അനുഭൂയ തതസ്ത്വംതേ സ്വര്ഗമക്ഷയമാപ്സ്യസി । പൂര്വജന്മകൃതം സര്വം യത്ത്വയാ പരിചേഷ്ടിതമ്
ഇവയെല്ലാം അനുഭവിച്ച ശേഷം അവസാനം നീ അക്ഷയമായ സ്വര്ഗം പ്രാപിക്കും; മുന്ജന്മത്തില് നീ ചെയ്തതെല്ലാം—
തന്മയാ കഥിതം വിപ്ര തവാഗ്രേ പരിചേഷ്ടിതമ് । ഏവം ജ്ഞാത്വാ മഹാഭാഗ വൈശാഖേ ച വിശേഷതഃ
—നിന്റെ മുമ്പില് ഞാന് പറഞ്ഞുതന്നു, ബ്രാഹ്മണാ; ഇതൊക്കെ മനസ്സിലാക്കി, മഹാഭാഗവ, പ്രത്യേകിച്ച് വൈശാഖ മാസത്തില്—
സ്നാത്വാ സമ്യഗ്വിധാനേന മധുസൂദനമര്ചയ । ദേവമാരാധ്യ ഗോവിംദം നാരായണമനാമയമ്
ശുദ്ധമായ രീതിയിൽ സ്നാനം കഴിച്ച്, മധുസൂദനനായ ഗോവിന്ദനെ, പാപരഹിതനായ നാരായണനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കണം.
പ്രാപ്സ്യസി ത്വം സുഖം പുത്രം ധനാനി ഹരിമവ്യയമ്
നിനക്ക് സന്തോഷവും, ഒരു പുത്രനും, ധനസമ്പത്തും, അക്ഷയനായ ഹരിയെയും ലഭിക്കും.
നാരദ ഉവാച- ബ്രഹ്മാത്മജേനാപി മഹാനുഭാവഃ സ വിപ്രവര്യഃ പരിബോധിതോ ഹി । ഹര്ഷേണയുക്തഃ സ മഹാനുഭാവോ ഭക്ത്യാ വസിഷ്ഠം പ്രണിപത്യ തത്ര
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനായ മഹാനുഭാവിയായ ആ ബ്രാഹ്മണൻ അവനാൽ ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടു. അതിൽ സന്തോഷത്തോടെ, ആ മഹാത്മാവ് ഭക്തിയോടെ വസിഷ്ഠനെ അവിടെ വന്നു നമസ്കരിച്ചു.
ആമംത്ര്യ വിപ്രം സ ജഗാമ ഗേഹം താം പ്രാഹ ഭാര്യാം സുമനാം മഹര്ഷിഃ । സര്വം ഹിവൃത്തം മമപൂര്വചേഷ്ടിതം തേനൈവ വിപ്രേണ തവപ്രസാദാത്
ബ്രാഹ്മണനോട് വിടപറഞ്ഞ്, അവൻ വീട്ടിലേക്ക് പോയി. മഹർഷി തന്റെ ഭാര്യ സുമനാസിനോട്, ആ ബ്രാഹ്മണന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ സംഭവിച്ച എല്ലാ കാര്യങ്ങളും, താൻ മുമ്പ് ചെയ്ത പ്രവൃത്തികളും പറഞ്ഞു.
ഭദ്രേ വസിഷ്ഠേന വികാശനീതമദ്യൈവ മോഹഃ പരിനാശിതോ മേ । ആരാധയിഷ്യേമധുസൂദനംതുശ്രീമാധവേമാസിനിമജ്ജ്യഭക്ത്യാ
പ്രിയേ, ഇന്നുതന്നെ വസിഷ്ഠന്റെ ഉപദേശത്താൽ എന്റെ മോഹം അകന്നു. ഞാൻ ഭക്തിയോടെ മധുസൂദനനായ ശ്രീമാധവനെ ആരാധിക്കാം; അവനിൽ മുഴുകി ഭക്തിയോടെ സേവനം ചെയ്യും.
നാരദ ഉവാച- ആകര്ണ്യ വാക്യം പരമം പവിത്രം സുമംഗലം മംഗലഹേതുമുച്ചൈഃ । ഹര്ഷേണ യുക്താ തമുവാച കാംതം ധന്യോസി വിപ്രേണ വിബോധിതസ്ത്വമ്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: അത്രയും ഉത്തമവും വിശുദ്ധവും ഭാഗ്യകരവുമായ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, സന്തോഷത്തോടെ അവൾ തന്റെ ഭർത്താവിനോട് പറഞ്ഞു: 'നീ ഭാഗ്യവാനാണ്; ആ ബ്രാഹ്മണൻ നിന്നെ ബോധിപ്പിച്ചു.'
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ പാതാലഖംഡേ വൈശാഖമാസമാഹാത്മ്യേ ദേവശര്മോപാഖ്യാനേ നവതിതമോഽധ്യായഃ
ഇതോടെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ പാതാളഖണ്ഡത്തിൽ വൈശാഖമാസത്തിന്റെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന ദേവശർമന്റെ കഥയുള്ള തൊണ്ണൂറ്റാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
നാരദ ഉവാച-। ദേവശര്മാ മഹാപ്രാജ്ഞഃ സമം സുമനസാ തയാ । തീര്ഥേ കനഖലേ പുണ്യേ ഗംഗായാമതിവിശ്രുതേ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: മഹാപണ്ഡിതനായ ദേവശർമൻ തന്റെ ഭാര്യ സുമനാസിനൊപ്പം ഗംഗയുടെ പ്രസിദ്ധമായ കനഖല തീർത്ഥത്തിൽ എത്തി.
വൈശാഖേ വിധിനാ സ്നാനം ചക്രേ മേഷസ്ഥിതേ രവൌ । പൂജയാമാസ വിധിവന്മധുസൂദനമച്യുതമ്
വൈശാഖമാസത്തിൽ, സൂര്യൻ മേഷരാശിയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, അവൻ നിയമപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്തു, വിധിപ്രകാരം മധുസൂദനനായ അച്യുതനെ ആരാധിച്ചു.
യമൈഃ സനിയമൈര്യുക്തഃ ശക്ത്യാ കിംചിദ്ദദൌ തതഃ । ഹവിഷ്യഭുഗ്ഭൂമിശായീ ബ്രഹ്മചര്യവ്രതസ്ഥിതഃ
നിയമശീലങ്ങളോടും ആത്മനിയന്ത്രണത്തോടും കൂടി, കഴിയുന്നത്ര ദാനം ചെയ്തു; ലഘുഭക്ഷണം കഴിച്ചു, നിലത്ത് കിടന്നു, ബ്രഹ്മചര്യവ്രതം പാലിച്ചു.
കൃച്ഛ്രാദി തപസാ ക്ഷാമോ ധ്യായന്നാരായണം ഹൃദി । തത്ര പ്രാപ്യ സ വൈശാഖീം ദത്വാ മധുതിലാദികമ്
കഠിനമായ വ്രതങ്ങൾ പാലിച്ച് ക്ഷീണനായ അവൻ, ഹൃദയത്തിൽ നാരായണനെ ധ്യാനിച്ചു, അവിടെ വൈശാഖവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച് തേനും എള്ളും മുതലായവ ദാനം ചെയ്തു.
വിപ്രേഭ്യോ ഭോജനം ദത്വാ ഭക്ത്യാ ധേനും സദക്ഷിണാമ് । അച്ഛിദ്രം പ്രാര്ഥയാമാസ തത്ര സ്നാനസ്യ ഭൂസുരാന്
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ഭക്തിയോടെ ഭക്ഷണം നൽകി, ഒരു പശുവും അനുയോജ്യമായ ദാനങ്ങളും നൽകി; അവിടെ സ്നാനത്തിന് ശേഷം, ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ നിന്ന് അക്ഷയമായ പുണ്യം പ്രാർത്ഥിച്ചു.
സാപി സാധ്വീ ച സുശ്രോണീ പതിഭക്തിപരായണാ । പതിം ശുശ്രൂഷതേ നിത്യം സ്നാത്വാ സംപൂജ്യ കേശവമ്
ആ സുമനാസും, സദാചാരവും ഭർത്തൃഭക്തിയും ഉള്ള മനോഹരിയായ സ്ത്രീ, പ്രതിദിനം സ്നാനം കഴിച്ച്, കേശവനെ ആരാധിച്ച് ഭർത്താവിനെ സേവിച്ചു.
തൌ ദംപതീ തതോ യാതൌ സ്വഗേഹം സാധുഹര്ഷിതമ് । കൃതകൃത്യാവഥാത്മാനൌ മന്യമാനാവസംശയമ്
ശേഷം ആ dampതികൾ സന്തോഷത്തോടെ സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി, സംശയമില്ലാതെ ജീവിതം സഫലമാക്കി എന്ന് കരുതി.
തേന പുണ്യപ്രഭാവേണ കാലേന കിയതാ കില । ബഭൂവുരമിതാസ്തസ്യ ധനധാന്യാനി സംപദഃ
അവരുടെ പുണ്യശക്തിയാൽ, കുറച്ചുകാലത്തിനകം, അവനു അനന്തമായ ധനവും ധാന്യവും ഐശ്വര്യവും ലഭിച്ചു.
തനയാ വിനയോപേതാശ്ചത്വാരഃ ശ്രുതികോവിദാഃ । ധര്മജ്ഞാ വൈഷ്ണവാ നിത്യം പിതൃമാതൃപരായണാഃ
അവനു വിനയമുള്ള, വേദപാരായണരും ധർമ്മജ്ഞന്മാരുമായ, വിഷ്ണുഭക്തരായ, എപ്പോഴും മാതാപിതാക്കളെ ആദരിക്കുന്ന നാലു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി.
ബഭൂവുരമിതപ്രജ്ഞാഃ പുരുഷാര്ഥായ ബോധിതാഃ । വിഖ്യാതാ വിധിതത്ത്വജ്ഞാ ബ്രഹ്മജ്ഞാ ബ്രഹ്മതത്പരാഃ
അവർ അതുല്യമായ ജ്ഞാനവും, മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കുള്ള ബോധവും, ശാസ്ത്രസാരജ്ഞാനവും, ബ്രഹ്മജ്ഞാനവും, പരബ്രഹ്മത്തിൽ ഭക്തിയും നേടി പ്രശസ്തരായി.
സമഗ്രഗുണസംപന്നാഃ സംപ്രതിഷ്ഠംതി കീര്തയഃ
അവർ എല്ലാ ഗുണങ്ങളാലും സമ്പന്നരായി, അവരുടെ കീർത്തി എന്നേക്കുമായി നിലനിൽക്കുന്നു.
തൌ ദംപതീ സുതസമഗ്രസമൃദ്ധസൌഖ്യം പുണ്യോദയം സമുപയുജ്യ തതശ്ചിരേണ । സ്ഥാനം പരം പരമമീയതുരസ്യ ഭക്ത്യാ ശ്രീമാധവേ ച സുകൃതസ്യ നൃപപ്രസാദാത്
അവ ദമ്പതികൾ, മക്കളെപ്പോലെ സമ്പൂർണ്ണമായ ഐശ്വര്യവും സന്തോഷവും അനുഭവിച്ച്, പുണ്യഫലങ്ങൾ ലഭിച്ചശേഷം, ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ്, ശ്രീമാധവനോടുള്ള ഭക്തിയാലും നല്ല രാജാവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താലും, ഈ ലോകത്തിലെ പരമോന്നതമായ സ്ഥിതിയിൽ എത്തി.
യഥൈവ മാധവഃ സാക്ഷാദ്വിദ്യാലക്ഷ്മീ ധവഃ സ്മൃതഃ । തഥൈവ മാധവോ മാസോ മധുസൂദനവല്ലഭഃ
എങ്ങനെ ശ്രീമാധവൻ വിദ്യയും ഐശ്വര്യവും ഉള്ള ദേവിയുടെ ഭർത്താവായി ഓർക്കപ്പെടുന്നുവോ, അതുപോലെ തന്നെ മാധവമാസവും മധുസൂദനനു പ്രിയമാണ്.
ഇദം മാധവമാഹാത്മ്യം കിംചിത്സംക്ഷേപതോഽനഘ । മയാ തേ കഥിതം വീര യത്പുരാ ച പിതുഃ ശ്രുതമ്
പാപമില്ലാത്തവനേ, ഈ മാധവമാസത്തിന്റെ മഹത്വം ഞാൻ ചുരുക്കമായി നിന്നോട് പറഞ്ഞു. ഇതു ഞാൻ മുമ്പ് നിന്റെ അച്ഛനിൽ നിന്ന് കേട്ടതാണു, വീരനേ.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ പാതാലഖംഡേ നാരദാംബരീഷസംവാദേ വൈശാഖമാസമാഹാത്മ്യേ ഏകനവതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ പാതാളഖണ്ഡത്തിൽ നാരദനും അംബരീഷനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തിൽ വൈശാഖമാസമാഹാത്മ്യത്തിലെ എണ്പത്തൊന്നാമത്തെ അധ്യായം അവസാനിക്കുന്നു.
സൂത ഉവാച-। ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ നാരദസ്യ സ ഭൂപതിഃ । പ്രണമ്യ വിസ്മിതഃ പ്രാഹചിംതയന്മനസാ ഹരിമ്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ നാരദന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവ്, അദ്ഭുതത്തോടെ, ഹരിയെ മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചു, നമസ്കരിച്ചു, പിന്നെ പറഞ്ഞു.
അംബരീഷ ഉവാച-। കഥമേതദ്വിമുഹ്യാമഃ സ്വല്പായാസേന യന്മുനേ । ശൂദ്രഃ പാപസമാചാരോ ലേഭേ ബ്രാഹ്മണ്യമുത്തമമ്
അംബരീഷ് പറഞ്ഞു: മഹർഷേ, എങ്ങനെ ഞങ്ങൾ അത്ഭുതപ്പെടുന്നില്ല? വളരെ കുറച്ചുപോലും പരിശ്രമം ഇല്ലാതെ, പാപകൃത്യങ്ങൾ ചെയ്ത ഒരു ശൂദ്രൻ ഉത്തമമായ ബ്രാഹ്മണത്വം നേടി!
ബ്രാഹ്മണ്യം ദുര്ല്ലഭം താത സുകൃതൈര്വിവിധൈരപി । കഥം മാധവമാസസ്യ സ്നാനേനൈവാപ സോഽധമഃ
അച്ഛനേ, ബ്രാഹ്മണത്വം പലവിധം നല്ല പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്താലും ലഭിക്കാൻ അത്യന്തം ദുർലഭമാണ്. എങ്ങനെ ആ താഴ്ന്നവൻ മാധവമാസത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്തതുകൊണ്ട് മാത്രമേ അതു നേടി?
ന യജ്ഞദാനൈര്ന തപോഭിരുഗ്രൈര്ന പുണ്യസംജ്ഞൈരപരൈരപീശ । അസ്മാദൃശോ ഭൂപതയോഽര്ഥവംതോ ന തേ ലഭംതേഽവനിദൈവതത്വമ്
യജ്ഞം, ദാനം, കഠിനമായ തപസ്സ്, മറ്റു പുണ്യപ്രവൃത്തികൾ എന്നിവയാൽ പോലും, ഞങ്ങളുപോലെയുള്ള സമ്പന്നരായ രാജാക്കന്മാർക്ക് ദൈവത്വം നേടാൻ കഴിയുന്നില്ല.
സ ഗാധിസൂനുര്വിവിധം തപോഽപി ചിരംവിധായാനിശമേവ ഘോരമ് । കൃച്ഛ്രേണ ലേഭേ ശതവര്ഷപൂര്ണൈരഹോ കഥംചിദ്ബഹുഭിഃ പ്രയത്നൈഃ
ഗാധിയുടെ മകൻ പലവിധം കഠിനമായ തപസ്സുകൾ ദീർഘകാലം അനവധിയായി ചെയ്തു; നൂറുവർഷം കഴിഞ്ഞിട്ടും, വലിയ പരിശ്രമത്തോടെ, ഒടുവിൽ അതു ലഭിച്ചു.
കഥം സ വര്ണാധമ ഏഷ പാപഃ സ്വധര്മഹീനോ ധനവാന ദാതാ । പുണ്യാദനായാസകൃതാദമുഷ്മാദല്പാദിഹാവാപ സ രാമതത്ത്വമ്
എങ്ങനെ ഈ പാപിയായ, ജാതിയിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവൻ, സ്വന്തം കർത്തവ്യത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നവൻ, എങ്കിലും ധനികനും ദാനശീലനും ആയവൻ, വളരെ കുറച്ച് പരിശ്രമം കൊണ്ടു രാമതത്ത്വം നേടിയിരിക്കുന്നു?