പ്രതിമാം വാ മഹാഭാഗേ തസ്യ പുണ്യം ന ഗണ്യതേ । ദമനാരോപണം കൃത്വാ ശ്രീവിഷ്ണൌ ച സമര്പയേത്
അല്ലെങ്കിൽ പ്രതിമയെ, മഹാഭാഗേ, അത്തരം പൂജയുടെ ഫലം അളക്കാൻ കഴിയില്ല; ദമന പുള്ളി വച്ച്, ശ്രീവിഷ്ണുവിന് സമർപ്പിക്കണം.
വൈശാഖേ ശ്രാവണേ ഭാദ്രേ കര്തവ്യം വാ തദര്പണമ് । പൂര്വേപൂര്വേ തു വാതസ്ഥേ ദമനാദിഷു കര്മസു
വൈശാഖം, ശ്രാവണം, ഭാദ്രം മാസങ്ങളിൽ ആ സമർപ്പണം നടത്തണം; മുൻ മാസങ്ങളിൽ, ദമന മുതലായ കർമങ്ങളിൽ കാറ്റ് വീശുമ്പോൾ,
പ്രകര്തവ്യം വിധാനേന അന്യഥാ നിഷ്ഫലം ഭവേത് । വൈശാഖേ ച തൃതീയായാം ജലമധ്യേ വിശേഷതഃ
നിശ്ചിതരീതിയിൽ ആചരിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ ഫലം ലഭിക്കില്ല. പ്രത്യേകിച്ച്, വൈശാഖത്തിലെ മൂന്നാം തീയതിയിൽ വെള്ളത്തിൽ ആചരിക്കണം.
അഥവാ മംഡലേ കുര്യാന്മംഡപേ വാ ബൃഹദ്വനേ । സുഗംധചംദനേനാംഗം സുപുഷ്ടം ച ദിനേദിനേ
അല്ലെങ്കിൽ, വൃത്തത്തിൽ, മണ്ഡപത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ വലിയ കാടിൽ ആചരിക്കാം; ഓരോ ദിവസവും സുഗന്ധമുള്ള ചന്ദനം ശരീരത്തിൽ പുരട്ടണം.
യഥാപ്രയത്നതഃ കുര്യാത്കൃശാംഗസ്യേവ പുഷ്ടിദമ് । ചംദനാഗുരു ഹ്രീബേര കൃഷ്ണകുംകുമ രോചനാ
ശരീരത്തിന് പോഷകമായതുപോലെ, കഴിയുന്നത്ര ശ്രമത്തോടെ ചെയ്യണം; ചന്ദനം, അഗരു, ഹ്രീബേര, കൃഷ്ണകുങ്കുമം, രോചന,
ജടാമാംസീ മുരാ ചൈവ വിഷ്ണോര്ഗംധാഷ്ടകം വിദുഃ । തൈസ്തൈര്ഗംധയുതൈശ്ചാപി വിഷ്ണോരംഗാനി ലേപയേത്
ജടാമാംസി, മുര എന്നിവയും ചേർത്ത്, ഇവയെ വിഷ്ണുവിന്റെ എട്ട് സുഗന്ധങ്ങൾ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു; ഇവയൊക്കെ ചേർത്ത് വിഷ്ണുവിന്റെ അവയവങ്ങളിൽ പുരട്ടണം.
ധൃഷ്ടം ച തുലസീകാഷ്ഠം കര്പൂരാഗുരുയോഗതഃ । അഥവാ കേസരൈര്യോജ്യം ഹരിചംദനമുച്യതേ
തുളസിക്കൊമ്പ് കർപ്പൂരവും അഗരുവും ചേർത്ത്, അല്ലെങ്കിൽ കുങ്കുമം ചേർത്ത് ഉപയോഗിച്ചാൽ അതിനെ ഹരിച്ചന്ദനം എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
യാത്രാകാലേ ച യേ കൃഷ്ണം ഭക്ത്യാ പശ്യംതി മാനവാഃ । ന തേഷാം പുനരാവൃത്തിഃ കല്പകോടിശതൈരപി
യാത്രയ്ക്കിടെ ഭക്തിയോടെ കൃഷ്ണനെ കാണുന്ന മനുഷ്യർക്ക്, കോടിക്കണക്കിന് കാല്പ്പങ്ങളിലും വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകില്ല.
സുഗംധമിശ്രിതൈസ്തോയൈര്ദേവദേവം ഗലംതി യേ । അഥവാ പുഷ്പമധ്യേ തു സ്ഥാപയേജ്ജഗദീശ്വരമ്
സുഗന്ധമുള്ള വെള്ളം ദേവദേവനു അർപ്പിക്കുന്നവരും, അല്ലെങ്കിൽ പുഷ്പങ്ങളുടെ നടുവിൽ ലോകനാഥനെ വെക്കുന്നവരും പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.
വൃംദാവനം തത്ര ഗത്വാ ഉപസ്കൃത്യ ഫലാനി ച । വിഷ്ണുഭക്തേന യോഗ്യേന ഭോജയേത്തദശേഷതഃ
വൃന്ദാവനത്തിലേക്ക് പോയി, പഴങ്ങൾ ഒരുക്കി, യോഗ്യനായ വിഷ്ണുഭക്തൻ അവയെ പൂർണ്ണമായും അർപ്പിക്കണം.
നാരികേലഫലം ബീജകോശം ചോദ്ധൃത്യ ദാപയേത് । ഘോംടാഫലം ച പനസം കോശമുദ്ധൃത്യ ദാപയേത്
തേങ്ങയുടെ വിത്ത് എടുത്ത് അർപ്പിക്കണം; അതുപോലെ ചക്കയുടെയും പനസഫലത്തിന്റെയും വിത്ത് എടുത്ത് അർപ്പിക്കണം.
ദധ്നാ വിമിശ്രിതം ചാന്നം ഘൃതേനാപ്ലുത്യ ദാപയേത് । പാചിതം പിഷ്ടകം പൂപമഷ്ടാദശഘൃതേന ച
തയിരും നെയ്യും ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയ അന്നം അർപ്പിക്കണം; പതിനെട്ടു വിധം നെയ്യിൽ പാകം ചെയ്ത അപ്പം, പാൽപ്പം എന്നിവയും അർപ്പിക്കണം.
തൈലൈശ്ച തിലസംമിശ്രൈഃ ഫലം പക്വം പ്രദാപയേത് । യദ്യദേവാത്മനഃ പ്രീതം തത്തദീശായ ദാപയേത്
എള്ളെണ്ണയിൽ കലർത്തിയ പഴം പാകം ചെയ്തതും അർപ്പിക്കണം; തനിക്കു ഇഷ്ടമായതെന്തും അതു തന്നെ ഈശ്വരനു അർപ്പിക്കണം.
ദത്വാ നൈവേദ്യവസ്ത്രാദി നാദദീത കഥംചന । ത്യക്തം ച വിഷ്ണുമുദ്ദിശ്യ തദ്ഭക്തേഭ്യോ വിശേഷതഃ
നൈവേദ്യമായ അന്നം, വസ്ത്രം മുതലായവ അർപ്പിച്ചതിന് ശേഷം പിന്നെ എങ്ങനെയും തിരിച്ചു എടുക്കരുത്; വിഷ്ണുവിന് വേണ്ടി ഉപേക്ഷിച്ചതു പ്രത്യേകിച്ച് ഭക്തന്മാർക്കു നൽകണം.
ഇതി തേ കഥിതം കിംചിത്സമാസേന മഹേശ്വരി । ഗോപനീയം പ്രയത്നേന സ്വയോനിരിവ പാര്വതി
ഇങ്ങനെ, മഹേശ്വരിയേ, കുറച്ച് കാര്യങ്ങൾ സംക്ഷേപത്തിൽ നിന്നോട് പറഞ്ഞു. പാർവതിയേ, സ്വന്തം ജനനരഹസ്യംപോലെ അതു സൂക്ഷ്മമായി രഹസ്യമായി സൂക്ഷിക്കണം.
ശ്രീകൃഷ്ണരൂപഗുണവര്ണന ശാസ്ത്രവര്ഗബോധാധികാര ഇഹ ചേദലമന്യപാഠൈഃ । തത്പ്രേമഭാവരസഭക്തിവിലാസ നാമഹാരേഷു ചേത്ഖലു മനഃ കിമു കാമിനീഭിഃ
ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ രൂപവും ഗുണങ്ങളും വിവരിക്കുന്നതിലും, ശാസ്ത്രങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നതിലും ഇവിടെ മതിയായ അധികാരം ഉണ്ടെങ്കിൽ, മറ്റെന്തെങ്കിലും പഠനങ്ങൾക്കു ആവശ്യമില്ല. കൃഷ്ണനിലേക്കുള്ള പ്രേമഭാവഭക്തിയിൽ മനസ്സ് മുഴുവൻ ലയിച്ചാൽ, സ്ത്രീകളിലേക്കുള്ള ആഗ്രഹങ്ങൾക്കു എന്തു പ്രയോജനം?
തച്ചേതസാ പ്രഭജതാം വ്രജബാലകേംദ്രം വൃംദാവനക്ഷിതിതലം യമുനാജലം ച । തല്ലോകനാഥപദപംകജധൂലിമിശ്രലിപ്തം വപുഃ കില വൃഥാഗരുചംദനാദ്യൈഃ
വ്രജബാലകന്റെ പ്രധാനിയായ കൃഷ്ണനെയും, വൃന്ദാവനഭൂമിയെയും, യമുനാനദിയുടെ വെള്ളത്തെയും ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്നവർക്കു, ആ ലോകത്തിന്റെ നാഥന്റെ പാദപങ്കജധൂളിയിൽ മുക്കിയ ദേഹം, അഗരുവും ചന്ദനവും ഉപയോഗിച്ച് അലങ്കരിക്കുന്നത് വെറുതെ.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ പാതാലഖംഡേ ഉമാമഹേശ്വരസംവാദേ വൃംദാവനമാഹാത്മ്യേ അശീതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ പാതാളഖണ്ഡത്തിൽ ഉമാമഹേശ്വരസംവാദത്തിൽ വൃന്ദാവനത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം വിവരിക്കുന്ന എൺപതാമത്തെ അധ്യായം അവസാനിക്കുന്നു.
ഋഷയ ഊചു- സൂത ജീവ ചിരം സാധോ ശ്രീകൃഷ്ണചരിതാമൃതമ് । ത്വയാ പ്രകാശിതം സര്വം ഭക്താനാം ഭവതാരണമ്
മുനികൾ പറഞ്ഞു: സുതാ, നീ ദീർഘായുസ്സോടെ ജീവിക്കണം. നീ വെളിപ്പെടുത്തിയ ശ്രീകൃഷ്ണചരിതാമൃതം ഭക്തന്മാരെ രക്ഷിക്കുന്നതാണല്ലോ.
ശ്രീകൃഷ്ണലീലാം നിഖിലാം ബ്രൂഹി ദൈനംദിനീം പ്രഭോ । യയാകര്ണിതയാ സാധോ കൃഷ്ണേ ഭക്തിര്വിവര്ദ്ധതേ
പ്രഭോ, ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ എല്ലാ ദൈനംദിന ലീലകളും ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ. അവ കേൾക്കുമ്പോൾ കൃഷ്ണനിലേക്കുള്ള ഭക്തി വളരുന്നു.
ഗുരോഃ ശിഷ്യസ്യ മംത്രസ്യ വിധാനം ലക്ഷണം പൃഥക് । വദാസ്മാകം മഹാഭാഗ ത്വം ഹി നഃ പരമഃ സുഹൃത്
ഗുരുവിന്റെയും ശിഷ്യന്റെയും മന്ത്രത്തിന്റെയും വ്യത്യസ്തമായ വിധികളും ലക്ഷണങ്ങളും ദയവായി ഞങ്ങൾക്ക് വിശദമായി പറയൂ. നീയല്ലോ ഞങ്ങളുടെ ഏറ്റവും വലിയ സ്നേഹിതൻ.
സൂത ഉവാച- ഏകദാ യമുനാതീരേ സമാസീനം ജഗദ്ഗുരുമ് । നാരദഃ പ്രണിപത്യാഹ ദേവദേവം സദാശിവമ്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഒരിക്കൽ യമുനാതീരത്ത് ലോകഗുരുവായി ഇരുന്ന ദേവദേവനായ ശിവനോട് നാരദൻ വന്ദനം ചെയ്ത് ചോദിച്ചു.
നാരദ ഉവാച- ദേവദേവ മഹാദേവ സര്വജ്ഞ ജഗദീശ്വര । ഭഗവദ്ധര്മതത്ത്വജ്ഞ കൃഷ്ണമംത്രവിദാം വര
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ദേവദേവനേ, മഹാദേവനേ, എല്ലാം അറിയുന്ന ലോകനാഥനേ, ഭഗവദ്ധർമ്മത്തിന്റെ തത്ത്വം അറിയുന്നവനേ, കൃഷ്ണമന്ത്രം അറിയുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ,
കൃഷ്ണമംത്രാ മയാ ലബ്ധാസ്ത്വത്തോ യേ ച പിതുഃ പരേ । തേ സര്വേ സാധിതാസ്തത്വാന്മംത്രരാജാദയോ മയാ
കൃഷ്ണമന്ത്രങ്ങൾ ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്നും അച്ഛനിൽ നിന്നും മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്നും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവയെല്ലാം, മന്ത്രരാജാദികൾ ഉൾപ്പെടെ, ഞാൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ സിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ബഹുവര്ഷസഹസ്രൈസ്തു ശാകമൂലഫലാശിനാ । ശുഷ്കപര്ണാംബുവായ്വാദി ഭോജിനാ ച നിരാശിനാ
അനേകം ആയിരം വർഷങ്ങളോളം പച്ചക്കറികൾ, കിഴങ്ങുകൾ, പഴങ്ങൾ എന്നിവയാൽ ജീവിച്ച്, ഉണക്കിയ ഇലകൾ, വെള്ളം, വായു മുതലായവ കഴിച്ച്, ആശയില്ലാതെ ജീവിച്ചു.
സ്ത്രീണാം സംദര്ശനാലാപവര്ജിനാ ഭൂമിശായിനാ । കാമാദിഷഡ്ഗുണം ജിത്വാ ബാഹ്യേംദ്രിയനിയമ്യതാ
സ്ത്രീകളെ കാണുകയോ സംസാരിക്കുകയോ ചെയ്യാതെ, നിലത്തിൽ കിടന്ന്, കാമം തുടങ്ങിയ ആറു വാസനകളും ജയിച്ച്, പുറം ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച് ജീവിച്ചു.
ഏവംകൃതേഽപി നൈവാത്മാ സംതുഷ്ടോ മമ ശംകര । തദ്ബ്രൂഹി യത്പ്രസിധ്യേത സംസ്കാരാദ്യൈര്വിനാ പ്രഭോ
ഇങ്ങനെ ചെയ്തിട്ടും എന്റെ മനസ്സ് സംതൃപ്തമാകുന്നില്ല, ശങ്കരാ. ആകയാൽ, യാതൊരു ആചാരങ്ങളോ ചടങ്ങുകളോ ഇല്ലാതെ ഫലപ്രദമായത് ദയവായി പറയൂ.
സകൃദുച്ചാരണാദേവ ദദാതി ഫലമുത്തമമ് । യദി യോഗ്യോഽസ്മി ദേവേശ തദാ മേ കൃപയാ വദ
ഒരു പ്രാവശ്യം ഉച്ചരിച്ചാൽ പോലും അതു ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ഫലം നൽകുന്നു. ദേവാദിദേവാ, ഞാൻ യോഗ്യനാണെങ്കിൽ ദയവായി അതു എന്നോട് പറയൂ.
ശിവ ഉവാച- സാധു പൃഷ്ടം മഹാഭാഗ ത്വയാ ലോകഹിതൈഷിണാ । സുഗോപ്യമപി വക്ഷ്യാമി മംത്രചിംതാമണിം തവ
ശിവൻ പറഞ്ഞു: ലോകക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കുന്ന മഹാനേ, നീ നല്ലതായി ചോദിച്ചു. അത്യന്തം രഹസ്യമായിട്ടും, ഞാൻ നിന്നോട് ആ മനോരഥം നിറവേറ്റുന്ന മന്ത്രം പറയും.
രഹസ്യാനാം രഹസ്യം യദ്ഗുഹ്യാനാം ഗുഹ്യമുത്തമമ് । ന മയാ കഥിതം ദേവ്യൈ നാഗ്രജേഭ്യഃ പുരാ തവ
ഇത് രഹസ്യങ്ങളിൽ ഏറ്റവും രഹസ്യവും, ഗുഹ്യങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതവും ആണു. ഇതുവരെ ഞാൻ ഈ മന്ത്രം ദേവിയോടോ, പുരാതന മുനിമാരോടോ പറഞ്ഞിട്ടില്ല.