നാന്യത്പശ്യാമി ജംതൂനാം പ്രായശ്ചിത്തം പരം മുനേ । യദ്ഭ്രൂനര്തനവര്തിന്യഃ ശ്രൂയംതേ സിദ്ധയോഽഖിലാഃ
മഹർഷേ, സകല സിദ്ധികളും ഭ്രൂവിലാസത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്നതുപോലെ, ജീവികൾക്ക് പരമമായ പ്രായശ്ചിത്തം ഇതല്ലാതെ മറ്റൊന്നും ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
കഥമാരാധ്യതേസോഽയം കേശവഃ ക്ലേശനാശനഃ । ഉപാസ്യതേ സ ഭഗവാന്കഥം നാരായണോ നരൈഃ
ക്ലേശങ്ങൾ നീക്കുന്ന കേശവനെ എങ്ങനെ ആരാധിക്കണം? മനുഷ്യർക്ക് നാരായണനെ എങ്ങനെ സേവിക്കാം?
പ്രീതശ്ച സര്വമേതന്മേ ഹിതായ ജഗതോ വദ । ഭക്തിപ്രിയോഽസൌ ഭഗവാന്കയാ ഭക്ത്യാ പ്രസീദതി
സന്തോഷത്തോടെ ഞാൻ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു, ലോകത്തിന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി ഇതെല്ലാം എനിക്കു പറയൂ. ഭക്തിയെ അതിയായി ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ആ മഹാത്മാവിന് ഏത് ഭക്തിയിലൂടെ സന്തോഷം ലഭിക്കും എന്ന് അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
കഥം തസ്മിന്ഭവേദ്ഭക്തിഃ സര്വൈരാരാധ്യതേ കഥമ് । വൈഷ്ണവോസി ഹരേസ്തസ്യ പ്രിയോഽസി പരമാര്ഥവിത്
അവനിൽ ഭക്തി എങ്ങനെ ഉണരുന്നു? എല്ലാവരും എങ്ങനെ അവനെ ആരാധിക്കുന്നു? നീ ഹരിയുടെ ഭക്തനും, അവനു പ്രിയനും, പരമാർത്ഥം അറിയുന്നവനുമാണ്.
തേന ത്വാമേവ പൃച്ഛാമി ബ്രഹ്മന്ബ്രഹ്മവിദുത്തമ । ശ്രോതാരമഥ വക്താരം പ്രഷ്ടാരം പുരുഷം ഹരേഃ
അതിനാൽ, ബ്രഹ്മജ്ഞാനത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രാവീണ്യമുള്ളവനായ ബ്രാഹ്മണാ, ഞാൻ നിന്നോടാണ് ചോദിക്കുന്നത്. നീ കേൾക്കുന്നവനും പറയുന്നവനും, ഹരിയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നവനും ആണല്ലോ.
പ്രശ്നഃ പുനാതി കൃഷ്ണസ്യ തദംഘ്രിസലിലം യഥാ । ദുര്ല്ലഭോ മാനുഷോ ദേഹോ ദേഹിനാം ക്ഷണഭംഗുരഃ
കൃഷ്ണനെ കുറിച്ചുള്ള ഒരു ചോദ്യം, അവന്റെ പാദജലത്തെപ്പോലെ, ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു. മനുഷ്യശരീരം വളരെ അപൂർവവും, ഈ ശരീരമുള്ളവർക്കു ഒരു നിമിഷം പോലും നിലനിൽക്കാത്തതുമാണ്.
തത്രാപി ദുര്ല്ലഭം മന്യേ വൈകുംഠപ്രിയദര്ശനമ് । സംസാരേസ്മിന്ക്ഷണാര്ധോഽപി സത്സംഗഃ ശേവധിര്നൃണാമ്
അതിനേക്കാൾ അപൂർവം, വൈകുണ്ഠത്തിൽ പ്രിയപ്പെട്ടവനെ കാണുന്നതാണ് എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. ഈ ജനനമരണചക്രത്തിൽ, ഒരു നിമിഷത്തിന്റെ പാതിയെങ്കിലും നല്ലവരോടുള്ള സാന്നിധ്യം മനുഷ്യർക്കു വലിയ ധനമാണ്.
യസ്മാദവാപ്യതേ സര്വം പുരുഷാര്ഥചതുഷ്ടയമ് । ഭഗവന്ഭവതോ യാത്രാ സ്വസ്തയേ സര്വദേഹിനാമ്
അതു കൊണ്ടാണ് മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ നാലു ലക്ഷ്യങ്ങളും നേടാൻ കഴിയുന്നത്. ഭഗവാനേ, നിന്റെ സാന്നിധ്യം എല്ലാ ജീവികൾക്കും ക്ഷേമം നൽകുന്നു.
ബാലാനാം തു യഥാ പിത്രോരുത്തമശ്ലോകവര്ത്മനാമ് । ഭൂതാനാം ദേവചരിതം ദുഃഖായ ച സുഖായ ച
പുത്രന്മാർക്ക് മാതാപിതാക്കൾ ഉത്തമശ്ലോകന്റെ മാർഗ്ഗത്തിൽ വഴികാട്ടുന്നപോലെ, ദേവന്മാരുടെ പ്രവർത്തികൾ ജീവികൾക്ക് സുഖവും ദുഃഖവും നൽകുന്നു.
സുഖായൈവ ഹി സാധൂനാം ത്വാദൃശാമച്യുതാത്മനാമ് । ഭജംതി യേ യഥാ ദേവാന്ദേവാ അപി തഥൈവ താന്
പക്ഷേ, അച്യുതനിൽ മനസ്സു നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്ന നിനക്കുപോലുള്ള സത്പുരുഷന്മാർക്ക് അത് സുഖം മാത്രം നൽകുന്നു. ദേവന്മാരെ ഇങ്ങനെ ആരാധിക്കുന്നവരെ ദേവതകളും ആരാധിക്കുന്നു.
ഛായേവ കര്മസചിവാഃ സാധവോ ദീനവത്സലാഃ । തസ്മാത്ത്വം ഭഗവന്മഹ്യം വൈഷ്ണവം ധര്മമാദിശ
നല്ലവരും, ദയയുള്ളവരും, ദുഃഖിതരോട് കരുണ കാണിക്കുന്നവരും, പ്രവർത്തനങ്ങളെപ്പോലെ നിഴലായി കൂടെ നടക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഭഗവാനേ, വൈഷ്ണവധർമ്മം എനിക്കു പഠിപ്പിക്കൂ.
യസ്യോപദേശദാനേന ലഭതേ വേദജം ഫലമ് । നാരദ ഉവാച- സാധു പൃഷ്ടം മഹീപാല വിഷ്ണുഭക്തിമതാ ത്വയാ
അതിന്റെ ഉപദേശമൂലം വേദഫലങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു. നാരദൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, വിഷ്ണുഭക്തിയുള്ള നീ വളരെ നല്ല ചോദ്യം ചോദിച്ചു.
ജാനതാ പരമം ധര്മമേകം മാധവസേവനമ് । യസ്മിന്നാരാധിതേ വിഷ്ണൌ വിശ്വമാരാധിതം ഭവേത്
പരമധർമ്മം, അതായത് മാധവനെ സേവിക്കുന്നതാണെന്ന് അറിയുക. വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കുമ്പോൾ മുഴുവൻ ലോകവും ആരാധിക്കപ്പെട്ടതാവുന്നു.
തുഷ്ടേ ചരാചരം തുഷ്ടം സര്വദേവമയേ ഹരൌ । യസ്യ സ്മരണമാത്രേണ മഹാപാതകസംഹതിഃ
ഹരി, എല്ലാ ദേവതകളുടെയും ആത്മാവായവൻ സന്തോഷപ്പെട്ടാൽ, ചലനവും അചലവും സന്തോഷപ്പെടുന്നു. അവനെ ഓർക്കുന്നതു കൊണ്ടു പോലും വലിയ പാപങ്ങൾ നശിക്കുന്നു.
തത്ക്ഷണാന്നാശമായാതി സ സേവ്യോ ഹരിരേവ ഹി । കോഽനു രാജന്നിംദ്രിയവാന്മുകുംദചരണാംബുജമ്
അത് അതേ നിമിഷം നശിക്കുന്നു; ഹരിയെ മാത്രം സേവിക്കേണ്ടതാണല്ലോ. രാജാവേ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ഉള്ളവൻ മോക്ഷം നൽകുന്നവന്റെ കമലപാദങ്ങൾ ആരാധിക്കാതിരിക്കാൻ ആരാണ്?
ന ഭജേത്സര്വതോ മൃത്യുരുപാസ്യമൃഷിദൈവതൈഃ । ശ്രുതോഽനു പഠിതോ ധ്യാത ആദൃതശ്ചാനുമോദിതഃ
മരണത്താൽ ഭയപ്പെടുന്ന ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും പോലും അവനെ ആരാധിക്കണം. കേൾക്കുമ്പോഴും, പാരായണം ചെയ്യുമ്പോഴും, ധ്യാനിക്കുമ്പോഴും, ആദരിക്കുമ്പോഴും, അംഗീകരിക്കുമ്പോഴും, സത്യധർമ്മം ഉടൻ തന്നെ ലോകത്തോട് വിരോധമുള്ളവനെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.
സദ്യഃ പുനാതി സദ്ധര്മോ വീരോ വിശ്വദ്രുഹോഽപി ഹി । യോയം കാരണകാര്യാദി കാരണസ്യാപി കാരണമ്
സത്യധർമ്മം ഉടൻ തന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു, ലോകത്തോട് ശത്രുതയുള്ളവനെയും. ഈ മഹാത്മാവാണ് സൃഷ്ടിയുടെ കാരണവും ഫലത്തിന്റെയും കാരണവും, കാരണത്തിന്റെയും കാരണമാകുന്നത്.
അനന്യകാരണം യോഗീ ജഗജ്ജീവോ ജഗന്മയഃ । അണുര്ബൃഹത്കൃശഃ സ്ഥൂലോ നിര്ഗുണോ ഗുണഭൃന്മഹാന്
മറ്റൊന്നും കാരണമില്ലാതെ, യോഗിയായവൻ, ലോകത്തിന്റെ ആത്മാവും, എല്ലാം നിറഞ്ഞവനും, സൂക്ഷ്മനും വിശാലനും, ചെറുതും വലുതും, ഗുണങ്ങളില്ലാത്തവനും, ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവനും മഹത്തായവനും ആണവൻ.
അജോ ജന്മലയാതീതോ ധ്യാതവ്യഃ സ ഹരിഃ സദാ । സമ്യഗേതദ്വ്യവസിതം ഭവതാ പുരുഷര്ഷഭ
ജനനമോ ലയമോ ഇല്ലാത്ത, അതിനെക്കാൾ അപ്പുറം നിൽക്കുന്ന ഹരിയെ എപ്പോഴും ധ്യാനിക്കണം. മഹാനായ പുരുഷനേ, നിന്റെ തീരുമാനം ശരിയാണു.
യത്പൃച്ഛസേ ഭാഗവതാന്ധര്മാംസ്ത്വം വിശ്വഭാവനാന് । പ്രസംഗേന സതാമാത്മമനഃ ശ്രുതി രസായനാഃ
നീ ചോദിക്കുന്ന ഭക്തന്മാരുടെ ധർമ്മങ്ങൾ, ലോകത്തെ പോഷിപ്പിക്കുന്നവയാണല്ലോ. സത്പുരുഷന്മാർക്കു മനസ്സിനും ഹൃദയത്തിനും അമൃതംപോലെയാണ് അവ.
ഭവംതി കീര്തനീയസ്യ കഥാഃ കൃഷ്ണസ്യ നിര്മലാഃ । ഭാവസാധ്യോഹ്യയം ദേവഃ സ്വയം ജാനാതി തദ്ഭവാന്
കീർത്തിക്കാവുന്ന കൃഷ്ണന്റെ കഥകൾ അത്യന്തം വിശുദ്ധമാണ്. ഭക്തിയാൽ ലഭിക്കാവുന്ന ഈ ദൈവത്തെ, ഭവാൻ തന്നെ അറിയുന്നു.
തഥാപി വക്ഷ്യേ ജഗതോ ഹിതായ തവ ഗൌരവാത് । യദാഹുഃ പരമം ബ്രഹ്മ പ്രധാനപുരുഷാത്പരമ്
എന്നാൽ ലോകത്തിനുള്ള ഉപകാരത്തിനും, ഭവാനോടുള്ള ആദരവിനും വേണ്ടി ഞാൻ പറയും; പ്രധാനനും പുരുഷനും കവിഞ്ഞു പരമബ്രഹ്മം എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നതെന്തെന്നു ഞാൻ വെളിപ്പെടുത്താം.
യന്മായയാ തതം സര്വം സര്വം യച്ഛതി സോഽച്യുതഃ । പുത്രാന്കലത്രം ദീര്ഘായൂ രാജ്യം സ്വര്ഗാപവര്ഗകമ്
യാരുടെ മായയാൽ എല്ലാം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, എല്ലാം നൽകുന്ന അച്യുതൻ ആണ്; അവൻ പുത്രന്മാരും ഭാര്യയും ദീർഘായുസ്സും രാജ്യവും സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു.
സ ദദ്യാദീപ്സിതം സര്വം ഭക്ത്യാ സംപൂജിതോഽജിതഃ । കര്മണാ മനസാ വാചാ തത്പരാ യേ ഹി മാനവാഃ
ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്നവർക്കും, പ്രവർത്തിയിൽ, മനസ്സിൽ, വാക്കിൽ സമർപ്പിതരായ മനുഷ്യർക്കും, ജയിക്കാനാവാത്ത ആ ദൈവം ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം നൽകുന്നു.
തേഷാം വ്രതാനി വക്ഷ്യാമി പ്രീതയേ ഭൂപസത്തമ । അഹിംസാസത്യമസ്തേയം ബ്രഹ്മചര്യമകല്പതാ
അവർക്കുള്ള സന്തോഷത്തിനായി, രാജാവേ, ഞാൻ ആ വ്രതങ്ങൾ പറയും: അഹിംസ, സത്യവാദം, മോഷ്ടിക്കാതിരിക്കുക, ബ്രഹ്മചര്യം, ആസക്തിയില്ലായ്മ.
ഏതാനി മാനസാന്യാഹുര്വ്രതാനി ഹരിതുഷ്ടയേ । ഏകഭക്തം തഥാ നക്തമുപവാസമയാചിതമ്
ഹരിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ മനസ്സിൽ പാലിക്കേണ്ട വ്രതങ്ങൾ ഇവയാണെന്ന് പറയുന്നു; ഏകഭക്തി, രാത്രിയിൽ ഉപവാസം, നൽകുന്ന ഭക്ഷണം മാത്രം സ്വീകരിക്കൽ എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഇത്യേവം കായികം പുംസാം വ്രതമുക്തം നരേശ്വര । വേദസ്യാധ്യയനം വിഷ്ണോഃ കീര്തനം സത്യഭാഷണമ്
ഇങ്ങനെ, മനുഷ്യരുടെ ശരീരത്തോട് ബന്ധപ്പെട്ട വ്രതങ്ങൾ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, രാജാവേ: വേദപഠനം, വിഷ്ണുവിന്റെ കീർത്തനം, സത്യവാദം.
അപൈശുന്യമിദം രാജന്വാചികം വ്രതമുത്തമമ് । ചക്രായുധസ്യ നാമാനി സദാ സര്വത്ര കീര്തയേത്
പുറം പറയാതിരിക്കുക എന്നതാണ് വാക്കിനുള്ള ഉത്തമ വ്രതം, രാജാവേ; ചക്രായുധധാരിയുടെ നാമങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും എപ്പോഴും കീർത്തിക്കണം.
നാശൌചം കീര്തനേ തസ്യ സ പവിത്രകരോ യതഃ । വര്ണാശ്രമാചാരവതാ പുരുഷേണ പരഃ പുമാന്
അവനെ കീർത്തിക്കുമ്പോൾ അശുദ്ധി ഇല്ല, കാരണം അവൻ ശുദ്ധി നൽകുന്നവൻ ആണ്; വർണ്ണാശ്രമധർമ്മം പാലിക്കുന്നവൻ പരമപുരുഷനെ ആരാധിക്കുന്നു.
വിഷ്ണുരാരാധ്യതേ പംഥാ നാന്യഃ സംതോഷകാരണമ് । പതിപ്രിയഹിതാഭിശ്ച മനോവാക്കായസംയമൈഃ
ഈ മാർഗ്ഗത്തിലൂടെയാണ് വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കുന്നത്; മറ്റൊന്നും സംതൃപ്തിക്ക് കാരണമല്ല. മനസ്സിലും വാക്കിലും ശരീരത്തിലും സംയമനം പാലിച്ച്, സ്ത്രീകൾ ഭർത്താവിന്റെ പ്രിയവും ക്ഷേമവും നോക്കുന്നു.