സൂത ഉവാച- ഏവമുക്തേ തു വചനേ ധര്മരാജേന സ ദ്വിജഃ । ഉവാച ധര്മരാജം തം നിര്വിണ്ണോ ഗമനായ വൈ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ധർമ്മരാജാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ആ ദ്വിജൻ മടങ്ങിപ്പോകേണ്ടി വരുമെന്ന ആശങ്കയിൽ നിരാശനായി ധർമ്മരാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
ബ്രാഹ്മണ ഉവാച- കസ്മാദഹമിഹാനീതഃ കസ്മാത്പ്രേരയസേ പുനഃ । ഗംതും നൈവോത്സഹേ തത്ര മര്ത്യലോകം പുനഃ പ്രഭോ
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: എനിക്ക് ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? വീണ്ടും എനിക്ക് മടങ്ങാൻ പറയുന്നതെന്ത്? പ്രഭോ, ഞാൻ വീണ്ടും മനുഷ്യലോകത്തേക്ക് പോകാൻ കഴിയില്ല.
യമ ഉവാച- ഇഹ ക്ഷീണായുഷാം പുംസാം വാസഃ പുണ്യവതാം ഭവേത് । അയം വൈ ധര്മരാജസ്യ ലോകോ ധര്മഃ പ്രകീര്തിതഃ
യമൻ പറഞ്ഞു: ജീവപര്യന്തം കഴിഞ്ഞവരിൽ ധർമ്മമുള്ളവർക്ക് ഇവിടെയാണ് വാസം. ഈ ലോകം ധർമ്മരാജാവിന്റെ ലോകം, ധർമ്മലോകം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
സൌഖ്യഭൂമിരിയം സര്വാ ധര്മരാജോഽഹമീശ്വരഃ । പുണ്യാപുണ്യാനുസാരേണ ജംതൂനാം സുഖദുഃഖദഃ
ഈ ലോകം മുഴുവൻ സുഖമുള്ളതാണു്; ഞാൻ ധർമ്മരാജാവാണ്, ഇവിടുത്തെ ഇശ്വരൻ. ജീവികൾക്ക് പുണ്യപ്രകാരം സുഖവും പാപപ്രകാരം ദുഃഖവും നൽകുന്നവനാണ് ഞാൻ.
പാപിനാം യമരൂപോഽസ്മി നൃണാം നിരയദായകഃ । തഥാ പുണ്യവതാം സൌഖ്യ സ്വര്ഗദോ ധര്മ മൂര്തിമാന്
പാപികൾക്ക് ഞാൻ യമനാണ്, നരകത്തിൽ എത്തിക്കുന്നവൻ; അതുപോലെ, പുണ്യവാൻമാർക്ക് ഞാൻ ധർമ്മത്തിന്റെ രൂപവും സ്വർഗ്ഗവും സുഖവും നൽകുന്നവനുമാണ്.
ഗച്ഛ വിപ്ര ത്വമദ്യൈവ നിലയം സ്വം യഥാഗതഃ । അദ്യാപി ദശവര്ഷാണാമായുസ്തേ പരിവര്തതേ
ബ്രാഹ്മണാ, നീ ഇന്ന് തന്നെ വന്നപോലെ തന്നെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങൂ. ഇന്നും നിന്റെ ആയുസ്സിൽ പത്ത് വർഷം ബാക്കി ഉണ്ട്.
ക്ഷയേ തവായുഷഃ പ്രാപ്തിര്ലോകസ്യാസ്യ ഭവിഷ്യതി । പ്രഷ്ടവ്യം ച ത്വയാ ഹ്യന്യത്പൃച്ഛസ്വ പ്രബ്രവീമി തേ
നിന്റെ ആയുസ്സ് തീർന്നാൽ ഈ ലോകത്തേക്കാണ് നീ എത്തുക. വേറേതെങ്കിലും ചോദിക്കാൻ ഉദ്ദേശമുണ്ടെങ്കിൽ ചോദിക്കൂ, ഞാൻ ഉത്തരം പറയും.
ബ്രാഹ്മണ ഉവാച- യത്കൃത്വാ സുമഹത്പുണ്യം സ്വര്ഗഃ സ്യാദ്ബ്രൂഹി തന്മമ । സര്വസ്യ ഹി പ്രമാണംത്വം ധര്മാധര്മവിനിശ്ചയേ
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: ഏത് വലിയ പുണ്യമാണ് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ കാരണമാകുന്നത് എന്ന് എനിക്ക് പറയൂ. കാരണം, എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും ധർമ്മാധർമ്മ നിർണയത്തിൽ നീയാണു് അളവുകോൽ.
യദി ദേവ മയാ സമ്യഗ്ഗംതവ്യം നിജമംദിരേ । തദ്ബ്രൂഹി കര്മണാ കേന പതംതി നരകേ നരാഃ
ദേവാ, ഞാൻ ശരിയായി എന്റെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങേണ്ടതാണെങ്കിൽ, ഏത് കർമ്മം മൂലമാണ് മനുഷ്യർ നരകത്തിലേക്ക് വീഴുന്നത് എന്ന് പറയൂ.
വ്രജംതി കേന വൈ സ്വര്ഗം തത്സര്വം കൃപയാ വദ । യമ ഉവാച- കര്മണാ മനസാ വാചാ യേ ധര്മവിമുഖാ നരാഃ
ഏത് കാര്യമാണ് അവരെ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നത്? ഇതെല്ലാം ദയവായി പറയൂ. യമൻ പറഞ്ഞു: പ്രവർത്തിയിൽ, മനസ്സിൽ, വാക്കിൽ ധർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവർ—
വിഷ്ണുഭക്തിവിഹീനാ യേ തേ വൈ നിരയഗാമിനഃ । പശ്യംതി ഭേദബുദ്ധ്യാ യേ ബ്രഹ്മാണം ശംകരം ഹരിമ്
വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തിയില്ലാത്തവരാണ് നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നത്; ബ്രഹ്മാവിനെയും ശങ്കരനെയും ഹരിയെയും വേറിട്ടു കാണുന്നവരും,
വിരക്താ വിഷ്ണുവിദ്യാസു നരാ നിരയഗാമിനഃ । കുലദേശോചിതം കര്മ യസ്ത്യക്ത്വാന്യത്സമാചരേത്
വിഷ്ണുവിന്റെ ജ്ഞാനത്തിൽ വിരക്തരായ മനുഷ്യരും നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; കുടുംബത്തിനോ ദേശത്തിനോ യോജിച്ച കർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റെന്തെങ്കിലും ചെയ്യുന്നവനും,
കാമാദ്വാ യദി വാ മോഹാത്സ യാതി നരകം നരഃ । അയാജ്യയാജകശ്ചൈവ യാജ്യാനാം ച വിവര്ജകഃ
കാമത്താലോ മോഹത്താലോ ആ മനുഷ്യൻ നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; അർഹരല്ലാത്തവർക്കായി യാഗം ചെയ്യുന്നവനും അർഹരായവരെ ഒഴിവാക്കുന്നവനും,
വിരതോ വിഷ്ണുവിദ്യാസു സ ഭുംക്തേ നരകാന്ബഹൂന് । അദത്വാ പിതൃദേവേഭ്യോ വിപ്രേഭ്യോ മര്ത്യബംധുഷു
വിഷ്ണുവിന്റെ ജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നവൻ പല നരകങ്ങളും അനുഭവിക്കും; പിതാക്കന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും മനുഷ്യബന്ധുക്കൾക്കും ദാനം ചെയ്യാത്തവനും,
സധനോ മ്രിയതേ പാപഃ സ യാതി നരകാന്ബഹൂന് । സര്വാണ്യന്നാനി സിദ്ധാനി പാകഭേദം കരോതി യഃ
ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുന്നതിനിടയിൽ മരിക്കുന്ന പാപികൾ, എല്ലാത്തരം അന്നങ്ങളും ശരിയായ വിധത്തിൽ പാകം ചെയ്യാതെ മാറ്റം വരുത്തുന്നവർ, അനേകം നരകങ്ങളിൽ പോകുന്നു.
അവൈശ്വദേവം ഭുംജീത സ യാതി നരകം ചിരമ് । ബഹുദ്രോഹേണ ഭൂതാനാം യേഽജയംതി ധനം ദ്വിജ
വിശ്വദേവന്മാർക്ക് അർപ്പണം ചെയ്യാതെ ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ ദീർഘകാലം നരകത്തിൽ കഴിയുന്നു. ജീവികൾക്ക് വലിയ ദോഷം ചെയ്ത് ധനം സമ്പാദിക്കുന്നവരും അങ്ങനെ തന്നെ.
ധനവംതോ നിരയഗാ ദാംഭികാ ദുഃഖഭാഗിനഃ । നാസ്തിക്യാദഥ വാ ലോഭാന്മോഹാത്കാലേ യഥോദിതേ
കള്ളത്തരം പുലർത്തുന്ന ധനികർ, ദു:ഖം അനുഭവിക്കുന്നവർ, അസ്ഥിക്യവും ലാഭലോഭവും മോഹവും മൂലം, സമയമെത്തുമ്പോൾ നരകത്തിൽ പോകുന്നു.
ഭക്ത്യാ ന ശ്രാദ്ധദാ യേ സ്യുഃ പച്യംതേ നരകേഷു തേ । ദീയമാനസ്യ വിത്തസ്യ ബ്രാഹ്മണേഭ്യസ്തു പാപകൃത്
ഭക്തിയോടെ ശ്രാദ്ധം അർപ്പിക്കാത്തവർ നരകത്തിൽ പാകം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് സമ്പത്ത് നൽകുന്നത് തടയുന്ന പാപികൾക്കും അതേ വിധി.
വിഘ്നമാചരതേ യോഽസൌ നരോ നിരയഗോ ഭവേത് । സാമാന്യ ദക്ഷിണാം ലബ്ധ്വാ ഗൃഹ്ണാത്യേകോ വിമോഹതഃ
ധനം നൽകുന്നതിൽ തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ നരകവാസിയാകും. പൊതുവായ ദക്ഷിണ മാത്രം മോഹത്താൽ ഏറ്റെടുക്കുന്നവനും അങ്ങനെ തന്നെ.
നാസ്തിക്യഭാവനിരതോ നരഃ സ്യാന്നരകാലയേ । അസഹിഷ്ണുതയാ തസ്യ ഗുണാനാം കാരണം ഭവേത്
അസ്ഥിക്യചിന്തയിൽ മുഴുകുന്നവൻ നരകത്തിൽ താമസിക്കും; സഹിഷ്ണുതയില്ലായ്മ അവന്റെ ദോഷങ്ങൾക്ക് കാരണമാകും.
മഹത്പാപം സമുത്പന്നം കാരണം നരകസ്യ തത് । നിര്ദോഷാം സുഹൃദാം ഭാര്യാം ത്യജന്കാലേന യാതി യഃ
കുറ്റമില്ലാത്ത സ്നേഹപൂർവ്വമായ ഭാര്യയെ സമയത്ത് ഉപേക്ഷിക്കുന്നവർക്കു വലിയ പാപം ഉണ്ടാകും; അതാണ് നരകത്തിൽ പോകാനുള്ള കാരണം.
ന വഹേത യശസ്തേഷാം സ നരോ നരകേ പതേത് । അധര്മം ധര്മമിതി യോ വദന്മോഹവശം ഗതഃ
അവർക്കിടയിൽ പ്രശസ്തി ലഭിക്കില്ല; ധർമ്മമല്ലാത്തത് ധർമ്മമാണെന്ന് ഭ്രമത്തിൽ പറയുന്നവൻ നരകത്തിൽ വീഴും.
ഹൈതുകോ നാസ്തികോ യസ്തു സ നരോ നിരയാലയഃ । മനസാ യോഽന്യഭാവേന വചസാ ചാന്യഥാ വദേത്
കാരണമില്ലാതെ അസ്ഥിക്യവും നാസ്തികതയും പുലർത്തുന്നവൻ നരകവാസിയാകും; മനസ്സിൽ ഒന്നും വാക്കിൽ മറ്റൊന്നും പറയുന്നവനും അങ്ങനെ തന്നെ.
ഹൃദയം കലുഷം കുര്യാത്സ നരോ നരകേ വസേത് । അവമന്യ ച യേ യാംതി ഭഗവത്കീര്തനം നരാഃ
ഹൃദയം അശുദ്ധമാക്കുന്നവൻ നരകത്തിൽ താമസിക്കും; ഭഗവാന്റെ കീർത്തനം അവഗണിക്കുന്നവരും അങ്ങനെ തന്നെ.
തേ യാംതി നരകം ഘോരം തേന പാപേന കര്മണാ । പശ്യംതോ ഭഗവദ്ദ്വാരം നാമശാസ്ത്ര പരിച്ഛദമ്
അങ്ങനെയുള്ള പാപകരമായ പ്രവൃത്തിയാൽ അവർ ഭയാനകമായ നരകത്തിൽ പോകുന്നു; ഭഗവാന്റെ ക്ഷേത്രം അല്ലെങ്കിൽ ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ സമാഹാരം കണ്ടിട്ടും
അകൃത്വാ തത്പ്രണാമാദി തേ യാംതി നരകൌകസഃ । വിനാപരാധേന നരാഃ കൃത്വാ പത്ന്യധിവേദനമ്
അവയ്ക്ക് പ്രണാമം അർപ്പിക്കാതെ പോകുന്നവർ നരകവാസികളാകും; കുറ്റമില്ലാതെ ഭാര്യയെ കുറ്റം പറയുന്നവരും അങ്ങനെ തന്നെ.
ത്യജംതി സുകലത്രം യേ തേ യാംതി നരകേ നരാഃ । ന ശൃണോതി ഗുരോര്വാക്യം ധര്മശാസ്ത്രം ച യോ നരഃ
നല്ല ഭാര്യയെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവരും നരകത്തിൽ പോകുന്നു; ഗുരുവിന്റെ വാക്കുകളും ധർമ്മശാസ്ത്രവും കേൾക്കാത്തവരും അങ്ങനെ തന്നെ.
പരേഷാം ചേതസഃ ക്ലേശകാരീ നിരയഗോ ഭവേത് । പശ്യതാം ബംധു ബാലാനാം പ്രകര്ഷീ മിഷ്ടമശ്നുതേ
മറ്റുള്ളവരുടെ മനസ്സിന് ദു:ഖം ഉണ്ടാക്കുന്നവൻ നരകവാസിയാകും; ബന്ധുക്കളുടെയും കുട്ടികളുടെയും മുമ്പിൽ ഏറ്റവും നല്ല ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവനും അങ്ങനെ തന്നെ.
സ യാതി നരകം ഘോരം കേവലോദരപൂരകഃ । തുലാ മകര മേഷേഷു പ്രാതഃ സ്നാനം ന യശ്ചരേത്
സ്വന്തം വയറു നിറയ്ക്കാൻ മാത്രം നോക്കുന്നവൻ ഭയാനകമായ നരകത്തിൽ പോകുന്നു; തുലാ, മകര, മേധം മാസങ്ങളിൽ രാവിലെ കുളിക്കാത്തവരും അങ്ങനെ തന്നെ.
നദ്യാദിഷു ച നാസ്തിക്യസ്തസ്യ സ്യാന്നരകാലയഃ । വൈഷ്ണവം ജനമാലോക്യ നാഭ്യുത്ഥാനം കരോതി യഃ
നദികളിലും മറ്റിടങ്ങളിലും കുളിക്കാതെയും, അസ്ഥിക്യചിന്തയോടെ ജീവിക്കുന്നവനും നരകവാസിയാകും; വൈഷ്ണവനെ കണ്ടിട്ടും ആദരവോടെ എഴുന്നേൽക്കാത്തവനും അങ്ങനെ തന്നെ.