തദയശ്ചൂര്ണീഭൂതബീജസമുദ്ഭൂതാ വജ്രസന്നിഭാ മഹാകാശാഃ സംബഭൂവുഃ
ആ ഇരുമ്പ് പൊടിയിൽ നിന്ന് വജ്രംപോലെ കഠിനമായ വലിയ കിഴങ്ങുകൾ വളർന്നു.
തത്ര തം മുസലാവശിഷ്ടം കനിഷ്ഠാംഗുലിമാത്രം മത്സ്യോ ജഗ്രാസ തം മത്സ്യം നിഷാദോ ഗൃഹീത്വാ തദുദരസ്ഥം മുശലഖണ്ഡമാദായ ബാണാഗ്രേ ഫലകമകരോത്
അവിടെ ദണ്ഡത്തിൽ ശേഷിച്ച ചെറിയ വിരലിന്റെ വലുപ്പമുള്ള ഭാഗം ഒരു മീൻ വിഴുങ്ങി; ഒരു വേട്ടക്കാരൻ ആ മീൻ പിടിച്ച് വയറ്റിൽ നിന്നുള്ള ഇരുമ്പ് കഷണം എടുത്തു, അതിൽ നിന്ന് അമ്പിന്റെ അഗ്രം ഉണ്ടാക്കി.
കദാചിത്സര്വേ യാദവാ രാമകൃഷ്ണപ്രദ്യുമ്നാദയോ മഘവതാ പ്രേഷിതാം വാരുണീം പീത്വാ മത്താ ബഭൂവുഃ
ഒരിക്കൽ രാമനും കൃഷ്ണനും പ്രദ്യുമ്നനും മറ്റു യാദവരും ഒരുമിച്ച് ഇന്ദ്രൻ അയച്ച വാരുണീ മദ്യം കുടിച്ചു മദത്തിൽ മുങ്ങി.
പരസ്പരം വീരണം നീത്വാ ബഹൂന്യാക്രോശവാക്യാനി വദംതോ യുദ്ധം ചക്രുഃ ക്ഷയം ച ഗതാഃ
അവർ പരസ്പരം അപമാനിച്ച് കഠിനമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞ് തമ്മിൽ തന്നെ യുദ്ധം ചെയ്തു, ഒടുവിൽ മുഴുവനും നശിച്ചു.
കൃഷ്ണസ്തു യുദ്ധശ്രാംതഃ കല്പതരുച്ഛായായാം ശയനം ചകാര സ നിഷാദോ ധനുര്ബാണം ഗൃഹീത്വാ ഖേടകവൃത്തിം ജഗാമ
യുദ്ധത്തിൽ ക്ഷീണിച്ച കൃഷ്ണൻ ഒരു കല്പവൃക്ഷത്തിന്റെ തണലിൽ കിടന്നു. അതേസമയം, ഒരു വേട്ടക്കാരൻ വില്ലും അമ്പും എടുത്ത് കാവൽക്കാരനായി നിന്നു.
ഏവം നിഃശേഷം ത്യക്തജീവിതാ ബഭൂവുസ്തേ സര്വേ സ്വാന്സ്വാംസ്ത്രിദശാന്പ്രപേദിരേ
ഇങ്ങനെ, അവരൊക്കെയും ജീവൻ വിട്ട് തങ്ങളുടെ തത്തുല്യമായ ദൈവലോകങ്ങളിൽ പ്രവേശിച്ചു.
ഏവം മുശലേന സംഹൃത്യ സര്വം സ്വയമേകോ ദേവോ ബഹുഗുല്മസമാകീര്ണമഹാദ്രുമഛായായാം സുപ്തശ്ചതുര്വിധവ്യൂഹഗതം വാസുദേവാത്മകമാത്മാനം ചിംതയഞ്ജാനൂപരിപദം നിധായാത്മനോ മാനുഷംവപുസ്ത്യക്തുമനുനിഷസാദ
ഇങ്ങനെ, എല്ലാം നശിപ്പിച്ച ശേഷം ഏകദേശം ദൈവം മാത്രം ബാക്കിയായി, വലിയ വൃക്ഷത്തിന്റെ തണലിൽ അനേകം സൈന്യങ്ങൾ ചുറ്റിപ്പറ്റി കിടന്നു. തന്റെ വാസുദേവസ്വരൂപത്തെ ചിന്തിച്ചു, മുട്ടുകുത്തി ഇരുന്നു, മനുഷ്യശരീരം ഉപേക്ഷിക്കാൻ തയ്യാറായി.
ഏതസ്മിനന്തരേ മൃഗയാജീവികോ ഹരേഃ സ തദാ കാലപ്രഭാവേന ചക്രവജ്രധ്വജാംകുശാദിചിഹ്നിതമതിരക്തതമം ഹരേഃ പാദകമലം ദൃഷ്ട്വാ വിവ്യാധ
അപ്പോൾ വേട്ടയാടുന്ന ഒരാൾ, കാലത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ, ഹരിയുടെ ചക്രം, വജ്രം, പതാക, അങ്കുശം തുടങ്ങിയ ചിഹ്നങ്ങൾ ഉള്ള, അതിയായി ചുവന്ന പാദകമലം കണ്ടു, അതിൽ അമ്പ് എറിഞ്ഞു.
തദനംതരം ശ്രീകൃഷ്ണം ജ്ഞാത്വാ സുമഹാഭയാര്തഃ പ്രവേപമാനഃ കൃതാംജലിപുടോ മഹദപരാധഃ സകലോപഹ്രിയതാമിതി തം പ്രണനാമ
അത്തുടർച്ചയിൽ തന്നെ, അത് ശ്രീകൃഷ്ണനാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ആ വേട്ടക്കാരൻ വലിയ ഭയത്തിൽ വിറയച്ച്, കൈകൂപ്പി, 'എന്റെ എല്ലാ പാപങ്ങളും ക്ഷമിക്കണമേ' എന്ന് പറഞ്ഞു കൃഷ്ണനെ നമസ്കരിച്ചു.
ശ്രീകൃഷ്ണസ്തഥാഭൂതം ദൃഷ്ട്വാ സുധാമയകരാഭ്യാം തമുത്ഥാപ്യ ഭവതാനാപരാദ്ധം കൃതമിതി വദന്മഹാഭയപീഡിതമാശ്വാസയന്നുവാച
ശ്രീകൃഷ്ണൻ അവനെ അങ്ങനെയൊരു നിലയിൽ കണ്ടു, അമൃതം നിറഞ്ഞ കൈകളാൽ എഴുന്നേല്പിച്ചു, 'നീ പാപം ചെയ്തിട്ടില്ല' എന്ന് പറഞ്ഞു, വലിയ ഭയത്തിൽ ആയിരുന്ന അവനെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
തതോ യോഗിഗമ്യമപുനരാവൃത്തിശാശ്വതം സര്വോപനിഷദമയം വൈഷ്ണവം ലോകം പ്രദദൌ
അതിനുശേഷം, യോഗികൾക്ക് മാത്രം പ്രാപ്യമാകുന്ന, ശാശ്വതമായ, തിരിച്ചുവരവ് ഇല്ലാത്ത, ഉപനിഷത്തുകളുടെ സാരമായ വൈഷ്ണവലോകം അവനു നൽകി.
അസൌ തസ്മിന്നേവ മുഹൂര്തേ മാനുഷം രൂപം വിഹായ പംചോപനിഷന്മയം സകലപുത്രദാരസഹിതോ ദീപ്തിമയം വൈഷ്ണവം ലോകം ദിവ്യം വിമാനമാസ്ഥായ സഹസ്രാര്കദ്യുതിസദൃശം ദിവ്യാപ്സരോഗണാകീര്ണം ഹിരണ്മയം വാസുദേവേത്യേകം ജഗാമ
അതു തന്നെ സമയത്ത്, മനുഷ്യരൂപം ഉപേക്ഷിച്ച്, എല്ലാ പുത്രന്മാരെയും ഭാര്യമാരെയും കൂട്ടി, അഞ്ചു ഉപനിഷത്തുകളുടെ സാരമായ ദീപ്തിമയമായ വൈഷ്ണവരൂപം ധരിച്ചു, ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറി, ആയിരം സൂര്യന്മാരെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശമുള്ള, ദിവ്യ അപ്പ്സരസുകൾ നിറഞ്ഞ, സ്വർണ്ണം പോലെ തിളങ്ങുന്ന വാസുദേവലോകത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
തസ്മിന്കാലേ ദാരുകോ രഥമാരുഹ്യ വിഷ്ണോഃ സമീപം വിവേശ
അന്നേരം ദാരുകൻ രഥത്തിൽ കയറി വിഷ്ണുവിന്റെ അടുത്തേക്ക് എത്തി.
കൃഷ്ണോഽപി മത്സ്വരൂപമര്ജുനം പൂര്വമാനയസ്വേതി പ്രേഷയാമാസ
കൃഷ്ണനും, 'എന്റെ രൂപംപോലെയുള്ള അർജുനനെ മുമ്പുപോലെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക' എന്ന് സന്ദേശം അയച്ചു.
സ തു മനോജവസ്യംദനമാരുഹ്യാര്ജുനസമീപമാജഗാമ
അവൻ മനസ്സുപോലെ വേഗമുള്ള രഥത്തിൽ കയറി അർജുനന്റെ അടുത്തെത്തി.
ഏതസ്മിന്നംതരേ ദേവ്യര്ജുനസ്തദാരുഹ്യ പരിണീയ നമസ്കൃത്വാ കിം കരോമീതി പുടാംജലിരുവാച
അതിനിടെ, അർജുനനും ദേവികളും രഥത്തിൽ കയറി, വിവാഹചടങ്ങുകൾ നടത്തി, നമസ്കരിച്ചു, കൈകൂപ്പി 'ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?' എന്ന് ചോദിച്ചു.
കൃഷ്ണസ്തു തമാഹ പാര്ഥാഹം സ്വലോകം യാസ്യാമി ത്വം തു ദ്വാരവതീം ഗത്വാ തത്രസ്ഥാ രുക്മിണ്യാദ്യഷ്ടഭാര്യാ ആനീയ മമ ശരീരേ പ്രേഷയ
കൃഷ്ണൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: 'പാർഥാ, ഞാൻ എന്റെ ലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു. നീ ദ്വാരകയിലേക്ക് പോയി, അവിടെ ഉള്ള എന്റെ എട്ട് ഭാര്യമാരായ രുക്മിണിയെയും മറ്റുള്ളവരെയും കൊണ്ടുവന്ന് എന്റെ ശരീരത്തിനരികിൽ അയയ്ക്കുക.'
സ ദാരുകേണ സഹിതോ നഗരീമാജഗാമ
അവൻ ദാരുകനോടൊപ്പം നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
ഏതസ്മിന്നംതരേ ദേവാ വിമാനസ്ഥാ നഭസി സംസ്ഥിതാഃ സ്വര്ലോകം യിയാന്തം കൃഷ്ണം ദൃഷ്ട്വാ ഋഷിഭിഃ സാര്ദ്ധം സ്തുത്വാ പുഷ്പവര്ഷാണി വവൃഷുഃ
അതിനിടെ, ദേവന്മാർ ദിവ്യവിമാനങ്ങളിൽ ആകാശത്ത് നിന്നു കൃഷ്ണൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നത് കണ്ടു, ഋഷിമാരോടൊപ്പം സ്തുതി പാടി, പുഷ്പവർഷം ചെയ്തു.
കൃഷ്ണോഽപി മാനുഷദേഹം- സംന്യസ്യസകലജഗത്സ്ഥിതിസംഹാരഹേതുഭൂതം സകലക്ഷേത്രജ്ഞമംതര്യാമിയോഗിധ്യേയമനാമയം വാസുദേവാത്മകം ദേഹം ധൃത്വാ വൈനതേയമാരുഹ്യ മഹര്ഷിഭിസ്തൂയമാനോ ജഗാമ
കൃഷ്ണൻ തന്റെ മനുഷ്യശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചു. ആ ശരീരം ലോകത്തിന്റെ നിലനില്പിനും നാശത്തിനും കാരണമായിരുന്നു, എല്ലാം അറിയുന്ന അന്ത്യാരാമിയും യോഗികൾ ധ്യാനം ചെയ്യുന്നവനും രോഗരഹിതനും വാസുദേവസ്വരൂപവുമാണ്. പിന്നെ, ഗരുഡനിൽ കയറി, മഹർഷിമാർ സ്തുതി പാടുമ്പോൾ യാത്രയായി.
അര്ജുനോ വസുദേവോഗ്രസേനാഭ്യാം രുക്മിണ്യാദിമഹിഷീഭ്യസ്തത്സര്വം കഥയാമാസ
അർജ്ജുനൻ വാസുദേവനും ഉഗ്രസേനനും രുക്മിണിയെയും മറ്റു പ്രധാന ഭാര്യമാരെയും കണ്ടു എല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞു.
തച്ഛ്രുത്വാ സര്വേ പൌരജനാഃ സ്ത്രിയശ്ച ദ്വാരവതീമുത്സൃജ്യാംതഃപുരാദ്ബഹിര്നിഷ്ക്രമ്യ സര്വാസ്താഃ കൃഷ്ണവല്ലഭാ വസുദേവോഗ്രസേനസഹിതാഃ ശീഘ്രമേവ ഹരേഃ സമീപം ജഗ്മുഃ
അത് കേട്ടു ദ്വാരകാപുരിയിലെ എല്ലാ പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും അകത്തുള്ള മന്ദിരങ്ങൾ വിട്ട് പുറത്തേക്ക് വന്നു, വാസുദേവനും ഉഗ്രസേനനും കൃഷ്ണന്റെ പ്രിയഭാര്യമാരൊപ്പമൊക്കെ അതിവേഗം ഹരിയുടെ അടുക്കൽ ചെന്നു.
തേ സര്വേ വസുദേവോഗ്രസേനാക്രൂരാഃ സര്വേ യദുവൃദ്ധാ വപുസ്ത്യക്ത്വാ സനാതനവാസുദേവം സമാജഗ്മുഃ
വാസുദേവനും ഉഗ്രസേനനും അക്രൂരനും യദുകുലത്തിലെ മൂപ്പന്മാരും എല്ലാവരും ദേഹം ഉപേക്ഷിച്ച് ശാശ്വതനായ വാസുദേവന്റെ അടുക്കൽ ചേർന്നു.
രേവതീച ബലഭദ്രശരീരം പരിഷ്വജ്യാഗ്നിം പ്രവിശ്യ തസ്മിന്ദേഹം പ്രാപ്യ ദിവ്യവിമാനാരൂഢാ ഭര്തുഃ സ്ഥാനം സംകര്ഷണലോകം ദിവ്യമവാപ
രേവതി ബാലഭദ്രന്റെ ശരീരം ചേർത്തുപിടിച്ച് അഗ്നിയിൽ ചാടി. അങ്ങനെ ആ ശരീരം പ്രാപിച്ച ശേഷം ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറി ഭർത്താവിന്റെ ലോകമായ സംകർഷണലോകം പ്രാപിച്ചു.
തഥൈവ പ്രദ്യുമ്നേന സഹ രുക്മപുത്രീ തഥാനിരുദ്ധേനോഷാപി സര്വാശ്ച യാദവസ്ത്രിയഃ സ്വസ്വഭര്തുഃ ശരീരാണി സംപൂജ്യാഗ്നിപ്രവേശം ചക്രുഃ
അതു പോലെ തന്നെ പ്രക്യുമ്നനോടൊപ്പം രുക്മപുത്രിയും, അനിരുദ്ധനോടൊപ്പം ഉഷയും, യദുകുലത്തിലെ എല്ലാ സ്ത്രീകളും തങ്ങളുടെ ഭർത്താക്കന്മാരുടെ ശരീരം ആദരപൂർവ്വം പൂജിച്ച് അഗ്നിയിൽ ചാടിച്ചു.
തേഷാം സര്വേഷാമര്ജുനഔര്ദ്ധ്വദൈഹികം കൃതവാന്
അവരൊക്കെയുടെയും അന്തിമകർമ്മങ്ങൾ അർജ്ജുനൻ നിർവഹിച്ചു.
തസ്മിന്കാലേ ദിവ്യവാജിസമായുക്തം സുഗ്രീവാഖ്യകം സര്വരത്നോപേതം ദിവ്യം സ്യംദനമാരുഹ്യ ദാരുകോപ്യാജഗാമ
അപ്പോൾ ദാരുകൻ ദിവ്യവാജികൾ കെട്ടിയ സുഖ്രീവ എന്ന ദിവ്യരഥത്തിൽ കയറി, എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ചവണ്ണം അവിടെ എത്തി.
പാരിജാതതരുര്ദേവസഭാസുധര്മാത്രിദശേംദ്രലോകമയാതാമ്
പാരിജാതവൃക്ഷവും ദേവസഭയായ സുധർമയും, ഇന്ദ്രന്റെ ലോകവും ദേവലോകത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു.
തസ്മിന്സമയേ ദ്വാരവതീപുരീ മഹോദധൌ നിമഗ്നാഭൂത്
അന്നേ സമയം ദ്വാരകാപുരി മഹാസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിപ്പോയി.
തതഃ സര്വാഃ ഷോഡശസഹസ്രഭാര്യ്യാ അര്ജുനേനസഹേംദ്രപ്രസ്ഥം ഗച്ഛംതീര്ദസ്യവോ ജഗൃഹുഃ
ശേഷം പതിനാറായിരം ഭാര്യമാർ അർജ്ജുനനോടൊപ്പം ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ കള്ളന്മാർ അവരെ പിടിച്ചു.