കിമത്ര ബഹുനോക്തേന ന തദസ്തി മഹീസുരാഃ । യദപ്രാപ്യം ഭവേന്മാസി മാധവേ മാധവാര്ചനാത്
ഇവിടെ കൂടുതൽ പറയേണ്ടതില്ല, മഹർഷിമാരേ; മാധവ മാസത്തിൽ മാധവനെ ആരാധിച്ചാൽ ലഭിക്കാനാകാത്തത് ഒന്നുമില്ല.
ശൃണുധ്വം ച പുരാവൃത്തമിഹാര്ഥേ പരമാദ്ഭുതമ് । ബ്രാഹ്മണസ്യ ച സംവാദം യമസ്യ ച മഹാത്മനഃ
ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പുരാതനകാലത്ത് നടന്ന അത്ഭുതകരമായ ഒരു കഥയും, ബ്രാഹ്മണനും മഹാത്മാവായ യമനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണവും നിങ്ങൾ കേൾക്കൂ.
മധ്യദേശേ മഹാഗ്രാമോ ബ്രാഹ്മണാനാം ബഭൂവ ഹ । ഗംഗായമുനയോര്മധ്യേ യാമുനസ്യ ഗിരേരധഃ
മധ്യദേശത്ത്, ഗംഗയും യമുനയും തമ്മിലുള്ള പ്രദേശത്ത്, യമുനാ പർവതത്തിന്റെ അടിവാരത്ത്, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ ഒരു വലിയ ഗ്രാമം ഉണ്ടായിരുന്നു.
വിദ്വാംസസ്തത്ര ഭൂയിഷ്ഠാ ബ്രാഹ്മണാശ്ചാവസംസ്തദാ । അഥ പ്രാഹ യമഃ കംചിത്പുരുഷം കൃഷ്ണപിംഗലമ്
അവിടെ കൂടുതലും പണ്ഡിതരായ ബ്രാഹ്മണന്മാരായിരുന്നു. അപ്പോൾ യമൻ കറുത്തും മഞ്ഞപ്പച്ചയും നിറമുള്ള ഒരാളെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു.
രക്താക്ഷമൂര്ദ്ധ്വരോമാണം കാകജംഘാക്ഷിനാസികമ് । ഗച്ഛ ത്വം ഭോ മഹാഗ്രാമം ഗത്വാ ബ്രാഹ്മണമാനയ
ചുവന്ന കണ്ണും, നേരെ നിൽക്കുന്ന രോമവും, കാക്കയുടെ കാലും കണ്ണും മൂക്കും ഉള്ളവനേ, നീ ആ വലിയ ഗ്രാമത്തിലേക്ക് പോയി ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ കൊണ്ടുവരിക.
വസിഷ്ഠഗോത്രസംഭൂതം നാമതോ യജ്ഞദത്തകമ് । ശമേ നിവിഷ്ടം വിദ്വാംസം യജ്ഞകര്മവിശാരദമ്
വസിഷ്ഠഗോത്രത്തിൽ ജനിച്ച, യജ്ഞദത്തൻ എന്ന പേരുള്ള, സമാധാനത്തിൽ ഉറച്ച, പണ്ഡിതനും യജ്ഞങ്ങളിൽ നിപുണനുമായ ബ്രാഹ്മണനെയാണ്.
നചാന്യമാനയേഥാസ്ത്വം സഗോത്രം തസ്യ പാര്ശ്വതഃ । സഹിതാദൃഗ്ഗുണസ്തേന തുല്യോഽധ്യയന ജന്മനാ
അവന്റെ കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ള മറ്റാരെയും അവന്റെ അടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുവരരുത്. പഠനത്തിലും ഗുണങ്ങളിലും ജനനത്തിലും അവനോടു തുല്യനായ ഒരാളെയാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടത്.
ആകൃത്യാ ച തഥാ ചിഹ്നൈഃ സമസ്തേനൈവ സത്തമഃ । തമാനയ യഥോദ്ദിഷ്ടാ പൂജാ കാര്യാ ഹി തസ്യ മേ
അവന്റെ രൂപത്തിലും മറ്റു ലക്ഷണങ്ങളിലും നിന്നു ഏറ്റവും ഉത്തമനാരാണെന്ന് തിരിച്ചറിയണം. അങ്ങനെയുള്ളവനെയാണ് പറഞ്ഞതുപോലെ കൊണ്ടുവരണം, കാരണം അവനുവേണ്ടി പൂജ നടത്തേണ്ടതുണ്ട്.
സ ഗത്വാ പ്രതികൂലം തു ചകാര യമശാസനമ് । തമേവ മാനയാമാസ പ്രതിഷിദ്ധോ യമേന യഃ
അവൻ പോയി, യമന്റെ ആജ്ഞക്ക് വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിച്ചു; യമൻ നിരോധിച്ചവനെയാണ് അവൻ ആദരിച്ചത്.
തസ്മൈ യമഃ സമുത്ഥായ പൂജാം കൃത്വാ ച ധര്മവിത് । പ്രോവാച നീയതാമേഷ സോഽന്യ ആനീയതാമിതി
അപ്പോൾ ധർമ്മത്തെ അറിയുന്ന യമൻ എഴുന്നേറ്റ് അവനെ പൂജിച്ചു, പിന്നെ പറഞ്ഞു: 'ഇവനെ കൊണ്ടുപോകൂ, മറ്റൊരാളെ കൊണ്ടുവരിക.'
സൂത ഉവാച- ഏവമുക്തേ തു വചനേ ധര്മരാജേന സ ദ്വിജഃ । ഉവാച ധര്മരാജം തം നിര്വിണ്ണോ ഗമനായ വൈ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ധർമ്മരാജാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ആ ദ്വിജൻ മടങ്ങിപ്പോകേണ്ടി വരുമെന്ന ആശങ്കയിൽ നിരാശനായി ധർമ്മരാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
ബ്രാഹ്മണ ഉവാച- കസ്മാദഹമിഹാനീതഃ കസ്മാത്പ്രേരയസേ പുനഃ । ഗംതും നൈവോത്സഹേ തത്ര മര്ത്യലോകം പുനഃ പ്രഭോ
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: എനിക്ക് ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? വീണ്ടും എനിക്ക് മടങ്ങാൻ പറയുന്നതെന്ത്? പ്രഭോ, ഞാൻ വീണ്ടും മനുഷ്യലോകത്തേക്ക് പോകാൻ കഴിയില്ല.
യമ ഉവാച- ഇഹ ക്ഷീണായുഷാം പുംസാം വാസഃ പുണ്യവതാം ഭവേത് । അയം വൈ ധര്മരാജസ്യ ലോകോ ധര്മഃ പ്രകീര്തിതഃ
യമൻ പറഞ്ഞു: ജീവപര്യന്തം കഴിഞ്ഞവരിൽ ധർമ്മമുള്ളവർക്ക് ഇവിടെയാണ് വാസം. ഈ ലോകം ധർമ്മരാജാവിന്റെ ലോകം, ധർമ്മലോകം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
സൌഖ്യഭൂമിരിയം സര്വാ ധര്മരാജോഽഹമീശ്വരഃ । പുണ്യാപുണ്യാനുസാരേണ ജംതൂനാം സുഖദുഃഖദഃ
ഈ ലോകം മുഴുവൻ സുഖമുള്ളതാണു്; ഞാൻ ധർമ്മരാജാവാണ്, ഇവിടുത്തെ ഇശ്വരൻ. ജീവികൾക്ക് പുണ്യപ്രകാരം സുഖവും പാപപ്രകാരം ദുഃഖവും നൽകുന്നവനാണ് ഞാൻ.
പാപിനാം യമരൂപോഽസ്മി നൃണാം നിരയദായകഃ । തഥാ പുണ്യവതാം സൌഖ്യ സ്വര്ഗദോ ധര്മ മൂര്തിമാന്
പാപികൾക്ക് ഞാൻ യമനാണ്, നരകത്തിൽ എത്തിക്കുന്നവൻ; അതുപോലെ, പുണ്യവാൻമാർക്ക് ഞാൻ ധർമ്മത്തിന്റെ രൂപവും സ്വർഗ്ഗവും സുഖവും നൽകുന്നവനുമാണ്.
ഗച്ഛ വിപ്ര ത്വമദ്യൈവ നിലയം സ്വം യഥാഗതഃ । അദ്യാപി ദശവര്ഷാണാമായുസ്തേ പരിവര്തതേ
ബ്രാഹ്മണാ, നീ ഇന്ന് തന്നെ വന്നപോലെ തന്നെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങൂ. ഇന്നും നിന്റെ ആയുസ്സിൽ പത്ത് വർഷം ബാക്കി ഉണ്ട്.
ക്ഷയേ തവായുഷഃ പ്രാപ്തിര്ലോകസ്യാസ്യ ഭവിഷ്യതി । പ്രഷ്ടവ്യം ച ത്വയാ ഹ്യന്യത്പൃച്ഛസ്വ പ്രബ്രവീമി തേ
നിന്റെ ആയുസ്സ് തീർന്നാൽ ഈ ലോകത്തേക്കാണ് നീ എത്തുക. വേറേതെങ്കിലും ചോദിക്കാൻ ഉദ്ദേശമുണ്ടെങ്കിൽ ചോദിക്കൂ, ഞാൻ ഉത്തരം പറയും.
ബ്രാഹ്മണ ഉവാച- യത്കൃത്വാ സുമഹത്പുണ്യം സ്വര്ഗഃ സ്യാദ്ബ്രൂഹി തന്മമ । സര്വസ്യ ഹി പ്രമാണംത്വം ധര്മാധര്മവിനിശ്ചയേ
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: ഏത് വലിയ പുണ്യമാണ് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ കാരണമാകുന്നത് എന്ന് എനിക്ക് പറയൂ. കാരണം, എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും ധർമ്മാധർമ്മ നിർണയത്തിൽ നീയാണു് അളവുകോൽ.
യദി ദേവ മയാ സമ്യഗ്ഗംതവ്യം നിജമംദിരേ । തദ്ബ്രൂഹി കര്മണാ കേന പതംതി നരകേ നരാഃ
ദേവാ, ഞാൻ ശരിയായി എന്റെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങേണ്ടതാണെങ്കിൽ, ഏത് കർമ്മം മൂലമാണ് മനുഷ്യർ നരകത്തിലേക്ക് വീഴുന്നത് എന്ന് പറയൂ.
വ്രജംതി കേന വൈ സ്വര്ഗം തത്സര്വം കൃപയാ വദ । യമ ഉവാച- കര്മണാ മനസാ വാചാ യേ ധര്മവിമുഖാ നരാഃ
ഏത് കാര്യമാണ് അവരെ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നത്? ഇതെല്ലാം ദയവായി പറയൂ. യമൻ പറഞ്ഞു: പ്രവർത്തിയിൽ, മനസ്സിൽ, വാക്കിൽ ധർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവർ—
വിഷ്ണുഭക്തിവിഹീനാ യേ തേ വൈ നിരയഗാമിനഃ । പശ്യംതി ഭേദബുദ്ധ്യാ യേ ബ്രഹ്മാണം ശംകരം ഹരിമ്
വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തിയില്ലാത്തവരാണ് നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നത്; ബ്രഹ്മാവിനെയും ശങ്കരനെയും ഹരിയെയും വേറിട്ടു കാണുന്നവരും,
വിരക്താ വിഷ്ണുവിദ്യാസു നരാ നിരയഗാമിനഃ । കുലദേശോചിതം കര്മ യസ്ത്യക്ത്വാന്യത്സമാചരേത്
വിഷ്ണുവിന്റെ ജ്ഞാനത്തിൽ വിരക്തരായ മനുഷ്യരും നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; കുടുംബത്തിനോ ദേശത്തിനോ യോജിച്ച കർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റെന്തെങ്കിലും ചെയ്യുന്നവനും,
കാമാദ്വാ യദി വാ മോഹാത്സ യാതി നരകം നരഃ । അയാജ്യയാജകശ്ചൈവ യാജ്യാനാം ച വിവര്ജകഃ
കാമത്താലോ മോഹത്താലോ ആ മനുഷ്യൻ നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; അർഹരല്ലാത്തവർക്കായി യാഗം ചെയ്യുന്നവനും അർഹരായവരെ ഒഴിവാക്കുന്നവനും,
വിരതോ വിഷ്ണുവിദ്യാസു സ ഭുംക്തേ നരകാന്ബഹൂന് । അദത്വാ പിതൃദേവേഭ്യോ വിപ്രേഭ്യോ മര്ത്യബംധുഷു
വിഷ്ണുവിന്റെ ജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നവൻ പല നരകങ്ങളും അനുഭവിക്കും; പിതാക്കന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും മനുഷ്യബന്ധുക്കൾക്കും ദാനം ചെയ്യാത്തവനും,
സധനോ മ്രിയതേ പാപഃ സ യാതി നരകാന്ബഹൂന് । സര്വാണ്യന്നാനി സിദ്ധാനി പാകഭേദം കരോതി യഃ
ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുന്നതിനിടയിൽ മരിക്കുന്ന പാപികൾ, എല്ലാത്തരം അന്നങ്ങളും ശരിയായ വിധത്തിൽ പാകം ചെയ്യാതെ മാറ്റം വരുത്തുന്നവർ, അനേകം നരകങ്ങളിൽ പോകുന്നു.
അവൈശ്വദേവം ഭുംജീത സ യാതി നരകം ചിരമ് । ബഹുദ്രോഹേണ ഭൂതാനാം യേഽജയംതി ധനം ദ്വിജ
വിശ്വദേവന്മാർക്ക് അർപ്പണം ചെയ്യാതെ ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ ദീർഘകാലം നരകത്തിൽ കഴിയുന്നു. ജീവികൾക്ക് വലിയ ദോഷം ചെയ്ത് ധനം സമ്പാദിക്കുന്നവരും അങ്ങനെ തന്നെ.
ധനവംതോ നിരയഗാ ദാംഭികാ ദുഃഖഭാഗിനഃ । നാസ്തിക്യാദഥ വാ ലോഭാന്മോഹാത്കാലേ യഥോദിതേ
കള്ളത്തരം പുലർത്തുന്ന ധനികർ, ദു:ഖം അനുഭവിക്കുന്നവർ, അസ്ഥിക്യവും ലാഭലോഭവും മോഹവും മൂലം, സമയമെത്തുമ്പോൾ നരകത്തിൽ പോകുന്നു.
ഭക്ത്യാ ന ശ്രാദ്ധദാ യേ സ്യുഃ പച്യംതേ നരകേഷു തേ । ദീയമാനസ്യ വിത്തസ്യ ബ്രാഹ്മണേഭ്യസ്തു പാപകൃത്
ഭക്തിയോടെ ശ്രാദ്ധം അർപ്പിക്കാത്തവർ നരകത്തിൽ പാകം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് സമ്പത്ത് നൽകുന്നത് തടയുന്ന പാപികൾക്കും അതേ വിധി.
വിഘ്നമാചരതേ യോഽസൌ നരോ നിരയഗോ ഭവേത് । സാമാന്യ ദക്ഷിണാം ലബ്ധ്വാ ഗൃഹ്ണാത്യേകോ വിമോഹതഃ
ധനം നൽകുന്നതിൽ തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ നരകവാസിയാകും. പൊതുവായ ദക്ഷിണ മാത്രം മോഹത്താൽ ഏറ്റെടുക്കുന്നവനും അങ്ങനെ തന്നെ.
നാസ്തിക്യഭാവനിരതോ നരഃ സ്യാന്നരകാലയേ । അസഹിഷ്ണുതയാ തസ്യ ഗുണാനാം കാരണം ഭവേത്
അസ്ഥിക്യചിന്തയിൽ മുഴുകുന്നവൻ നരകത്തിൽ താമസിക്കും; സഹിഷ്ണുതയില്ലായ്മ അവന്റെ ദോഷങ്ങൾക്ക് കാരണമാകും.