തൌ ദംപതീ സുതസമഗ്രസമൃദ്ധസൌഖ്യം പുണ്യോദയം സമുപയുജ്യ തതശ്ചിരേണ । സ്ഥാനം പരം പരമമീയതുരസ്യ ഭക്ത്യാ ശ്രീമാധവേ ച സുകൃതസ്യ നൃപപ്രസാദാത്
അവ ദമ്പതികൾ, മക്കളെപ്പോലെ സമ്പൂർണ്ണമായ ഐശ്വര്യവും സന്തോഷവും അനുഭവിച്ച്, പുണ്യഫലങ്ങൾ ലഭിച്ചശേഷം, ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ്, ശ്രീമാധവനോടുള്ള ഭക്തിയാലും നല്ല രാജാവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താലും, ഈ ലോകത്തിലെ പരമോന്നതമായ സ്ഥിതിയിൽ എത്തി.
യഥൈവ മാധവഃ സാക്ഷാദ്വിദ്യാലക്ഷ്മീ ധവഃ സ്മൃതഃ । തഥൈവ മാധവോ മാസോ മധുസൂദനവല്ലഭഃ
എങ്ങനെ ശ്രീമാധവൻ വിദ്യയും ഐശ്വര്യവും ഉള്ള ദേവിയുടെ ഭർത്താവായി ഓർക്കപ്പെടുന്നുവോ, അതുപോലെ തന്നെ മാധവമാസവും മധുസൂദനനു പ്രിയമാണ്.
ഇദം മാധവമാഹാത്മ്യം കിംചിത്സംക്ഷേപതോഽനഘ । മയാ തേ കഥിതം വീര യത്പുരാ ച പിതുഃ ശ്രുതമ്
പാപമില്ലാത്തവനേ, ഈ മാധവമാസത്തിന്റെ മഹത്വം ഞാൻ ചുരുക്കമായി നിന്നോട് പറഞ്ഞു. ഇതു ഞാൻ മുമ്പ് നിന്റെ അച്ഛനിൽ നിന്ന് കേട്ടതാണു, വീരനേ.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ പാതാലഖംഡേ നാരദാംബരീഷസംവാദേ വൈശാഖമാസമാഹാത്മ്യേ ഏകനവതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ പാതാളഖണ്ഡത്തിൽ നാരദനും അംബരീഷനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തിൽ വൈശാഖമാസമാഹാത്മ്യത്തിലെ എണ്പത്തൊന്നാമത്തെ അധ്യായം അവസാനിക്കുന്നു.
സൂത ഉവാച-। ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ നാരദസ്യ സ ഭൂപതിഃ । പ്രണമ്യ വിസ്മിതഃ പ്രാഹചിംതയന്മനസാ ഹരിമ്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ നാരദന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവ്, അദ്ഭുതത്തോടെ, ഹരിയെ മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചു, നമസ്കരിച്ചു, പിന്നെ പറഞ്ഞു.
അംബരീഷ ഉവാച-। കഥമേതദ്വിമുഹ്യാമഃ സ്വല്പായാസേന യന്മുനേ । ശൂദ്രഃ പാപസമാചാരോ ലേഭേ ബ്രാഹ്മണ്യമുത്തമമ്
അംബരീഷ് പറഞ്ഞു: മഹർഷേ, എങ്ങനെ ഞങ്ങൾ അത്ഭുതപ്പെടുന്നില്ല? വളരെ കുറച്ചുപോലും പരിശ്രമം ഇല്ലാതെ, പാപകൃത്യങ്ങൾ ചെയ്ത ഒരു ശൂദ്രൻ ഉത്തമമായ ബ്രാഹ്മണത്വം നേടി!
ബ്രാഹ്മണ്യം ദുര്ല്ലഭം താത സുകൃതൈര്വിവിധൈരപി । കഥം മാധവമാസസ്യ സ്നാനേനൈവാപ സോഽധമഃ
അച്ഛനേ, ബ്രാഹ്മണത്വം പലവിധം നല്ല പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്താലും ലഭിക്കാൻ അത്യന്തം ദുർലഭമാണ്. എങ്ങനെ ആ താഴ്ന്നവൻ മാധവമാസത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്തതുകൊണ്ട് മാത്രമേ അതു നേടി?
ന യജ്ഞദാനൈര്ന തപോഭിരുഗ്രൈര്ന പുണ്യസംജ്ഞൈരപരൈരപീശ । അസ്മാദൃശോ ഭൂപതയോഽര്ഥവംതോ ന തേ ലഭംതേഽവനിദൈവതത്വമ്
യജ്ഞം, ദാനം, കഠിനമായ തപസ്സ്, മറ്റു പുണ്യപ്രവൃത്തികൾ എന്നിവയാൽ പോലും, ഞങ്ങളുപോലെയുള്ള സമ്പന്നരായ രാജാക്കന്മാർക്ക് ദൈവത്വം നേടാൻ കഴിയുന്നില്ല.
സ ഗാധിസൂനുര്വിവിധം തപോഽപി ചിരംവിധായാനിശമേവ ഘോരമ് । കൃച്ഛ്രേണ ലേഭേ ശതവര്ഷപൂര്ണൈരഹോ കഥംചിദ്ബഹുഭിഃ പ്രയത്നൈഃ
ഗാധിയുടെ മകൻ പലവിധം കഠിനമായ തപസ്സുകൾ ദീർഘകാലം അനവധിയായി ചെയ്തു; നൂറുവർഷം കഴിഞ്ഞിട്ടും, വലിയ പരിശ്രമത്തോടെ, ഒടുവിൽ അതു ലഭിച്ചു.
കഥം സ വര്ണാധമ ഏഷ പാപഃ സ്വധര്മഹീനോ ധനവാന ദാതാ । പുണ്യാദനായാസകൃതാദമുഷ്മാദല്പാദിഹാവാപ സ രാമതത്ത്വമ്
എങ്ങനെ ഈ പാപിയായ, ജാതിയിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവൻ, സ്വന്തം കർത്തവ്യത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നവൻ, എങ്കിലും ധനികനും ദാനശീലനും ആയവൻ, വളരെ കുറച്ച് പരിശ്രമം കൊണ്ടു രാമതത്ത്വം നേടിയിരിക്കുന്നു?
നാരദ ഉവാച-। സത്യമുക്തം ത്വയാ രാജന്ബ്രാഹ്മണ്യമതിദുര്ല്ലഭമ് । തഥാപി ഗതയഃ സൂക്ഷ്മാ ദുര്ജ്ഞേയാ ധര്മതത്ത്വതഃ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, നീ പറഞ്ഞത് ശരിയാണ്; ബ്രാഹ്മണത്വം അത്യന്തം ദുർലഭമാണ്. എങ്കിലും, ധർമ്മത്തിന്റെ വഴികൾ സൂക്ഷ്മവും മനസ്സിലാക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളതുമാണ്.
വിചിത്രാണി ച കര്മാണി വിചിത്രാ ഭൂതഭാവനാ । വിചിത്രാണി ച ഭൂതാനി വിചിത്രാഃ കര്മശക്തയഃ
പ്രവൃത്തികൾ പലതരം, ജീവികളുടെ സൃഷ്ടിയും പലവിധം, ജീവികളും വ്യത്യസ്തം, പ്രവൃത്തികളുടെ ശക്തിയും വ്യത്യസ്തമാണ്.
കദാചിത്സുകൃതം കര്മ കൂടസ്ഥം യദവാപി തമ് । കേനചിത്കര്മണാ ഭൂപ ശുഭേന പരിവര്ധതേ
കഴിഞ്ഞുപോയ ഒരു നല്ല പ്രവൃത്തി, രാജാവേ, ചിലപ്പോൾ മറ്റൊരു ശുഭപ്രവൃത്തിയാൽ വർദ്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
ഫലം ദദാതി സുമഹത്തസ്മിന്നപി ച ജന്മനി । ധര്മോ ഗഹനസൂക്ഷ്മോഽയം നീയതേ ന യഥാ തഥാ
അത് ആ ജന്മത്തിൽ പോലും വലിയ ഫലം നൽകുന്നു; ഈ ധർമ്മം വളരെ ആഴമുള്ളതും സൂക്ഷ്മവുമായതുമാണ്, പ്രതീക്ഷിക്കുന്നപോലെ നടക്കാറില്ല.
ന തസ്യ ഫലദാനസ്യ ശ്രൂയതേ കാലനിശ്ചയഃ । യത്കിംചിത്സുകൃതം കര്മച്ഛന്നം പാപാംതരൈരപി
അത് ഫലം നൽകുന്നതിനുള്ള നിർദ്ദിഷ്ടകാലം ഇല്ല; പാപങ്ങൾ മറച്ചിട്ടും, ഏതെങ്കിലും നല്ല പ്രവൃത്തി ഫലം നൽകും എന്ന് കേൾക്കുന്നു.
തദാഗത്യ കുതഃ ക്വാപി സുഫലം ച പ്രയച്ഛതി । കൃതസ്യ നേഹ നാശോസ്തി പുണ്യസ്യ ദുരിതസ്യ ച
അത് എവിടെയോ നിന്ന് വന്ന് നല്ല ഫലം നൽകുന്നു; ഇവിടെ പുണ്യവും പാപവും നശിക്കാറില്ല.
തഥാപി ബഹുഭിഃ പുണ്യൈര്ദുരിതം യാതി ദാരുണമ് । യദുക്തം ഭവതാ രാജന്നായാസാധിക്യതോ ഭവേത്
എങ്കിലും, അനേകം പുണ്യപ്രവൃത്തികൾകൊണ്ട് പാപം ക്ഷയിക്കുന്നു; നീ പറഞ്ഞതുപോലെ, അതിന് പരിശ്രമത്തിന്റെ അളവ് കാര്യമല്ല.
തത്ഫലം തത്ര തത്രാപി ശൃണു സത്യം മയോദിതമ് । അനായാസമഹായാസൌ യദ്യല്പത്വ മഹത്ത്വയോഃ
ഫലം ചെറിയതോ വലിയതോ ആയാലും അതനുസരിച്ചാണ് ലഭിക്കുന്നത്; എളുപ്പവും വലിയ പരിശ്രമവും, അവയുടെ അളവുകളും കുറവുകളും സംബന്ധിച്ച് ഞാൻ സത്യമായുള്ളത് പറയാം, കേൾക്കൂ.
മഹാവ്രതാസ്തതസ്തേ സ്യുഃ സതതം കര്മകാദയഃ । സിംഹവ്യാഘ്രാദിമൂത്രാദൌ പ്രയാസാ ബഹുലാസ്തതഃ
വലിയ വ്രതങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നവർ എപ്പോഴും കർമ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അവർ സിംഹം, കടുവ തുടങ്ങിയവയുടെ മൂത്രം പോലുള്ള ദുർഘടമായ കാര്യങ്ങൾ സഹിക്കേണ്ടി വരുന്നു.
പംചഗവ്യപ്രശസ്തത്വം വ്രതമധ്യേ തതോ ഭവേത് । ഇതി കര്തവ്യബാഹുല്യം മഹത്ത്വം ചേത്തദല്പതാ
വ്രതങ്ങളിൽ പശുവിന്റെ അഞ്ചു ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ, പ്രവർത്തികളുടെ എണ്ണം കൊണ്ടാണ് വ്രതത്തിന്റെ മഹത്വം അളക്കുന്നത് എങ്കിൽ ചെറുതായ വ്രതങ്ങൾ പോലും വലിയവയാകുമല്ലോ.
ജലാഗ്ന്യാദിപ്രവേശസ്യ പ്രസജ്യേത വ്രതാംതരാത് । ഇദമല്പം മഹത്ത്വം തദിതി നൈവ നിയാമകഃ
ജലം, അഗ്നി എന്നിവയിൽ കയറുന്നത് മറ്റു വ്രതങ്ങളിൽ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ വ്രതത്തിന്റെ വലിയതോ ചെറുതോ എന്നത് ഇതിലൊന്നും മാത്രം ആശ്രയിച്ചിട്ടില്ല.
ഫലം യഥോദിതം ശാസ്ത്രേ തദേവ സ്യാന്മഹോദയമ് । യഥാല്പനാശോ മഹതാ മഹന്നാശസ്തഥാല്പതഃ
ശാസ്ത്രത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഫലം തന്നെയാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം. ചെറുതായ കാരണത്തിൽ നിന്ന് ചെറു നാശവും, വലിയ കാരണത്തിൽ നിന്ന് വലിയ നാശവും ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെയാണ് ഇത്.
കിംത്വല്പവിസ്ഫുലിംഗേന തൃണനാശഃ പ്രദൃശ്യതേ । അജാമിലോഽപി ഭൂപാല ദാസ്യാഃ പതിരിതി സ്മൃതഃ
എങ്കിലും, ചെറിയ ഒരു ചിന്തപ്പൊരിയും പുല്ല് കത്തിക്കുന്നതുപോലെ, രാജാവേ, ദാസിയുടെ ഭർത്താവായ അജാമിലനും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
ധര്മപത്നീപരിത്യാഗീ നിത്യം പാപപഥിസ്ഥിതഃ । മ്രിയമാണഃ സുതാഹ്വാനം ചക്രേ നാരായണേതി ച
അവൻ തന്റെ ധർമ്മപത്നിയെ ഉപേക്ഷിച്ചു, എപ്പോഴും പാപമാർഗത്തിൽ ജീവിച്ചു. മരിക്കുമ്പോൾ, അവൻ മകനായ നാരായണയെ വിളിച്ചു.
തഥാ യന്നാമഗ്രഹണാത്പദം ലേഭേ സുദുര്ല്ലഭമ് । അനിച്ഛയാപി ദഹതി സ്പൃഷ്ടോ ഹുതവഹോ യഥാ
അങ്ങനെ, ആ നാമം ഉച്ചരിച്ചതിനാൽ, അതിവിശേഷമായ സ്ഥാനം അവൻ നേടി. മനസ്സിൽ ഉദ്ദേശമില്ലെങ്കിലും, തീ സ്പർശിച്ചാൽ കത്തുന്നതുപോലെയാണ് ഇത്.
തഥാ ദഹതി ഗോവിംദനാമവ്യാജാദപീരിതമ്
അതു പോലെ, ഗോവിന്ദന്റെ നാമം ഉദ്ദേശമില്ലാതെ പറഞ്ഞാലും പാപം കത്തിച്ചുകളയുന്നു.
ഹത്യായുതം ശപനഹാ സഹസ്രമുഗ്രം ഗുര്വംഗനാകോടിനിഷേവണം ച । സ്തേയാന്യശേഷാണി ഹരേഃ പ്രിയേണ ഗോവിംദനാമ്നാ നിഹതാനി സദ്യഃ
പത്തായിരം കൊലപാതകങ്ങൾ, ആയിരം ഭയങ്കര ശാപങ്ങൾ, ഗുരുക്കളുടെ അനേകം ഭാര്യമാരെ അനുഭവിച്ചത്, എല്ലാത്തരം മോഷണങ്ങളും — ഇവയെല്ലാം പ്രിയപ്പെട്ട ഗോവിന്ദനാമം ഉച്ചരിച്ചാൽ ഉടൻ നശിക്കുന്നു.
വിഷ്ണുഭക്തിമയം വീര യത്കിംചിത്ക്രിയതേഽല്പകമ് । സുകൃതം സാധു വിദുഷാ തദക്ഷയഫലം ഭവേത്
വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തിയോടെ ചെയ്ത ചെറിയ സത്കർമ്മം പോലും, ജ്ഞാനികൾക്ക് അറിയാം, അത്തരം നല്ല പ്രവൃത്തികൾക്ക് അക്ഷയഫലം ലഭിക്കും.
സംദേഹോ ന ച കര്തവ്യോ മാധവേ മാസി മാധവമ് । സമാരാധ്യ ജനോ ഭക്ത്യാ തത്തദ്വാംഛിതമാപ്നുയാത്
സന്ദേഹിക്കേണ്ടതില്ല: മാധവമാസത്തിൽ ഭക്തിയോടെ മാധവനെ ആരാധിച്ചാൽ, ആളുകൾക്ക് ആഗ്രഹിച്ചതെല്ലാം ലഭിക്കും.
അപത്യം ദ്രവിണം ദാരാ ധരാ ഹര്മ്യം ഹയാ ഗജാഃ । സുഖാനി സ്വര്ഗമോക്ഷൌ ച ന ദൂരേ ഹരിഭക്തിതഃ
മക്കൾ, സമ്പത്ത്, ഭാര്യമാർ, ഭൂമി, വീടുകൾ, കുതിരകൾ, ആനകൾ, സുഖങ്ങൾ, സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും — ഹരിയിൽ ഭക്തിയുള്ളവർക്കു ഇവയൊന്നും ദൂരമല്ല.