ദാനം ചെയ്താൽ ബ്രഹ്മലോകം, അതായത് ദേവതകളുടെ വാസസ്ഥലം, ലഭിക്കും; അതുപോലെ തന്നെ, ഒരു പെൺകുട്ടിയെ വിവാഹത്തിന് നൽകുന്നവൻ വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കും.
മാധവേമാസി യഃ സ്നാത്വാ ദത്വാ സംപൂജ്യ മാധവമ് । അവാപ്യ സകലാന്കാമാന്പ്രയാതി പദമവ്യയമ്
മാധവമാസത്തിൽ കുളിച്ച്, ദാനവും പൂജയും നടത്തി മാധവനെ ആരാധിക്കുന്നവൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നേടുകയും അക്ഷയമായ സ്ഥാനത്ത് എത്തുകയും ചെയ്യും.
ഏകതോഽപി തപോ ദാന ക്രതു സുത്യാദികാഃ ക്രിയാഃ । ഏകതോ വിധിവന്മാസോ മാധവശ്ചരിതോ മഹാന്
ഒരു വശത്ത് തപസ്സും ദാനവും യാഗങ്ങളും സോമയാഗങ്ങളും മറ്റ് കര്മ്മങ്ങളും; മറുവശത്ത് നിയമപ്രകാരം ആചരിക്കുന്ന മഹത്തായ മാധവമാസം.
തസ്യ മാധവമാസസ്യ ദിനൈകസ്യാപി ഭൂപതേ । കൃതം യത്സുകൃതം തത്തേ സര്വദാനാധികം പുരാ
ഭൂമിപതി, ആ മാധവമാസത്തിലെ ഒരു ദിവസത്തിൽ പോലും ചെയ്ത സത്കർമ്മം മുമ്പ് നൽകിയ എല്ലാ ദാനങ്ങളെക്കാൾ ഉന്നതമാണ്.
കാരുണ്യേന ദിനൈകസ്യ പുണ്യം ദേഹി ധരാപതേ । നിരയേ പച്യമാനേഭ്യോ ദുഃഖിതേഭ്യോ ദയാനിധേ
ദയയാൽ, ഭൂമിയുടെ രാജാവേ, ഒരു ദിവസത്തെ പുണ്യം നരകത്തിൽ കഷ്ടപ്പെടുന്ന ദുഃഖിതർക്കും ദയാസാഗരനായോരു നിനക്കു നൽകണം.
ന ദയാസദൃശോ ധര്മോ ന ദയാസദൃശം തപഃ । ന ദയാസദൃശം ദാനം ന ദയാസദൃശഃ സഖാ
ദയയ്ക്ക് സമാനമായ ധർമ്മം ഇല്ല, ദയയ്ക്ക് തുല്യമായ തപസ്സും ഇല്ല, ദയയ്ക്ക് തുല്യമായ ദാനവും ഇല്ല, ദയയ്ക്ക് തുല്യമായ സുഹൃത്ത് ഇല്ല.
പുണ്യദഃ പുണ്യമാപ്നോതി നരോ ലക്ഷഗുണം സദാ । കാരുണ്യേന വിശേഷാത്തേ ധര്മവൃദ്ധിസ്തതോ ഭവേത്
പുണ്യം നൽകുന്നവൻ എപ്പോഴും ലക്ഷം ഗുണം കൂടിയ പുണ്യം നേടുന്നു; പ്രത്യേകിച്ച് ദയയാൽ ധർമ്മം വളരുന്നു.
ദുഃഖിതാനാം ഹി ഭൂതാനാം ദുഃഖോദ്ധര്ത്താ നരോ ഹി യഃ । സ ഏവ സുകൃതീ ലോകേ ജ്ഞേയോ നാരായണാംശജഃ
ദുഃഖിതരായ ജീവികൾക്ക് ദുഃഖത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നൽകുന്നവൻ ലോകത്ത് സത്പുരുഷനായി അറിയപ്പെടുന്നു; അവൻ നാരായണന്റെ അംശമാണ്.
വൈശാഖേ മാസി പൂര്ണായാം സ്നാനദാനാദികം ത്വയാ । യത്തീര്ഥേ വിഹിതം വീര സര്വാഘവിനിഷൂദനമ്
വൈശാഖമാസത്തിലെ പൂർണ്ണിമയിൽ നീ തീർത്ഥത്തിൽ നടത്തിയ സ്നാനം, ദാനം തുടങ്ങിയ എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും പാപങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നവയാണ്, വീരാ.
തദേഭ്യോ ദേഹി വിധിവത്കൃത്വാ സാക്ഷ്യേ ഹരിം പ്രഭുമ് । ത്രിവാചികം ച നിരയാദ്യേനാമീ സ്വര്ഗമാപ്നുയുഃ
ഹരിപ്രഭുവിനെ സാക്ഷിയായി നിയമപ്രകാരം ആ കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്തു, ആ പുണ്യങ്ങൾ ഇവർക്കും നൽകുക; അങ്ങനെ മൂന്നു പ്രാവശ്യം പ്രഖ്യാപിച്ച്, അവർ നരകത്തിൽ നിന്ന് സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കട്ടെ.
കപോതാര്ഥം സ്വമാംസാനി കാരുണ്യേന പുരാ ശിബിഃ । ദത്വാ ദയാനിധിഃ സ്വര്ഗേ രാജതേ കീര്തിവാരിധിഃ
പലകാലം മുമ്പ് ശിബിരാജാവ് ഒരു കപോതത്തിന് വേണ്ടി തന്റെ സ്വന്തം മാംസം ദയയാൽ നൽകി; ദയാസാഗരനായ അവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ കീര്ത്തിയുടെ സമുദ്രമായി പ്രകാശിക്കുന്നു.
ദധീചിരപി രാജര്ഷിര്ദത്വാസ്ഥി ച യമാത്മനഃ । ത്രൈലോക്യകൌമുദീം കീര്തിം ലബ്ധവാന്സ്വര്ഗമക്ഷയമ്
ദധീചി എന്ന രാജർഷിയും തന്റെ അസ്ഥികൾ ദാനം ചെയ്ത്, മൂന്നു ലോകത്തെയും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന കീര്ത്തിയും അക്ഷയമായ സ്വർഗ്ഗവും നേടി.
സഹസ്രജിച്ച രാജര്ഷിഃ പ്രാണാനിഷ്ടാന്മഹായശാഃ । ബ്രാഹ്മണാര്ഥേ പരിത്യജ്യ ഗതോ ലോകാനനുത്തമാന്
സഹസ്രജിത് എന്ന മഹാത്മാവും ബ്രാഹ്മണന്റെ خاطرത്തിൽ തന്റെ ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ച്, അതുല്യമായ ലോകങ്ങൾ നേടി.
ന സ്വര്ഗേ നാപവര്ഗേഽപി തത്സുഖം ലഭതേ നരഃ । യദാര്തജംതുനിര്വ്വാണദാനോത്ഥമിതി നോ മതിഃ
സ്വർഗ്ഗത്തിലും മോക്ഷത്തിലും പോലും, ദുഃഖിതരായ ജീവികൾക്ക് ആശ്വാസം നൽകുന്നതിൽ നിന്നുള്ള ആനന്ദം മനുഷ്യൻക്ക് ലഭിക്കില്ല—ഇതാണ് ഞങ്ങളുടെ ഉറച്ച വിശ്വാസം.
സര്വേഷു ദാതൃജാതേഷു പുരാ ജാതോസി ഭൂപതേ । കര്മണാനേന സംഖ്യാസു ധീര ധൈര്യം നിയോജ്യ ച
ഭൂമിപതിയേ, എല്ലാ ദാനികളുടെയും കൂട്ടത്തിൽ നീ മുമ്പ് ജനിച്ചവനാണ്; ഈ കര്മ്മം കൊണ്ട് ധൈര്യത്തോടെയും സ്ഥിരതയോടെയും നീ മുന്നോട്ട് പോവണം.
ദൃഷ്ട്വാ തവധിയം ധര്മ ദയാ ദാനം സുനിശ്ചലമ് । അസ്മാഭിരപി തൂത്സാഹഃ ക്രിയതേ ധര്മ്മവാദിഭിഃ
നിന്റെ ഉറച്ച ബുദ്ധിയും ധർമ്മവും ദയയും അചഞ്ചലമായ ദാനവും കണ്ടു ഞങ്ങളായ ധർമ്മവാദികൾക്കും ആവേശം ഉണരുന്നു.
യദി തേ രോചതേ രാജന്ന വിലംബതയാ തതഃ । തദേഭ്യോ ദേഹി തത്പുണ്യം യാതനാദുഃഖദാഹകമ്
രാജാവേ, നിങ്ങള്ക്ക് ഇഷ്ടമെങ്കില് വൈകാതെ, ഈ ജീവികള്ക്കു അവരുടെ കഷ്ടതയും വേദനയും അകറ്റുന്ന ആ പുണ്യം നല്കൂ.
ഇത്യുക്തഃ സ തദാ ദേവം കൃത്വാ സാക്ഷ്യേ ഗദാധരമ് । തേഭ്യസ്ത്രിവാചികം പുണ്യം ദയാവാന്വിധിനാ ദദൌ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, അവന് ദൈവമായ ഗദാധരനെ സാക്ഷിയായി നിര്ത്തി, കരുണയോടെ, യോജിച്ച വിധിയില് അവര്ക്ക് മൂന്നു വ്രതങ്ങളുടെ പുണ്യം നല്കി.
ദത്തേ മാധവമാസസ്യ തസ്മിന്നേകദിനോദ്ഭവേ । സ്വകൃതേ ജംതവോ യാമ്യയാതനാപരിവര്ജിതാഃ
ആ മാധവമാസത്തിലെ ഒരു ദിവസം, അവന് അര്പ്പിച്ച പുണ്യഫലത്താല് ആ ജീവികള് യമലോകത്തിലെ യാതനകളില് നിന്നെല്ലാം മോചിതരായി.
വിമാനവരമാരൂഢാഃ സര്വേ തേ ത്രിദിവം യയുഃ । പ്രണമംതഃ സ്തുവംതശ്ച പശ്യംതസ്തം പ്രഹര്ഷിതാഃ
അവരൊക്കെയും മനോഹരമായ വിമാനങ്ങളില് കയറി, സന്തോഷത്തോടെ അവനെ നോക്കി, നമസ്കരിച്ചു, സ്തുതിച്ചു, സ്വര്ഗത്തിലേക്ക് പോയി.
നൃപേണ ദത്തം തദവാപ്യ പുണ്യം വൈശാഖമാസൈകദിനാഭിജാതമ് । സര്വേ യയുസ്തേ നരകാദ്വിമുക്താ ദിവം വിമാനാധിഗതാ ഹി ചിത്രമ്
രാജാവിന് നല്കിയ, വൈശാഖമാസത്തിലെ ഒരു ദിവസത്തില് ജനിച്ച ആ പുണ്യം ലഭിച്ചവരൊക്കെയും, നരകത്തില് നിന്ന് മോചിതരായി, അത്ഭുതകരമായി വിമാനങ്ങളില് കയറി സ്വര്ഗത്തിലേക്ക് പോയി.
നൂനം വിചിത്രോ ഭുവി ഭൂതവര്ഗഃ സംഭൂതഭാവോ ബഹുധാ വിചിത്രഃ । തഥാ വിചിത്രോഽഖിലകര്മയോഗസ്തത്കര്മശക്തിപ്രചയോ വിചിത്രഃ
ഭൂമിയിലെ ജീവികള് അത്യന്തം വൈവിധ്യമുള്ളവരാണ്; അവരുടെ ഉത്ഭവവും പലതരത്തിലാണ്. അങ്ങനെ തന്നെ, എല്ലാ കര്മങ്ങളും വ്യത്യസ്തമാണ്; കര്മശക്തിയുടെ സമാഹാരവും അത്ഭുതകരമാണ്.