ജലധേനും സമാലോക്യ മുച്യതേ സര്വപാതകൈഃ । ദശപൂര്വാന്പരാന്വംശ്യാന്നരകാത്താരയംതിതേ
ജലധേനുവിനെ കണ്ടാല് എല്ലാ പാപങ്ങളും വിട്ടു പോകും; പത്ത് തലമുറകള് മുന്പും ശേഷവും നരകത്തില് നിന്ന് മോചനം നേടും.
ജലധേനും പ്രയച്ഛംതി വൈശാഖ്യാം വിധിനാത്ര യേ । ശര്കരാ ഫല താംബൂലമുപാനത്കരപത്രികാഃ
വൈശാഖത്തില് വിധിപ്രകാരം ജലധേനു നല്കുന്നവര് പഞ്ചസാര, പഴം, വെറ്റില, ചെരിപ്പ്, കൈയിലിടുന്ന ഇല എന്നിവയും നല്കുന്നു.
പ്രയച്ഛംതി ദ്വിജാഗ്ര്യേഭ്യോ ധന്യാസ്തേ ചാത്ര കീര്തിതാഃ । മണികോദകകുംഭാംശ്ച പക്വാന്നം ഹൈമദക്ഷിണാമ്
അവര് ഈ ദാനങ്ങള് പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്ക് നല്കുന്നു; ഇവരെ ഭാഗ്യശാലികള് എന്നു പറയാം. രത്നങ്ങളാല് അലങ്കരിച്ച ജലകുംഭം, പാകം ചെയ്ത അന്നം, പൊന്നുള്ള ദക്ഷിണയും നല്കുന്നു.
യഃ പ്രയച്ഛതി വൈശാഖ്യാം സോഽശ്വമേധഫലം ലഭേത് । അത്രാപ്യുദാഹരംതീമമിതിഹാസം പുരാതനമ്
വൈശാഖത്തില് ദാനം ചെയ്യുന്നവന് അശ്വമേധയാഗഫലം ലഭിക്കും; ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഒരു പഴയ കഥയും ഇവിടെ പറയുന്നു.
ബ്രാഹ്മണസ്യ ച സംവാദം പ്രേതൈഃ സാര്ദ്ധം മഹാവനേ । ബ്രാഹ്മണോ ധനശര്മാസീന്മധ്യദേശേ പുരാനഘ
ഒരു വലിയ കാട്ടില് ബ്രാഹ്മണനും പ്രേതന്മാരും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണം: മധ്യദേശത്ത് ധനശര്മ എന്ന ബ്രാഹ്മണന് ഒരിക്കല് ജീവിച്ചിരുന്നു, പാപരഹിതനേ.
കുശാദ്യര്ഥം വനം യാതോ ദദര്ശേദമഥാദ്ഭുതമ് । ഭീതോഽപശ്യദസൌ പ്രേതാന്ദുഷ്ടാംസ്ത്രീനതി ദാരുണാന്
കുശയടി കൊണ്ടുവാനായി കാട്ടിലേക്ക് പോയപ്പോള് അവന് അത്ഭുതകരമായൊരു കാഴ്ച കണ്ടു; ഭയപ്പെട്ട്, അവന് മൂന്ന് ദുഷ്ടവും ഭയാനകവുമായ പ്രേതങ്ങളെ കണ്ടു.
ഊര്ധ്വകേശാന്സരക്താക്ഷാന്കൃഷ്ണദംതാന്കൃശോദരാന് । കുര്വതോ വിവിധാ രാവാന്ധാവതോപി യതസ്തതഃ
മുടി നിവര്ന്ന, കണ്ണുകള് ചുവന്ന, കറുത്ത പല്ലുകള്, ഉണങ്ങിയ വയറുകള്, പലവിധം കരയുന്നവരും, ഇവര് അങ്ങോട്ടും ഇങ്ങോട്ടും ഓടിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
താന്ദൃഷ്ട്വാ ഭയസംത്രസ്തോ ബ്രാഹ്മണോ വിദ്രുതോ ജവാത് । ക്രംദമാനാസ്തതസ്തേപി തമേവാനു യയുസ്തദാ
അവരെ കണ്ട ബ്രാഹ്മണന് ഭയന്ന് വേഗത്തില് ഓടി; ആ പ്രേതങ്ങള് കരയിക്കൊണ്ട് അവനെ പിന്തുടര്ന്നു.
സധര്ഷ്യമാണസ്തൈഃ പ്രേതൈരുവാച മധുരം വചഃ । ധനശര്മോവാച- കേ യൂയം വഃ കുതോഽവസ്ഥാ ജാതേതി നിരയോചിതാ
ആ പ്രേതങ്ങള് അവനെ ചുറ്റി ഭയപ്പെടുത്തുമ്പോള് അവന് മധുരമായ വാക്കുകള് പറഞ്ഞു; ധനശര്മ ചോദിച്ചു: നിങ്ങള് ആര്, എന്ത് അവസ്ഥയിലാണ്, എന്തുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെയാണ്?
ഭയാര്ത്തമനുകംപ്യം മാം ദുഃഖിതം ത്രാതുമര്ഹഥ । വൈഷ്ണവം ബഹുഭൃത്യം ച നിഃസ്വം വിപ്രം വനാഗതമ്
ഞാന് ഭയത്തിലും ദുഃഖത്തിലും ആകുലനാണ്, ദയവായി എന്നെ രക്ഷിക്കണം; വൈഷ്ണവനും, പലഭൃത്യന്മാരുള്ളവനും, ദരിദ്രനും, കാട്ടില് വന്ന ബ്രാഹ്മണനുമാണ് ഞാന്.
ഭവതാമപി സശ്രേയോ നൂനം ദാസ്യതി കേശവഃ । ബ്രഹ്മണ്യോ ഭഗവാന്വിഷ്ണുസ്തുഷ്ടോമയ്യനുകംപയാ
നിങ്ങള്ക്കും നന്മ ലഭിക്കുമെന്നുറപ്പ്; ബ്രാഹ്മണന്മാരെ സ്നേഹിക്കുന്ന ഭഗവാന് വിഷ്ണു എനിക്ക് കരുണകൊണ്ട് സന്തുഷ്ടനാണ്.
അതസീപുഷ്പസംകാശോ വിഷ്ണുഃ പീതാംബരോ ഹരിഃ । യസ്യ ശ്രവണമാത്രേണ നാമ്നോ യാതി മഹാ തമഃ
അതസിപ്പൂവിനെപ്പോലെയുള്ള രൂപം, മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ച ഹരിയാണ് വിഷ്ണു; അവന്റെ നാമം കേള്ക്കുമ്പോള് പോലും വലിയ അന്ധകാരം അകന്നു പോകുന്നു.
അനാദിനിധനോ ദേവഃ ശംഖ ചക്ര ഗദാധരഃ । അക്ഷയഃ പുംഡരീകാക്ഷഃ പ്രേതമോക്ഷപ്രദായകഃ
ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്ത ദൈവം, ശംഖം, ചക്രം, ഗദ എന്നിവ കൈവശമുള്ളവന്, നശിക്കാത്തവന്, താമരക്കണ്ണനായവന്, പ്രേതന്മാരെ മോചിപ്പിക്കുന്നവന്.
യമ ഉവാച- നാമശ്രവണ മാത്രേണ വിഷ്ണോസ്തേ പരിതോഷിതാഃ । പിശാചാഃ പുണ്യഭാവസ്ഥാ ദയാ ദാക്ഷിണ്യ യംത്രിതാഃ
യമന് പറഞ്ഞു: വിഷ്ണുവിന്റെ നാമം കേള്ക്കുന്നതോടെ തന്നെ അവര് സന്തുഷ്ടരായി; പിശാചുകള് പുണ്യത്തിലേക്ക് എത്തി, ദയയും ദാനവും കൊണ്ട് നിയന്ത്രിതരായി.
പ്രീണിതാസ്തസ്യവചസാ തദാദിഷ്ടേന നോദിതാഃ । ഇദമൂചുര്ദ്വിജം പ്രേതാഃ ക്ഷുത്തൃഷ്ണാപൂരപീഡിതാഃ
അവന്റെ വാക്കുകള് കേട്ട് സന്തോഷംകൊണ്ടു, അവര് ആക്രമിച്ചില്ല; ആ പ്രേതങ്ങള് വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ട് പീഡിതരായി ബ്രാഹ്മണനോട് പറഞ്ഞു.
പ്രേതാ ഊചു- ദര്ശനേനൈവ തേ വിപ്ര നാമശ്രവണതോ ഹരേഃ । ഭാവമന്യമനുപ്രാപ്താ വയം ജാതാ ദയാലവഃ
പ്രേതങ്ങള് പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണനേ, നിന്റെ ദര്ശനത്തിലും ഹരിയുടെ നാമം കേള്ക്കുന്നതിലും, ഞങ്ങള് മറ്റൊരു നിലയിലേക്ക് എത്തി, ദയയുള്ളവരായി മാറി.
അപാകരോതി ദുരിതം ശ്രേയശ്ച യോജയത്യപി । യശോ വിസ്താരയത്യാശു നൂനം വൈഷ്ണവസംഗമഃ
വിഷ്ണുഭക്തരുടെ സാന്നിധ്യം നിർഭാഗ്യങ്ങൾ നീക്കി, ക്ഷേമം വരുത്തുകയും, ഒരാളുടെ പ്രശസ്തി വേഗത്തിൽ വ്യാപിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
രസായനമയീ ശീതാ പരമാനംദദായിനീ । നാനംദയതി കം നാമ വൈഷ്ണവാമൃതചംദ്രികാ
വിഷ്ണുഭക്തിയുടെ അമൃതചന്ദ്രിക തണുപ്പും, ഔഷധസമാനമായ ഗുണവും, പരമാനന്ദവും നൽകുന്നു; ആരെയാണ് അതു സന്തോഷിപ്പിക്കാത്തത്?
അയം കൃതഘ്ന നാമാസ്തി ദ്വിതീയോഽയം വിദൈവതഃ । അവൈശാഖസ്തൃതീയോഽയം ത്രയാണാമപി പാപകൃത്
കൃതഘ്നൻ എന്നൊരു പേരുണ്ട്, വിദൈവതൻ എന്ന രണ്ടാമത്തെയും, അവൈശാഖൻ എന്ന മൂന്നാമത്തെയും; ഇവ മൂന്നുപേരും പാപം ചെയ്യുന്നവരാണ്.
സദൈവാനുഷ്ഠിതാനേന പാപേനാതി കൃതഘ്നതാ । തേനാസ്യ കര്മജം നാമ കൃതഘ്നാഖ്യം വ്യവസ്ഥിതമ്
ഈ പാപം എപ്പോഴും ചെയ്താൽ, അത്യന്തം കൃതഘ്നനായിത്തീരുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് അവന് 'കൃതഘ്നൻ' എന്ന പാപഫലമായ പേര് ലഭിച്ചത്.
സുദാസ ഇതി നാമ്നായം ശൂദ്രോ ഽഭൂത്പൂര്വജന്മനി । കൃതഘ്നസ്തേന പാപേന പ്രാപ്തോഽവസ്ഥാമിമാം ദ്വിജ
മുന്ജന്മത്തിൽ ഈയാൾ സുദാസൻ എന്ന പേരിൽ ഒരു ശൂദ്രനായിരുന്നു; കൃതഘ്നത എന്ന പാപം ചെയ്തതിനാൽ ഇത്തരമൊരു നിലയിലേക്കാണ് ഈയാൾ എത്തിയത്, ദ്വിജൻ.
അതിപാപിനി ധൂര്തേ ച ഗുരുസ്വാമ്യഹിതേഽപി ച । നിഷ്കൃതിര്വിദ്യതേ വിപ്ര കൃതഘ്നേ നാസ്തി നിഷ്കൃതിഃ
മഹാപാപികളും, കപടികളും, ഗുരുവിനോ സ്വാമിക്കോ വിരോധമുള്ളവരും, ഇവർക്കെല്ലാം പ്രായശ്ചിത്തം ഉണ്ട്, ബ്രാഹ്മണ; പക്ഷേ, കൃതഘ്നനു പ്രായശ്ചിത്തം ഇല്ല.
നാനാനിരയസംഘാതം ശരീരൈര്യാതനാ ക്ഷമൈഃ । അനുഭൂയതാംത്വവസ്ഥാമംത്യാമേതാം ഗതോ ദ്വിജ
ഈ അന്തിമാവസ്ഥയിൽ എത്തിയാൽ, ബ്രാഹ്മണ, അവൻ വിവിധ നരകങ്ങളിൽ, വേദന സഹിക്കാൻ കഴിയുന്ന ശരീരങ്ങളോടെ, കഠിനമായ ശിക്ഷകൾ അനുഭവിക്കുന്നു.
അനേനാന്നം സദാ ഭുക്തമകൃത്വാ ദേവതാര്ചനമ് । അദത്വാ ഗുരുവിപ്രേഭ്യസ്തേനൈവായം വിദൈവതഃ
ദേവതാരാധന ചെയ്യാതെ എന്നും അന്നം കഴിച്ചു, ഗുരുക്കന്മാര്ക്കോ ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്കോ ഒന്നും നൽകാതിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന് വിദൈവതൻ എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്.
അയം ദശസഹസ്രാണാം ഗ്രാമാണാമീശ്വരോ നൃപഃ । ഹരിവീര ഇതി ഖ്യാതോ നാമ്നാസീത്പൂര്വജന്മനി
ഈയാൾ പത്തായിരം ഗ്രാമങ്ങളുടെ രാജാവായിരുന്നുവായിരുന്നു; ഹരിവീരൻ എന്ന പേരിൽ മുന്ജന്മത്തിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു.
രോഷാഹംകാരനാസ്തിക്യൈര്ഗുര്വാജ്ഞാലംഘനോദ്യതഃ । അകൃത്വൈവ മഹായജ്ഞാന്ഭുക്തവാന്വിപ്ര നിംദകഃ
കോപം, അഹങ്കാരം, അസ്തികത്വം ഇല്ലായ്മ എന്നിവകൊണ്ടും, ഗുരുവിന്റെ കല്പനകൾ ലംഘിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചും, മഹായജ്ഞങ്ങൾ നടത്താതെയും, ബ്രാഹ്മണരെ നിന്ദിച്ചും ഇദ്ദേഹം അന്നം കഴിച്ചു.
കര്മണാ തേന പാപേന മഹാനരകസംകടമ് । അനുഭൂയ തതഃ പ്രേതോ ജാതോ നാമ്നാ വിദൈവതഃ
ആ പാപകർമ്മം മൂലം, മഹാനരകവേദന അനുഭവിച്ച ശേഷം, അദ്ദേഹം പ്രേതനായി ജനിച്ചു, വിദൈവതൻ എന്ന പേരോടെ.
അവൈശാഖസ്തൃതീയോഽഹം ത്രയാണാമപി പാപകൃത് । തേന മേ കര്മജം നാമ ബ്രാഹ്മണോഽഹം വ്യവസ്ഥിതഃ
ഞാൻ മൂന്നാമൻ, അവൈശാഖൻ; ഇവരിൽ പാപം ചെയ്യുന്നവൻ; അതുകൊണ്ടാണ് എന്റെ കർമ്മഫലമായി ബ്രാഹ്മണനെന്ന നിലയിൽ ഞാൻ അറിയപ്പെടുന്നത്.
മധ്യദേശേ ഭവം നാമ്നാ ഗൌതമോ ഗോത്രതോഽപ്യഹമ് । വിപ്രോ വാസപുരേവാസീ യജ്വാഽഽസം പൂര്വജന്മനി
മധ്യദേശത്ത്, ഗൗതമൻ എന്ന പേരിലും, ആ ഗോത്രത്തിൽ തന്നെ ഞാൻ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു; വാസപുരത്തിൽ താമസിച്ച ബ്രാഹ്മണനും, മുന്ജന്മത്തിൽ യാഗങ്ങൾ നടത്തിയവനും ആയിരുന്നു.
മയാ കേവലമേവൈകം ശ്രൌതമാര്ഗാനുസാരിണാ । ഉദ്ദിശ്യ മാധവം ദേവം ന സ്നാതം മാസി മാധവേ
ഞാൻ മാത്രം, വെദമാർഗം മാത്രം അനുസരിച്ച്, മാധവദേവനെ ഉദ്ദേശിച്ച് മാധവമാസത്തിൽ കുളിച്ചില്ല.