കിംചിദ്വക്ഷ്യാമി തേ രാജന്വൈശാഖസ്നാനജം ഫലമ് । അസ്മത്പിതാപി നോ വക്തുമലം വിസ്തരതോഽഖിലമ്
രാജാവേ, വൈശാഖമാസത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലത്തിൽ കുറച്ച് ഞാൻ പറയാം. എന്റെ അച്ഛനും അതിന്റെ മുഴുവൻ വിശദാംശങ്ങൾ പറയാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു.
യത്ര മജ്ജനമാത്രേണ പ്രേതാ മുക്തിമുപാഗതാഃ । മാധവേ മാസി തേ പാപാ നര്മദാസലിലേ പരേ
മാധവമാസത്തിൽ നർമദാനദിയിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, പാപികൾ പോലും, മരിച്ചവരും, മോക്ഷം നേടുകയായിരുന്നു.
പുരാതീര്ഥപ്രസംഗേന ഭ്രമന്കോപി മഹീസുരഃ । മുനിശര്മേതി വിഖ്യാതോ ധര്മാത്മാ സത്യവാഞ്ഛുചിഃ
ഒരിക്കൽ പുരാതന തീർത്ഥങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ, മുനിശർമ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായ, ധാർമ്മികനും സത്യവാനും ശുദ്ധനും ആയ ഒരു മഹർഷി യാത്ര ചെയ്തു കൊണ്ടിരുന്നു.
യുക്തഃ ശമദമാഭ്യാം ച ക്ഷാംതിസംതോഷസംയുതഃ । യുക്തഃ സ പിതൃകാര്യേഷു ശ്രുതിസ്മൃതിവിധാനവാന്
അവൻ മനസ്സിന്റെ നിയന്ത്രണവും ഇന്ദ്രിയസംയമനവും ഉണ്ടായിരുന്നു, ക്ഷമയും സന്തോഷവും നിറഞ്ഞവനായിരുന്നു, പിതൃകർമ്മങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധയുള്ളവനും, ശാസ്ത്രങ്ങളും സ്മൃതികളും അറിയുന്നവനുമായിരുന്നു.
യുക്തോ മധുരവാക്യേഷു സംയുക്തോ ഹരിപൂജനേ । യുക്തോ വൈഷ്ണവസംസര്ഗേ ത്രികാലജ്ഞാനവാന്മുനിഃ
മധുരമായ വാക്കുകളിൽ പ്രാവീണ്യം, ഹരിയുടെ ആരാധനയിൽ ഭക്തി, വൈഷ്ണവരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ സന്തോഷം, മൂന്നു കാലത്തെ അറിവ് ഉള്ള മഹർഷിയായിരുന്നു.
സ്വകര്മണി രതോ ധീരോ ഹൃദയാലുഃ പ്രിയാപ്രിയഃ । ദയാലുരതിമേധാവീ തത്ത്വവിദ്ബ്രാഹ്മണപ്രിയഃ
സ്വകാര്യ കര്മ്മങ്ങളില് സ്ഥിരതയുള്ളവൻ, ധൈര്യവാനായവൻ, ഹൃദയത്തിൽ കരുണയുള്ളവൻ, സ്നേഹിക്കും ശത്രുക്കളോടും ഒരുപോലെ, ദയയും വലിയ ബുദ്ധിയും ഉള്ളവൻ, സത്യം അറിയുന്നവൻ, ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് പ്രിയനായവൻ.
മാധവേ മാസി രേവായാം സ്നാനാര്ഥം പ്രതിസംചരന് । അഗ്രതഃ പംചപുരുഷാന്ദദര്ശാതീവ ദുഃഖിതാന്
മാധവമാസത്തിൽ രേവാനദിയിൽ സ്നാനത്തിനായി യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ, അവൻ മുന്നിൽ അതീവ ദുഃഖിതരായ അഞ്ച് പുരുഷന്മാരെ കണ്ടു.
പരസ്പരമസംസര്ഗകാരിണഃ കൃഷ്ണവിഗ്രഹാന് । വടച്ഛായാമുപാശ്രിത്യ സമാസീനാനവസ്ഥിതാന്
അവർ പരസ്പരം സ്പർശിക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു, കറുത്ത ശരീരങ്ങളായിരുന്നു, വടവൃക്ഷത്തിന്റെ തണലിൽ ഇരുന്നു, മനസ്സിൽ സ്ഥിരതയില്ലാത്തവരായിരുന്നു.
പശ്യംതോ ദിക്ഷു സര്വാസു ദുരിതോദ്വിഗ്നചേതസഃ । താനാലോക്യ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠശ്ചിംതയാമാസ വിസ്മിതഃ
അവർ എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും നോക്കി, ദുർഭാഗ്യത്തിൽ വിഷമിച്ച മനസ്സോടെ ഇരുന്നു. അവരെ കണ്ട ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠൻ അത്ഭുതത്തോടെ ചിന്തിച്ചു.
അത്രൈതേ കേ നരാ ഭീതാ വിപിനേ ദീനചേഷ്ടിതാഃ । ചൌരാ വാ വികൃതാകാരാ ദൃശ്യംതേ സംഗഭാഗിനഃ
ഈ കാട്ടിൽ ഭയത്തോടെയും ദയനീയമായ പെരുമാറ്റത്തോടെയും കാണുന്ന ഇവർ ആരാണ്? ഇവർ കള്ളന്മാരോ, അല്ലെങ്കിൽ രൂപത്തിൽ വ്യത്യസ്തരായവരോ?
പരസ്പരം ച ഭാഷംതഃ കൃശാഃ കൃഷ്ണവപുഃ ശ്രിയഃ । യാവദേവം സ വിപ്രാഗ്ര്യോ വിചാരയതി ധീരധീഃ
അവർ തമ്മിൽ സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു, ക്ഷീണിച്ച ശരീരവും കറുത്ത രൂപവും, ആഭരണങ്ങളില്ലാത്തവരായിരുന്നു. അങ്ങനെ ആ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠൻ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചു.
താവദാഗമ്യതേ സര്വേ ദൂരസ്ഥാ മുനിമാദരാത് । ബദ്ധാംജലിപുടാ ഭൂത്വാ പ്രണമ്യോചുരിതി സ്ഫുടമ്
അപ്പോൾ തന്നെ, അകലെ നിന്നിരുന്ന എല്ലാവരും ആദരത്തോടെ ആ മഹർഷിയോട് സമീപിച്ചു, കൈകൂപ്പി വന്ദനം ചെയ്ത് വ്യക്തമായി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
പംചപുരുഷാ ഊചുഃ - ഭവ്യം ഭവംതം പുരുഷോത്തമം വൈ വിഭ്രാജമാനം ചരിതേന മാന്യമ് । മന്യാമഹേ വിപ്ര ദയാലുമുഖ്യം വാചം സമാകര്ണയ നോസി മൈത്രഃ
അഞ്ചുപുരുഷന്മാർ പറഞ്ഞു: മഹാപുരുഷനേ, നിങ്ങളുടെ നല്ല പെരുമാറ്റം കൊണ്ടും, മാന്യത കൊണ്ടും, ഞങ്ങൾ നിങ്ങളെ മഹത്വമുള്ളവനായി കാണുന്നു. ബ്രാഹ്മണനേ, ദയയും ഉത്തമത്വവും ഉള്ളവനായി ഞങ്ങൾ നിങ്ങളെ കരുതുന്നു. ഞങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ ദയവായി കേൾക്കൂ, കാരണം നിങ്ങൾ ഞങ്ങളോട് സൗഹൃദം പുലർത്തുന്നവനാണ്.
സംതഃ പ്രതിഷ്ഠാ ദീനാനാം ദൈവാദുദ്ഭൂതപാപിനാമ് । ആര്താനാമാര്തിഹംതാരോ ദര്ശനാദേവ സാധവഃ
നന്മയുള്ളവർ ദു:ഖിതർക്കും, വിധിയുടെ കാരണമായി പാപികളായവർക്കും ആശ്രയമാണ്. സദാചാരികൾ ദു:ഖിതരുടെ ദു:ഖം അവരുടെ സാന്നിധ്യം കൊണ്ടു തന്നെ നീക്കുന്നു.
അഹം പാംചാലദേശീയഃ ക്ഷത്രിയോ വീരവാഹനഃ । ബ്രാഹ്മണം ഹതവാന്മോഹാച്ഛരേണ ശബ്ദവേധിനാ
ഞാൻ പാഞ്ചാലദേശത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ക്ഷത്രിയൻ ആണ്, എന്റെ പേര് വീരവാഹനൻ. ഭ്രമം മൂലം ശബ്ദം കേട്ട് അമ്പുകൊണ്ട് ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ ഞാൻ കൊന്നു.
ശിഖാസൂത്രവിഹീനസ്തു തിലകേന വിവര്ജിതഃ । അടാമി ജഗതീമേനാം ബ്രഹ്മഘ്നോഽഹമിതി ബ്രുവന്
ശിഖയും പൂണൂലും ഇല്ലാതെ, തിലകചിഹ്നവും ഇല്ലാതെ, ഞാൻ ഈ ഭൂമിയിൽ ബ്രാഹ്മണഹന്താവാണ് എന്നുപറഞ്ഞ് അലഞ്ഞു നടക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മഘ്നായാതിപാപായ ഭിക്ഷാ മഹ്യം പ്രദീയതാമ് । ഏവം സര്വേഷു തീര്ഥേഷു ഭ്രമന്നത്രാസ്മി ചാഗതഃ
ബ്രാഹ്മണഹത്യ എന്ന അത്യന്തം വലിയ പാപത്തിനായി ദയവായി എനിക്ക് ഭിക്ഷ നൽകണം. എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും ഞാൻ ഭയത്തോടെ അലഞ്ഞു നടന്നുകൊണ്ട് ഇവിടെ എത്തി.
ബ്രഹ്മഹത്യാ ന മേദ്യാപി പ്രയാതി മുനിസത്തമ । ഏവം മേ വര്ഷമേകം ഹി വ്യതീതം കുര്വതോ വിഭോ
ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപം, മഹർഷേ, തീർത്ഥങ്ങളിൽ പോലും എന്നെ വിട്ടുപോകുന്നില്ല. ഇങ്ങനെ ഞാൻ ഒരു മുഴുവൻ വർഷം ഇതേപോലെ കഴിഞ്ഞു.
ദഹ്യമാനസ്യ പാപേന ശോകാകുലിതചേതസഃ । ചംദ്രശര്മാപരോ വിപ്രോ യോയം സംലക്ഷ്യതേ ദ്വിജ
പാപത്തിൽ കത്തുന്ന, ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങിയ മനസ്സോടെ, ഇവിടെ മറ്റൊരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ട്, അവന്റെ പേര് ചന്ദ്രശർമൻ, നീ കാണുന്നവൻ.
ഗുരുഘാതീ സ തു ബ്രഹ്മന്മോഹാകുലിതമാനസഃ । മോഹാകുലിതചിത്തത്വാദ്ഗുരുഘാതക ഉച്യതേ
അവൻ ഗുരുഹന്താവാണ്, ബ്രാഹ്മണനേ, ഭ്രമം മൂലം മനസ്സു കലങ്ങിയവൻ. ഭ്രമം കൊണ്ടു മനസ്സു കുഴഞ്ഞതിനാൽ അവനെ ഗുരുഹന്താവ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
നിവസന്മാഗധേദേശേ സംത്യക്തഃ സ്വജനൈസ്തതഃ । ദൈവാദസാവപി മുനേ ഭ്രമന്നിഹ സമാഗതഃ
മഗധദേശത്ത് താമസിച്ചിരുന്ന അവൻ, സ്വന്തം ബന്ധുക്കൾ ഉപേക്ഷിച്ചതിനാൽ, വിധിയുടെ കാരണമായി ഇവിടെ അലഞ്ഞു എത്തി, മഹർഷേ.
ശിഖാസൂത്രവിഹീനസ്തു വിപ്രലിംഗവിവര്ജിതഃ । മയാ പൃഷ്ടസ്തു വൃത്താംതം സത്യമേവാവദദ്ദ്വിജഃ
ശിഖയും പൂണൂലും ഇല്ലാതെ, ബ്രാഹ്മണന്റെ ചിഹ്നങ്ങൾ ഇല്ലാതെ, ഞാൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ അവൻ സത്യമായിട്ടാണ് തന്റെ കഥ പറഞ്ഞത്, ദ്വിജനേ.
വസതാ യദ്ഗുരോര്ഗേഹേ ക്രോധാകുലിതചേതസാ । മഹാമോഹഗതേനാപി യഥാ വൈ ഘാതിതോ ഗുരുഃ
ഗുരുവിന്റെ വീട്ടിൽ താമസിക്കുമ്പോൾ, കോപത്തിൽ മനസ്സു കലങ്ങി, വലിയ ഭ്രമം മൂലം അവൻ തന്റെ ഗുരുവിനെ കൊന്നു.
തേന പാപേന ദഗ്ധോഽസൌ വര്തതേ ശോകപീഡിതഃ । തൃതീയോഽയം പുനഃ സ്വാമിന്വേദശര്മാസമാഹിതഃ
ആ പാപം കൊണ്ടു അവൻ ദു:ഖത്തിൽ കിടക്കുന്നു. മൂന്നാമത്തേത് സ്വാമിയായ വേദശർമൻ ആണ്, അവനും മനസ്സു കുഴഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
സുരാപോ ബ്രാഹ്മണോ ജാതോ മോഹാദ്വേശ്യാപ്രസംഗതഃ । പൃഷ്ടോ മയായമപി മേ യഥാവൃത്തം തഥാബ്രവീത്
മദ്യപാനത്തിൽ അടിമയായ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ, ഭ്രമം മൂലം ദ്വേഷ്യയായ സ്ത്രീയുമായി ചേർന്ന് ജനിച്ചവൻ; ഞാൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ അവൻ സംഭവിച്ചത് എങ്ങനെയാണോ അതുപോലെ പറഞ്ഞു.
ആത്മനശ്ചേഷ്ടിതം സര്വം മനസ്താപേന പീഡിതഃ । നിരസ്തഃ സര്വലോകൈശ്ച ഭാര്യാബംധുജനൈരപി
തന്റെ എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും കൊണ്ടു മനസ്സിൽ വേദന അനുഭവിച്ച്, എല്ലാവരും അവനെ തള്ളിക്കളഞ്ഞു, ഭാര്യയും ബന്ധുക്കളും പോലും അവനെ ഉപേക്ഷിച്ചു.
തേന പാപേന സംലിപ്തോ ഭ്രമന്നത്രായമാഗതഃ । ചതുര്ഥോ വിധുരോ നാമ വൈശ്യോഽയം ഗുരുതല്പഗഃ
ആ പാപത്തിൽ കുടുങ്ങി, അലഞ്ഞു നടന്നവൻ ഇവിടെ എത്തി. നാലാമത്തേത് വിദ്യുരൻ എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു വൈശ്യൻ ആണ്, ഗുരുപത്നിയെ അനുഭവിച്ച വലിയ പാപം ചെയ്തവൻ.
മോഹാന്മാസത്രയം യാവദ്വേശ്യാഭൂതാം ച മാതരമ് । ബുഭുജേ സ വിദേഹസ്ഥാം ജ്ഞാതതത്ത്വസ്തതശ്ചരന്
ഭ്രമം മൂലം, മൂന്ന് മാസം വരെ, ദ്വേഷ്യയായ സ്ത്രീയായ തന്റെ അമ്മയെ, അവൾ വിദേശത്ത് താമസിക്കുമ്പോൾ, അനുഭവിച്ചു; പിന്നെ സത്യം മനസ്സിലാക്കി, അലഞ്ഞു നടന്നു.
ദുഃഖിതോഽഭ്യാഗമദ്ഭൂമിം ഭ്രമന്നിഹ മുനേ പുനഃ । പംചമോഽയം മഹാപാപീ പാപിസംസര്ഗകാരകഃ
ദു:ഖിതനായി, വീണ്ടും ഈ ദേശത്ത് എത്തി, മഹർഷേ, അലഞ്ഞു നടക്കുന്നു. അഞ്ചാമത്തേത് വലിയ പാപി, പാപബന്ധത്തിന് കാരണമായവൻ.
പ്രത്യഹം ധനലോഭേന സ്തേയാദികൃതവാനഘമ് । വൈശ്യോതിപാതകൈഃ ക്രാംതസ്തതസ്ത്യക്തോ ജനൈഃ സ്വയമ്
ദിവസേന ധനലോഭം കൊണ്ടു, കള്ളപ്പണിയടക്കം പല പാപങ്ങളും ചെയ്തവൻ; വൈശ്യനായി വലിയ പാപങ്ങളിൽ അകപ്പെട്ടു, അതിനാൽ തന്നെ എല്ലാവരും അവനെ ഉപേക്ഷിച്ചു.