മമൈവ പുംസഃ പിതരൌ തൌ ച പാപപരായണൌ । മുഖരൌ ദയയാഹീനൌ പാഖംഡിസങ്ഗ ലോലുപൌ
എന്റെ സ്വന്തം മാതാപിതാക്കൾ പാപത്തിൽ ആസ്വാദനമുള്ളവരും, കഠിനമായ വാക്കുകൾ പറയുന്നവരും, കരുണയില്ലാത്തവരും, തെറ്റായ വിശ്വാസികളുമായി കൂട്ടുകൂടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരുമായിരുന്നു.
പൌരുഷം ജീവനം ചൈവ ധനം ചൈവ കുലം തഥാ । വിദ്യാ കീര്തിശ്ച സര്വസ്വം പിതൃഭ്യാം വിഫലീകൃതമ്
പുരുഷാർത്ഥം, ജീവൻ, സമ്പത്ത്, കുടുംബം, വിജ്ഞാനം, പ്രശസ്തി, എല്ലാം എന്റെ മാതാപിതാക്കളുടെ കാരണത്താൽ ഫലശൂന്യമായി.
ഏതദ്വിചിന്ത്യ മനസാ മയാ നൃപ മുഹുര്മുഹുഃ । അവജ്ഞയാ പരിത്യക്താ പിത്രോഃ സേവാ ശുഭപ്രദാ
ഇതെല്ലാം വീണ്ടും വീണ്ടും മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, രാജാവേ, ഞാൻ അവഗണനയോടെ മാതാപിതാക്കളുടെ സേവനം ഉപേക്ഷിച്ചു, അതു ശുഭം നൽകുന്നതാണെങ്കിലും.
അനേന കര്മണാ രാജന്സദാരോഽഹം യമാജ്ഞയാ । വിക്ഷിപ്തോ നരകേ ദൂതൈര്യത്രതൌ പാപിനാംവരൌ
ഈ പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലമായി, രാജാവേ, ഞാൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം യമന്റെ ദൂതന്മാർ കൊണ്ട് നരകത്തിൽ തള്ളപ്പെട്ടു, അവിടെ ആ രണ്ടു വലിയ പാപികളും എത്തിക്കപ്പെട്ടു.
ഏതാഭ്യാം സഹ പാപാഭ്യാം സദാരേണ മയാ നൃപ । സ്ഥിതം ച നരകേ ഘോരേ യാവത്കാലം ശൃണുഷ്വ തത്
ആ രണ്ടു പാപികളോടും ഭാര്യയോടും കൂടെ ഞാൻ ഭയാനകമായ നരകത്തിൽ എത്രകാലം കഴിഞ്ഞുവെന്ന് കേൾക്കൂ, രാജാവേ.
യുഗകോടിസഹസ്രാണി യുഗകോടിശതാനി ച । അനുഭൂതം മഹാദുഃഖം നരകസ്യ നൃപോത്തമ
അനവധി യുകങ്ങളുടെ ആയിരക്കണക്കിന് കോടികളും നൂറുകണക്കിന് കോടികളും നരകത്തിൽ വലിയ ദുരിതം അനുഭവിച്ചു, മഹാരാജാവേ.
നരകാംതേ തതഃ സോഽഹം കാംതയാ സഹ ഭൂപതേ । ഗൃധ്രപക്ഷകുലേജാതൌ മൃതമാംസാശനൌ തഥാ
നരകവാസം കഴിഞ്ഞ ശേഷം, രാജാവേ, ഞാൻ എന്റെ പ്രിയയോടൊപ്പം ഗിധ്രപക്ഷികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ജനിച്ചു, ചത്ത മാംസം ഭക്ഷിച്ചു.
ഏതാവപി ച തൌ രാജന്നരകാംത ഗതൈഷിണൌ । ജാതൌ ശലഭയോര്വംശേ ഭോക്തും ഫലം സ്വകര്മണഃ
അവരും, രാജാവേ, നരകത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്ന ശേഷം വീണ്ടും ജനനം ആഗ്രഹിച്ചു, ശലഭങ്ങളുടെ വംശത്തിൽ ജനിച്ചു, തങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലം അനുഭവിക്കാൻ.
യദേതാഭ്യാം കൃതം കര്മ്മ രാജഞ്ഛലഭജന്മനി । തദാകര്ണയ വക്ഷ്യാമി ശ്രോതൄണാം വിസ്മയപ്രദമ്
അവർ ശലഭരൂപത്തിൽ ചെയ്ത പ്രവൃത്തികൾ എന്താണെന്ന് ഞാൻ പറയാം, രാജാവേ; അതു കേൾക്കുന്നവരെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തും.
ഏകദാ സുമഹാന്വായുഃ സമായാതോ മഹീപതേ । ഉഡ്ഡീയ പാതിതൌ തേന ഗങ്ഗാഗര്ഭേ സുനിര്മലേ
ഒരു ദിവസം വലിയ കാറ്റ് വീശി, രാജാവേ, അവരെ ഉയർത്തി ശുദ്ധമായ ഗംഗാനദിയിൽ വീഴ്ത്തി.
നിപത്യ ഗങ്ഗാസലിലേ കോമലാങ്ഗാവിമൌ തഥാ । ജഗ്മതുഃ പംചതാം സദ്യഃ സമസ്തകലുഷാപഹമ്
അവർ ഗംഗാജലത്തിൽ വീണപ്പോൾ, അവരുടെ സുന്ദരമായ ശരീരം ഉടനെ നശിച്ചു, എല്ലാ പാപങ്ങളും അകന്നു പോയി.
തതോ നേതുമിമൌ ദൂതാ ആയാതാശ്ചാരുചക്ഷുഷഃ । ആയാതാനി വിമാനാനി സര്വഭോഗാന്വിതാനി ച
പിന്നീട്, മനോഹരമായ കണ്ണുകളുള്ള ദൂതന്മാർ അവരെ കൊണ്ടുപോകാൻ വന്നു; എല്ലാ സൗഖ്യങ്ങളോടും കൂടിയ ദിവ്യവിമാനങ്ങളും എത്തി.
വിമുക്തൌ സര്വപാപേഭ്യസ്തുലസീ മാല്യ ശോഭിതൌ । ദിവ്യംവിമാനമാരുഹ്യ ഗതൌ വിഷ്ണുപുരം പ്രതി
എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരായി, തുളസിമാലകൾ അണിഞ്ഞ്, അവർ ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറി വിഷ്ണുപുരത്തേക്ക് യാത്രയായി.
താവത്കാലം സ്ഥിതൌ രാജന്ബ്രഹ്മണോഽവ്യക്തജന്മനഃ । ബ്രഹ്മാജ്ഞയാ സമായാതൌ തത ഇന്ദ്രപുരം പ്രതി
അവർ കുറേകാലം ബ്രഹ്മാവിന്റെ ലോകത്തിൽ താമസിച്ചു, രാജാവേ; പിന്നെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഇന്ദ്രന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
ഭുക്തവംതൌ സുഖം തത്ര ദുര്ല്ലഭം യത്സുരൈരപി । താവത്കാലം സ്ഥിതൌ രാജന്ഭോക്തും കൃച്ഛ്രാം വസുംധരാമ്
അവിടെ ദേവന്മാർക്കും ദുർലഭമായ സുഖം അനുഭവിച്ചു; കുറേകാലം അവിടെ കഴിഞ്ഞ്, പിന്നെ ഭൂമിയിൽ ജനനം സ്വീകരിക്കാൻ തയ്യാറായി.
പവിത്രേ ഭവതോ വംശേ ജാതാവേതൌ മഹായശൌ । ഗങ്ഗായാം ത്യജതോ ദേഹം ഭൂയോ ജന്മ ന വിദ്യതേ
നിന്റെ വിശുദ്ധമായ മഹത്വമുള്ള വംശത്തിൽ അവർ ജനിച്ചു; ഗംഗയിൽ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, വീണ്ടും ജനനം അവർക്കില്ലായിരുന്നു.
തഥാപി വസുധാം ഭോക്തും ജാതൌ പുണ്യതമാവിമൌ । ചിരം ഭുക്ത്വാ മഹീം കൃത്സ്നാം പുത്രപൌത്രസമന്വിതൌ
എന്നിരുന്നാലും, ഭൂമിയിൽ സുഖം അനുഭവിക്കാൻ അവർ ഏറ്റവും പുണ്യശാലികളായി വീണ്ടും ജനിച്ചു; പുത്രന്മാരുടെയും മക്കളുടെയും കൂടെ ദീർഘകാലം ഭൂമി ആസ്വദിച്ചു.
ഗങ്ഗാമരണമാസാദ്യ യോഗിനാമപി ദുര്ല്ലഭമ് । നാരായണസ്യ സായുജ്യമിമൌ ഭൂപ ഗമിഷ്യതഃ
യോഗികൾക്കു പോലും ദുർലഭമായ ഗംഗയിൽ മരണം ലഭിച്ചവരായ ഇവർ, രാജാവേ, നാരായണനോടു ഏകത്വം നേടും.
ഏതത്സര്വം മയാ പ്രോക്തം പൂര്വ വൃത്താംതമേതയോഃ । ജാതിസ്മരപ്രഭാവേന നൃപവര്ഗശിരോമണീ
ഈ രണ്ടുപേരുടെ പഴയ സംഭവങ്ങൾ ഞാൻ മുഴുവനും പറഞ്ഞത്, ജന്മസ്മരണയുടെ ശക്തിയാൽ തന്നെയാണ്, രാജാവേ.
ഗങ്ഗാമരണമാസാദ്യ ഗതാവേതൌ ദശാമിമാമ് । ആവയോഃ കഃ പരിത്രാണം കരിഷ്യതി ദുരാത്മനോഃ
ഗംഗാതീരത്ത് മരണം നേരിട്ടു, ഇവർ ഇങ്ങനെയൊരു അവസ്ഥയിലായി; ഞങ്ങൾക്കു രക്ഷയാർ നൽകും, ദുഷ്ടരായ ഞങ്ങൾക്കു?
മിത്രാവജ്ഞാ മനുഷ്യാണാം നരകക്ലേശദായിനീ । മമൈവ പൃഥിവീപാല ദൃഷ്ടാ കേവലമേവതത്
മനുഷ്യർ സുഹൃത്തുക്കളെ അവഗണിക്കുന്നത് നരകവേദനയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു; ഭൂമിയുടെ രാജാവേ, ഞാൻ ഇതു നേരിട്ട് കണ്ടിട്ടുണ്ട്.
പിത്രഭക്തിര്ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ ഇഹാമുത്ര ച ദുഃഖദാ । ഇഹ സംപദ്വിനാശായ പരത്ര നരകായ ച
പിതാവിനോടുള്ള ഭക്തി, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഇവിടെയും പരലോകത്തും ദുഃഖം നൽകുന്നു; ഇവിടെ അതു സമ്പത്ത് നഷ്ടപ്പെടുത്താനും, അപ്പുറം നരകത്തിൽ വീഴാനും കാരണമാകും.
വരം മന്യേ മഹീപാല ബ്രഹ്മഹത്യാദി പാതകമ് । കദാചിന്നിഷ്കൃതിസ്തസ്മാദിയം ഭവതി ശാശ്വതീ
രാജാവേ, ബ്രാഹ്മണഹത്യപോലുള്ള പാപം പോലും ഇതിനെക്കാൾ നല്ലതാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; കാരണം അതിന് ചിലപ്പോൾ പ്രായശ്ചിത്തം ഉണ്ടാകും, പക്ഷേ ഇതിന് അങ്ങനെ ഒരിക്കലുമില്ല.
ദുഃഖാര്ജിതം പുണ്യവൃക്ഷം സര്വക്ലേശവിനാശനമ് । പിത്രവജ്ഞാകുഠാരേണ ച്ഛിംദംതി ഭുവി മാനവാഃ
വളരെ പ്രയാസപ്പെട്ട് സമ്പാദിച്ച, എല്ലാ ദുഃഖവും നീക്കുന്ന പുണ്യവൃക്ഷം, പിതാവിനെ അവഗണിക്കുന്ന കത്തിയാൽ മനുഷ്യർ ഭൂമിയിൽ വെട്ടിക്കളയുന്നു.
യത്കിഞ്ചിദ്ദീയതേ രാജന്പിത്ര്യേ വക്ത്രേ പരംതപ । തദശ്നാതി സ്വയം വിഷ്ണുഃ പിതൃരൂപോ ഹരിര്യതഃ
രാജാവേ, പിതൃകർമ്മത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്നതെന്തും, ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനേ, വിഷ്ണു തന്നെ ആസ്വദിക്കുന്നു; ഹരിയാണ് പിതൃരൂപത്തിൽ അവിടെ സ്വീകരിക്കുന്നത്.
പ്രത്യക്ഷദേവൌ പിതരൌ സേവംതേ യേത്വഹര്നിശമ് । സര്വസിദ്ധിര്ഭവേത്തേഷാം പ്രസാദാജ്ജഗതീപതേഃ
പിതാമാതാക്കളെ നേരിൽ ദൈവങ്ങളെന്നു കരുതി, രാവും പകലും സേവിക്കുന്നവർക്ക് ലോകനാഥന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ എല്ലാ സിദ്ധികളും ലഭിക്കും.
പിതൃഭക്തിവിഹീനാ യേ ദിനം തിഷ്ഠംതി മാനവാഃ । താവത്കല്പസഹസ്രം തു തിഷ്ഠംതി നരകേ ജനാഃ
പിതൃഭക്തി ഇല്ലാതെ ജീവിക്കുന്ന മനുഷ്യർ, ആയിരം കല്പം വരെ നരകത്തിൽ കഴിയേണ്ടി വരും.
തസ്മാദിദം മഹാദുഃഖം ബഭൂവ മമ സാംപ്രതമ് । മോക്ഷം കദാ ഗമിഷ്യാമി സദാരോഽഹം ന വേദ്മി തത്
അതിനാൽ, ഈ വലിയ ദുഃഖം ഇപ്പോൾ എന്നെ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു; ഭാര്യയോടൊപ്പം എപ്പോഴാണ് മോക്ഷം നേടുക, എന്നെക്കുറിച്ച് എനിക്ക് അറിയില്ല.
വ്യാസഉവാച- ഏതത്തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ പ്രഗൃഹ്യ ദ്വിജസത്തമ । ബഭൂവ ഹര്ഷിതോ രാജാ വിസ്മിതശ്ച പുനഃ പുനഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അവനെ അണച്ചു പിടിച്ച്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, രാജാവ് അതിശയത്തിലും സന്തോഷത്തിലും ആവേശഭരിതനായി.
രാജോവാച- ആശ്ചര്യം ഹി വചോ ഗൃധ്ര ശ്രുതമേതന്മുഖാത്തവ । മമ ചൈഷാം ച ഹൃദയേ പ്രതീതിര്ന ഹി ജായതേ
രാജാവ് പറഞ്ഞു: ഗിധ്രാ, നിന്റെ വായിൽ നിന്ന് കേട്ട ഈ വാക്കുകൾ അത്ഭുതകരമാണ്; എനിക്കും ഇവർക്കും മനസ്സിൽ വിശ്വാസം ഉണ്ടാകുന്നില്ല.