സ്ഥാനം ന ലഭതേ വീര്യം ചംചലത്വേന വര്തതേ । പ്രാണിനാം ഹി കപാലേഷു കൃമയഃ സംതി പംച വൈ
ആ സാരത്തിന് സ്ഥിരമായ ഇടം കിട്ടുന്നില്ല, അതിനാൽ അത് സ്ഥിരമല്ലാതെ ഇരിക്കുന്നു; ജീവികളുടെ തലയ്ക്കുള്ളിൽ അഞ്ചു പുഴുക്കൾ ഉണ്ടെന്നത് സത്യമാണ്.
ദ്വാവേതൌ കര്ണമൂലേ തു നേത്രസ്ഥാനേ തതഃ പുനഃ । കനിഷ്ഠാംഗുലിമാനേന രക്തപുച്ഛാശ്ച ഭൂപതേ
അവയിൽ രണ്ടെണ്ണം ചെവിയുടെ വേരിലും, രണ്ടെണ്ണം കണ്ണിന്റെ ഭാഗത്തും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; രാജാവേ, അവ ചെറിയ വിരലിന്റെ വലിപ്പവും ചുവപ്പുനാവും ഉള്ളവയാണ്.
നവനീതസ്യ വര്ണേന കൃഷ്ണപുച്ഛാ ന സംശയഃ । തേഷാം നാമാനി ഭദ്രം തേ മത്തോ നിഗദതഃ ശൃണു
പുതിയ വെണ്ണയുടെ നിറത്തിൽ കറുത്ത വാൽ ഉള്ളവയുമാണ് അവ; സംശയമില്ല, അവയുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കൂ.
പിങ്ഗലീ ശൃംഗലീ നാമ ദ്വൌ കൃമീ കര്ണമൂലയോഃ । ശൃംഗലീ ജംഗലീ ചാന്യൌ നേത്രയോരംതരസ്ഥിതൌ
പിംഗളി, ശ്രിംഗളി എന്നിങ്ങനെ രണ്ടുപുഴുക്കൾ ചെവിയുടെ വേരിലാണ്; ശ്രിംഗളിയും ജംഗളിയും എന്നിങ്ങനെ മറ്റൊരുവിഭാഗം കണ്ണിനകത്താണ്.
കൃമീണാം ശതപംചാശത്താദൃഗ്ഭൂതാ ന സംശയഃ । ലലാടാംതഃ സ്ഥിതാഃ സര്വേ രാജികായാഃ പ്രമാണതഃ
അങ്ങനെ അമ്പതഞ്ച് പുഴുക്കളാണ് അവിടെ ഉണ്ടാകുന്നത്; അവയെല്ലാം നെറ്റിയുടെ അറ്റത്ത്, കടുക് Dane വലിപ്പത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
കപാലരോഗിണഃ സര്വേ കുര്വംതി ന സംശയഃ । അന്യമേവം പ്രവക്ഷ്യാമി പ്രാജാപത്യോ മഹാകൃമിഃ
തലയിലെ രോഗം ബാധിച്ചവരെ അവ ബാധിക്കുന്നു എന്നതിൽ സംശയമില്ല; ഇനി ഞാൻ പ്രജാപത്യ എന്ന വലിയ പുഴുവിനെ കുറിച്ച് പറയുന്നു.
സതംഡുലപ്രമാണേന തദ്വദ്വര്ണേന സംശയഃ । കേശദ്വയം മുഖേ തസ്യ വിദ്യതേ ശൃണു ഭൂപതേ
അത് അരിയുടെ വലിപ്പവും നിറവും ഉള്ളതാണ്; അതിന്റെ വായിൽ രണ്ട് രോമങ്ങൾ ഉണ്ട്, രാജാവേ, കേൾക്കൂ.
പ്രാണിനാം സംക്ഷയാബുദ്ധിസ്തത്ക്ഷണാദ്ധി ന സംശയഃ । സ്വസ്ഥാനേ സംസ്ഥിതസ്യാപി പ്രാജാപത്യസ്യ വൈ മുഖേ
അതുകൊണ്ട് ജീവികളുടെ ബുദ്ധി ഉടൻ തന്നെ നശിക്കുന്നു; പ്രജാപത്യപുഴു തന്റെ ഇടത്ത്, അഥവാ വായിൽ തന്നെ ഇരിക്കുമ്പോഴും.
തദ്വീര്യം രസരൂപേണ പതതേ നാത്ര സംശയഃ । സുഖേന പിബതേ വീര്യം തേന മത്തഃ പ്രജായതേ
അത് സാരമായ രസമായി വീഴുന്നു എന്നതിൽ സംശയമില്ല; അതിനാൽ ആ സാരം അതിന് എളുപ്പത്തിൽ കുടിക്കാം, അതിൽ നിന്നാണ് അത് ജനിക്കുന്നത്.
താലുസ്ഥാനം പ്രഭേദ്യൈവ ചംചലത്വേന വര്ത്തതേ । ഇഡാ ച പിംഗലാ നാഡീ സുഷുമ്നാ തത്ര സംസ്ഥിതാഃ
താലുവിൽ കയറി പൊട്ടി, അത് സ്ഥിരമല്ലാതെ ഇരിക്കുന്നു; അവിടെ ഇട, പിംഗള, സുഷുമ്ന എന്ന മൂന്ന് നാഡികളും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
സ്വബലേനാപി തസ്യൈവ കംപിതാ നാഡികാ ക്ഷണമ് । കാമകംഡൂര്ഭവേദ്രാജന്സര്വേഷാം പ്രാണിനാം കില
സ്വന്തം ശക്തിയാൽ പോലും, ഒരു നിമിഷം ആ നാഡി വിറയ്ക്കുന്നു; രാജാവേ, ആസക്തിയുടെ കംപം എല്ലാ ജീവികളിലും ഉണരുന്നു.
നരസ്യ സ്ഫുടതേ ലിഗം നാര്യാ യോനിശ്ച ഭൂപതേ । സ്ത്രീനരൌ ച പ്രമത്തൌ തൌ ഗച്ഛതഃ സംഗമം തതഃ
പുരുഷന്റെ ലിംഗവും സ്ത്രീയുടെ യോനിയും, ഭൂപതിയേ, ഉണരുന്നു; ഇരുവരും ആ ആസക്തിയിൽ മുങ്ങി, ഒടുവിൽ സംയോഗത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു.
കായേന കായം സംഘൃഷ്യ മൈഥുനേന ഹി ജായതേ । ക്ഷണമാത്രം സുഖം തത്ര പുനഃ കംഡൂശ്ച താദൃശീ
ശരീരം ശരീരത്തിൽ ഇട്ടു ഉരസുമ്പോൾ, ലൈംഗിക ബന്ധം ഉണ്ടാകുന്നു; അവിടെ ഒരു നിമിഷം മാത്രം സന്തോഷം, പിന്നെ വീണ്ടും ആ കംപം തന്നെ.
സര്വത്ര ദൃശ്യതേ വീര ഭാവ ഏവംവിധഃ കില । വിരസഃ പരിപാകോഽയം വിഷയസ്യ ന സംശയഃ
എവിടെയും, വീരാ, ഇത്തരമൊരു അവസ്ഥ കാണാം; ഇന്ദ്രിയസുഖത്തിന്റെ അന്ത്യം രുചിയില്ലാത്തതാകുന്നു, സംശയമില്ല.
ധര്മ ഏവ പുനഃ ശ്രേയാന്വിധിനാ സമനുഷ്ഠിതഃ । ധൈര്യമാലംബ്യ ച തതോ ധര്മമേവ സമാചര
നല്ലതായി നിർവഹിച്ച ധർമ്മം മാത്രമാണ് ഉത്തമം; അതിനാൽ ധൈര്യം പിടിച്ചു, നീ ധർമ്മം മാത്രം ആചരിക്കണം.
ശ്വാസ ഏഷ ചപലഃ ക്ഷണമധ്യേ യോ ഗതാഗത ശതാനി വിധത്തേ । ജീവിതം തനുഭൃതാം തദധീനം കഃ സമാചരതി ധര്മവിലംബമ്
ഈ ശ്വാസം വളരെ ചഞ്ചലമാണ്, ഒരു നിമിഷത്തിൽ നൂറുകണക്കിന് വരവ്-പോകം നടക്കുന്നു; ജീവന്റെ നില ഈ ശ്വാസത്തിൽ ആശ്രിതമാണ്—ധർമ്മത്തിൽ വൈകാൻ ആരാണ് തയ്യാറാകുക?
ദശമീമപി യാതസ്യ ചേതോ നാദ്യാപി ഭൂപതേ । വിഷയേഭ്യോ നിഷിദ്ധേഭ്യോ ഹാഹാ ന വിരമേച്ചലമ്
പത്താം പതിറ്റാണ്ടിൽ എത്തിച്ചേരുമ്പോഴും, ഭൂപതിയേ, മനസ്സ് നിരോധിച്ച ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ നിന്ന് വിട്ടുമാറുന്നില്ല—അയ്യോ, അതു ഇപ്പോഴും ചഞ്ചലമാണ്.
ന ജാതുകാമഃ കാമാനാമുപഭോഗേന ശാമ്യതി । ഹവിഷാ കൃഷ്ണവര്ത്മേവ ഭൂയ ഏവാഭിവര്ദ്ധതേ
ആസക്തി അനുഭവംകൊണ്ട് ഒരിക്കലും ശമിക്കാറില്ല; നെയ്യ് ചേർക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ, അത് വീണ്ടും വീണ്ടും വളരുന്നു.
പുംശ്ചല്യാപഹൃതം ചിത്തം കശ്ചാന്യോ മോചിതും ക്ഷമഃ । ആത്മാരാമേശ്വരമൃതേ ഭഗവംതം ച മാധവമ്
ഒരു ദുഷ്ടസ്ത്രീ മനസ്സിനെ കവർന്നാൽ, ആത്മാനന്ദിയായ ഭഗവാൻ മാധവനെ ഒഴികെ, അതിനെ മോചിപ്പിക്കാൻ മറ്റാരും കഴിയില്ല.
തസ്മാത്സര്വം നിഷ്ഫലത്വം പ്രയാതം കാമകശ്മലാത് । വയസ്തേഽപ്യധുനാ ഭൂപ സമാചര ഹിതം നിജമ്
അതുകൊണ്ട്, ആസക്തിയുടെ അശുദ്ധി എല്ലാം ഫലശൂന്യമാക്കുന്നു; ഭൂപതിയേ, ഇപ്പോൾ നീ നിന്റെ നന്മ മാത്രം ആചരിക്കണം.
വദാമ്യഹം തവ നൃപഹിതം സര്വോത്തമോത്തമമ് । പുരോഹിതോ യതസ്തേഽഹം സദസത്കര്മഭാഗപി
രാജാവേ, ഞാൻ നിന്നു വേണ്ടി ഏറ്റവും ഉത്തമമായ നന്മ പറയുന്നു; ഞാൻ നിന്റെ പുരോഹിതൻ ആയതിനാൽ, നല്ലതിലും ചീത്തയിലും പങ്കാളിയാണ്.
ഏകതഃ സര്വപുണ്യാനി പാപനാശായ പാപിനാമ് । ഏകതോ മാധവേ മാസോ മാധവസ്യപ്രിയഃ സദാ
ഒരു ഭാഗത്ത് എല്ലാ പുണ്യങ്ങളും പാപം നശിപ്പിക്കാൻ നിലകൊള്ളുന്നു; മറുവശത്ത്, മാധവന് പ്രിയമായ മാധവമാസം നിലകൊള്ളുന്നു.
ബ്രഹ്മഹത്യാ സുരാപാനം സ്തേയം ഗുര്വംഗനാഗമഃ । മഹാംതി പാതകാന്യേവ കീര്തിതാനി മുനീശ്വരൈഃ
ബ്രാഹ്മണഹത്യ, മദ്യം കുടിയ്ക്കൽ, മോഷണം, ഗുരുവിന്റെ ഭാര്യയുമായി ബന്ധം—ഇവയാണ് മഹർഷിമാർ പറഞ്ഞ മഹാപാപങ്ങൾ.
തത്ര യന്മനസാ കായേ വ്രതേനാപി കൃതം നരൈഃ । നാശയേന്മാധവോ മാസഃ സര്വം പാപതമോ മഹത്
മനസ്സിൽ, ശരീരത്തിൽ, വ്രതത്തിലോ ചെയ്ത എല്ലാ പാപങ്ങളും, മാധവമാസം എല്ലാം നശിപ്പിക്കുന്നു.
ദിവാകര ഇവ ധ്വാംതം നാശയേന്നൃപസര്വശഃ । തഥാ ശ്രീ മാധവോമാസസ്തമാചര വിധാനതഃ
സൂര്യൻ ഇരുണ്ടതെല്ലാം നശിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, ഭൂപതിയേ, ശ്രീമാധവമാസവും അങ്ങനെ തന്നെ; അതിനാൽ, നിർദ്ദേശപ്രകാരം ആചരിക്കണം.
ആജന്മനോഽപി വിഹിതാനി മഹാംതി രാജന്ഘോരാണി താനി ദുരിതാനി വിഹായ മര്ത്യാഃ । വൈശാഖമാസവിഹിതാചരണപ്രഭാവ പുണ്യേന തേ ഹരിപുരം മുദിതാ ലഭംതേ
ജനനം മുതൽ ചെയ്ത വലിയ ഭയങ്കര പാപങ്ങൾ പോലും, ഭൂപതിയേ, മനുഷ്യർ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; വൈശാഖമാസം ആചരിച്ച പുണ്യശക്തിയാൽ, അവർ സന്തോഷത്തോടെ ഹരിപുരം പ്രാപിക്കുന്നു.
യദ്യേകമപി വൈശാഖമാചരംതി വിധാനതഃ । ഭാവതഃ പാപിനോഽപ്യംതേ പ്രയാംതി ഹരിമംദിരമ്
ഒരു വ്യക്തി പോലും വൈശാഖമാസം നിർദ്ദേശപ്രകാരം ആചരിച്ചാൽ, സ്വഭാവത്തിൽ പാപിയാണെങ്കിലും, ഒടുവിൽ ഹരിയുടെ ആലയം പ്രാപിക്കും.
തസ്മാത്ത്വമപി രാജേംദ്ര മാസേഽസ്മിന്മാധവേധുനാ । പ്രാതഃസ്നാത്വാ വിധാനേന സമര്ചയ മധുദ്വിഷമ്
അതുകൊണ്ട്, രാജേന്ദ്രാ, ഈ മാധവമാസത്തിൽ, രാവിലെ സ്നാനം ചെയ്ത്, നിർദ്ദേശപ്രകാരം മധുദ്വിഷനെ ആരാധിക്കണം.
തംഡുലസ്യ യഥാ ചര്മ യഥാ താമ്രസ്യ കാലിമാ । നശ്യംതി ക്രിയയാ വീര പുരുഷസ്യ തഥാ മലഃ
അരിയുടെ തൊലി എങ്ങനെ നീക്കം ചെയ്യപ്പെടുന്നു, താമ്രത്തിൽ ഉള്ള കറ എങ്ങനെ അകറ്റപ്പെടുന്നു, അതുപോലെ മനുഷ്യന്റെ അശുദ്ധികളും പരിശ്രമംകൊണ്ട് അകറ്റാം, വീരാ.
ജീവസ്യ തംഡുലസ്യേവ സഹജോഽപി മലോ മഹാന് । നശ്യത്യേവ ന സംദേഹസ്തസ്മാത്കര്മോദിതം കുരു
ജീവന്റെ അശുദ്ധി അരിയിലുണ്ടാകുന്ന പോലെ സ്വാഭാവികമായതാണെങ്കിലും, അതും നിർബന്ധമായും അകറ്റാം—ഇതിൽ സംശയമില്ല. അതുകൊണ്ട് നിർദ്ദേശിച്ച കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം.