അഥാംതരിക്ഷേ വാഗുച്ചൈരിതി ജാതാ നൃപോത്തമ । സത്യം സത്യം സത്യമിദം സംദേഹോനാത്ര വിദ്യതേ
അപ്പോൾ ആകാശത്ത് നിന്ന്, രാജശ്രേഷ്ഠാ, ഒരു ശബ്ദം ഉച്ചത്തിൽ പറഞ്ഞു: 'ഇത് സത്യമാണ്, സത്യമാണ്, സത്യമാണ്; ഇവിടെ സംശയം ഒന്നുമില്ല.'
തതഃ സ പക്ഷീ വിപ്രര്ഷേ സഹസാ ഭാര്യയാ സഹ । ഗങ്ഗാ മാഹാത്മ്യകഥനാത്പൂര്വസ്ഥിത ഇവാഭവത്
അതിനുശേഷം ആ പക്ഷി, ബ്രാഹ്മണമുനിയേ, ഭാര്യയോടൊപ്പം, ഗംഗാമഹത്വം പറഞ്ഞതിന്റെ ഫലമായി, പഴയ നിലയിലേക്ക് തിരികെまり.
ദിവി ദുംദുഭയോ നേദുര്ജഗുര്ഗന്ധര്വസത്തമാഃ । നനൃതുശ്ചാപ്സരോവര്ഗാ ഹ്യപതത്പുഷ്പവര്ഷണമ്
ആകാശത്ത് ദുന്ദുഭികൾ മുഴങ്ങി, ഗന്ധർവശ്രേഷ്ഠന്മാർ പാടി, അപ്സരസുകൾ നൃത്തം ചെയ്തു, പുഷ്പവർഷം വീണു.
വിമാനമാഗതം ദിവ്യം സര്വഭോഗസമന്വിതമ് । സമായാതാ ദൂതഗണാഃ പ്രേഷിതാഃ കൈടഭദ്വിഷാ
ദിവ്യമായ, എല്ലാ സൗഖ്യങ്ങളും ഉള്ള ഒരു വിമാനം അവിടെ എത്തി; കൈടഭശത്രുവിന്റെ ദൂതഗണം അവിടെ എത്തിയിരുന്നു.
അഥാസൌ സര്വഗോ വിപ്ര പ്രിയയാ സഹ ഭാര്യയാ । സദ്യോ വിമാനമാരുഹ്യ ജഗാമ ഭവനം ഹരേഃ
അപ്പോൾ ആ സർവ്വവ്യാപിയായവൻ, ബ്രാഹ്മണാ, പ്രിയഭാര്യയോടൊപ്പം, ഉടൻ വിമാനം കയറി ഹരിയുടെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോയി.
ഏതച്ഛ്രുത്വാദ്ഭുതം കര്മ സ രാജാ ദ്വിജസത്തമ । സപുത്രദാരഃ സേവായാം ഗങ്ഗായാസ്തത്പരോഽഭവത്
ഈ അത്ഭുതകരമായ സംഭവം കേട്ട രാജാവ്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, പുത്രന്മാരോടും ഭാര്യയോടും കൂടി ഗംഗാസേവനത്തിൽ മുഴുകി.
ഭാഗീരഥ്യാ സമം തീര്ഥം നാസ്തി വൈ ഭുവനത്രയേ । യന്നാമോച്ചാരണാദേവ സര്വഗോ മോക്ഷമാപ്നുയാത്
ഭാഗീരഥിയുടെ തുല്യമായ തീർത്ഥം മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും മറ്റൊന്നുമില്ല; അവളുടെ പേര് മാത്രം ഉച്ചരിച്ചാൽ ഏവർക്കും മോക്ഷം ലഭിക്കും.
ഗങ്ഗാദ്വാരസ്യ മാഹാത്മ്യം കഥിതം തേ ദ്വിജോത്തമ । സമസ്തപാപവിധ്വംസി കിമന്യച്ഛ്രോതുമിച്ഛസി
ഗംഗാദ്വാരത്തിന്റെ മഹത്വം, എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നതായത്, ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ; ഇനി നീ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് എന്താണ്?
അധ്യായമേതത്പരമാദരേണ പഠംതി യേ ദേവഗൃഹേ മനുഷ്യാഃ । ശൃണ്വംതി യേ ച ദ്വിജവര്ഗഭക്താ നശ്യംതി തേഷാം ദുരിതാനി സദ്യഃ
ദേവാലയത്തിൽ പരമാദരത്തോടെ ഈ അധ്യായം വായിക്കുന്നവരും, ഭക്തിയോടെ കേൾക്കുന്ന ദ്വിജർവരും, അവരുടെ പാപങ്ങൾ ഉടൻ തന്നെ നശിക്കും.
വ്യാസ ഉവാച- പുനര്വക്ഷ്യാമി വിപ്രേന്ദ്ര ഗങ്ഗാമാഹാത്മ്യമുത്തമമ് । ഗങ്ഗാകഥാസുധാപാനം കുരു മുക്തിം യദീച്ഛസി
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: വീണ്ടും ഞാൻ ഗംഗയുടെ പരമോന്നത മഹത്വം നിന്നോട് പറയും, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ; മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഗംഗയുടെ കഥകളെന്ന അമൃതം ആസ്വദിക്കണം.
ദാനം ദത്തം തേന സര്വം തേന സര്വേ മഖാഃ കൃതാഃ । തേന പ്രപൂജിതോ വിഷ്ണുര്യദ്ഭക്തിര്ഭീഷ്മ മാതരി
അവളുടെ വഴി എല്ലാ ദാനങ്ങളും നൽകിയതുപോലെയും, എല്ലാ യാഗങ്ങളും ചെയ്തതുപോലെയും, വിഷ്ണുവിനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചതുപോലെയും ഫലം ലഭിക്കും, ഭീഷ്മാ, അമ്മയോടുള്ള ഭക്തിപോലെയാണ് അതു.
ഗങ്ഗായാം ധര്മകര്മാണി ക്രിയംതേ യാനി കാനി ച । അക്ഷയാനി ഭവംത്യസ്യ താനി സര്വാണി ജൈമിനേ
ജൈമിനേ, ഗംഗയിൽ ചെയ്യുന്ന എല്ലാ ധർമ്മകർമ്മങ്ങളും, എങ്ങനെയായാലും, ആ വ്യക്തിക്ക് അവ നശിക്കാത്തതായിരിക്കും.
വഹംതം ജലമാലോക്യ ഗാങ്ഗേയാനി ജലാനി യഃ । ഭക്ത്യാ ഗച്ഛേത്സമുത്ഥായ സോഽശ്വമേധസഹസ്രകൃത്
ഗംഗയുടെ ഒഴുകുന്ന വെള്ളം കണ്ടു, ഭക്തിയോടെ എഴുന്നേറ്റ് അവിടത്തെ വെള്ളത്തിലേക്ക് പോകുന്നവൻ, ആയിരം അശ്വമേധയാഗം ചെയ്തതുപോലെയാണ്.
ഗങ്ഗാജലേഷ്വാഗതേഷു യോ നോ തിഷ്ഠതി ഭക്തിതഃ । പശുതാ ശാശ്വതീ തസ്യ ജന്മജന്മനി ജൈമിനേ
ജൈമിനേ, ഗംഗയുടെ വെള്ളം ലഭ്യമായിരിക്കുമ്പോൾ ഭക്തിയോടെ അതിൽ നില്ക്കാത്തവന്, ജന്മം ജന്മം പാശുവായ ജനനം ലഭിക്കും.
ഗാങ്ഗേയം ജലമാസാദ്യ യോ ന ഗൃഹ്ണാതി ഭക്തിതഃ । ജന്മകോട്യര്ജിതം പുണ്യം ക്ഷണാദേവ തു നശ്യതി
ഗംഗയുടെ വെള്ളം സമീപിച്ചിട്ടും ഭക്തിയോടെ അതു കൈവശമാക്കാത്തവന്റെ, കോടിയോളം ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പുണ്യം ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് നശിക്കും.
ഗങ്ഗാതീരം ജിഗമിഷും യസ്തു വാരയതേ ദ്വിജ । സ കോടികുലസംയുക്തോ രൌരവം നരകം വ്രജേത്
ഗംഗയുടെ തീരത്തേക്ക് പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനെ തടയുന്ന ദ്വിജൻ, അവൻ വലിയ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചാലും, റൗരവനരകത്തിൽ പോകേണ്ടി വരും.
മൂത്രം വാഥ പുരീഷം വാ ഗംഗാതീരേ കരോതി യഃ । ന ദൃഷ്ടാ നിഷ്കൃതിസ്തസ്യ കല്പകോടിശതൈരപി
ഗംഗയുടെ തീരത്ത് മൂത്രമോ മലമോ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവന്, കോടികൾക്കാലം ശ്രമിച്ചാലും പ്രായശ്ചിത്തമില്ല.
ശ്ലേഷ്മാണം വാപി നിഷ്ഠീവം ദൂഷികാം വാശ്രു വാ മലമ് । ഗംഗാതീരേ ത്യജേദ്യസ്തു സ നൂനം നാരകീ ഭവേത്
ഗംഗയുടെ തീരത്ത് കഫം, തുപ്പൽ, അഴുക്ക്, കണ്ണുനീർ, മല എന്നിവ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ, അവൻ നിർബന്ധമായും നരകവാസി ആകും.
ഉച്ഛിഷ്ടം കഫകം ചൈവ ഗങ്ഗാഗര്ഭേ ച യസ്ത്യജേത് । സ യാതി നരകം ഘോരം ബ്രഹ്മഹത്യാം ച വിംദതി
ഗംഗയുടെ ശരീരത്തിൽ ഉച്ചിഷ്ടം അല്ലെങ്കിൽ കഫം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ, ഭയങ്കരമായ നരകത്തിൽ പോകും, ബ്രാഹ്മണഹത്യാപാപവും അനുഭവിക്കും.
ഗങ്ഗാരോധസി യഃ പാപം കുരുതേ മൂഢധീര്നരഃ । തദക്ഷയ ഭവേന്നൂനം നാന്യതീര്ഥേഷു ശാമ്യതി
ഗംഗയുടെ തീരത്ത് പാപം ചെയ്യുന്ന മണ്ടൻ, ആ പാപം ഒരിക്കലും നശിക്കില്ല; മറ്റേതെങ്കിലും തീർത്ഥങ്ങളിൽ അതിന് ശാന്തി വരില്ല.
അന്യതീര്ഥേ കൃതം പാപം ഗങ്ഗായാം ച വിനശ്യതി । ഗങ്ഗായാം യത്കൃതം പാപം തത്കുത്രാപി ന ശാമ്യതേ
മറ്റു തീർത്ഥങ്ങളിൽ ചെയ്ത പാപം ഗംഗയിൽ നശിക്കും; എന്നാൽ ഗംഗയിൽ ചെയ്ത പാപം എവിടെയും ശാന്തിയാകില്ല.
തസ്മാത്പാപം ന കര്തവ്യം ഗങ്ഗായാം ശാസ്ത്രകോവിദൈഃ । കര്മണാ മനസാ വാചാ കര്തവ്യോ ധര്മസംഗ്രഹഃ
അതുകൊണ്ട്, ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഗംഗയിൽ പാപം ചെയ്യരുത്; പ്രവർത്തിയിൽ, മനസ്സിൽ, വാക്കിൽ എല്ലാം ധർമ്മം ആചരിക്കണം.
ന തേ ദേശാ ന തേ ശൈലാ ന ച താനി വനാനി ച । പാപവിധ്വംസിനീ യത്ര ന തിഷ്ഠേത്സുരനിമ്നഗാ
ദേവതകളുടെ നദി പാപം നശിപ്പിക്കാതെ നിലകൊള്ളുന്ന ദേശങ്ങളോ മലകളോ കാടുകളോ ഇല്ല.
ഗങ്ഗാതീരം പരിത്യജ്യ മുഹൂര്തമപി ജൈമിനേ । ന ച സ്ഥാതവ്യമന്യത്ര യദി കാര്യശതാന്യപി
ജൈമിനേ, ഗംഗയുടെ തീരം വിട്ട് ഒരു നിമിഷം പോലും മറ്റിടത്ത് നിൽക്കരുത്, നൂറുകണക്കിന് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യേണ്ടിയിരുന്നാലും.
ഭിക്ഷാന്നമപി ഭുക്ത്വാ ച സ്ഥാതവ്യം ജാഹ്നവീതടേ । ന ചാന്യത്ര ക്ഷണമപി പ്രാപ്യ ഭൂപാലതാമപി
ഭിക്ഷയായി കിട്ടിയ അന്നം കഴിച്ചാലും, ഗംഗയുടെ തീരത്ത് തന്നെ തുടരണം; രാജാവായാലും പോലും, മറ്റെവിടെയും ഒരു നിമിഷം പോലും പോകരുത്.
സംത്യജ്യ ദേഹം ഗങ്ഗായാം ബ്രഹ്മഹാപി വിമുച്യതേ । അന്യത്ര മുക്തയേ ന സ്യാദശ്വമേധസഹസ്രകൃത്
ഗംഗയിൽ ദേഹം വിട്ടാൽ ബ്രഹ്മഹത്യ ചെയ്തവനും മോചിതനാകും; മറ്റെവിടെയും ആയിരം അശ്വമേധയാഗം ചെയ്താലും മോക്ഷം ലഭിക്കില്ല.
ഗങ്ഗാതീരേ വസന്യസ്തു ഹരിപൂജാപരോ ഭവേത് । ജന്മജന്മാംതരേ യേന കദാചിന്നാര്ചിതോ ഹരിഃ
ഗംഗയുടെ തീരത്ത് താമസിച്ച് ഹരിയെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കുന്നവൻ, ജന്മം ജന്മാന്തരങ്ങളിൽ ഒരിക്കലും ഹരിയെ പൂജിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും,
ഭക്തിര്ഭവതി നൈതസ്യ ഗങ്ഗായാം ലോകമാതരി । ശ്രൂയതാം മാനവാഃ സര്വേ ഭൂയോഭൂയോ ബ്രവീമ്യഹമ്
അവനിൽ ഗംഗയോടുള്ള ഭക്തി ഉണ്ടാകില്ല, ലോകങ്ങളുടെ മാതാവായ ഗംഗയോടു. എല്ലാം മനുഷ്യരേ, ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും പറയുന്നു, കേൾക്കൂ.
സ്നാനം വിധായ ഗങ്ഗായാം ഗമ്യതാം പരമം പദമ് । മൃത്യുകാലേ ഭജേദ്യസ്തു ഗങ്ഗാഗങ്ഗേതി മാനവഃ
ഗംഗയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, പരമപദം നേടാം; മരണസമയത്ത് 'ഗംഗ, ഗംഗ' എന്ന് ജപിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ,
വിമുക്തഃപാതകൈഃ സര്വൈര്ദിവി ദേവയുഗായുതമ് । യസ്യ ഗങ്ഗാകഥാരമ്ഭോ മൃത്യുകാലേ ഭവേദ്ദ്വിജ
എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി, ദിവ്യയുഗങ്ങൾക്കാലം സ്വർഗത്തിൽ വാസം ചെയ്യും; മരണസമയത്ത് ഗംഗയുടെ കഥ തുടങ്ങുന്നവനു, ദ്വിജനേ,