ജലാഗ്ന്യാദിപ്രവേശസ്യ പ്രസജ്യേത വ്രതാംതരാത് । ഇദമല്പം മഹത്ത്വം തദിതി നൈവ നിയാമകഃ
ജലം, അഗ്നി എന്നിവയിൽ കയറുന്നത് മറ്റു വ്രതങ്ങളിൽ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ വ്രതത്തിന്റെ വലിയതോ ചെറുതോ എന്നത് ഇതിലൊന്നും മാത്രം ആശ്രയിച്ചിട്ടില്ല.
ഫലം യഥോദിതം ശാസ്ത്രേ തദേവ സ്യാന്മഹോദയമ് । യഥാല്പനാശോ മഹതാ മഹന്നാശസ്തഥാല്പതഃ
ശാസ്ത്രത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഫലം തന്നെയാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം. ചെറുതായ കാരണത്തിൽ നിന്ന് ചെറു നാശവും, വലിയ കാരണത്തിൽ നിന്ന് വലിയ നാശവും ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെയാണ് ഇത്.
കിംത്വല്പവിസ്ഫുലിംഗേന തൃണനാശഃ പ്രദൃശ്യതേ । അജാമിലോഽപി ഭൂപാല ദാസ്യാഃ പതിരിതി സ്മൃതഃ
എങ്കിലും, ചെറിയ ഒരു ചിന്തപ്പൊരിയും പുല്ല് കത്തിക്കുന്നതുപോലെ, രാജാവേ, ദാസിയുടെ ഭർത്താവായ അജാമിലനും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
ധര്മപത്നീപരിത്യാഗീ നിത്യം പാപപഥിസ്ഥിതഃ । മ്രിയമാണഃ സുതാഹ്വാനം ചക്രേ നാരായണേതി ച
അവൻ തന്റെ ധർമ്മപത്നിയെ ഉപേക്ഷിച്ചു, എപ്പോഴും പാപമാർഗത്തിൽ ജീവിച്ചു. മരിക്കുമ്പോൾ, അവൻ മകനായ നാരായണയെ വിളിച്ചു.
തഥാ യന്നാമഗ്രഹണാത്പദം ലേഭേ സുദുര്ല്ലഭമ് । അനിച്ഛയാപി ദഹതി സ്പൃഷ്ടോ ഹുതവഹോ യഥാ
അങ്ങനെ, ആ നാമം ഉച്ചരിച്ചതിനാൽ, അതിവിശേഷമായ സ്ഥാനം അവൻ നേടി. മനസ്സിൽ ഉദ്ദേശമില്ലെങ്കിലും, തീ സ്പർശിച്ചാൽ കത്തുന്നതുപോലെയാണ് ഇത്.
തഥാ ദഹതി ഗോവിംദനാമവ്യാജാദപീരിതമ്
അതു പോലെ, ഗോവിന്ദന്റെ നാമം ഉദ്ദേശമില്ലാതെ പറഞ്ഞാലും പാപം കത്തിച്ചുകളയുന്നു.
ഹത്യായുതം ശപനഹാ സഹസ്രമുഗ്രം ഗുര്വംഗനാകോടിനിഷേവണം ച । സ്തേയാന്യശേഷാണി ഹരേഃ പ്രിയേണ ഗോവിംദനാമ്നാ നിഹതാനി സദ്യഃ
പത്തായിരം കൊലപാതകങ്ങൾ, ആയിരം ഭയങ്കര ശാപങ്ങൾ, ഗുരുക്കളുടെ അനേകം ഭാര്യമാരെ അനുഭവിച്ചത്, എല്ലാത്തരം മോഷണങ്ങളും — ഇവയെല്ലാം പ്രിയപ്പെട്ട ഗോവിന്ദനാമം ഉച്ചരിച്ചാൽ ഉടൻ നശിക്കുന്നു.
വിഷ്ണുഭക്തിമയം വീര യത്കിംചിത്ക്രിയതേഽല്പകമ് । സുകൃതം സാധു വിദുഷാ തദക്ഷയഫലം ഭവേത്
വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തിയോടെ ചെയ്ത ചെറിയ സത്കർമ്മം പോലും, ജ്ഞാനികൾക്ക് അറിയാം, അത്തരം നല്ല പ്രവൃത്തികൾക്ക് അക്ഷയഫലം ലഭിക്കും.
സംദേഹോ ന ച കര്തവ്യോ മാധവേ മാസി മാധവമ് । സമാരാധ്യ ജനോ ഭക്ത്യാ തത്തദ്വാംഛിതമാപ്നുയാത്
സന്ദേഹിക്കേണ്ടതില്ല: മാധവമാസത്തിൽ ഭക്തിയോടെ മാധവനെ ആരാധിച്ചാൽ, ആളുകൾക്ക് ആഗ്രഹിച്ചതെല്ലാം ലഭിക്കും.
അപത്യം ദ്രവിണം ദാരാ ധരാ ഹര്മ്യം ഹയാ ഗജാഃ । സുഖാനി സ്വര്ഗമോക്ഷൌ ച ന ദൂരേ ഹരിഭക്തിതഃ
മക്കൾ, സമ്പത്ത്, ഭാര്യമാർ, ഭൂമി, വീടുകൾ, കുതിരകൾ, ആനകൾ, സുഖങ്ങൾ, സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും — ഹരിയിൽ ഭക്തിയുള്ളവർക്കു ഇവയൊന്നും ദൂരമല്ല.
ഏവം ശാസ്ത്രോക്തവിധിനാ സ്വല്പേനാപി ന സംശയഃ । പാപസ്യ മഹതോഽപി സ്യാത്ക്ഷയഃ സമ്യഗ്വിധാനതഃ
ശാസ്ത്രത്തിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ, ചെറിയതായാലും ശരിയായി ചെയ്താൽ, വലിയ പാപം പോലും സംശയമില്ലാതെ നശിക്കും.
ഫലാധിക്യം ഭവേദ്വിദ്വന്നാധിക്യാദ്ഭാവകര്മണോഃ । സൂക്ഷ്മാ ധര്മസ്യ ഗതയോ ദുര്ജ്ഞേയാ വിബുധൈരപി
ഫലത്തിന്റെ വലിയത്വം പ്രവർത്തിയുടെ അളവുകൊണ്ടല്ല, ഭാവവും കർമ്മത്തിന്റെ ഗുണവും കൊണ്ടാണ്. ധർമ്മത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മമായ വഴികൾ ദേവന്മാർക്കുപോലും മനസ്സിലാക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്.
പ്രിയോ മാധവമാസോഽയം മാധവസ്യ മഹാത്മനഃ । ഏകോഽപി ത്രിഷു ലോകേഷു സമഗ്രേപ്സിതദായകഃ
മാധവമാസം മഹാത്മാവായ മാധവനു പ്രിയമാണ്. ഈ മാസം മാത്രം മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ആഗ്രഹിച്ചതെല്ലാം നൽകുന്നു.
പുണ്യേന ഗാംഗേന ജലേന കാലേ ദേശേ ബുധഃ സ്നാനപരഃ കഥംചിത് । ആജന്മനോ ഭാവഹതോഽപി ദാതാ ന ശുധ്യതീത്യേവ മതം മമൈതത്
സമയത്തും സ്ഥലത്തും ഗംഗാജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന പണ്ഡിതനും, ജന്മത്തിൽ നിന്നുള്ള മനസ്സിന്റെ അശുദ്ധി നീക്കിയില്ലെങ്കിൽ, ശുദ്ധിയുണ്ടാകില്ല — ഇതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
പ്രജ്വാല്യ വഹ്നിം ഘൃതതൈലസിക്തം പ്രദക്ഷിണാവര്തശിഖം സ്വകാലേ । പ്രവിശ്യ ദഗ്ധഃ കില ഭാവദുഷ്ടോ ന സ്വര്ഗമാപ്നോതി ഫലം ന ചാന്യത്
നല്ല സമയത്ത്, നെയ്യും എണ്ണയും ഒഴിച്ച തീ കത്തിച്ച്, വലതുവശത്തേക്ക് തിരിയുന്ന ജ്വാലയിൽ കയറിയാലും, മനസ്സിൽ ദോഷം ഉണ്ടെങ്കിൽ സ്വർഗ്ഗം ലഭിക്കുകയോ മറ്റേതെങ്കിലും ഫലം ലഭിക്കുകയോ ഇല്ല.
ഗംഗാദിതീര്ഥേഷു വസംതി ദേവാ ദേവാലയേ യക്ഷഗണാശ്ച നിത്യമ് । വിനാശനം യാംതി കൃതോപവാസാ ഭാവോജ്ഝിതാസ്തേന ഫലം ലഭംതേ
ഗംഗാദി തീരങ്ങളിൽ ദേവന്മാർ എപ്പോഴും വസിക്കുന്നു, ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ യക്ഷഗണങ്ങളും. ഭാവമില്ലാതെ ഉപവാസം ചെയ്യുന്നവർ നശിക്കുന്നു, അതുകൊണ്ട് ഫലം ലഭിക്കില്ല.
ഭാവം തതോ ഹൃത്കമലേ നിധായ ശ്രീമാധവം മാധവമാസി ഭക്ത്യാ । യജേത യഃ സ്നാനപരോ വിശുദ്ധഃ പുണ്യം ന ശക്താ വയമസ്യ വക്തുമ്
ഹൃദയത്തിലെ കമലത്തിൽ ഭക്തി നിറച്ച്, ശ്രീമാധവനെ മാധവമാസത്തിൽ ഭക്തിപൂർവ്വം സ്നാനശുദ്ധിയോടെ ആരാധിക്കുന്നവന്റെ പുണ്യം ഞങ്ങൾക്കു വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല.
ഇഹാര്ഥേഽപി പുരാവൃത്തമാകര്ണയ മഹീപതേ । വിചിത്രം കഥയിഷ്യാമി ഫലം കിമപി കര്മണാമ്
ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പുരാതനമായ ഒരു സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ, മഹാരാജാവേ. ഞാൻ അത്ഭുതകരമായ ഒരു ഫലത്തെപ്പറ്റി പറയാം.
തസ്യ മാധവമാസസ്യ പ്രസാദാന്മാധവസ്യ ച । യഥാപി ബ്രാഹ്മണീ കാചിത്സ്വൈരിണ്യാപ ശുഭം ഫലമ്
മാധവമാസത്തിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, മാധവന്റെ കൃപയാൽ, ഒരു ബ്രാഹ്മണസ്ത്രി സ്വൈരിണിയായിരുന്നിട്ടും ശുഭഫലം ലഭിച്ചു.
ദിവോദാസേതി വിഖ്യാതഃ പുരാ കാംതീശ്വരോഽഭവത് । തസ്യാപത്യം മഹാരത്നം നാരീണാമുത്തമം സദാ
ദിവോദാസൻ എന്ന പേരിൽ പുരാതനകാലത്ത് പ്രശസ്തനായ ഒരു കാന്തിമാനായ രാജാവുണ്ടായിരുന്നു. അവന്റെ പുത്രി സ്ത്രീകളിൽ എപ്പോഴും ഏറ്റവും ഉത്തമയായിരുന്നു.
ഗുണരൂപസമായുക്താ സുശീലാ ചാരുമംഗലാ । ദിവ്യാദേവീതി വിഖ്യാതാ രൂപേണാപ്രതിമാ ഭുവി ൩൭ (ദ്ര. പദ്മപുരാണ [https://sa.wikisource.org/s/fwm ഭൂമിഖണ്ഡ, അധ്യായഃ ൮൫.൫൪])। പിത്രാ ത്വാലോകിതാ സാ തു രൂപലാവണ്യസംയുതാ । സ താം ദൃഷ്ട്വാ ദിവോദാസോ ദിവ്യാം ദേവീം സുതാം തദാ
സകല ഗുണങ്ങളാലും സൗന്ദര്യത്താലും സമ്പന്നയായിരുന്നു അവൾ. നല്ല സ്വഭാവവും മംഗളവും ഉള്ളവളായി ദിവ്യാദേവി എന്ന പേരിൽ ഭൂമിയിൽ അപരിമിതമായ സൗന്ദര്യത്തോടെ പ്രശസ്തയായിരുന്നു.
കസ്മൈ ച ദീയതേ കന്യാ സുവരായ മഹാത്മനേ । ഇതി ചിംതാപരോ ഭൂത്വാ സമാലോക്യ നരോത്തമഃ
അവളുടെ അച്ഛൻ അവളെ നോക്കി, അവളുടെ സൗന്ദര്യവും ലാവണ്യവും കണ്ടു. ദിവ്യാദേവിയെ കണ്ട ദിവോദാസൻ, ഈ പെൺകുട്ടിയെ ആര്ക്ക് നൽകണം എന്ന് ആലോചിച്ചു.
രൂപദേശസ്യ രാജാനം സമ്യഗ്ജ്ഞാത്വാ മഹീപതിഃ । ചിത്രസേനം മഹാത്മാനം സമാഹൂയ തതോ നൃപഃ
ആ പ്രദേശത്തെ രാജാവിനെ നന്നായി അറിഞ്ഞ ദിവോദാസൻ, മഹാത്മാവായ ചിത്രസേനനെ വിളിച്ചു.
കന്യാം ദദൌ ദിവോദാസശ്ചിത്രസേനായ ധീമതേ । തസ്യാ വിവാഹകാലസ്യ സംപ്രാപ്തേ സമയേ നൃപ
ദിവോദാസൻ തന്റെ മകളെ ബുദ്ധിശാലിയായ ചിത്രസേനനു നൽകി. വിവാഹസമയമെത്തിയപ്പോൾ,
മൃതോഽസൌ ചിത്രസേനസ്തു കാലധര്മേണ വൈ കില । ദിവോദാസശ്ച ധര്മാത്മാ ചിംതയാമാസ ഭൂപതിഃ
ചിത്രസേനൻ കാലത്തിന്റെ നിയമപ്രകാരം മരിച്ചുപോയി. അപ്പോൾ ധർമ്മനിഷ്ഠനായ ദിവോദാസൻ ആലോചിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ബ്രാഹ്മണാംശ്ച സമാഹൂയ പപ്രച്ഛ നൃപനംദന । അസ്യാ വിവാഹകാലേ തു ചിത്രസേനോ ദിവം ഗതഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വിളിച്ചുചേർത്ത് രാജകുമാരൻ അവരോടു ചോദിച്ചു: 'വിവാഹസമയത്ത് ചിത്രസേനൻ സ്വർഗത്തിൽ പോയിരിക്കുന്നു.'
അസ്യാസ്തു കീദൃശം കര്മ ഭവിഷ്യതി ബ്രുവംതു മേ । ബ്രാഹ്മണ ഉവാച-। വിവാഹോ ജായതേ രാജന്കന്യായാസ്തു വിധാനതഃ
'ഇവളുടെ കാര്യത്തിൽ എന്ത് ചെയ്യണം? പറയൂ,' എന്നു ചോദിച്ചു. ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: 'കന്യകയുടെ വിവാഹം നിയമപ്രകാരം നടത്തണം, രാജാവേ.'
പതിര്മൃത്യും പ്രയാത്യേവ യോ വാ ത്യാഗം കരോതി ച । മഹാധിവ്യാധിനാ ഭീതസ്ത്യാഗം കൃത്വാ പ്രയാതി ച
'ഭർത്താവ് മരിച്ചാലോ, ഉപേക്ഷിച്ചാലോ, വലിയ രോഗഭയത്താൽ വിട്ടുപോയാലോ, അവൻ വിട്ടുപോകുന്നു.'
പ്രവ്രാജിതോ ഭവേദ്രാജന്ധര്മശാസ്ത്രേഷു ദൃശ്യതേ । തസ്യാം രജസ്വലായാം ച അന്യഃ പതിര്വിധീയതേ
'അവൻ സന്യാസിയായി മാറിയാൽ, രാജാവേ, ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങളിൽ കാണുന്നതുപോലെ, അവൾ രജസ്സിൽ ആയിരിക്കുമ്പോൾ, മറ്റൊരു ഭർത്താവിനെ അനുവദിച്ചിരിക്കുന്നു.'
വിവാഹം തു പ്രധാനേന പിതാ കുര്യാന്ന സംശയഃ । ഏവം രാജന്സമാദിഷ്ടം ധര്മശാസ്ത്രേ ശുഭൈര്ജനൈഃ
'പ്രധാനനായ പുരുഷനുമായി പിതാവാണ് വിവാഹം നടത്തേണ്ടത്, സംശയമില്ല. ഇങ്ങനെ, രാജാവേ, ധർമ്മശാസ്ത്രത്തിൽ നല്ലവർ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.'