ഗുണരൂപസമായുക്താ സുശീലാ ചാരുമംഗലാ । ദിവ്യാദേവീതി വിഖ്യാതാ രൂപേണാപ്രതിമാ ഭുവി ൩൭ (ദ്ര. പദ്മപുരാണ [https://sa.wikisource.org/s/fwm ഭൂമിഖണ്ഡ, അധ്യായഃ ൮൫.൫൪])। പിത്രാ ത്വാലോകിതാ സാ തു രൂപലാവണ്യസംയുതാ । സ താം ദൃഷ്ട്വാ ദിവോദാസോ ദിവ്യാം ദേവീം സുതാം തദാ
സകല ഗുണങ്ങളാലും സൗന്ദര്യത്താലും സമ്പന്നയായിരുന്നു അവൾ. നല്ല സ്വഭാവവും മംഗളവും ഉള്ളവളായി ദിവ്യാദേവി എന്ന പേരിൽ ഭൂമിയിൽ അപരിമിതമായ സൗന്ദര്യത്തോടെ പ്രശസ്തയായിരുന്നു.
കസ്മൈ ച ദീയതേ കന്യാ സുവരായ മഹാത്മനേ । ഇതി ചിംതാപരോ ഭൂത്വാ സമാലോക്യ നരോത്തമഃ
അവളുടെ അച്ഛൻ അവളെ നോക്കി, അവളുടെ സൗന്ദര്യവും ലാവണ്യവും കണ്ടു. ദിവ്യാദേവിയെ കണ്ട ദിവോദാസൻ, ഈ പെൺകുട്ടിയെ ആര്ക്ക് നൽകണം എന്ന് ആലോചിച്ചു.
രൂപദേശസ്യ രാജാനം സമ്യഗ്ജ്ഞാത്വാ മഹീപതിഃ । ചിത്രസേനം മഹാത്മാനം സമാഹൂയ തതോ നൃപഃ
ആ പ്രദേശത്തെ രാജാവിനെ നന്നായി അറിഞ്ഞ ദിവോദാസൻ, മഹാത്മാവായ ചിത്രസേനനെ വിളിച്ചു.
കന്യാം ദദൌ ദിവോദാസശ്ചിത്രസേനായ ധീമതേ । തസ്യാ വിവാഹകാലസ്യ സംപ്രാപ്തേ സമയേ നൃപ
ദിവോദാസൻ തന്റെ മകളെ ബുദ്ധിശാലിയായ ചിത്രസേനനു നൽകി. വിവാഹസമയമെത്തിയപ്പോൾ,
മൃതോഽസൌ ചിത്രസേനസ്തു കാലധര്മേണ വൈ കില । ദിവോദാസശ്ച ധര്മാത്മാ ചിംതയാമാസ ഭൂപതിഃ
ചിത്രസേനൻ കാലത്തിന്റെ നിയമപ്രകാരം മരിച്ചുപോയി. അപ്പോൾ ധർമ്മനിഷ്ഠനായ ദിവോദാസൻ ആലോചിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ബ്രാഹ്മണാംശ്ച സമാഹൂയ പപ്രച്ഛ നൃപനംദന । അസ്യാ വിവാഹകാലേ തു ചിത്രസേനോ ദിവം ഗതഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വിളിച്ചുചേർത്ത് രാജകുമാരൻ അവരോടു ചോദിച്ചു: 'വിവാഹസമയത്ത് ചിത്രസേനൻ സ്വർഗത്തിൽ പോയിരിക്കുന്നു.'
അസ്യാസ്തു കീദൃശം കര്മ ഭവിഷ്യതി ബ്രുവംതു മേ । ബ്രാഹ്മണ ഉവാച-। വിവാഹോ ജായതേ രാജന്കന്യായാസ്തു വിധാനതഃ
'ഇവളുടെ കാര്യത്തിൽ എന്ത് ചെയ്യണം? പറയൂ,' എന്നു ചോദിച്ചു. ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: 'കന്യകയുടെ വിവാഹം നിയമപ്രകാരം നടത്തണം, രാജാവേ.'
പതിര്മൃത്യും പ്രയാത്യേവ യോ വാ ത്യാഗം കരോതി ച । മഹാധിവ്യാധിനാ ഭീതസ്ത്യാഗം കൃത്വാ പ്രയാതി ച
'ഭർത്താവ് മരിച്ചാലോ, ഉപേക്ഷിച്ചാലോ, വലിയ രോഗഭയത്താൽ വിട്ടുപോയാലോ, അവൻ വിട്ടുപോകുന്നു.'
പ്രവ്രാജിതോ ഭവേദ്രാജന്ധര്മശാസ്ത്രേഷു ദൃശ്യതേ । തസ്യാം രജസ്വലായാം ച അന്യഃ പതിര്വിധീയതേ
'അവൻ സന്യാസിയായി മാറിയാൽ, രാജാവേ, ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങളിൽ കാണുന്നതുപോലെ, അവൾ രജസ്സിൽ ആയിരിക്കുമ്പോൾ, മറ്റൊരു ഭർത്താവിനെ അനുവദിച്ചിരിക്കുന്നു.'
വിവാഹം തു പ്രധാനേന പിതാ കുര്യാന്ന സംശയഃ । ഏവം രാജന്സമാദിഷ്ടം ധര്മശാസ്ത്രേ ശുഭൈര്ജനൈഃ
'പ്രധാനനായ പുരുഷനുമായി പിതാവാണ് വിവാഹം നടത്തേണ്ടത്, സംശയമില്ല. ഇങ്ങനെ, രാജാവേ, ധർമ്മശാസ്ത്രത്തിൽ നല്ലവർ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.'
വിവാഹഃ ക്രിയതാമസ്യാ ഇത്യൂചുസ്തേ ദ്വിജോത്തമാഃ । ദിവോദാസശ്ച ധര്മാത്മാ ബ്രാഹ്മണൈസ്തു പ്രണോദിതഃ
'വിവാഹം നടത്തണം' എന്ന് ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണന്മാർ പറഞ്ഞു. ധർമ്മനിഷ്ഠനായ ദിവോദാസൻ ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ പ്രേരണയാൽ തീരുമാനിച്ചു.
വിവാഹാര്ഥം മഹാരാജ മാനസം കൃതവാന്നൃപ । പുനര്ദത്താ പ്രദാനേന ദിവ്യാദേവീ നൃപോത്തമ
വിവാഹത്തിനായി മഹാരാജാവ് മനസ്സുറപ്പിച്ചു. രാജാക്കന്മാരിൽ ഉത്തമനായ ദിവോദാസൻ ദിവ്യാദേവിയെ വീണ്ടും വിവാഹം നൽകി.
പുഷ്പസേനായ പുണ്യായ തസ്മൈ രാജ്ഞേ മഹാത്മനേ । മൃത്യുധര്മം ഗതോ രാജാ വിവാഹസമയേഽപി സഃ
പുണ്യമുള്ള മഹാത്മാവായ രാജാവായ പുഷ്പസേനനു അവളെ നൽകി. മുൻ ഭർത്താവ് വിവാഹസമയത്തുതന്നെ മരിച്ചിരുന്നു.
യദാ യദാ മഹാഭാഗോ ദിവ്യാദേവ്യാശ്ച ഭൂപതിഃ । കരോതി സ പിതോദ്യോഗം വിവാഹസ്യാതിദുഃഖിതഃ
ദിവ്യാദേവിയുടെ പിതാവായ മഹാഭാഗനായ രാജാവ് ഓരോ തവണയും വിവാഹത്തിനായി ശ്രമിച്ചപ്പോൾ അത്യന്തം ദുഃഖിതനായിരുന്നു.
ഭര്താപി മ്രിയതേ കാലേ പ്രാപ്തലഗ്നസ്തദാ തദാ । ഏകവിംശതിഭര്താരഃ കാലേകാലേ മൃതാസ്തതഃ
ഭർത്താവും സമയമെത്തുമ്പോൾ മരിച്ചു; അങ്ങനെ ഇരുപത്തൊന്ന് ഭർത്താക്കന്മാർതന്നെ ഓരോന്നായി മരണത്തിന് കീഴടങ്ങി.
തതോ രാജാ മഹാദുഃഖീ സംജാതഃ ഖ്യാതവിക്രമഃ । സമാലോക്യ തമാഹൂയ മംത്രിഭിഃ സഹ നിശ്ചലഃ
പേരുകേട്ട വീരതയുള്ള രാജാവ് അത്യന്തം ദുഃഖിതനായി; ഇത് കണ്ട രാജാവ് മന്ത്രിമാരെ വിളിച്ചു, മനസ്സുറച്ച് നിന്നു.
സ്വയംവരേ മഹാബുദ്ധിം ചകാര പൃഥിവീപതിഃ । അഥ തേന സമാഹൂതാ രാജാനോ വിവിധാ നൃപാഃ
ഭൂമിയുടെ രാജാവ്, വലിയ ബുദ്ധിയോടെ സ്വയംവരം ഒരുക്കി; അതിനുശേഷം അവന്റെ ക്ഷണപ്രകാരം വിവിധ രാജാക്കന്മാരും ഭരണാധികാരികളും അവിടെ എത്തി.
സ്വയംവരാര്ഥം വൈ തസ്യാ ബഹവോ ധര്മതത്പരാഃ । തസ്യാസ്തു രൂപസംക്ഷുബ്ധാ മൃത്യുനാ പ്രേഷിതാ നൃപാഃ
അവളുടെ സ്വയംവരത്തിനായി ധർമ്മത്തിൽ ആഗ്രഹമുള്ള അനേകം രാജാക്കന്മാർ വന്നുവന്നു; അവളുടെ സൗന്ദര്യത്തിൽ ആകർഷിതരായി, മരണത്തിന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം ആ രാജാക്കന്മാർ—
സംഗ്രാമം ചക്രിരേ മൂഢാ മൃതാസ്തേഽഥ പരസ്പരമ് । ഏവം തേഷാം ക്ഷയോ ജാതഃ ക്ഷത്ത്രിയാണാം നരേശ്വര
അവിവേകികൾ തമ്മിൽ യുദ്ധം ചെയ്തു, ഒടുവിൽ മരണമടഞ്ഞു; അങ്ങനെ, രാജാധിരാജാ, ആ ക്ഷത്രിയന്മാർക്ക് നാശം സംഭവിച്ചു.
ദിവ്യാദേവീ ച ദുഃഖാര്താ രുരോദ കരുണം തതഃ । ബാലാമാലോക്യ താം രാജാ രുദംതീം ചാതിദുഃഖിതാമ്
ദിവ്യാദേവി ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി ദയനീയമായി കരഞ്ഞു; ആ ബാലികയെ കരയുന്നതും അത്യന്തം ദുഃഖിതയുമായിരിക്കുന്നതും കണ്ട രാജാവ്—
പുരോധസം ച ധര്മജ്ഞം ജ്ഞാനവംതം തപസ്വിനമ് । ജാതൂകര്ണം പ്രണമ്യാദൌ വിനയാന്വിതകംധരഃ
ധർമ്മജ്ഞനും ജ്ഞാനശാലിയും തപസ്സുകാരനുമായ പുരോഹിതൻ ജാതൂകർണ്ണനെ ആദരപൂർവ്വം തലകുനിച്ച് വിനയത്തോടെ ആദ്യം വന്ദിച്ചു.
ദിവോദാസ ഉവാച-। കഥയസ്വ പ്രസാദേന കിമേതസ്യാഹി പാതകമ് । ദിവ്യാദേവ്യാസ്തു മേ പുത്ര്യാ യദേതച്ചേഷ്ടിതം കൃതമ്
ദിവോദാസൻ പറഞ്ഞു: 'ദയവായി പറയൂ—ഈ പെൺകുട്ടിക്ക് എന്താണ് പാപം? എന്റെ മകളായ ദിവ്യാദേവി എന്താണ് ചെയ്തതെന്ന് അറിയിക്കൂ.'
ജാതൂകര്ണ ഉവാച-। തസ്യാസ്തു ചേഷ്ടിതം വീര ദിവ്യാദേവ്യാ വദാമ്യഹമ് । പൂര്വജന്മകൃതം സര്വം തന്മേ നിഗദതഃ ശൃണു
ജാതൂകർണ്ണൻ പറഞ്ഞു: 'വീരാ, ദിവ്യാദേവിയുടെ പ്രവർത്തികൾ ഞാൻ പറയുന്നു; അവളുടെ മുൻജന്മത്തിൽ ചെയ്തതെല്ലാം ഞാൻ വിശദമായി പറയുന്നു, ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.'
ആസ്തേ വാരാണസീ പുണ്യാ നഗരീ പാപനാശിനീ । തസ്യാമാസ്തേ മഹാപ്രാജ്ഞഃ സുവീരോ നാമ നാമതഃ
പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന പുണ്യനഗരമായ വാരാണസി എന്ന നഗരം ഉണ്ട്; അവിടെ സുജ്ഞാനിയായ സുവീരൻ എന്നയാൾ വസിച്ചു.
വൈശ്യജാത്യാം സമുത്പന്നോ ധനധാന്യസമാകുലഃ । തസ്യ ഭാര്യാ മഹാപ്രാജ്ഞ ചിത്രാനാമ സുവിസ്മൃതാ
വ്യവസായ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച അവൻ ധനസമ്പത്തിലും ധാന്യത്തിലും സമൃദ്ധനായിരുന്നു; അവന്റെ ഭാര്യ, വലിയ ബുദ്ധിയുള്ളവളായ ചിത്രാ എന്നായിരുന്നു പേര്.
കുലാചാരം പരിത്യജ്യ ദുരാചാരേണ വര്തതേ । ന മന്യതേ ഹി ഭര്താരം രൌദ്രകൃത്യേ ച വര്തതേ
കുടുംബത്തിന്റെ നല്ല ആചാരങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് അവൾ ദുഷ്പ്രവൃത്തികളിൽ ഏർപ്പെട്ടു; ഭർത്താവിനെ അവൾ മാനിച്ചില്ല, ക്രൂരമായ പ്രവൃത്തികളിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
പുണ്യകാര്യവിഹീനാ തു പാപം ചരതി ദുര്മതിഃ । ഭര്താരം ഭര്ത്സതേ നിത്യം സ്വൈരിണീ കലഹപ്രിയാ
പുണ്യപ്രവൃത്തികൾ ഇല്ലാതെ, ദുഷ്ടചിന്തകളോടെ പാപം ചെയ്തവളായിരുന്നു അവൾ; ഭർത്താവിനെ എല്ലായ്പ്പോഴും ശപിച്ച്, അശുദ്ധയും വഴക്കിന് ഇഷ്ടപ്പെട്ടവളുമായിരുന്നു.
നിത്യം പരഗൃഹേ വാസ നിരതാ ഭ്രമതേഽധികമ് । പരച്ഛിദ്രം സമാപശ്യേദ്ദുഷ്ടാഭൂതേഷു സര്വദാ
എപ്പോഴും അന്യരുടെ വീട്ടിൽ താമസിച്ച്, അധികം സഞ്ചരിച്ചു; ദുഷ്ടസ്വഭാവം കൈവരിച്ച്, മറ്റുള്ളവരുടെ തെറ്റുകൾ അന്വേഷിക്കുകയായിരുന്നു അവൾ.
സാധുനിംദാരതാ പാപാ ബഹുഹാസ്യകരീ സദാ । കുസംഗതിരതാ വാചാ ദുരാചാരജനപ്രിയാ
പാപിനിയായ അവൾ നല്ലവരെ അപമാനിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടവളും, എല്ലായ്പ്പോഴും അധികം ചിരിക്കാറുള്ളവളും ആയിരുന്നു; ദുഷ്പ്രവൃത്തികളുള്ളവരോടൊപ്പം കൂട്ടുകൂടി, വാക്കുകൾകൊണ്ട് ദുഷ്ടന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു.
ധൂര്താധര്മജനദ്വേഷകരീ ചാനൃതഭാഷിണീ । വിജ്ഞായൈവം സുവീരോഽസ്യാ ഉപയേമേ തതോഽപരാമ്
നന്മയുള്ളവരെയും ധർമ്മശീലികളെയും അവൾ വെറുത്തു, കള്ളം പറയുകയും ചെയ്തു; അങ്ങനെ, സുവീരൻ മറ്റൊരു സ്ത്രീയെ വിവാഹം ചെയ്തു.