സുദാസ ഇതി നാമ്നായം ശൂദ്രോ ഽഭൂത്പൂര്വജന്മനി । കൃതഘ്നസ്തേന പാപേന പ്രാപ്തോഽവസ്ഥാമിമാം ദ്വിജ
മുന്ജന്മത്തിൽ ഈയാൾ സുദാസൻ എന്ന പേരിൽ ഒരു ശൂദ്രനായിരുന്നു; കൃതഘ്നത എന്ന പാപം ചെയ്തതിനാൽ ഇത്തരമൊരു നിലയിലേക്കാണ് ഈയാൾ എത്തിയത്, ദ്വിജൻ.
അതിപാപിനി ധൂര്തേ ച ഗുരുസ്വാമ്യഹിതേഽപി ച । നിഷ്കൃതിര്വിദ്യതേ വിപ്ര കൃതഘ്നേ നാസ്തി നിഷ്കൃതിഃ
മഹാപാപികളും, കപടികളും, ഗുരുവിനോ സ്വാമിക്കോ വിരോധമുള്ളവരും, ഇവർക്കെല്ലാം പ്രായശ്ചിത്തം ഉണ്ട്, ബ്രാഹ്മണ; പക്ഷേ, കൃതഘ്നനു പ്രായശ്ചിത്തം ഇല്ല.
നാനാനിരയസംഘാതം ശരീരൈര്യാതനാ ക്ഷമൈഃ । അനുഭൂയതാംത്വവസ്ഥാമംത്യാമേതാം ഗതോ ദ്വിജ
ഈ അന്തിമാവസ്ഥയിൽ എത്തിയാൽ, ബ്രാഹ്മണ, അവൻ വിവിധ നരകങ്ങളിൽ, വേദന സഹിക്കാൻ കഴിയുന്ന ശരീരങ്ങളോടെ, കഠിനമായ ശിക്ഷകൾ അനുഭവിക്കുന്നു.
അനേനാന്നം സദാ ഭുക്തമകൃത്വാ ദേവതാര്ചനമ് । അദത്വാ ഗുരുവിപ്രേഭ്യസ്തേനൈവായം വിദൈവതഃ
ദേവതാരാധന ചെയ്യാതെ എന്നും അന്നം കഴിച്ചു, ഗുരുക്കന്മാര്ക്കോ ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്കോ ഒന്നും നൽകാതിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന് വിദൈവതൻ എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്.
അയം ദശസഹസ്രാണാം ഗ്രാമാണാമീശ്വരോ നൃപഃ । ഹരിവീര ഇതി ഖ്യാതോ നാമ്നാസീത്പൂര്വജന്മനി
ഈയാൾ പത്തായിരം ഗ്രാമങ്ങളുടെ രാജാവായിരുന്നുവായിരുന്നു; ഹരിവീരൻ എന്ന പേരിൽ മുന്ജന്മത്തിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു.
രോഷാഹംകാരനാസ്തിക്യൈര്ഗുര്വാജ്ഞാലംഘനോദ്യതഃ । അകൃത്വൈവ മഹായജ്ഞാന്ഭുക്തവാന്വിപ്ര നിംദകഃ
കോപം, അഹങ്കാരം, അസ്തികത്വം ഇല്ലായ്മ എന്നിവകൊണ്ടും, ഗുരുവിന്റെ കല്പനകൾ ലംഘിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചും, മഹായജ്ഞങ്ങൾ നടത്താതെയും, ബ്രാഹ്മണരെ നിന്ദിച്ചും ഇദ്ദേഹം അന്നം കഴിച്ചു.
കര്മണാ തേന പാപേന മഹാനരകസംകടമ് । അനുഭൂയ തതഃ പ്രേതോ ജാതോ നാമ്നാ വിദൈവതഃ
ആ പാപകർമ്മം മൂലം, മഹാനരകവേദന അനുഭവിച്ച ശേഷം, അദ്ദേഹം പ്രേതനായി ജനിച്ചു, വിദൈവതൻ എന്ന പേരോടെ.
അവൈശാഖസ്തൃതീയോഽഹം ത്രയാണാമപി പാപകൃത് । തേന മേ കര്മജം നാമ ബ്രാഹ്മണോഽഹം വ്യവസ്ഥിതഃ
ഞാൻ മൂന്നാമൻ, അവൈശാഖൻ; ഇവരിൽ പാപം ചെയ്യുന്നവൻ; അതുകൊണ്ടാണ് എന്റെ കർമ്മഫലമായി ബ്രാഹ്മണനെന്ന നിലയിൽ ഞാൻ അറിയപ്പെടുന്നത്.
മധ്യദേശേ ഭവം നാമ്നാ ഗൌതമോ ഗോത്രതോഽപ്യഹമ് । വിപ്രോ വാസപുരേവാസീ യജ്വാഽഽസം പൂര്വജന്മനി
മധ്യദേശത്ത്, ഗൗതമൻ എന്ന പേരിലും, ആ ഗോത്രത്തിൽ തന്നെ ഞാൻ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു; വാസപുരത്തിൽ താമസിച്ച ബ്രാഹ്മണനും, മുന്ജന്മത്തിൽ യാഗങ്ങൾ നടത്തിയവനും ആയിരുന്നു.
മയാ കേവലമേവൈകം ശ്രൌതമാര്ഗാനുസാരിണാ । ഉദ്ദിശ്യ മാധവം ദേവം ന സ്നാതം മാസി മാധവേ
ഞാൻ മാത്രം, വെദമാർഗം മാത്രം അനുസരിച്ച്, മാധവദേവനെ ഉദ്ദേശിച്ച് മാധവമാസത്തിൽ കുളിച്ചില്ല.
ന ദത്തം ന ഹുതം കിംചിദ്വൈശാഖ്യാം ചാവിശേഷതഃ । നാര്ചിതോ മധുഹാ തത്ര തോഷിതാ ന മനീഷിണഃ
വൈശാഖമാസത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ചും ഞാൻ ഒന്നും ദാനം ചെയ്തില്ല, ഹോമം നടത്തിയില്ല; അവിടെ മധുസൂദനനെ ആരാധിച്ചില്ല, ജ്ഞാനികളെ സന്തോഷിപ്പിച്ചുമില്ല.
മണികോദകകുംഭൈശ്ച ന ദാനൈഃ പിതൃദേവതാഃ । തര്പിതാ ന തിലാ ദത്താഃ സക്ഷൌദ്രാഃ ശ്രോത്രിയേഷു ച
മണിക്കുടവും വെള്ളവുംകൊണ്ടു പിതൃദേവതകളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയില്ല; തൈലവും തേനും ചേർത്ത് പണ്ഡിതന്മാർക്ക് നൽകിയുമില്ല.
ന പുഷ്പഫലതാംബൂല ചംദന വ്യജനാംബരൈഃ । വിദ്വാംസോ നാര്ചിതാസ്തത്ര പിതൃദൈവതതുഷ്ടയേ
പുഷ്പം, പഴം, താംബൂലം, ചന്ദനം, വീശൽ, വസ്ത്രം എന്നിവകൊണ്ടു ജ്ഞാനികളെ പിതൃദേവതകളെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ അവിടെ ആദരിച്ചു ചെയ്തില്ല.
മയാ നൈകാപി വൈശാഖീ പൂര്ണാ പൂര്ണഫല പ്രദാ । സ്നാനദാനക്രിയാപൂജാ സുകൃതൈഃ പരിപാലിതാ
വൈശാഖമാസത്തിൽ ഒരു പൂർണ്ണമായ, പൂർണ്ണഫലമുള്ള വ്രതവും ഞാൻ കുളി, ദാനം, കര്മ്മം, പൂജ എന്നിവയോടെ, നല്ല പ്രവൃത്തികൾ പാലിച്ച് ആചരിച്ചിട്ടില്ല.
തേന മേ വൈദികം കര്മ സര്വം ചൈവ തു നിഷ്ഫലമ് । തതോഽവൈശാഖനാമാഹം പ്രേതോ ജാതോഽസ്മി സര്വതഃ
ഇതുകൊണ്ട് എന്റെ എല്ലാ വേദിക കര്മ്മങ്ങളും ഫലമില്ലാത്തതായിപ്പോയി. അതിനാല് എനിക്ക് അവൈശാഖ എന്ന പേരില് പ്രേതനായി ജനിക്കേണ്ടി വന്നു.
ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം ത്രയാണാമപി കാരണമ് । ത്വം നോ ഭവ സമുദ്ധര്താ പാപാദ്വിപ്രോസി വൈ യതഃ
ഇതെല്ലാം, മൂവരുടെയും കാരണവും ഉള്പ്പെടെ, നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. നീ പാപത്തില് നിന്ന് ഞങ്ങളെയൊക്കെ രക്ഷിക്കേണ്ടവനാണ്, കാരണം നീ നല്ലവനാണ്.
വിമുക്തം ബ്രഹ്മതീര്ഥം ച സാധവഃ പരമം യതഃ । താരയംതി മഹാപാപാന്നിരയേഭ്യോഽപി സംശ്രിതാന്
ശുദ്ധമായ ബ്രഹ്മതീര്ഥം മഹാത്മാക്കള് ഏറ്റവും വിശുദ്ധമായതാണെന്ന് പറയുന്നു. അവിടെ അഭയം പ്രാപിച്ചവരെ വലിയ പാപങ്ങളില് നിന്നും നരകങ്ങളില് നിന്നുമാണ് രക്ഷിക്കുന്നത്.
ഗംഗാദി പുണ്യതീര്ഥേഷു യോ നരഃ സ്നാതി സര്വദാ । യഃ കരോതി സതാം സംഗം തയോഃ സത്സംഗമോ വരഃ
ഗംഗാദി പുണ്യതീര്ഥങ്ങളില് എപ്പോഴും സ്നാനം ചെയ്യുന്നവരും, സന്മാര്ഗ്ഗികളോടൊപ്പം സുഖമായി ഇടപെടുന്നവരും തമ്മില്, സന്മാര്ഗ്ഗികളുടെ കൂട്ടം ഏറ്റവും ഉത്തമമാണ്.
അഥവാ മമ പുത്രോഽസ്തി ധനശര്മേതി വിശ്രുതഃ । തം ഗത്വാ ബോധയ സ്വാമിന്നസ്മദര്ഥേ കൃതോദ്യമഃ
അല്ലെങ്കില് എനിക്ക് ധനശര്മ്മന് എന്ന പേരില് പ്രശസ്തനായ ഒരു മകനുണ്ട്. സ്വാമിനേ, അവനോടു ചെന്നു ഞങ്ങളുടെ കാര്യത്തിന് ശ്രമിക്കണമെന്ന് അറിയിക്കൂ.
കാര്യേ സമുദ്യമം കൃത്വാ പരേഷാം സമുപസ്ഥിതേ । പുഷ്കലം ഫലമാപ്നോതി യജ്ഞദാനക്രിയാധികമ്
മറ്റുള്ളവരുടെ ആവശ്യത്തിന് സമയത്ത് ആള് മനസ്സോടെ ശ്രമിച്ചാല്, യാഗം, ദാനം, കര്മ്മം എന്നിവയേക്കാള് കൂടുതല് ഫലം ലഭിക്കും.
യമ ഉവാച- പ്രേതവാക്യം തദാകര്ണ്യ ധനശര്മാതി ദുഃഖിതഃ । സ തം ജനകമാജ്ഞായ പതിതം നിരയേ നിജമ്
യമന് പറഞ്ഞു: പ്രേതന്റെ വാക്കുകള് കേട്ട ധനശര്മ്മന് വളരെ ദുഃഖിതനായി. സ്വന്തം അച്ഛന് നരകത്തില് വീണുവെന്നത് അവന് മനസ്സിലായി.
ആത്മാനമഭിതോ നിംദന്നിദം വചനമബ്രവീത് । ധനശര്മോവാച- അഹം തവ സുതഃ സ്വാമിന്ഗൌതമസ്യ നിരര്ഥകഃ
തന്നെ തന്നെ കുറ്റപ്പെടുത്തി, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: ധനശര്മ്മന് പറഞ്ഞു: സ്വാമിനേ, ഞാന് നിങ്ങളുടെ മകനാണ്, പക്ഷേ ഗൗതമനു വേണ്ടി ഒന്നും ചെയ്യാന് കഴിയാത്തവനാണ്.
യസ്തു പുത്രോ ന നിസ്താരം പിതുഃ കുര്യാദതംദ്രിതഃ । ആത്മാനം പാവയേന്നാസാവദാതാ ദ്രവ്യവാനിതി
അച്ഛനു വേണ്ടി അശ്രാന്തമായി ശ്രമിക്കാത്ത മകന് സ്വയം ശുദ്ധനാകാന് കഴിയില്ല, എത്ര ധനികനാണെങ്കിലും.
ധര്മോ ഹി ഗഹനോ ജ്ഞേയഃ പ്രയത്നേനാപി ധീമതാ । യഥാ മമ പിതാ ച ത്വമിമാം പ്രാപ്തോസി ദുര്ഗതിമ്
ധര്മ്മം വളരെ ഗഹനവും മനസ്സിലാക്കാന് ബുദ്ധിമാന്മാര്ക്കും പ്രയാസമുള്ളതുമാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് എന്റെ അച്ഛനും നിങ്ങളും ഈ ദുർഗതിയിൽ എത്തിയത്.
യദാ ച സുഖസംതാനം ന മത്തഃ പ്രാപ്തവാനസി । ലോകയോഃ സുഖസംതാനേ തഥാ സ തനയോ മതഃ
നിന്റെ വഴി എന്റെ വഴി സന്തോഷം തുടരാന് കഴിയാത്തതിനാല്, ലോകത്ത് സന്തോഷം തുടരുന്നവന് തന്നെയാണ് യഥാര്ത്ഥ മകന് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നത്.
ദ്വൌ ഗുരൂ പുരുഷസ്യേഹ പിതാ മാതാ ച ധര്മതഃ । തയോരപി പിതാ ശ്രേയാന്ബീജപ്രാധാന്യദര്ശനാത്
ഒരു മനുഷ്യന് രണ്ട് ഗുരുക്കന്മാരുണ്ട് — അച്ഛനും അമ്മയും. അവരില് അച്ഛനാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്, വിത്തിന്റെ പ്രധാന്യം കാരണം.
കിം കരോമി ക്വ ഗച്ഛാമി കഥം താതഗതിസ്തവ । ധര്മതത്ത്വം ന ജാനാമി സംശ്രയാമി ഭവദ്വചഃ
ഞാന് എന്ത് ചെയ്യണം, എവിടെ പോകണം, അച്ഛന്റെ ഈ അവസ്ഥ എങ്ങനെ മാറ്റാം? ധര്മ്മത്തിന്റെ യാഥാര്ത്ഥ്യം എനിക്ക് അറിയില്ല; നിങ്ങളുടെ വാക്കുകളിലാണ് ഞാന് ആശ്രയിക്കുന്നത്.
പ്രേത ഉവാച- ശൃണു പുത്ര വചഃ സത്യം ഭാവിനോഽര്ഥസ്യ മേ ബലാത് । അഥ പുണ്യേന കേനാപി ഭവിത്രീ സുഗതിര്മമ
പ്രേതന് പറഞ്ഞു: മകനേ, എന്റെ ഭാവി സംബന്ധിച്ചുള്ള സത്യമായ വാക്കുകള് കേള്ക്കൂ. എന്തെങ്കിലും പുണ്യഫലത്താല് എനിക്ക് നല്ല ഗതി ലഭിക്കാമെന്ന പ്രതീക്ഷയുണ്ട്.
മയാ ശ്രൌതാനി കര്മാണി കുര്വതാ കില ഗര്വതഃ । അനാദൃതം ഗുരുവചോ ഗുരുസ്തത്രാവമാനിതഃ
ഞാന് വേദകര്മ്മങ്ങള് ചെയ്തപ്പോള് അഹങ്കാരത്തോടെ പെരുമാറി. ഗുരുവിന്റെ വാക്കുകള് അവഗണിച്ചു; അങ്ങനെ ഗുരുവിനെ അവമാനിച്ചു.
ഗുരൂണാമപമാനേന പ്രഹര്ഷക്രോധവിസ്മയൈഃ । പുണ്യാനി ക്ഷയമായാംതി യശാംസീവ ഹി ദുര്നയൈഃ
ഗുരുക്കന്മാരെ അവമാനിച്ചാല് സന്തോഷം, കോപം, അത്ഭുതം എന്നിവ കൊണ്ടു പുണ്യങ്ങള് നശിക്കുന്നു; ദുഷ്പ്രവൃത്തിയാല് പ്രശസ്തി നഷ്ടപ്പെടുന്നതുപോലെ.