പുനരായാതി തം തത്ര പിതരം മാതരം പുനഃ । സക്രോധോ വര്തതേ നിത്യം കുത്സതേ ച ദിനേദിനേ
വീണ്ടും അവൻ അച്ഛനെയും അമ്മയെയും സമീപിക്കും; അവൻ എപ്പോഴും കോപത്തോടെ പെരുമാറുകയും ദിവസേന അവരെ അപമാനിക്കുകയും ചെയ്യും.
ഏവം സംവര്തതേ നിത്യം വൈരകര്മണി സംപദാ । പിതരം താഡയിത്വാ ച മാതരം ച തതഃ പുനഃ
ഇങ്ങനെ അവൻ എപ്പോഴും വൈരഭാവത്തോടെ പെരുമാറുന്നു; അച്ഛനെയും അമ്മയെയും അടിച്ചശേഷം വീണ്ടും വീണ്ടും അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്യുന്നു.
പ്രയാത്യേവം സ ദുഷ്ടാത്മാ പൂര്വവൈരാനുഭാവതഃ । അഥാതഃ സംപ്രവക്ഷ്യാമി യഥാലഭ്യം ഭവേത്പ്രിയമ്
അങ്ങനെ ആ ദുഷ്ടഹൃദയൻ പഴയ വൈരത്തിന്റെ ഫലമായി അവിടെ നിന്ന് പോകുന്നു; ഇനി ഞാൻ എങ്ങനെ സ്നേഹം ലഭിക്കാമെന്ന് വിശദീകരിക്കാം.
ജാതമാത്രം പ്രിയം കുര്യാദ്ബാല്യേ ക്രീഡനതാഡനൈഃ । വയഃ പ്രാപ്യ പ്രിയം കുര്യാന്മാതൃപിത്രോരനംതരമ്
പിറന്ന ഉടനെ സ്നേഹം കാണിക്കണം; ബാല്യത്തിൽ കളിയും സ്നേഹപൂർവ്വമായ അടികളും വഴി സ്നേഹം നൽകണം; യൗവനത്തിൽ അമ്മയെയും അച്ഛനെയും സ്നേഹത്തോടെ പരിചരിക്കണം.
ഭക്ത്യാ സംതോഷയേന്നിത്യം താവുഭൌ പരിതോഷയേത് । സ്നേഹേന വചസാ ചൈവ പ്രിയസംഭാഷണേന ച
ഭക്തിയോടെ എന്നും അവരെ ഇരുവരെയും സന്തോഷിപ്പിക്കണം; സ്നേഹവും മധുരമായ വാക്കുകളും ഉപയോഗിച്ച് സന്തോഷം നൽകണം.
മൃതൌ ഗുരൂ സമാജ്ഞായ സ്നേഹേന രുദതേ പുനഃ । ശ്രാദ്ധകര്മാണി സര്വാണി പിംഡദാനാദികാം ക്രിയാമ്
അവർ മരിച്ചാൽ ഗുരുക്കന്മാരിൽ നിന്ന് പഠിച്ച് സ്നേഹത്തോടെ കരയണം; എല്ലാ ശ്രാദ്ധകർമ്മങ്ങളും പിണ്ഡദാനാദി കൃത്യങ്ങളും നിർവഹിക്കണം.
കരോത്യേവസുദുഃഖാര്തസ്തേഭ്യോ യാത്രാം പ്രയച്ഛതി । ഋണത്രയാന്വിതഃ സ്നേഹാന്മോചയേദ്യസ്തു നിശ്ചിതഃ
വലിയ ദുഃഖത്തിൽ ആകുന്നു, എന്നാൽ അവയെല്ലാം നിർവഹിച്ച് അവരെ യാത്രയാക്കുന്നു; സ്നേഹത്തോടെ ഉറപ്പോടെ മൂന്നുവിധമായ കടങ്ങളിൽ നിന്ന് അവരെ മോചിപ്പിക്കുന്നവനാണ് സത്യത്തിൽ.
യസ്മാല്ലഭ്യം ഭവേത്കാംത പ്രയച്ഛതി ന സംശയഃ । പുത്രോ ഭൂത്വാ മഹാപ്രാജ്ഞ അനേനവിധിനാ കില
ഇതിനാൽ ലഭിക്കേണ്ടത് സംശയമില്ലാതെ ലഭിക്കും; മകനായി ജനിച്ച്, മഹാപണ്ഡിതാ, ഈ രീതിയിലാണ് സത്യം ലഭിക്കുന്നത്.
ഉദാസീനം പ്രവക്ഷ്യാമി തവാഗ്രേ പ്രിയ സാംപ്രതമ് । ഉദാസീനേന ഭാവേന സദൈവ പരിവര്തതേ
പ്രിയേ, ഇനി ഞാൻ നിന്റെ മുമ്പിൽ ഉദാസീനനെയെക്കുറിച്ച് പറയും; അവൻ എപ്പോഴും ഉദാസീനഭാവത്തിൽ പെരുമാറുന്നു.
ദദാതി നൈവ ഗൃഹ്ണാതി ന ച കുപ്യതി തുഷ്യതി । നോ വാ പ്രയാതി സംത്യജ്യ ഉദാസീനോ ദ്വിജോത്തമ
അവൻ കൊടുക്കുന്നില്ല, സ്വീകരിക്കുന്നുമില്ല, കോപിക്കുകയുമില്ല, സന്തോഷിക്കുകയുമില്ല; വിട്ടുപോകുകയുമില്ല; ഇങ്ങനെയാണ് ഉദാസീനൻ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ.
ഭൃത്യാശ്ചാപി സമാഖ്യാതാഃ പശവസ്തുരഗാസ്തഥാ । ഗജാ മഹിഷ്യോ ദാസ്യശ്ച ഋണസംബംധിനസ്ത്വമീ
ദാസന്മാരെയും പശുക്കളെയും കുതിരകളെയും ആനകളെയും മഹിഷികളെയും ദാസികളെയും കടം ബാധിതരെയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നു.
ഗൃഹീതമായയൈകേന ആവാഭ്യാം തു ന കസ്യ ഹി । ന്യാസമേവം ന കസ്യാപി കൃതം വൈ പൂര്വജന്മനി
ഒരാളാൽ മാത്രം എടുത്തത് ഞങ്ങളിറുവരാലും എടുത്തതല്ലെങ്കിൽ അതിന് യാതൊരു ഉടമസ്ഥാവകാശവുമില്ല; ഇങ്ങനെ, മുൻജന്മത്തിൽ ആരും യാതൊരു നിക്ഷേപവും ചെയ്തിട്ടില്ല.
രാധയാമി ന കസ്യാപി ക്ഷണം കാംത ശൃണുഷ്വ ഹി । ന വൈരമസ്തി കേനാപി പൂര്വജന്മനി വൈ കൃതമ്
പ്രിയേ, ഞാൻ ഒരാളെയും ഒരു നിമിഷം പോലും പ്രീതിപ്പെടുത്തുന്നില്ല; മുൻജന്മത്തിൽ ആരോടും വൈരം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
ആബാല്യേന തു വിപ്രേംദ്ര ന ച ത്യക്തോ മയാ പതിഃ । ഏവം ജ്ഞാത്വാ ശമം ഗച്ഛ ത്യജ ചിംതാമനര്ഥികീമ്
ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, ബാല്യകാലം മുതൽ ഞാൻ ഭർത്താവിനെ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടില്ല; ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് മനസ്സു ശമിപ്പിക്കൂ, അനാവശ്യമായ ചിന്തകൾ ഉപേക്ഷിക്കൂ.
ഹൃതം നൈവ ച കസ്യാപി നൈവ ദത്തം ത്വയാ പുനഃ । കഥം തേ ധനമായാതി വിസ്മയം വ്രജ മാ വിഭോ
ഒരാളും ഒന്നും മോഷ്ടിച്ചിട്ടില്ല, നീയും ഒന്നും വീണ്ടും നൽകിയിട്ടില്ല; എങ്ങനെ സമ്പത്ത് നിനക്കെത്തുന്നു? അതിൽ അത്ഭുതപ്പെടൂ, ദുഃഖിക്കേണ്ട.
പ്രാപ്തമേവ ഹി യത്രൈവ രക്ഷിതുശ്ച ന തിഷ്ഠതി । ഏവം ജ്ഞാത്വാ ശമം ഗച്ഛ ത്യജ ചിംതാമനര്ഥികീമ്
എവിടെയാണ് സംരക്ഷകൻ ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ ലഭിക്കുന്നത് ലഭിക്കുന്നത്; ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് മനസ്സു ശമിപ്പിക്കൂ, അനാവശ്യമായ ചിന്തകൾ ഉപേക്ഷിക്കൂ.
കസ്യ പുത്രാഃ പ്രിയാ ഭാര്യാ കസ്യ സ്വജനബാംധവാഃ । കഃ കസ്യ നാസ്തി സംസാരേ ന സംബംധോ ദ്വിജോത്തമ
ആരുടേതാണ് മക്കൾ, ആരുടേതാണ് പ്രിയപ്പെട്ട ഭാര്യ, ആരുടേതാണ് ബന്ധുക്കളും സുഹൃത്തുക്കളും? ഈ ലോകത്ത് ആരാണ് ആരുടേതെന്ന് പറയാൻ കഴിയില്ല. യഥാർത്ഥത്തിൽ ബന്ധം ഒന്നുമില്ല, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
മായാമോഹേന സംമൂഢാ മാനവാഃ പാപചേതനാഃ । ഇദം ഗൃഹമയം പുത്ര ഇയം ഭാര്യാ മമൈവ ഹി
മായയുടെ ഭ്രമത്തിൽ അകപ്പെട്ട പാപബുദ്ധിയുള്ള മനുഷ്യർ ഇങ്ങനെ ചിന്തിക്കുന്നു: ഈ വീട് എന്റെതാണു, ഈ മകൻ എന്റെതാണു, ഈ ഭാര്യ എന്റെതാണു.
അനൃതം ദൃശ്യതേ കാംത സംസാരസ്യ ഹി ബംധനമ്
പ്രിയേ, ഈ ലോകബന്ധം എന്നറിയപ്പെടുന്നത് എല്ലാം മിഥ്യയാണു; അതാണ് ലോകത്തിന്റെ ബന്ധനം.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ പാതാലഖംഡേ വൈശാഖമാസമാഹാത്മ്യേ അഷ്ടാശീതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ മഹത്വമുള്ള പദ്മപുരാണത്തിലെ പാതാളഖണ്ഡത്തിൽ വൈശാഖമാസത്തിന്റെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന എൺപത്തിയെട്ടാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ഏകോനനവതിതമോഽധ്യായഃ 5.89 നാരദ ഉവാച- ഏവം സംബോധിതോ വിപ്രോ ദേവശര്മാ ദ്വിജോത്തമഃ । പുനഃ പ്രാഹ പ്രിയാം ഭാര്യാം സഹിതാം ജ്ഞാനവാദിനീമ്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ഉത്തമൻമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ദേവശർമൻ എന്ന ബ്രാഹ്മണൻ, ജ്ഞാനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള തന്റെ പ്രിയഭാര്യയോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
സത്യമുക്തം ത്വയാ ഭദ്രേ സര്വസംദേഹനാശനമ് । തഥാ ഹി വംശമിച്ഛംതി സാധവഃ സത്യപംഡിതാഃ
നിനക്ക് സത്യം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, ഭദ്രേ, എല്ലാ സംശയങ്ങളും നീക്കുന്നതാണ് അത്. സത്യവും ധർമ്മവും പാലിക്കുന്നവർ വംശം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
യഥാ പുത്രസ്യ ചിംതാ മേ ന ധനസ്യ തഥാ പ്രിയേ । യേനകേനാപ്യുപായേന പുത്രമുത്പാദയാമ്യഹമ്
എനിക്ക് ധനത്തെക്കാൾ മകനെയാണ് കൂടുതൽ ചിന്തയുള്ളത്, പ്രിയേ. എങ്ങനെയായാലും ഞാൻ ഒരു മകൻ നേടും.
സുമനോവാച- പുത്രേണ ലോകാഞ്ജയതി പുത്രസ്താരയതേ കുലമ് । സുപുത്രേണ മഹാഭാഗ പിതാമാതാ പ്രജീവതഃ
സുമന പറഞ്ഞു: മകന്റെ വഴി ലോകങ്ങൾ ജയിക്കാം; മകൻ കുടുംബത്തെ ഉയർത്തുന്നു. നല്ല മകൻ ഉണ്ടെങ്കിൽ, ഭാഗ്യവതിയായവനേ, മാതാപിതാക്കൾക്ക് ജീവൻ ലഭിക്കുന്നു.
ഏകഃ പുത്രോ വരഃ കാംത ബഹുഭിര്നിര്ഗുണൈസ്തു കിമ് । ഏകസ്താരയതേ വംശമന്യേ സംതാപകാരകാഃ
പ്രിയേ, ഒരൊറ്റ നല്ല മകനാണ് ഉത്തമം; ഗുണമില്ലാത്ത പലരുണ്ടായാൽ എന്ത് പ്രയോജനം? ഒരാൾ വംശത്തെ രക്ഷിക്കും, മറ്റുള്ളവർ ദു:ഖം മാത്രമേ നൽകൂ.
പൂര്വമേവ മയാ പ്രോക്തമന്യേ സംബംധഭാഗിനഃ । പുണ്യേന പ്രാപ്യതേ പുത്രഃ പുണ്യേന പ്രാപ്യതേ കുലമ്
ഞാൻ മുമ്പേ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, മറ്റുള്ളവർ ബന്ധുക്കളാണ് മാത്രം. നല്ല മകൻ പുണ്യഫലമായാണ് ലഭിക്കുക; നല്ല കുടുംബവും പുണ്യഫലമായാണ് ലഭിക്കുക.
സുഗര്ഭഃ പ്രാപ്യതേ പുണ്യൈര്ദുര്മൃത്യുഃ പാതകൈസ്തഥാ । സുഖാനാം നിചയം കാംത സത്യമേവ വദാമ്യഹമ്
പുണ്യഫലങ്ങൾകൊണ്ട് നല്ല ഗർഭം ലഭിക്കും; പാപഫലങ്ങൾകൊണ്ട് ദു:ഖകരമായ മരണം. സന്തോഷത്തിന്റെ സമൃദ്ധി, പ്രിയേ, ഞാൻ സത്യം പറയുന്നു.
ബ്രഹ്മചര്യേണ സത്യേന തപസാ നിത്യവര്തനൈഃ । ദാനേന നിയമൈശ്ചാപി ക്ഷമാ ശൌചേന വല്ലഭ
ബ്രഹ്മചര്യം, സത്യവാദിത്വം, തപസ്സ്, സ്ഥിരമായ ആചരണം, ദാനം, നിയന്ത്രണം, ക്ഷമ, ശുദ്ധി — ഇതുപോലുള്ളവയാൽ, പ്രിയേ,
അഹിംസയാ ച ശക്ത്യാ വാഽസ്തേയേനാപി പ്രവര്തതേ । ഏതൈര്ദശഭിരംഗൈശ്ച ധര്മമേവം പ്രസൂയതേ
ഹിംസയില്ലായ്മ, ശക്തി, മോഷ്ടിക്കാതിരിക്കുക — ഇവയിലൂടെ പ്രവർത്തിക്കണം; ഈ പത്ത് ഗുണങ്ങളാൽ ധർമ്മം ഉണ്ടാകുന്നു.
സംപൂര്ണോ ജായതേ ധര്മ അംഗൈര്ഗര്ഭോ യഥോദരേ । ധര്മം സൃജതി ധര്മാത്മാ ത്രിവിധേനൈവ കര്മണാ
ഈ ഗുണങ്ങൾ മുഴുവനായാൽ ധർമ്മം ഗർഭത്തിൽ വളരുന്ന കുഞ്ഞുപോലെ ജനിക്കുന്നു; സൽപരിശുദ്ധനായവൻ മൂന്ന് വിധത്തിലുള്ള പ്രവൃത്തിയിലൂടെ ധർമ്മം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.