തതസ്തു ഭഗവാംസ്തുഷ്ടഃ പ്രാദുരാസ മമാഗ്രതഃ । വ്രിയതാം വര ഇത്യുക്തേ മയാപ്യുദ്ഘാട്യ ലോചനേ
അപ്പോൾ ഭഗവാൻ സന്തോഷത്തോടെ എന്റെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. 'ഒരു വരം ചോദിക്കൂ' എന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ ഞാൻ കണ്ണുകൾ തുറന്നു.
ദൃഷ്ടോ ദേവഃപ്രിയാ സാര്ദ്ധം സംസ്ഥിതോ ഗരുഡോപരി । പ്രണിപത്യാവോചമഹം വരദം കമലാപതിമ്
അപ്പോൾ ഞാൻ ദൈവത്തെ, തന്റെ പ്രിയയോടൊപ്പം, ഗരുഡന്റെ മേൽ ഇരിക്കുന്നതായി കണ്ടു. ഞാൻ നമസ്കരിച്ച്, ലക്ഷ്മീപതിയെ, വരദായകനെ അഭിവാദ്യം ചെയ്തു.
യദ്രൂപം തേ കൃപാസിംധോ പരമാനംദദായകമ് । സര്വാനംദാശ്രയം നിത്യം മൂര്തിമത്സര്വതോഽധികമ്
കൃപയുടെ സമുദ്രമായോ, പരമാനന്ദം നൽകുന്ന രൂപമായോ, എല്ലാം ആനന്ദത്തിന്റെ ശാശ്വത ആധാരമായോ, എല്ലാറ്റിലും അതികമാന രൂപമായോ, നീയാണു.
നിര്ഗുണം നിഷ്ക്രിയം ശാംതം യദ്ബ്രഹ്മേതി വിദുര്ബുധാഃ । തദഹം ദ്രഷ്ടുമിച്ഛാമി ചക്ഷുര്ഭ്യാം പരമേശ്വര
ഗുണങ്ങളില്ലാത്തതും, പ്രവർത്തിയില്ലാത്തതും, ശാന്തമായതുമായ, ജ്ഞാനികൾ ബ്രഹ്മം എന്ന് അറിയുന്ന അതിനെ, പരമേശ്വരാ, ഞാൻ എന്റെ കണ്ണുകൾകൊണ്ട് കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തതോ മാമാഹ ഭഗവാന്പ്രപന്നം കമലാപതിഃ । തദദ്യ ദ്രക്ഷ്യസേ രൂപം യത്തേ മനസി കാംക്ഷിതമ്
അതിനുശേഷം, ശരണം പ്രാപിച്ച എന്നോട്, ലക്ഷ്മീപതി ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിച്ച രൂപം നീ ഇന്ന് കാണും.'
യമുനാ പശ്ചിമേ തീരേ ഗച്ഛ വൃംദാവനം മമ । ഇത്യുക്ത്വാംതര്ദധേ ദേവഃ പ്രിയാസാര്ദ്ധം ജഗത്പതിഃ
'നീ യമുനയുടെ പടിഞ്ഞാറ് തീരത്തുള്ള വൃന്ദാവനത്തിലേക്ക് പോകൂ.' എന്ന് പറഞ്ഞ്, ലോകനാഥൻ തന്റെ പ്രിയയോടൊപ്പം അപ്രത്യക്ഷനായി.
അഹമപ്യാഗതസ്തര്ഹി യമുനായാസ്തടം ശുഭമ് । തത്ര കൃഷ്ണമപശ്യം ച സര്വദേവേശ്വരേശ്വരമ്
അപ്പോൾ ഞാൻ യമുനയുടെ ആ പുണ്യമായ തീരത്ത് എത്തി; അവിടെ ഞാൻ സർവ്വദേവന്മാരുടെയും ഇശ്വരനായ കൃഷ്ണനെ കണ്ടു.
ഗോപവേഷധരം കാംതം കിശോരവയസാന്വിതമ് । പ്രിയാസ്കംധേ സുവിന്യസ്ത വാമഹസ്തം മനോഹരമ്
കൃഷ്ണൻ ഗോപുരുഷന്റെ വേഷത്തിൽ, ആകർഷകനും യൗവനപൂർണ്ണനും, തന്റെ പ്രിയയുടെ ഭുജത്തിൽ മനോഹരമായ ഇടതുകൈ വെച്ചിരിക്കുന്നതായി ഞാൻ കണ്ടു.
ഹസംതം ഹാസയതം താം മധ്യേ ഗോപീകദംബകേ । സ്നിഗ്ധമേഘസമാഭാസം കല്യാണഗുണമംദിരമ്
അവൻ പുഞ്ചിരിച്ച്, തന്റെ പ്രിയയെയും ചിരിപ്പിച്ച്, ഗോപികകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ, മൃദുവായ മേഘംപോലെയുള്ള വേഷത്തിൽ, എല്ലാ സൗഭാഗ്യഗുണങ്ങളുടെയും ആലയമായിരുന്നു.
പ്രഹസ്യ ച തതഃ കൃഷ്ണോ മാമാഹാമൃതഭാഷണഃ । അഹം തേ ദര്ശനം യാതോ ജ്ഞാത്വാ രുദ്ര തവേപ്സിതമ്
അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ പുഞ്ചിരിച്ച്, അമൃതസമമായ വാക്കുകളിൽ എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ആഗ്രഹം അറിയാം, രുദ്രാ, അതിനാൽ ഞാൻ നിനക്ക് ദർശനം നൽകാൻ വന്നിരിക്കുന്നു.'
യദദ്യ മേ ത്വയാ ദൃഷ്ടമിദം രൂപമലൌകികമ് । ഘനീഭൂതാമലപ്രേമ സച്ചിദാനംദവിഗ്രഹമ്
ഇന്ന് നീ കണ്ട എന്റെ ഈ രൂപം ലോകത്തിൽ കാണാത്തതും, തിളക്കമുള്ള ശുദ്ധമായ സ്നേഹവും സത്യം-ബോധം-ആനന്ദം എന്നിവയുടെ സാക്ഷാത്കാരവുമാണ്.
നീരൂപം നിര്ഗുണം വ്യാപി ക്രിയാഹീനം പരാത്പരമ് । വദംത്യുപനിഷത്സംഘാ ഇദമേവ മമാനഘമ്
രൂപമില്ലാത്തത്, ഗുണങ്ങളില്ലാത്തത്, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്, പ്രവർത്തനമില്ലാത്തത്, പരമമായത്—ഇതെല്ലാം എന്റെ ഈ രൂപം പാപരഹിതമാണെന്ന് ഉപനിഷത്തുകൾ പറയുന്നു.
പ്രകൃത്യുത്ഥഗുണാഭാവാദനംതത്വാത്തഥേശ്വരമ് । അസിദ്ധത്വാന്മദ്ഗുണാനാം നിര്ഗുണം മാം വദംതി ഹി
എന്റെ ഗുണങ്ങൾ പ്രകൃതിയിൽ നിന്നുള്ളതല്ല, ഞാൻ അനന്തനാണ്, എന്റെ ഗുണങ്ങൾ സ്ഥിരമായതല്ല എന്നതിനാൽ, അവർ എന്നെ ഗുണരഹിതനെന്നു വിളിക്കുന്നു.
അദൃശ്യത്വാന്മമൈതസ്യ രൂപസ്യ ചര്മചക്ഷുഷാ । അരൂപം മാം വദംത്യേതേ വേദാഃ സര്വേ മഹേശ്വര
എന്റെ ഈ രൂപം സാധാരണ കണ്ണുകൊണ്ട് കാണാൻ കഴിയില്ലാത്തതിനാൽ, മഹേശ്വരാ, എല്ലാ വേദങ്ങളും എന്നെ രൂപരഹിതനെന്നു പറയുന്നു.
വ്യാപകത്വാച്ചിദംശേന ബ്രഹ്മേതി ച വിദുര്ബുധാഃ । അകര്തൃത്വാത്പ്രപംചസ്യ നിഷ്ക്രിയം മാം വദംതി ഹി
ഞാൻ ബോധത്തിന്റെ ഒരു അംശംകൊണ്ട് എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ, ജ്ഞാനികൾ എന്നെ ബ്രഹ്മമെന്നു അറിയുന്നു; സൃഷ്ടിയുടെ കർത്താവല്ലാത്തതിനാൽ, അവർ എന്നെ പ്രവർത്തനരഹിതനെന്നു വിളിക്കുന്നു.
മായാഗുണൈര്യതോമേംഽശാ കുര്വംതി സര്ജനാദികമ് । ന കരോമി സ്വയം കിംചിത്സൃഷ്ട്യാദികമഹം ശിവ
മായയുടെ ഗുണങ്ങൾകൊണ്ട് എന്റെ ചില ഭാഗങ്ങൾ സൃഷ്ടി മുതലായ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുമ്പോഴും, ശിവാ, സൃഷ്ടി മുതലായവയിൽ ഞാൻ സ്വയം ഒന്നും ചെയ്യുന്നില്ല.
അഹമാസാം മഹാദേവ ഗോപീനാം പ്രേമവിഹ്വലഃ । ക്രിയാംതരം ന ജാനാമി നാത്മാനമപി നാരദ
മഹാദേവാ, ഈ ഗോപികൾക്കിടയിൽ സ്നേഹത്തിൽ മുഴുകി ഞാൻ മറ്റേതെങ്കിലും പ്രവർത്തി അറിയുന്നില്ല, നാരായണാ, എനിക്കു തന്നെ എന്നെ അറിയാനുമില്ല.
വിഹരാമ്യനയാ നിത്യമസ്യാഃ പ്രേമവശീകൃതഃ । ഇമാം തു മത്പ്രിയാം വിദ്ധി രാധികാം പരദേവതാമ്
ഈവളുടെ സ്നേഹത്തിൽ കീഴടങ്ങി ഞാൻ എപ്പോഴും ഇവളോടൊപ്പം കളിക്കുന്നു; എന്റെ പ്രിയയായ രാധികയെ പരമദേവതയെന്നു നീ അറിയണം.
അസ്യാശ്ച പരിതഃ പശ്യ സഖ്യഃ ശതസഹസ്രശഃ । നിത്യാഃ സര്വാ ഇമാ രുദ്ര യഥാഹം നിത്യവിഗ്രഹഃ
ഇവളുടെ ചുറ്റിലും നീ കാണൂ, നൂറുകണക്കിന് സഹോദരികൾ; ഇവർ എല്ലാം ശാശ്വതരാണ്, രുദ്രാ, ഞാൻ എപ്പോഴും അതേ രൂപത്തിൽ ഉള്ളതുപോലെ.
ഗോപാ ഗാവോ ഗോപികാശ്ച സദാ വൃംദാവനം മമ । സര്വമേതന്നിത്യമേവ ചിദാനംദരസാത്മകമ്
ഗോപന്മാർ, പശുക്കൾ, ഗോപികമാർ, വൃന്ദാവനം—ഇവയെല്ലാം എപ്പോഴും എന്റെതും, ബോധവും ആനന്ദവും നിറഞ്ഞതുമാണ്.
ഇദമാനംദകംദാഖ്യം വിദ്ധി വൃംദാവനം മമ । യസ്മിന്പ്രവേശമാത്രേണ ന പുനഃ സംസൃതിം വിശേത്
ഈ വൃന്ദാവനം എന്റെ ആനന്ദദായകമായ സ്ഥലമാണെന്ന് നീ അറിയണം; അതിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ വീണ്ടും സംസാരത്തിലേക്ക് വരേണ്ടതില്ല.
മദ്വനം പ്രാപ്യ യോ മൂഢഃ പുനരന്യത്ര ഗച്ഛതി । സ ആത്മഹാ ഭവേദേവ സത്യം സത്യം മയോദിതമ്
എന്റെ ഈ വനത്തെ പ്രാപിച്ചിട്ടും മറ്റിടത്തേക്ക് പോകുന്നവൻ, അവൻ സ്വയം തന്നെ നശിപ്പിക്കുന്നവനാകും; ഇതാണ് സത്യം, സത്യം ഞാൻ പറയുന്നു.
വൃംദാവനം പരിത്യജ്യ നൈവ ഗച്ഛാമ്യഹം ക്വചിത് । നിവസാമ്യനയാ സാര്ദ്ധമഹമത്രൈവ സര്വദാ
വൃന്ദാവനം വിട്ട് ഞാൻ എവിടെയും പോകുന്നില്ല; ഞാൻ എപ്പോഴും ഇവളോടൊപ്പം ഇവിടെ തന്നെ താമസിക്കുന്നു.
ഇത്യേവം സര്വമാഖ്യാതം യത്തേ രുദ്ര ഹൃദി സ്ഥിതമ് । കഥയസ്വ മമേദാനീം കിമന്യച്ഛ്രോതുമിച്ഛസി
രുദ്രാ, നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നതെല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞുതുടങ്ങി; ഇനി നീ എനിക്ക് വേറേന്താണ് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് എന്നു പറയൂ.
തതസ്തമബ്രവം ദേവമഹം ച മുനിസത്തമ । ഈദൃശസ്ത്വം കഥം ലഭ്യസ്തമുപായം വദസ്വ മേ
അതിനുശേഷം, മഹാദേവനോടു ഞാൻ പറഞ്ഞു: ഈ വിധത്തിൽ നിന്നെ എങ്ങനെ പ്രാപിക്കാം? അതിന്റെ മാർഗം ദയവായി പറഞ്ഞുതരൂ.
തതോ മാമാഹ ഭഗവാന്സാധു രുദ്ര തവോദിതമ് । അതിഗുഹ്യതമം ഹ്യേതദ്ഗോപനീയം പ്രയത്നതഃ
അപ്പോൾ ഭഗവാൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു: രുദ്രാ, നിന്റെ ചോദ്യം വളരെ നല്ലതാണ്; ഇത് അത്യന്തം രഹസ്യമായതും സൂക്ഷ്മമായി സൂക്ഷിക്കേണ്ടതുമാണ്.
സകൃദാവാം പ്രപന്നോ യസ്ത്യക്തോപായ ഉപാസതേ । ഗോപീഭാവേന ദേവേശ സ മാമേതി ന ചേതരഃ
ഒരു പ്രാവശ്യം സമർപ്പിച്ചവൻ, എല്ലാ മാർഗങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, ഗോപികയുടെ ഭാവത്തിൽ എന്നെ ആരാധിക്കുന്നവൻ, ദേവേശാ, അവൻ എനിക്ക് എത്തുന്നു, മറ്റൊരാൾക്ക് അങ്ങനെ കഴിയില്ല.
സകൃദാവാം പ്രപന്നോ വാ മത്പ്രിയാമേകികാമുത । സേവതേനന്യഭാവേന സ മാമേതി ന സംശയഃ
അഥവാ, ഒരിക്കൽ സമർപ്പിച്ചവൻ, എന്റെ പ്രിയയെയൊറ്റയ്ക്ക്, മറ്റൊരു ഭാവം കൂടാതെ സേവിക്കുന്നവനും എനിക്ക് എത്തുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
യോ മാമേവ പ്രപന്നശ്ച മത്പ്രിയാം ന മഹേശ്വര । ന കദാപി സ ചാപ്നോതി മാമേവം തേ മയോദിതമ്
എന്നെ മാത്രം ശരണം പ്രാപിച്ച്, എന്റെ പ്രിയയെയും മഹേശ്വരനെയും ശരണം പ്രാപിക്കാത്തവന് എനിക്ക് എത്താൻ ഒരിക്കലും കഴിയില്ല; ഇതാണ് ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞത്.
സകൃദേവ പ്രപന്നോയസ്തവാസ്മീതി വദേദപി । സാധനേന വിനാപ്യേവ മാമാപ്നോതി ന സംശയഃ
ഒരു വ്യക്തി ഒരിക്കൽ പോലും 'ഞാൻ നിന്റെതാണു' എന്ന് പറഞ്ഞാൽ, യാതൊരു സാദ്ധനയുമില്ലാതെ പോലും, അവൻ എനിക്ക് എത്തും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.