സ്വാഗതേനാഭിഭാഷംതേ തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ । ശുഭാനാമശുഭാനാം ച കര്മണാം ഫലസംചയേ
സ്വാഗതം പറഞ്ഞ് മറ്റുള്ളവരെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നവരും സ്വർഗത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്; നല്ലതും ചീത്തയുമായ കർമ്മഫലങ്ങൾ സമ്പാദിക്കുന്നതിൽ,
വിപാകജ്ഞാശ്ച യേ വിപ്ര തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ । ധനധര്മപ്രവൃത്താനാം ധര്മമാര്ഗാനുയായിനാമ്
കർമ്മഫലങ്ങൾ അറിയുന്നവരും, ബ്രാഹ്മണനേ, സ്വർഗത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്; ധനവും ധർമ്മവും അനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നവരിലും, ധർമ്മമാർഗം പിന്തുടരുന്നവരിലും,
പ്രോത്സാഹം വര്ധയംതേ യേ മോദംതേ ദിവി തേ നരാഃ । ഹേമംതേ വഹ്നിദോ യശ്ച തഥാ ഗ്രീഷ്മേ ജലപ്രദഃ
മറ്റുള്ളവരെ ഉത്സാഹിപ്പിച്ച് ആനന്ദിക്കുന്നവരും സ്വർഗത്തിൽ സന്തോഷിക്കുന്നവരും; ശീതകാലത്ത് തീയും വേനലിൽ വെള്ളവും നൽകുന്നവരും,
വര്ഷാ സ്വാശ്രമദാതാ ച സ സ്വര്ഗേ മോദതേ ചിരമ് । പുണ്യകാലേഷു സര്വേഷു നിത്യ നൈമിത്തികാദിഷു
മഴക്കാലത്ത് ആശ്രയം നൽകുന്നവൻ ദീർഘകാലം സ്വർഗത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു; എല്ലാ പുണ്യസമയങ്ങളിലും, സ്ഥിരമായതിലും പ്രത്യേകമായതിലും,
ഭക്ത്യാ യഃ കുരുതേ ശ്രാദ്ധം സ നൂനം സുരലോകഭാക്
ആർ ഭക്തിയോടെ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നു, അവൻ നിർബന്ധമായും ദേവലോകം പ്രാപിക്കും.
ദാനം ദരിദ്രസ്യ വിഭോഃ ക്ഷമിത്വം യൂനാം തപോ ജ്ഞാനവതാം ച മൌനമ് । ഇച്ഛാനിവൃത്തിശ്ച സുഖോചിതാനാം ദയാ ച ഭൂതേഷു ദിവം നയംതി
ദരിദ്രന്റെ ദാനം, യുവാക്കളുടെ ക്ഷമ, ജ്ഞാനികളുടെ തപസ്സ്, പണ്ഡിതരുടെ മൗനം, സുഖത്തിൽ വളർന്നവരുടെ ഇച്ഛാവിരതി, എല്ലാ ജീവികളിലുമുള്ള കരുണ — ഇവയൊക്കെയും സ്വർഗത്തിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നത്.
ദ്വിവിധഃ കര്മസംബംധഃ പാപപുണ്യസമുദ്ഭവഃ । സത്യമേവ സമാശ്രിത്യ ക്രിയതേ ഹ്യത്ര നിര്ണയഃ
രണ്ടു വിധത്തിലുള്ള കർമ്മബന്ധങ്ങളുണ്ട് — പാപം, പുണ്യം എന്നിങ്ങനെ. സത്യത്തിൽ ആശ്രയിച്ചാണ് ഇവിടെ വിധി നിർണയിക്കുന്നത്.
തപോധ്യാനസമായുക്തം താരണായ ഭവാംബുധേഃ । പാപം തു പതനായോക്തം സത്യമേവ ന സംശയഃ
തപസ്സും ധ്യാനവും ചേർന്ന് ഭവസമുദ്രം കടക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു; പാപം വീഴ്ചയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു, സത്യം മാത്രം ഉണ്ട് — സംശയമില്ല.
ബലേന പരിചാരേണ ശൌര്യേണാഭിയുതസ്യ ച । പുണ്യഹീനസ്യ വൈ പുംസസ്തദ്ബലാദിവ ലീയതേ
ശക്തിയും സേവനവും ധൈര്യവും ഉള്ളവർക്കും, പുണ്യം ഇല്ലെങ്കിൽ ആ ശക്തിയും ഗുണങ്ങളും ഒടുങ്ങിപ്പോകും.
ഉന്നതാ ഗിരി ദുര്ഗേഷു വൃക്ഷാഃ സംതി സുപുഷ്ടകാഃ । പതംതി വാതവേഗേന സമൂലാസ്തു ഘനാ അപി
പർവ്വതകോട്ടകളിൽ വളർന്നിരിക്കുന്ന വലിയ വൃക്ഷങ്ങൾ പോലും, കാറ്റിന്റെ ശക്തിയിൽ, വേരോടെ വീണുപോകുന്നു.
സത്യധര്മവിഹീനാസ്തേ തഥാ യാംതി യമാലയമ് । സാമാന്യം സര്വജംതൂംനാം ബലം ധര്മസ്തു കേവലഃ
സത്യം ധർമ്മം ഇല്ലാത്തവർ യമലോകത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്; ശക്തി എല്ലാ ജീവികൾക്കും പൊതുവാണ്, പക്ഷേ ധർമ്മം മാത്രം പ്രധാനമാണ്.
യേന സംതരതേ ജംതുരിഹലോകേ പരത്ര ച । മയാ സര്വമിദം സമ്യക്സ്വര്ഗമാര്ഗ പ്രദായകമ്
ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും ജീവികൾക്ക് കടക്കാൻ കഴിയുന്നത് ഇതിലൂടെയാണ്; സ്വർഗമാർഗം കാണിക്കുന്നതെല്ലാം ഞാൻ വിശദമായി പറഞ്ഞു.
സമാസേന സമാഖ്യാതം കിം ഭൂയഃ ശ്രോതുമിച്ഛസി
സംഗ്രഹമായി ഞാൻ പറഞ്ഞുകഴിഞ്ഞു; ഇനി എന്താണ് കേൾക്കാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?
ബ്രാഹ്മണ ഉവാച- ഏതന്മൂര്ഖോഽപി ജാനാതി ശുഭകര്മകരഃ പുമാന് । ന യാതി നരകം സ്വര്ഗം തഥാ പാപക്രിയാ രതഃ
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: നല്ല പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നവൻ നരകത്തിലേക്കില്ലെന്ന് ഒരു മണ്ടനും അറിയാം; പാപത്തിൽ രതനായവൻ സ്വർഗം പ്രാപിക്കില്ല.
ക്രതുഭിര്വിവിധൈരിഷ്ടൈര്വ്രത ദാന ജപാദിഭിഃ । സത്യേനാചാരകുശലൈഃ സ്വര്ഗസൌഖ്യമവാപ്യതേ
വിവിധയാഗങ്ങൾ, വ്രതങ്ങൾ, ദാനങ്ങൾ, ജപം, സത്യവാക്ക്, നല്ല പെരുമാറ്റം എന്നിവയിലൂടെ സ്വർഗ്ഗത്തിലെ സുഖം ലഭിക്കും.
വിദ്യാചാരധനോപേതൈര്ഋഷിഭിര്വേദപാരഗൈഃ । പ്രാപ്യതേ പുണ്യയോഗേന യജ്ഞൈര്നാകസ്തതഃ ക്വചിത്
വിദ്യയിലും നല്ല പെരുമാറ്റത്തിലും സമ്പത്തിലും സമ്പന്നരായ, വേദങ്ങൾ പഠിച്ച ഋഷിമാർ, യാഗങ്ങൾ നടത്തി പുണ്യം സമ്പാദിച്ച് സ്വർഗ്ഗം നേടുന്നു; അതല്ലാതെ മറ്റുവഴിയില്ല.
വിത്തേന ച വിനാ ദാനം ബഹുദാതും ന ശക്യതേ । വിദ്യമാന ധനേനാപി കുടുംബാസക്തചേതസാ
സമ്പത്ത് ഇല്ലാതെ ഒരാള്ക്ക് ധാരാളം ദാനം നൽകാൻ കഴിയില്ല; സമ്പത്ത് ഉണ്ടെങ്കിലും കുടുംബത്തിൽ മനസ്സ് കുടുങ്ങിയവർക്കും ദാനം നൽകാൻ കഴിയില്ല.
അഗ്നിഹോത്രാദയോ ധര്മാ വിശേഷേണ കലൌ യുഗേ । ദുഷ്കരാ ദാനധര്മോഽപി ദുഷ്കരോ ഭഗവന്മതഃ
അഗ്നിഹോത്രം പോലുള്ള ധർമ്മങ്ങൾ കലിയുഗത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച് പ്രയാസമാണ്; ദാനധർമ്മം പോലും ഭഗവാന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ പ്രയാസമാണ്.
അല്പായാസേന ധര്മേണ ലഭ്യതേ ധര്മസംചയഃ । തന്മേ വിശേഷതോ ബ്രൂഹി ധര്മാധര്മപ്രദര്ശക
കുറഞ്ഞ പരിശ്രമംകൊണ്ട് ചെയ്യാവുന്ന ഒരു ധർമ്മം കൊണ്ടു വലിയ പുണ്യം സമ്പാദിക്കാം. അത്തരം ഒരു മാർഗം ദയവായി വിശദമായി പറഞ്ഞുതരണമേ, ധർമ്മവും അധർമ്മവും കാണിക്കുന്നവനേ.
തദേകം കഥ്യതാം ധര്മം സര്വധര്മോത്തമോത്തമമ് । കൃതേനൈകേന യേനേഹ സര്വപാപക്ഷയോ ഭവേത്
എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതവും ശ്രേഷ്ഠവുമായ ഒരു ധർമ്മം എനിക്കു പറയൂ; അതു ചെയ്താൽ ഇവിടെ തന്നെ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കും.
ധനം ധാന്യം യശോ ധര്മമായുര്യേനാഭി വര്ത്തതേ । മര്ത്യലോകേഽപി സഖ്യം സ്യാത്സ്വര്ഗോ യേനാക്ഷയോ ഭവേത്
അത് ചെയ്താൽ ധനം, ധാന്യം, പ്രശസ്തി, ധർമ്മം, ആയുസ്സ് എന്നിവ വർദ്ധിക്കും; ഈ ലോകത്തും സൗഹൃദം ലഭിക്കും; അതിലൂടെ സ്വർഗ്ഗം അക്ഷയം ആകും.
സാക്ഷാന്നാരായണോ യേന ഭക്താനാമഭയപ്രദഃ । തുഷ്യേദസ്യപ്രസാദേന കാമഃ കരതലേ സ്ഥിതഃ
അത് ചെയ്താൽ ഭക്തന്മാർക്ക് ഭയം ഇല്ലാതാക്കാൻ നാരായണൻ നേരിട്ട് അനുഗ്രഹം നൽകുന്നു; അവന്റെ കൃപയാൽ ആഗ്രഹങ്ങൾ കൈയിൽ പിടിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ ലഭിക്കും.
സര്വയജ്ഞ തപോദാനതീര്ഥസേവാധികം ഫലമ് । ലഭ്യതേ യേന യദ്യസ്തി വൈവസ്വത തദാദിശ
എല്ലാ യാഗങ്ങൾക്കും തപസ്സിനും ദാനത്തിനും തീർത്ഥയാത്രകൾക്കും അതിലധികം ഫലം ലഭിക്കുന്ന ഒരു മാർഗം ഉണ്ടെങ്കിൽ, അതു ദയവായി പറയണം, വൈവസ്വതപുത്രാ.
അനുഗ്രാഹ്യോ ഹ്യഹം ദേവ യദി ധര്മോപദേശതഃ । സര്വധര്മക്രിയാസാരം തദേകം കൃപയാ വദ
ധർമ്മോപദേശം നൽകാൻ ഞാൻ അർഹനാണെങ്കിൽ, ദയവായി എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളുടെ സാരം എന്നെ അറിയിക്കണമേ, ദൈവമേ.
പാപാനാമനുരൂപാണി പ്രായശ്ചിത്താനി യദ്യഥാ । തഥാ തഥൈവ സംസ്മൃത്യ കഥിതാനി മനീഷിഭിഃ
ഏത് പാപത്തിനും അതിനനുസരിച്ചുള്ള പ്രായശ്ചിത്തങ്ങൾ ജ്ഞാനികൾ ഓർത്ത് വിശദമായി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
കര്തും താനി ന ശക്യംതേ ദേവ പ്രത്യേകശോ നരൈഃ । സര്വപാപഹരം പുണ്യമേകം ചേദസ്തി തദ്വദ
എന്നാൽ, ദൈവമേ, മനുഷ്യർക്ക് അവയെല്ലാം വേർതിരിച്ച് ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല; എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യുന്ന ഒരു പുണ്യം ഉണ്ടെങ്കിൽ, അതു പറയണം.
സൂത ഉവാച-। ഇത്യുക്ത്വാ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠോ യമം ധര്മസ്വരൂപിണമ് । തുഷ്ടാവ പ്രയതോ ഭൂത്വാ സൂക്ഷ്മധര്മാഭികാമുകഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, സൂക്ഷ്മധർമ്മം അറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ച ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠൻ, ധർമ്മസ്വരൂപനായ യമനെ ഭക്തിപൂർവ്വം സ്തുതിച്ചു.
ബ്രാഹ്മണ ഉവാച- നമസ്തേ സര്വശമന നമസ്തേ ജഗതാംപതേ । നമോഽസ്തു ദേവരൂപായ സ്വര്ഗമാര്ഗപ്രദായിനേ
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: സർവ്വം ശമിപ്പിക്കുന്നവനേ, ലോകങ്ങളുടെ നാഥനേ, ദൈവരൂപനായവനേ, സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള മാർഗം നൽകുന്നവനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം.
ധര്മശാസ്ത്രസ്വരൂപായ ധര്മരാജ നമോസ്തുതേ । ത്വയാ ഭൂഃ പാല്യതേ ദേവാപ്യംതരിക്ഷം ച ദ്യൌര്മഹഃ
ധർമ്മശാസ്ത്രത്തിന്റെ രൂപമായ ധർമ്മരാജാവേ, നിനക്കു നമസ്കാരം. ഭൂമി, ദേവന്മാർ, ആകാശം, മഹത്വമുള്ള സ്വർഗ്ഗം എന്നിവയെല്ലാം നീ സംരക്ഷിക്കുന്നു.
ജനസ്തപസ്തഥാസത്യം സര്വസ്വം പാല്യതേ ത്വയാ । ന ത്വയാ രഹിതം കിംചിജ്ജഗത്സ്ഥാവര ജംഗമമ്
ജനലോകം, തപോലോകം, സത്യലോകം എന്നിവയും മറ്റെല്ലാം നീ സംരക്ഷിക്കുന്നു; നീ ഇല്ലാതെ ഈ ലോകത്തിലെ ചലനസ്ഥിരങ്ങളിലൊന്നും ഒന്നുമില്ല.