അര്ജുനോഽപി കാലധര്മമുപാഗതം പംചവാര്ഷികം ബാലകം ദൃഷ്ട്വാ കൃപയാവിഷ്ടസ്തവ പുത്രമഹംജീവയിഷ്യാമീതി ബ്രാഹ്മണായാഭയം ദത്വാ പ്രതിശ്രുതവാന്
അർജുനൻ, കാലത്തിന്റെ നിയമം അനുഭവിച്ച അഞ്ചുവയസ്സുകാരനെ കണ്ടപ്പോൾ, കരുണയോടെ, "നിന്റെ മകനെ ഞാൻ ജീവിപ്പിക്കും" എന്ന് ഉറപ്പ് നൽകി, ബ്രാഹ്മണനോട് ആശ്വാസം നൽകി.
ബ്രാഹ്മണസ്തു തേനാശ്വാസിതോ ഹൃഷ്ടവാന്
അവന്റെ ആശ്വാസത്തിൽ ബ്രാഹ്മണൻ സന്തോഷിച്ചു.
അഥൈതം ബ്രാഹ്മണശിശും ബഹുഭിഃ സംജീവിനാസ്ത്രൈരഭിമംത്ര്യ അലബ്ധജീവിതം ദൃഷ്ട്വാ വൃഥാ പ്രതിജ്ഞാമവാപ്യ ബഹുശോകസമന്വിതസ്തേനൈവ പ്രാണാംസ്ത്യക്തുമൈച്ഛത്
പിന്നീട്, ആ ബ്രാഹ്മണശിശുവിന് അനേകം ജീവൻ നൽകുന്ന അസ്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ശ്രമിച്ചെങ്കിലും ജീവൻ ലഭിച്ചില്ലെന്ന് കണ്ടു, പ്രതിജ്ഞ പാലിക്കാനായില്ലെന്ന ദുഃഖത്തിൽ അർജുനൻ ആത്മഹത്യ ചെയ്യാൻ മനസ്സിലാക്കി.
കൃഷ്ണസ്തു തത്സര്വം ജ്ഞാത്വാംതഃപുരാദ്വിനിഷ്ക്രമ്യ തം വൈദികം പ്രാഹ തവപുത്രാന്സര്വാനഹം ദാസ്യാമീത്യുക്ത്വാശ്വാസ്യ വൈനതേയമാരുഹ്യാര്ജുനസഹിതോ വൈഷ്ണവം ലോകമാജഗാമ
കൃഷ്ണൻ ഈ എല്ലാം അറിഞ്ഞ് അന്തഃപുരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തു വന്നു, ബ്രാഹ്മണനെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, "നിന്റെ എല്ലാ മക്കളും ഞാൻ തിരികെ നൽകും" എന്ന് പറഞ്ഞു, അവനെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, വിനതയുടെ മകനായ ഗരുഡനിൽ കയറി അർജുനനോടൊപ്പം വൈഷ്ണവലോകത്തിലേക്ക് പോയി.
തത്ര ദിവ്യമണിമംഡപോദ്ദേശേ ദേവ്യാ സഹ സമാസീനം നാരായണം ദൃഷ്ട്വാ കൃഷ്ണാര്ജുനൌ നമശ്ചക്രതുഃ ൫൦ 6.252.
അവിടെ ദിവ്യമായ രത്നമണ്ഡപത്തിൽ ദേവിയോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്ന നാരായണനെ കൃഷ്ണനും അർജ്ജുനനും കണ്ടു, അവരെ ഇരുവരും നമസ്കരിച്ചു.
സ തൌ ബാഹുഭ്യാം പരിഷ്വജ്യ കിമര്ഥമാഗതാവിത്യുവാച
അവൻ ഇരുവരെയും കൈകൊണ്ട് അണച്ച്, 'നിങ്ങൾ എന്തിനാണ് വന്നത്?' എന്നു ചോദിച്ചു.
കൃഷ്ണശ്ച ഭഗവന്വൈദികസ്യ തനയാന്മമ ദേഹീത്യുവാച
കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: 'പ്രഭോ, ആ വൈദികന്റെ മക്കളെ എനിക്ക് തിരിച്ചു തരിക.'
സ തു നാരായണസ്താദൃഗ്വയസി സംസ്ഥിതാന്ബ്രാഹ്മണപുത്രാന്കൃഷ്ണായ സംദദൌ
അപ്പോൾ നാരായണൻ, അന്നത്തെ പ്രായത്തിൽ തന്നെയുള്ള ബ്രാഹ്മണപുത്രന്മാരെ കൃഷ്ണനു നൽകി.
ശ്രീകൃഷ്ണോഽപി താന്വൈനതേയസ്കംധേ സമാരോപ്യ ഹര്ഷസമന്വിതോഽര്ജുനസഹിതഃ സ്വയമപ്യാരുഹ്യ ദിവി ദേവഗണൈഃ സംസ്തൂയമാനോ ദ്വാരവതീമാവിവേശ
ശ്രീകൃഷ്ണൻ ആ കുട്ടികളെ ഗരുഡന്റെ തോളിൽ ഇരുത്തി, അർജ്ജുനനോടൊപ്പം സ്വയം കയറി, ദേവന്മാർ വാഴ്ത്തുമ്പോൾ ദ്വാരകയിലേക്ക് സന്തോഷത്തോടെ പ്രവേശിച്ചു.
തസ്മൈ ബ്രാഹ്മണായ പംചവര്ഷവയഃസ്ഥാന്ഷട്പുത്രാന്ദദൌ സോഽപ്യത്യംതര്ഹഷസമന്വിതഃ കൃഷ്ണം വര്ദ്ധയസ്വേത്യാശിഷം പ്രായച്ഛത്
അവൻ ആ ആറു അഞ്ചുവയസ്സുകാരെ ബ്രാഹ്മണനു നൽകി. അതിൽ അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ ബ്രാഹ്മണൻ കൃഷ്ണനെ അനുഗ്രഹിച്ച്, 'നിനക്ക് വളർച്ചയുണ്ടാകട്ടെ' എന്നു ആശംസിച്ചു.
അര്ജുനസ്തു സഫലാം പ്രതിജ്ഞാമവാപ്യ കൃഷ്ണം നമസ്കൃത്യ യുധിഷ്ഠിരപാലിതാം സ്വാം പുരീമാജഗാമ
അർജ്ജുനൻ തന്റെ വാഗ്ദാനം നിറവേറ്റി, കൃഷ്ണനോട് നമസ്കരിച്ച്, യുദിഷ്ഠിരൻ ഭരിച്ചിരുന്ന തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
കൃഷ്ണസ്യ ഷോഡശസഹസ്രഭാര്യാസ്വയുതസാഹസ്രപുത്രാ ജജ്ഞിരേ തേഷാം പുത്രപൌത്രസംഖ്യാം വക്തും ന ശക്യതേ
കൃഷ്ണന്റെ പതിനാറായിരം ഭാര്യമാരിൽ നിന്ന് പതിനായിരം മക്കൾ ജനിച്ചു; അവരുടെ മക്കളുടെയും കൊച്ചുമക്കളുടെയും എണ്ണം പറയാൻ കഴിയില്ല.
അത്രാപി ശ്ലോകഃ । അഷ്ടൌശതാനി പുത്രാണാം സഹസ്രാണ്യയുതം തഥാ । പ്രദ്യുമ്നഃ പ്രഥമസ്തേഷാം സര്വേഷാം രുക്മിണീസുതഃ
ഇവിടെ ഒരു ശ്ലോകം ഉണ്ട്: 'എണ്ണൂറ് മക്കളും, കൂടാതെ പതിനായിരം മക്കളും ജനിച്ചു; അവരിൽ പ്രധാനൻ രുക്മിണിയുടെ മകനായ പ്രദ്യുമ്നനാണ്.'
അസംഖ്യൈസ്തൈര്യാദവൈരിയം പൃഥിവീ സംവൃതാഽഭവത്
ആ അനേകം യാദവന്മാർ കൊണ്ട് ഭൂമി നിറഞ്ഞുപോയി.
പുനരപ്യവനീഭാരശംകയാ കൃഷ്ണസ്തു താനൃഷിശാപവ്യാജേന സംഹര്തുമൈച്ഛത്
പിന്നീട് ഭൂഭാരം വീണ്ടും സംശയിച്ച കൃഷ്ണൻ, ഒരു ഋഷിയുടെ ശാപം എന്ന വ്യാജത്തിൽ അവരെ നശിപ്പിക്കാൻ മനസ്സുറച്ചു.
കദാചിത്സര്വേ കുമാരാ നര്മദായാം വിഹര്തുമാജഗ്മുഃ
ഒരു ദിവസം എല്ലാവരും നർമദാനദിയിൽ കളിക്കാൻ പോയി.
തത്ര തപംതം കണ്വം മഹര്ഷിം ദൃഷ്ട്വാ ജാംബവത്യാഃ । പുത്രം യോഷിദ്വേഷം കൃത്വാ തസ്യോദരേ കാത്വായസം മുസലം ബദ്ധ്വാ ഋഷേഃ । സമീപമാഗത്യ സര്വേ നമസ്കൃത്വാ പത്നീരൂപം സാംബം കുമാരം തസ്യ പുരതോ നിധായ । അസ്യാ ഗര്ഭേ സ്ത്രീ വാ പുരുഷോ വാ ഭവിഷ്തീതി ബ്രൂഹീത്യൂചുഃ
അവിടെ തപസ്സിൽ ലയിച്ചിരുന്ന കണ്വമഹർഷിയെ കണ്ടു, ജാംബവതിയുടെ മകൻ സാംബനെ സ്ത്രീരൂപത്തിൽ മാറ്റി, വയറ്റിൽ ഇരുമ്പ് ദണ്ഡം കെട്ടി, എല്ലാവരും മഹർഷിക്കു മുന്നിൽ സാംബനെ വെച്ച്, 'ഇവളുടെ ഗർഭത്തിൽ ആൺകുട്ടിയോ പെൺകുട്ടിയോ ജനിക്കും എന്ന് പറയൂ' എന്നു ചോദിച്ചു.
സ തു മനസാ തദ്വിജ്ഞായ താനമര്ഷമാണഃ സര്വാനനേന മുസലേന യൂയം സര്വേ നിഹതാ ഭവതേത്യുവാച
മഹർഷി അവരുടെ ഉദ്ദേശം മനസ്സിൽ അറിഞ്ഞ് കോപത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'ഈ ദണ്ഡം കൊണ്ടുതന്നെ നിങ്ങൾ എല്ലാവരും നശിക്കപ്പെടും.'
സര്വേ സമുദ്വിഗ്നമനസഃ കൃഷ്ണം സമേത്യ മഹര്ഷിണോക്തം തത്കര്മ നിവേദയാമാസുഃ
എല്ലാവരും ഭയത്താൽ കുഴഞ്ഞ മനസ്സോടെ കൃഷ്ണനോടു ചേർന്ന് മഹർഷി പറഞ്ഞതും ചെയ്തതും വിവരിച്ചു.
കൃഷ്ണോഽപി തദായസം മുസലം ചൂര്ണീഭൂതം ഹ്രദേ നിപാതയാമാസ
കൃഷ്ണൻ ആ ഇരുമ്പ് ദണ്ഡം പൊടിയാക്കി വെള്ളത്തിൽ ഇടിച്ചു.
തദയശ്ചൂര്ണീഭൂതബീജസമുദ്ഭൂതാ വജ്രസന്നിഭാ മഹാകാശാഃ സംബഭൂവുഃ
ആ ഇരുമ്പ് പൊടിയിൽ നിന്ന് വജ്രംപോലെ കഠിനമായ വലിയ കിഴങ്ങുകൾ വളർന്നു.
തത്ര തം മുസലാവശിഷ്ടം കനിഷ്ഠാംഗുലിമാത്രം മത്സ്യോ ജഗ്രാസ തം മത്സ്യം നിഷാദോ ഗൃഹീത്വാ തദുദരസ്ഥം മുശലഖണ്ഡമാദായ ബാണാഗ്രേ ഫലകമകരോത്
അവിടെ ദണ്ഡത്തിൽ ശേഷിച്ച ചെറിയ വിരലിന്റെ വലുപ്പമുള്ള ഭാഗം ഒരു മീൻ വിഴുങ്ങി; ഒരു വേട്ടക്കാരൻ ആ മീൻ പിടിച്ച് വയറ്റിൽ നിന്നുള്ള ഇരുമ്പ് കഷണം എടുത്തു, അതിൽ നിന്ന് അമ്പിന്റെ അഗ്രം ഉണ്ടാക്കി.
കദാചിത്സര്വേ യാദവാ രാമകൃഷ്ണപ്രദ്യുമ്നാദയോ മഘവതാ പ്രേഷിതാം വാരുണീം പീത്വാ മത്താ ബഭൂവുഃ
ഒരിക്കൽ രാമനും കൃഷ്ണനും പ്രദ്യുമ്നനും മറ്റു യാദവരും ഒരുമിച്ച് ഇന്ദ്രൻ അയച്ച വാരുണീ മദ്യം കുടിച്ചു മദത്തിൽ മുങ്ങി.
പരസ്പരം വീരണം നീത്വാ ബഹൂന്യാക്രോശവാക്യാനി വദംതോ യുദ്ധം ചക്രുഃ ക്ഷയം ച ഗതാഃ
അവർ പരസ്പരം അപമാനിച്ച് കഠിനമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞ് തമ്മിൽ തന്നെ യുദ്ധം ചെയ്തു, ഒടുവിൽ മുഴുവനും നശിച്ചു.
കൃഷ്ണസ്തു യുദ്ധശ്രാംതഃ കല്പതരുച്ഛായായാം ശയനം ചകാര സ നിഷാദോ ധനുര്ബാണം ഗൃഹീത്വാ ഖേടകവൃത്തിം ജഗാമ
യുദ്ധത്തിൽ ക്ഷീണിച്ച കൃഷ്ണൻ ഒരു കല്പവൃക്ഷത്തിന്റെ തണലിൽ കിടന്നു. അതേസമയം, ഒരു വേട്ടക്കാരൻ വില്ലും അമ്പും എടുത്ത് കാവൽക്കാരനായി നിന്നു.
ഏവം നിഃശേഷം ത്യക്തജീവിതാ ബഭൂവുസ്തേ സര്വേ സ്വാന്സ്വാംസ്ത്രിദശാന്പ്രപേദിരേ
ഇങ്ങനെ, അവരൊക്കെയും ജീവൻ വിട്ട് തങ്ങളുടെ തത്തുല്യമായ ദൈവലോകങ്ങളിൽ പ്രവേശിച്ചു.
ഏവം മുശലേന സംഹൃത്യ സര്വം സ്വയമേകോ ദേവോ ബഹുഗുല്മസമാകീര്ണമഹാദ്രുമഛായായാം സുപ്തശ്ചതുര്വിധവ്യൂഹഗതം വാസുദേവാത്മകമാത്മാനം ചിംതയഞ്ജാനൂപരിപദം നിധായാത്മനോ മാനുഷംവപുസ്ത്യക്തുമനുനിഷസാദ
ഇങ്ങനെ, എല്ലാം നശിപ്പിച്ച ശേഷം ഏകദേശം ദൈവം മാത്രം ബാക്കിയായി, വലിയ വൃക്ഷത്തിന്റെ തണലിൽ അനേകം സൈന്യങ്ങൾ ചുറ്റിപ്പറ്റി കിടന്നു. തന്റെ വാസുദേവസ്വരൂപത്തെ ചിന്തിച്ചു, മുട്ടുകുത്തി ഇരുന്നു, മനുഷ്യശരീരം ഉപേക്ഷിക്കാൻ തയ്യാറായി.
ഏതസ്മിനന്തരേ മൃഗയാജീവികോ ഹരേഃ സ തദാ കാലപ്രഭാവേന ചക്രവജ്രധ്വജാംകുശാദിചിഹ്നിതമതിരക്തതമം ഹരേഃ പാദകമലം ദൃഷ്ട്വാ വിവ്യാധ
അപ്പോൾ വേട്ടയാടുന്ന ഒരാൾ, കാലത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ, ഹരിയുടെ ചക്രം, വജ്രം, പതാക, അങ്കുശം തുടങ്ങിയ ചിഹ്നങ്ങൾ ഉള്ള, അതിയായി ചുവന്ന പാദകമലം കണ്ടു, അതിൽ അമ്പ് എറിഞ്ഞു.
തദനംതരം ശ്രീകൃഷ്ണം ജ്ഞാത്വാ സുമഹാഭയാര്തഃ പ്രവേപമാനഃ കൃതാംജലിപുടോ മഹദപരാധഃ സകലോപഹ്രിയതാമിതി തം പ്രണനാമ
അത്തുടർച്ചയിൽ തന്നെ, അത് ശ്രീകൃഷ്ണനാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ആ വേട്ടക്കാരൻ വലിയ ഭയത്തിൽ വിറയച്ച്, കൈകൂപ്പി, 'എന്റെ എല്ലാ പാപങ്ങളും ക്ഷമിക്കണമേ' എന്ന് പറഞ്ഞു കൃഷ്ണനെ നമസ്കരിച്ചു.
ശ്രീകൃഷ്ണസ്തഥാഭൂതം ദൃഷ്ട്വാ സുധാമയകരാഭ്യാം തമുത്ഥാപ്യ ഭവതാനാപരാദ്ധം കൃതമിതി വദന്മഹാഭയപീഡിതമാശ്വാസയന്നുവാച
ശ്രീകൃഷ്ണൻ അവനെ അങ്ങനെയൊരു നിലയിൽ കണ്ടു, അമൃതം നിറഞ്ഞ കൈകളാൽ എഴുന്നേല്പിച്ചു, 'നീ പാപം ചെയ്തിട്ടില്ല' എന്ന് പറഞ്ഞു, വലിയ ഭയത്തിൽ ആയിരുന്ന അവനെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു.